April 1773

1. Ten 7 uur na de prayers. – Ten 8 uur bij Mr. Uri gedejeuneert met Winstanley, Prof. Kulenkamp en White. Ten half 10 na de library tot 2. Toen gegeeten met Dr. Wheeler, Kulenkamp, Winstanley en White. Ten 5 uur na Miss Jones alwaar ik bleef tot 8 uur. Toen na huis en met ‘t zelve gezelschap behalven Dr. Wheeler gesoupeerd.

2. Ten 9 uur na de library tot 2. Met Mr. White en De Lont gegeeten. Ten 3 weer na de library tot 5. Den avond bij Mrs. Jones gepasseerd tot 9 uur. Toen na de prayers. Van daar na mijn kamer.

3. Ten 7 uur in de prayers. Ten 9 uur na de Theatre om de speeches van den Junior Proctor te hooren. Den laatsten dag van Lent term is dit altijd gebruikelijk en voor den Proctor een soort van afgaande oratie. De Senior Proctor doet het in ‘t begin van de volgende term, op den dag wanneer zij afgaan, in de convocation house. De Senior collector oreert in ‘t begin van lent term. Duurende deezen tijd alleen worden de 2 collectors door de Proctors verkoosen. Hun post is de Determining Batchelors [!] hunne Schools en plaatsen voor hunne dispuuten aan te wijzen en toe te zien dat alles in order toegaat. Zij zijn zelvs Batchelors en uit dezelve colleges waar toe de Proctors behooren. Zij draagen ook’t zelve gewaad, dog zo draa is de term niet uit, of zij moeten het weer neer leggen – De Oraties zijn altijd tot lof van Aristoteles. Van de eerste verstond ik geen woord. Mr. Forster’s speech verstond ik beeter en was voor zulk een onderwerp zeer goed. Vreemd kwam ‘t mij voor, dat men hun na ‘t gedaan was applaudisseerde. Men doet dat hier altijd, indien de spreeker niet gehaat is. Anders kan hij staat maaken van gehischt te worden, gelijk ik hoor, dat wel gebeurd. – Ten 10 uur na de library tot 2. – In de Hall gegeeten – Na ‘t eeten bij Mr. Crocker een glas wijn gedronken met Mr. Price en White. Ten 5 uur in de prayers. Van daar na Mr. Hornsby, die niet t’huis was. Toen na Dr. Hunt alwaar ik teedronk. Ten 7 uur na huis en na mijn kamer.

4. Ten 8 uur in de prayers. Vervolgens bij Mr. Winstanley gaan dejeuneeren. Ten 10 uur na huis en in mijn kamer gebleeven tot 5 uur. Eene visite van Mr. Gasken gehad. Na de prayers ten half 6 na Mrs. Jones, en met Miss Jones gewandelt. Ten 9 uur na huis.

5. Ten 7 uur in de prayers. Gewandelt tot 9 uur. Ten 12 uur na Dr. Bray Rector of Exeter College met wien ik gehoort had dat de Bp of Oxford over mijn degree gesprooken had. Van daar tot 2 uur in de library. In de Hall gegeeten. Met White in zijn kamer een glas wijn gedronken. Ten 5 uur na Mr. Hornsby die mij de sleutels van de Savilion study gaf. Van daar na Mrs. J. alwaar ik teedronk met Mr. Wilmot of All Souls een alleraangenaamst mensch. – Ten 7 uur na huis. Ten half 9 in de common room gesoupeert. Ten 9 uur in de prayers. Van daar na mijn kamer.

6. Ten 10 uur na de library tot half 2. T’huiskomende kreeg ik eene visite van Mr. Wilmot. Toen na Mrs. J. alwaar ik at. Ten 5 uur White gaan haalen om een party kadrielje te gaan maaken. Ten 9 uur na huis.

