De Poort Naar Het Geluk

Bs'd

Door rabbijn Zelig Pliskin

https://www.amazon.com/Gateway-Happines-practical-happiness-literature/dp/B0006YCARG

http://www.happinessclub.com/s/GATEWAYTOHAPPINESS.pdf

Introductie

Geluk, welbevinden, is een vaardigheid die aangeleerd kan worden. De essentiële factor die bepaalt of u een gelukkig leven leidt of niet, is niet zozeer gebaseerd op externe factoren zoals rijkdom, succes of beroemdheid, maar op uw houding ten opzichte van het leven, uw houding ten opzichte van u zelf en ten opzichte van gebeurtenissen en situaties.

Ongeacht hoe u in het verleden tegen deze zaken hebt aangekeken, u kunt nu uw houding veranderen en de vaardigheid van het gelukkig zijn onder de knie krijgen.

De westerse maatschappij is beïnvloed door een aantal zeer kwalijke mythen betreffende geluk en emoties. Iedereen die blootgesteld is aan deze ideeën zal waarschijnlijk nodeloos lijden. Eén van de meest kwaadaardige ideeën die vandaag de dag de rondgang doen is dat geluk afhankelijk is van externe gebeurtenissen en situaties, en dat een persoon slechts zeer beperkte controle heeft over zijn algemene emotionele staat. Het gezichtspunt van de Thora is dat geluk (welzijn, welbevinden) mogelijk is voor iedereen en dat het een verplichte gemoedstoestand is, zoals we uiteen zullen zetten in hoofdstuk 1. Een persoon zijn denken speelt een grote rol in zijn emoties (zie hoofdstuk 3). We hebben de mogelijkheid om te denken op een manier die ons gelukkig maakt. Hoewel een groeiend aantal scholen in denkwijzen deze gedachte onderschrijft (bv. de cognitieve therapieën), hebben velen van hen een gebrek aan zingeving. En het concept van geluk als een verplichting ontbreekt. De nadruk is op hedonisme (het najagen van plezier/lichamelijk genot) terwijl de Thora de nadruk legt op 'vreugde van het gebod' en het ontwikkelen van dankbaarheid voor alles wat we hebben.

Rabbijn Jonah schreef dat we verplicht zijn om een poging te doen om goed en juist advies aan anderen te geven. Hij voegde er aan toe dat dit één van de essentiële aspecten van het doen van chesed (liefdadigheid) is. Mijn doel in dit boek is om praktisch advies aan te bieden dat sommige lezers persoonlijke hulp kan bieden, en om technieken te verschaffen die behulpzaam zijn in dienstverlenende beroepen: rabbijnen, leraren, raadgevers, therapeuten, ouders en iedereen die medelevende gevoelens heeft voor zijn medemens.

Vrijwel iedereen is soms onnodig terneergeslagen (down), kwaad of bezorgd. Elk normaal persoon heeft de mogelijkheid om zowel de frequentie als de intensiteit van deze negatieve emoties te beteugelen, als hij maar bereid is om flexibel te zijn in zijn houding. Het advies in dit boek heeft bewezen een hulp te zijn bij het verlichten van onnodig lijden en het promoten van een positieve kijk op het leven.

Het hoofdthema van dit boek is het onder de knie krijgen van het gelukkig zijn. Elk hoofdstuk behandelt een ander onderwerp maar ze zijn allemaal belangrijk om het doel (geluk) te bereiken, en mogelijke obstakels te omzeilen. Een persoon die regelmatig ongelukkig is en zich belabberd voelt, die heeft zich niet de Thora-ideeën eigen gemaakt die tot geluk leiden en hij heeft een irrationele filosofie, alhoewel misschien niet in woorden uitgedrukt, die hem onnodige pijn bezorgt.

Ideeën voor emotionele gezondheid, en efficiënt leven, zijn her en der verspreid in Thoraliteratuur, meestal in het Hebreeuws. Dit boek brengt een verzameling van hen tezamen op een georganiseerde manier.

Hoofdstuk 3 is het belangrijkst bij het verkrijgen van geluk, en voor het begrijpen van het gehele boek. Het effect van de andere hoofdstukken hangt helemaal af van of u wel of niet de principes van hoofdstuk 3 integreert in uw persoonlijkheid. Ik adviseer de lezer om hoofdstuk 3 speciale aandacht te geven en het regelmatig te herlezen.