7. Ten 8 uur in de prayers. Vervolgens den geheelen morgen t’huis gebleeven tot 2 uur. Toen met Mr. White na Mr. Eveliegh in Oriel College alwaar wij in de Hall aten. Na ‘t eeten gingen wij na de common room alwaar wij een glas wijn dronken tot 4 uur in gezelschap van Dr. [ ] Physician, Mr. [ ] beijde fellows of Oriel en Mr. [ ] of Brasen Nose een regt geaffecteerd ventje. Vervolgens met White wat gewandelt. Ten 5 uur in de prayers. Van daar na Dr. Hunt alwaar ik Miss J. vond, Mr. Wilmot en 2 anderen die ik niet kende. Ten 7 uur met Miss J. na huis en tot 9 uur daar gebleeven. Toen na mijn kamer.

8. Ten 9 uur na Miss J. gaan dejeuneeren. Ten 11 uur eene visite aan Dr. Adie gegeeven. Vervolgens na Mr. Wilmot in All Souls die mij de Hall Chappel en Library liet zien. Deeze zijn alle bijzonder fraaij. De library dunkt mij overtreft van binnnen die van Christ Church dog maakt zo veel parade niet om dat de vensters hier in de hoogte zijn dog ‘t vertrek is langer en hooger. In de chappel is onlangs een altaarstuk gekomen door een Duitscher geschildert verbeeldende Christus verschijning aan Maria Magdalena. The college heeft hier 300 guineas voor betaald. Toen van Mr. Wilmot die zaturdag vertrekt afscheid genoomen. Het spijt mij dat ik met hem geen meer kennis heb kunnen maaken. Mogelijk zie ik hem nog wel in London alwaar hij in de Tempel woont. Ten 1 uur na Dr. Hunt met wien ik mijne voorreede overlas tot 2 uur. Toen na huis en brieven geschreeven tot 4 uur. Met Mr. White in zijn kamer gegeeten. Ten 5 uur in de prayers. Vervolgens door de meadows gewandelt. In ‘t koffyhuis teegedronken. Ten 7 uur na huis.

9. Ten 8 uur in de prayers. Ten 10 uur na de library tot 4 uur. Tusschen beiden eene visite aan Dr. Hunt gegeeven. Ten 4 uur in de prayers. Ten 5 uur met White in zijn kamer gegeeten. De keuken ging voor dien tijd niet open zijnde ‘t Good Friday welke dag met lange prayers en vasten gevierd word. Na ‘t eeten met White na de Hill gewandelt. Ten 7 uur t’huis teegedronken en niet meer uit.

10. Met Mr. White en Mr. Winstanley gedejeuneert. Ten 10 uur na de library tot 1 uur. Aan Mr. Uri eene visite gegeeven. Wat gewandelt. Met White in mijn kamer gegeeten. Ten 5 uur in de prayers. Toen mij [!bij] Mr. Rigby teegedronken met Mr. Foster, Crocker, Price, Eveliegh en Still. Ten 7 uur met White weer wat gewandelt. In ‘t koffyhuis tot 8. T’huis komende vond ik een briefje van Miss Jones dat haar broeder gearriveert was. Daar gebleeven tot 9. Toen na huis.

11. Ten 8 uur na de prayers welke tot half 11 duurden, zo wel weegens de communie als wegens de preek van Mr. Litchfield zijnde het de gewoonte op Paaschen dat er in elk college gepreekt word, en er voormiddag’s geene University sermon is. – Eene visite van Mr. Winstanley gehad – Ten 2 uur in de Hall gegeeten alwaar niemand was aan de High table dan de Warden, Mr. Crocker en Still. – Ten 3 uur na de University sermon in St. Peter in the Cast zijnde dit altijd ‘t gebruik duurende de Lent dog alleen namiddags. Deeze kerk is de alleroudste in Oxford dog gelijk alle andere allerellendigst slegt. Dr. Horne preekte. Men houd hem voor een van de beste preekers. Ten 5 uur in de prayers. Van daar na Mr. Jones alwaar ik met White bleef tot 9 uur. Toen na huis. Bij White een glas punch gedronken tot 12 uur. Toen na bed.

12. Den geheelen morgen t’huis tot 1 uur. Eene visite aan den Warden gegeeven, aan wien ik den brief van de Bp of Oxford liet leezen, waarop hij mij beloofde direct na den Vice Chancellor te zullen gaan; en gelijk hij deed en mij voor the degree by diploma proponeerde. Ook aan Dr. Wheeler eene visite gegeeven—Ten half 3 met White in zijn kamer gegeeten – Mrs. en Miss Jones en Mr. White bij mij op tee gehad. Zij bleeven tot half 8 wanneer wij met haar gingen en Mr. Jones ons de nieuwe comedy van Dr. Goldsmid She stoops to conquer voorlas. Vervolgens bleeven wij er soupeeren en gingen ten 11 uur na huis.

13. Met Mr. White en Mr. [ ] gedejeuneert. Bij den Warden geweest, die voor eenigen tijd uit de stad gaat. Dog hij heeft de vriendelijkheid gehad een briefje aan den Vice Can. [Chancellor] te schrijven om de zaak nog wat aan te dringen gelijk hij ook mij aan alle de Masters of Wadham recommandeerde. Verder voor den middag niet uitgeweest. In de Hall gegeeten alwaar de High table zeer frequent was. Na ‘t eeten in mijn kamer ten 5 uur in de prayers. Vervolgens na Mr. Jones alwaar ik tot 9 uur bleef. Toen na huis.

14. Ten 10 uur na de library tot 2. Met White in mijn kamer gegeeten. Ten 6 uur bij Mr. Foster teegedronken met White. Ten 9 uur na de prayers.

15. T’huis gebleeven tot half 2. Toen eene visite aan Dr. Kennicott gegeeven die daags te vooren van London weer was gekomen. Toen na Dr. Wheeler, alwaar ik at met Mr. Winstanley, Mr. White en Mr. Lowth. Ten 5 uur met White na Dr. Hunt die belet had. Toen gingen wij na Mr. Swinton alwaar wij teedronken tot 6 uur. Vervolgens gewandelt. In ‘t koffyhuis geweest. Weer gewandelt in gezelschap van Mr. Stinton. Ten half 8 na huis.

16. Bij Mr. Winstanley met White gedejeuneert. Ten 11 uur na de library tot half 4. Toen met White gegeeten. Ten 5 uur na Dr. Hunt. Van daar heen en weer na Kennicott die om ons gezonden had. Toen na Miss Jones alwaar ik bleef tot 9 uur.

17. Ten 10 uur heen en weer na Dr. Wheeler in Magdalen College. Toen wat omgewandelt met White. Na de library tot half 2. Toen met White gegeeten, wanneer wij na ‘t eeten uit reeden na Woodstock moetende White verder op na Ditchley om de dienst aldaar sondags waar te neemen. Ik bleef er en bezag ‘t vermaarde Blenheim. Dog alleen zijnde had ik nog lust nog geleegenheid er iets meer dan oppervlakkig van te zien; of ergens meer particuliers attentie op te vestigen dan de meijd die ‘t zien liet en vrij schielijk van ‘t eene vertrek in ‘t andere ging, aantoonde. In de library schijnt eene goede versaameling van Gr[ieksche] en Latijnsche aucteuren te weezen. Of de tegenwoordige Duc veel aankoopt, weet ik niet. – Na in de herberg teegedronken te hebben reed ik alleen na huis. Woodstock is een kleijne en vrij nette market town. Verbaast groot is’t aantal van handschoenmaakers en arbeijders in gepolijst staal. Beijde deeze dingen heeft men hier in meenigte en in perfectie. – T’huiskomende in ‘t koffyhuis geweest tot 8 uur. Toen na mijn kamer.

18. Ten 8 uur in de prayers. In mijn kamer tot 3 uur. Toen met Mr. Price en Mr. Crocker in de common room gegeeten en een glas wijn gedronken tot 5 uur. Toen na Dr. Wheeler die mij op dat uur bescheiden had om over de degree te consuleeren. Hij gaf mij extra weijnig moed. Ik bleef er tot 6 uur. Toen na Mrs. Jones alwaar ik bleef tot 9 uur. Van daar na mijn kamer.