De bronnen van de citaten (niet gegeven in het Nederlands, te veel werk en niet zinvol) zijn gegeven in de tekst om krediet te geven aan de juiste persoon en om de serieuze lezer in staat te stellen om verder onderzoek te doen in de originele Hebreeuwse werken.

Volgend op sommige citaten heb ik uitgeweid op de thema’s die gegeven worden door de Thorageleerden. In de meeste gevallen zijn die thema’s duidelijk aanwezig in de woorden van de geleerden, maar de verklaringen zijn van mij. Ideeën waar geen bron bij gegeven is zijn van mij afkomstig, en ik heb ze nuttig bevonden bij mijn therapeutische werkzaamheden. Sommige zijn origineel, terwijl andere afkomstig zijn vanuit vele bronnen. Gedurende de jaren heb ik de therapeutische onderwerpen besproken met vele professionele therapeuten met wijd uiteenlopende achtergronden. Ik ben hen allen dankbaar voor het delen van hun ervaringen en technieken. Mijn persoonlijke benadering van therapie is genaamd 'Thoragebaseerde cognitieve therapie'.

Het doel van dit boek is om te dienen als een praktische gids om iemand te helpen om zijn emotionele lijden te verminderen en zijn welbevinden te vergroten. Het is niet bedoeld als een zeer diepgaand studieboek. Daarom waren de criteria voor het kiezen van dit materiaal de praktische toepasbaarheid. Theoretische onderwerpen en academische interpretaties van passages zijn vermeden.

Dit boek is niet bedoeld als licht leesvoer waar men gewoon snel doorheen kan gaan. Het is bedoeld als een werkboek voor de serieuze lezer die zijn welzijn wil vergroten. Dit vereist constante concentratie en inzet. Omdat dit boek is bedoeld als een instrument voor geestelijke groei zijn de ideeën hierin gepresenteerd in een formaat dat het gemakkelijk maakt voor de lezer om zich te concentreren op die onderwerpen die belangrijk zijn voor hem.

Elke persoon is uniek, en dit soort boek is niet exact op maat gemaakt voor elke lezer. Maar een lezer die zich concentreert op de ideeën die zich toespitsen op zijn individuele persoonlijkheid en gedrag, die zal er zijn voordeel mee doen.

Als u niet in staat bent om al de ideeën in een bepaald gedeelte te accepteren, of sommige lijken niet geschikt voor u om ze te integreren in uw persoonlijkheid, dan kan u nog steeds uw voordeel doen met die ideeën die wel relevant zijn voor uw persoonlijkheid. Concentreert u zich op die ideeën die u behulpzaam vindt voor u.

Een van de leidende moesar- (Thoralessen betreffende het karakter) persoonlijkheden zei dat de concepten van de Thora overeenkomen met medicijnen in een apotheek. Er zijn vele goede medicijnen in de apotheek, maar het is belangrijk te weten wat nodig is gedurende een bepaalde tijd. Het juiste medicijn moet genomen worden in de juiste hoeveelheid. Het medicijn dat één ziekte geneest, kan schadelijk zijn in andere situaties. Evenzo, de Thoraconcepten die betrekking hebben op zelfverbetering zijn een levenselixer en kunnen genezend zijn. Maar een persoon moet leren welk concept nodig is voor hem op welke tijd. En dit geldt vooral voor de ideeën die hier gepresenteerd worden. Hun uitwerking hangt af van de persoon die ze toepast. Bijvoorbeeld, een persoon met een minderwaardigheidscomplex moet werken aan het opbouwen van zijn zelfvertrouwen en zich bewust worden van zijn waarde als persoon. Maar een verwaand persoon moet werken aan nederigheid.

De onderwerpen die hier behandeld worden vereisen een levenslange studie en inzet om ze te integreren in uw persoonlijkheid. Geduld en doorzettingsvermogen zijn noodzakelijk om ze onder de knie te krijgen.

Ik presenteer dit boek aan de lezer niet als iemand die al deze vaardigheden volledig beheerst, maar als iemand die ze zeer bruikbaar vindt en ze constant weer moet herlezen.

Geen twee mensen lezen ooit exact hetzelfde boek. Sterker nog, zelfs dezelfde persoon leest nooit hetzelfde boek tweemaal. Wanneer we iets horen of lezen dan reageren we automatisch met onze eigen unieke individuele eerdere levenservaringen, kennis, persoonlijkheid, houding en vooroordelen. Op deze terreinen hebben zelfs twee personen die gelijkwaardig zijn vele verschillen. De tweede keer dat we hetzelfde boek lezen zijn we anders of een klein beetje anders of heel verschillend van de eerste keer dat we dat boek lazen. Exact dezelfde gedachte zien we nu in een ander licht. Daarom vraag ik de lezer om dit boek zorgvuldig te lezen. De ideeën die hierin gepresenteerd worden kunnen een persoon zijn kijk op gebeurtenissen veranderen en kunnen een sterke invloed hebben op alles wat hij doet. Geen twee mensen zullen op dezelfde manier beïnvloed worden, maar bijna iedereen kan deze ideeën gebruiken om te verbeteren. Zelfs dezelfde lezer zal anders beïnvloed worden, iedere keer wanneer hij deze ideeën weer bestudeert.

In dit hele boek zult u suggesties vinden voor praktische toepassingen en oefeningen. Ze moeten aangepast worden aan uw persoonlijke situatie. En de manier om maximaal te profiteren is om die ideeën uit te proberen die in uw situatie van toepassing zijn.

Dit is niet een boek dat uiteenzet hoe de meeste mensen denken en reageren. Dit boek beschrijft de ideale manier van denken om een gelukkig leven te leiden. Sommige mensen wijzen de gezond verstand ideeën gebracht in dit boek van de hand door te zeggen: 'Dat wist ik al lang.' Maar die dingen weten en ze daadwerkelijk integreren in je persoon zijn twee geheel verschillende dingen. De persoon die consequent denkt op een rationele en efficiënte manier is zo zeldzaam dat hij praktisch niet bestaat. Zo’n persoon zou nooit ongepast depressief, kwaad, bitter, van streek of bezorgd zijn.

Aan de andere kant zijn er mensen die zullen zeggen: 'Dit boek beschrijft een onbereikbaar ideaal, het is niet realistisch.' Maar zoals ik al gezegd heb in mijn boek: 'Heb je naaste lief'. Een leraar van mij placht te zeggen: 'Als je probeert de sterren te grijpen, dan zal je er misschien geen één te pakken krijgen, maar in elk geval zullen je handen niet in de modder blijven steken.' Als je probeert te leven volgens de ideeën beschreven in dit boek zul je misschien niet perfectie bereiken maar je zal een eind verbeteren.

Mensen zijn complex, en er zijn vele factoren van eerdere karaktervorming in een ieders persoonlijke geschiedenis die negatieve emoties voortbrengen. Ook onze lichamelijke staat (chemische balans, algemene gezondheid, vermoeidheid, enz.) beïnvloedt onze stemming. Daarom is het niet realistisch om te verwachten dat door het lezen van dit boek en het integreren van de ideeën in uw leven dat u totaal in controle zult zijn over uw emoties. Ik zal de eerste zijn om toe te geven dat ik nog ver van dit niveau ben. Het is onwaarschijnlijk dat iemand totale controle zal hebben, niettemin kan iedereen een zeer grote controle hebben. Accepteer een terugval als normaal (voel u niet belabberd vanwege het feit dat u zich belabberd voelt) en ga door met het streven naar verbetering.

In de terreinen waar dit boek over gaat, moeten dikwijls subtiele onderscheidingen gemaakt worden, en de mogelijkheden voor het verkeerd begrijpen van wat er bedoeld is zijn legio. Daarom vraag ik de lezer om zorgvuldig te lezen en zich te realiseren in welke context iets geschreven staat, voordat hij een oordeel vormt over de nauwkeurigheid of realiseerbaarheid van een idee. Ik heb ondervonden dat velen voorbarige conclusies trekken en ideeën aanvallen voordat ze volledig begrijpen wat er bedoeld wordt. In een dialoog kan een spreker zijn standpunt volledig toelichten en het nodige achtergrondmateriaal presenteren. Hij kan uitwijden over de beperkingen en vereisten van zijn ideeën waarvan hij ruiterlijk toegeeft dat die onderdeel zijn van zijn originele verklaringen. De lezer moet dit a.u.b. in acht nemen en afzien van het voortijdig van de hand wijzen van ideeën die mogelijkerwijs van groot belang zouden kunnen zijn voor hem of haar.