19. Ten 10 uur na de library tot 4 uur. Toen met White gegeeten. Ten 5 uur na Mrs. en Miss Jones die mij meenamen na Dr. Sibthorpe den Prof. of Botany alwaar wij kadrielje speelden tot 9 uur. Toen na hun eerst t’huis gebragt te hebben na Mr.White alwaar ik met Mr. Price bleef tot 12 uur. – Dr. Sibthorpe liet mij de Physic garden met ‘t geen er toe behoord zien. Dog ‘t behelst na ‘t mij voorkomt niets bijzonders en is met de onze niet te vergelijken. Tot ‘t professoraat in de botany behoort eene collectie van drooge planten, de grootste die gelijk de Prof mij zeijde in Europa bekend was. Het is zekerlijk eene verbaasende meenigte volumes.

20. Voorm. t’huis gebleeven tot half 2. Toen na Mrs. Jones alwaar ik at met Miss Forrister. Na ‘t eeten wandelden wij met ons drien na Heddington alwaar Miss F. een soort van een boerenwooning heeft. Wij dronken er tee en kwamen ten 7 uur weer. Den avond bij Miss J. gepasseert tot 9 uur. Toen na huis.

21. In de library tot 3 uur. Met White in mijn kamer gegeeten. Ten 5 uur na Dr. Wheeler. Toen met Mr. Stinton en White na de Hill gewandelt. Ten 7 uur na huis – Deezen dag zijnde de eerste van de Easter term lagen de Proctors hunne waardigheid neder. Ik heb de sollemniteijten niet alle gezien, niet verkiezende mij zo veel in ‘t publijk te vertoonen. De Senior Proctor geeft een speech in the convocation waar in alle de remarkabele dingen dat jaar voorgevallen worden opgehaalt. Dit gedaan zijnde leggen de oude Proctors hunnen hood af en de nieuwe hangen de hunne om. ( Deeze hoods hangen over de schouders tot halfweg den rug af. De Proctors hebben ze van een zoort van bont als Hermelijn. De Masters swarte zijde met roode gevoert. En de bacchelors swart van ‘t zelve zoort als de gown met een smal bond randje.) Men brengt dan in processie den Vicechancellor, de oude en nieuwe proctors t’huis. De Virger en de bedellen altemaal vooraf. Deeze geleegenheid word gemeenlijk van de undergraduates waargenoomen om hun genoegen of ongenoegen over de afgegaaane Proctors te kennen te geeven, en wijl zij dan genoegzaam alle bij malkander zijn is er weijnig mogelijkheid de voornaamste belhamels te ontdekken. Mr. Chandler de Senior Proctor was sterk gehaat, als zijnde altijd bijster strict geweest. Mr. Rigby mijn tutor (die ProProctor was) nog een graad slimmer. Men verwagtte daarom vast een riot. Dog de daad overtrof nog alle verwagting. De undergraduates mogen niet in de convocation komen. Zij drongen er evenwel in en maakten zulk een vervaarlijk geschreeuw en gehis, dat Chandler tweemaal genoodzaakt was stil te houden, tot dat de Vice Chancellor hun allen er uit liet jaagen en de deuren grendelen. Men vervolgde hem, toen alles gedaan was, tot aan zijn college onder een onophoudelijk gehis; van daar kreeg Rigby de beurt, die meede tot Wadh[am] Coll[ege] behoorende met Mr. Foster derhalven wierd t’huisgebragt. Ik was t’huis toen de treijn aankwam, en keek ‘t uit de venster van White’s kamer aan. Ik heb geen twijfel of er waren wel een 6 of 700 man, die zo lang de treijn geheel en al in de straat was zig vrij stil hielden. Dog zo draa wierd er geen hoek omgeslaagen, of ‘t geschreeuw en gehis was onbeschrijflijk. (Op zulk een oogenblik wanneer ‘t grootste gedeelte nog in de andere straat was kon men onmogelijk ontdekken wie ‘t deed.) Zo draa zij voor de deur van Wadham kwamen, was alles stil. Mr. Foster eerst ingaande wierd met een generaal handgeklap vereert. Toen kwam er direct een stem “hisch Rigby hisch him” dat dan ook op eene vervaarlijke wijs geschiedde. Zommigen van de geene die meedeeden wierden door hem bij de kraag gevat en moesten s’anderendaags voor hem komen. – Chandler en Rigby waren bijzonder sterk gehaat particulier om ‘t doordrijven van de statute, waar door ‘t aan ieder undergraduate verbooden is, een hond, een paard of een knegt te houden – Tot nieuwe proctors zijn aangesteld Mr. Bauerbank of Queens en Mr. [ ] of St. John’s. – Zij worden door hun geheel college (behalven den head) en corps na de convocation gebragt. – Deezen morgen deed de Vice Chancellor de propositie in de vergadering van de heads of houses raakende mijn diploma degree. De Warden van Wadham en de Bp van Oxford’s brieven wierden door hem voorgeleezen. Men gaf er eenpaarig consent toe. 19 van de 25 waren er tegenwoordig.