Als uw eerste reactie op een idee hier is dat het onpraktisch is of dat het het tegenovergestelde effect zal hebben, vraagt u zich dan a.u.b. af: 'Wat denk ik dat hier bedoeld wordt? In welke context is dit geschreven?' De Thora manier van leven brengt voordeel en is praktisch. Iets wat hier staat en wat niet in één van die twee categorieën valt is of mijn persoonlijke fout of een verkeerde interpretatie van de kant van de lezer. Al de ideeën in dit boek moeten bekeken worden vanuit een totaal Torah gezichtspunt. Een paragraaf die uit zijn context genomen wordt leidt tot verkeerde conclusies die nooit bedoeld waren door de schrijver.

Er zijn twee soorten lezers. De ene kijkt naar de ideeën en probeert situaties en plaatsen te bedenken waar ze niet zullen werken. Hij zal natuurlijk regelmatig gelijk hebben. Maar hij zal het mogelijke voordeel wat hij ermee had kunnen bereiken in die situaties waar ze wel toepasbaar zijn mislopen. Het andere soort lezer zal zich afvragen: 'Wanneer kan ik deze ideeën toepassen?' Of: 'Hoe kan ik dit toepassen in mijn leven en er anderen mee helpen?' Het is aan dit soort lezers dat ik dit boek opdraag. Wat voor soort lezer bent u?

Het lezen van dit boek zal u niet gelukkig maken. Het enige dat u gelukkig kan maken is uw eigen verstand. Om de vaardigheid van het gelukkig zijn onder de knie te krijgen moet u de ideeën die hier gepresenteerd worden een deel van u zelf maken, en dat is aan u. Als de gezichtspunten en ideeën die hier gepresenteerd worden totaal tegengesteld zijn aan uw manier van denken, dan moet u een beslissing nemen: 'Wil ik mijn houding veranderen of wil ik blijven zoals ik ben?' Als u uw houding wilt veranderen dan zal u waarschijnlijk deze ideeën vele malen moeten herlezen voordat ze een automatisch deel worden van uw reacties. Er zijn drie vragen die u uzelf moet stellen die het verschil zullen maken tussen dit boek alleen lezen en daadwerkelijk veranderen: 1) Ben ik het hier mee eens? 2) Wat zijn de gevolgen als ik het accepteer? 3) Wat ga ik er aan doen?

Veel ideeën die hier geciteerd worden zijn erg voor de hand liggend en algemeen bekend. Maar veel mensen hebben tijden wanneer ze het voor de hand liggende over het hoofd zien en zichzelf misère en zelfs extreem lijden bezorgen. Vele simpele ideeën zijn hier vermeld zodat de lezer ze kan herlezen, vooral in stresssituaties, wanneer ze goed van pas kunnen komen.

De Chofetz Chajim zei: 'Er is een populair gezegde dat iedere dwaas een wijs man is waar het hemzelf betreft. Maar mijn ervaring heeft me geleerd dat vele wijze mannen zich gedragen als dwazen waar het henzelf betreft.'

Veel belangrijke concepten betreffende het goede leven klinken heel simpel en voor de hand liggend in een schoolklasomgeving maar ze worden vaak over het hoofd gezien, zelfs door zeer intelligente personen. Dit veroorzaakt veel onnodige problemen. Dit boek is er om als een geheugensteuntje te dienen voor die vele ideeën die u al hebt, maar waarvan u merkt dat u ze maar al te vaak vergeet. U zal misschien gemakkelijk kunnen zeggen van de vele ideeën die hier weergegeven worden: 'Ik weet dat, en ik pas het normaal gesproken toe.' Dit kan zo zijn, maar dit boek kan u helpen om die ideeën toe te passen op tijden waar u ze anders niet toegepast zou hebben, en daarom is constant herhalen noodzakelijk. Het herhalen van één hoofdstuk per dag zal de kwaliteit van iemand zijn leven sterk verbeteren.