22. Voorm. eenige visiten gedaan. Aan Dr. Barton Warden of Merton dog die niet t’huis was. Aan den Vice Chancellor (Dr. Fothergill provost of Queen’s). Deezen vond ik t’huis en wierd er bijzonder vriendelijk ontfangen. Aan Dr. Hunt, Kennicott, Mr. Winstanley. – Ten half 4 met White in mijn kamer gegeeten, waar wij visite van Mr. Panniotti kreegen. Ten 5 uur na Mr. Lowth in New College waar ik teedronk met Dr. en Mrs. Kennicott, Dr. Hunt en Dr. Wheeler. Ten 7 uur gewandelt tot 8. Toen na huis.

23. Bij Mr. Winstanley met White en Uri gedejeuneert. Visite gedaan aan Dr. Bray en aan Dr. Hoare president of Jesus . Bij Fletcher den boekverkooper wat rondgesnuffelt. Ook bij Dr. Hunt geweest. Bij White gegeeten met Mr. Winstanley en Mr. Owen of Queen’s. – Ten 5 uur nog eens na Dr. Hunt. Ten 6 uur na Miss Jones alwaar ik bleef tot 9. Toen na huis.

24. Voorm. wat in de library rondgekeeken, en eene visite aan Kennicott en Rigby gegeeven, als ook aan Mr. Chelsum. Ten half 2 gegeeten. Na ‘t eeten na Abingdon gereeden zijnde een kleijne dog vrij mooje market town 7 of 8 mijlen van hier. De weg er heen over verscheijde hills is bijzonder vermaakelijk en de bezigten verrukkend. In Abingdon zelv is mij niets merkwaardigs voorgekomen. Ten 6 uur t’huis en den avond bij Miss J. gepasseert tot 9 uur. Toen na huis alwaar ik Mr. White, Winstanley en Owen te soupeeren versogt had. Zij gingen 12 uur weg.

25. Voorm. wat gereeden na Heddington, Shot over Hill etc. dog een kwaad peerd hebbende moest ik ten half een weer t’huis komen. Toen in White’s kamer wat zitten leezen tot 3 uur wanneer wij aten. Na ‘t eeten na Mrs. J. Met Miss J. gewandelt en bij die geleegenheid aan ‘t huis van eenen Baron Starke geweest. Hij is een arm Duitsch edelman dog die met eene Engelsche vrouw een goed fortuin gemaakt heeft. Hun oudste zoon op de Academie komende hebben zij bij die geleegenheid zig in Oxford neergezet. Te vooren hebben zij eenigen tijd in Parijs gewoont, van waar zij ook een gouverneur voor hunne andere kinderen hebben meegebragt. – Ten 9 uur na huis.

26. Ten 7 uur in de machine na Londen in gezelschap van Mr. Foster of Wadham, eene oude juffrouw, en een jonge dame die ik eerst voor een meijsje dat nog in een boardingschool was aanzag, dog zij vertelde ons direct dat zij reeds getrouwt was en haar man te Slow alwaar wij aten, vinden zouden. Deeze was denkelijk eens zo oud als zij en scheen een zo aardig en verstandig man te zijn als zij kinderagtig en gekkelijk was. Men kon ook zien dat hij zig dikwils zelv over haar schaamde. – Te Henley alwaar wij van paarden verwisselden, gingen Mr. Foster en ik een mijl of 2 vooruit wandelen op den vermaarden Henley Hill zijnde een groote hooge krijtberg waar van een allerverrukkendst gezigt is, zijnde de Theems beneeden en zo over geheel Henley langs alle de nabuurige hills alle even vrugtbaar en bebouwd. – Ten 6 uur kwamen wij in London. – Ik vond Mr. v. Effen en Kooystra die bij Mr. G. gegeeten hadden. – S’avonds kadrielje. Zij bleeven soupeeren.

27. Met Mr. G. na de city. Bij Birch en Batson geweest en op de beurs om mijne geldzaaken met Mainwaring en Russel te reguleeren – Ten 4 uur t’huis. Na ‘t eeten een brief aan P. geschreeven. S’avonds a l’hombre.

28. Voorm. bij den Bp of Oxford en Mr. Jones een visite gedaan. In Westmr. Hall in the court of the Kings Bench geweest. Westmr. Abbey doorgewandelt etc. Ten 3 uur t’huis alwaar Mr. en Mrs. Coldberg en Miss Tantum ten eeten versogt waren. Wij speelden kadrielje en zij bleeven s’avonds soupeeren.

29. Voorm. na Mr. Jones die niet t’huis was. De exercitie in Hyde park gezien – Ten 2 uur t’huis – Ten 5 uur na Covent garden om de nieuwe comedie “She stoops to conquer” te zien. Het wierd maar maatig geexecuteerd. Na ‘t eijndigen van dit stuk ging ik na Slaughters coffeehouse St. Martin’s lane alwaar ik door Jones in zijn club versogt was. Wij waren hier 9 sterk. Waar van ik niemand kende dan Jones en Lytton. Het gezelschap was alleraangenaamst, en ik had ‘t plaisir met Mr. Paradise van wien ik zo veel gehoort had kennis te maaken. Ten half 12 met Mr. Lytton na huis gereeden.

30. Niet uitgeweest. – Dr. Turneaux en Dr. Harwood met ons ten eeten gehad. Die Dr. Turneaux is een van de voornaamste matadors onder de Dissenters. Zijne congregation is in Clapham 5 of 6 mijlen van London. Hij is een aangenaam mensch in conversatie en spreekt over allerhande onderwerpen met delzelve readiness en cleverness. Dog schijnt verbaast driftig van gestel te zijn, en scherp. – Zij bleeven tot 8 uur. Toen a l’hombre.

[1] Simon Ockley (1678 – 1720) oriëntalist, kwam in 1693 bij Queens College, Cambridge en werd daar al snel docent Hebreeuws. Bezocht Oxford geregeld om Arabische manuscripten te raadplegen, werd in 1711 professor of Arabic in Cambridge.

[2] Leonard Chapellow (1683 – 1768) oriëntalist, professor of Arabic in 1920, publiceerde in 1752 een commentaar op het boek Job.

[3] William Robertson (†1686) universitair docent Hebreeuws in Cambridge vanaf 1680, publiceerde een groot aantal verhandelingen over de Hebreeuwse taal.

[4] Begin en Einde. Correcte titel al-Bidaya wal-Nihaya. Oudere geleerden lieten vaak bij het citeren de lidwoorden voor namen weg. Auteur is de Syriër Ibn Kathir (†1373). Het boek is een geschiedwerk dat bij de schepping begint en tot het laatste levensjaar van de auteur gaat. Vertaling Dr. Jan-Just Witkam.