Sommige ideeën zijn hier een aantal maal herhaald omdat de verschillende auteurs ze op verschillende manieren uitgedrukt hebben. De zin van het herhalen is om te laten zien hoe een aantal verschillende geleerden hetzelfde gezichtspunt hebben. En sommige lezers zouden kunnen zien dat voor hen een andere auteur hetzelfde op een begrijpelijkere manier weergeeft.

Mijn advies is dat de lezer eerst het hele boek snel doorleest. Veel vragen die vaak gesteld worden over de basisideeën in dit boek worden erin beantwoord. Voordat u voorbarige conclusies trekt, leest u het eerst nauwkeurig door om antwoorden op uw vragen te vinden. In de tweede instantie, bestudeert u die gedeelten van het boek die het meest van toepassing zijn op uw unieke situatie. Iedere lezer is anders en de behoeften van de één zijn anders dan die van de ander. Het is de moeite waard om een lijst te maken met de tien ideeën die u het meest aanspreken. U zou ook een cassettebandje kunnen opnemen met de ideeën die u in uw hoofd wilt vastzetten. Luister er keer op keer naar, totdat die ideeën een deel van uw automatische denkwijze worden. Voor sommigen heeft het horen van ideeën een beter effect dan erover lezen.

De ideeën die hier weergegeven worden, kunnen gebruikt worden door onderwijzers en therapeuten om anderen te helpen. Maar een waarschuwing is op zijn plaats: ze moeten niet gebracht worden als een strenge les, of als bijtende kritiek, maar ze moeten overgedragen worden met medeleven, liefde en begrip. Soms is weten wat niet te zeggen tegen iemand belangrijker dan weten wat wel te zeggen.

Een boek betreffende het onderwerp geluk heeft zijn beperkingen. Depressieve personen hebben de neiging om onlogisch te denken en om hun manier van denken te veranderen. Maar op een positieve manier moeten zij zich bewust worden wat zij op dit moment denken, en hoe ze dat kunnen veranderen. In een persoonlijk gesprek gaat dat meestal beter dan in een boek. Daarom adviseer ik dat erg depressieve, nerveuze of zeer kort aangebonden personen een bekwame therapeut raadplegen. (Soms liggen medische problemen ten grondslag aan iemand zijn negatieve emoties. Het is onverstandig om er vanuit te gaan dat al de emotionele problemen een psychische oorzaak hebben. Als u een vermoeden hebt dat u ziek zou kunnen zijn, bezoek dan een dokter.)

Mijn dank gaat uit naar allen van de vele Thorageleerden wiens lessen en persoonlijke discussies dit boek mogelijk gemaakt hebben. Ik ben vooral dank verschuldigd aan wijlen de Rosh Yeshiva Rabbi Chaim Mordechai Katz, de rosj jesjiva van Telsje, en wijlen Rabbi Josef Dov Soleveitchik, rosj jesjiva van Brisk in Jeruzalem. Ik heb vele lessen bijgewoond van wijlen Rabbi Chajim Shmuelevitz, rosj jesjiva van Mir. Zijn nadruk op hoe iedereen zijn eigen emotionele wereld creëert, is de hoeksteen van dit boek geworden.

Ik wil mijn leraar bedanken, Rabbi Mordechai Gifter, rosj jesjiva van Telsje, voor een beknopte maar recht door de zee kritiek, wat dit werk zeer geholpen heeft.

Ik bedank Rabbi Chajim Dov Altsky, rosj jesjiva van Torah Ohr, voor zijn kritische lezing van het originele manuscript. Ik heb lesgegeven in de onderwerpen waar dit boek over gaat in Yeshiva Ohr Sameach. Ik ben dankbaar aan hen die de lessen volgden voor hun commentaar en respons. Ik ben vooral dank verschuldigd aan Elliot Katz voor zijn redactionele bewerking.

Hoofdstuk 1: Gelukkig zijn is verplicht

Hoofdstuk 2: Waarderen wat u hebt

Hoofdstuk 3: Geluk is afhankelijk van uw gedachten

Hoofdstuk 4: Gemoedsrust

Hoofdstuk 5: De vreugde van het gebod

Hoofdstuk 6: Het realiseren van uw eigenwaarde

Hoofdstuk 7: Vriendschap

Hoofdstuk 8: Leef in het heden

Hoofdstuk 9: Bezorgdheid

Hoofdstuk 10: Neerslachtigheid

Hoofdstuk 11: Woede

Hoofdstuk 12: Schuld