Bs'd
3. Geluk is afhankelijk van uw gedachten.
1. Introductie: U creëert uw eigen emotionele wereld.
A) “God heeft de mensen recht gemaakt, maar zij zoeken vele bedenkselen.” Prediker 7:29 “De vele bedenkselen”, aldus zei rabbi Samson Raphael Hirsch, “zijn de vijanden van ons geluk.”
Zoals Rabbi Simcha Wasserman zegt: “Het leven is simpel, de mensen zijn ingewikkeld.” Het leven heeft de mogelijkheid van geluk in zich, maar elk persoon kiest voor hemzelf waar hij aan wil denken en hoe hij tegen dingen aan wil kijken.
B ) Geluk is een vaardigheid die aangeleerd kan worden. Ten einde deze vaardigheid onder de knie te krijgen is het nodig om:
* u te concentreren op gedachten die u gelukkig maken in plaats van gedachten die u ongelukkig maken.
* gebeurtenissen en situaties te waarderen als positief in plaats van negatief, of op zijn minst de graad van negativiteit te verminderen. (in plaats van kleine ongemakken te zien als rampen, beschouw ze als verwaarloosbaar)
C) Het leven van iemand die een positieve houding heeft ten aanzien van alles wat hem overkomt wordt in Spreuken 15:15 vergeleken met een leven van constant feest. Zo iemand zijn hele leven is vol van vreugde en geluk. Zo’n persoon heeft geen speciale situaties nodig om hem gelukkig te maken. Waar hij ook is, wat hij ook doet; hij vindt dingen om zich over te verheugen. Hij groeit geestelijk van iedere ervaring en van elk persoon waar hij mee in contact komt. Het onder de knie krijgen van deze vaardigheid vereist tijd en moeite, maar het is een bijzonder goede investering.
D) Wij zelf creeeren de wereld waarin we leven voor een zeer groot gedeelte. Hoewel er veel gebeurtenissen zijn die wij niet kunnen beinvloeden en waar we niets aan kunnen veranderen, dat neemt niet weg dat wij in zeer grote mate de mogelijkheid hebben om onze houding te bepalen ten aanzien van die situatie, en daardoor zijn onze emotionele reacties op gebeurtenissen voor een groot gedeelte onder onze controle. Het is niet realistisch om totale controle te verwachten, maar iedereen die kalm en vastberaden werkt aan zijn gedachten die zal in staat zijn om te verbeteren.
E) Een beknopte formule voor geluk luidt: Probeer consequent te denken aan die gedachten die u gelukkig maken, en u zal gelukkig zijn. Uw geest is constant bezig met het verwerken van allerlei indrukken en gedachten die in het brandpunt van uw belangstelling staan. Wanneer u een bewuste poging doet om uzelf dingen te vertellen die bevorderlijk zijn voor geluk, dan zal u gelukkig zijn. Het is uw keus. Veel mensen zijn zich niet bewust wat zij zichzelf constant vertellen, maar door het bewustworden daarvan zullen zij een grotere controle krijgen.
F) Sommige mensen laten geen enkel terrein van hun leven zo aan het toeval over als hun gedachten. Waar zij aan denken wordt bepaald in zo’n verwarde en ongeordende manier dat hun gedachten bijna niet onder hun controle zijn.
Rabbi Simcha Zissel uit Kelm vergeleek deze gedachten met een vuilnisbelt: Een hele hoop afval en rommel, en een heel klein beetje bruikbaar materiaal. Alle lage/slechte/onbruikbare gedachten die er ook mogen opborrelen in zo iemand zijn hoofd die nemen nemen plaats in samen met verheven gedachten. Een persoon zijn eerste taak is om te werken om een goed geordende gedachtenwereld te hebben en bewust te beslissen waar hij aan zal denken. De vaardigheid om aan die dingen te denken die u kiest moet aangeleerd worden en het vereist veel oefening om dit onder de knie te krijgen. Het kan niet in 1 dag geleerd worden, een lange tijdsperiode is vereist. Het is belangrijk om niets te forceren, want dan zal het effect het omgekeerde zijn van wat er beoogd wordt. Benader het onderwerp kalm en wees flexibel. Begin met een paar minuten per dag te werken aan het beheersen van uw gedachten, en vergroot dan de tijdsperiode. 1 manier is om te beginnen met denken aan 1 speciaal onderwerp voor 5 minuten zonder andere gedachten te laten interrumperen.
2. U maakt zelf constant de keuze of u zich zal concentreren op het positieve of negatieve.
A) Gelukkig zijn kan aangeleerd worden. Hoewel we waarschijnlijk nooit totale controle kunnen verkrijgen over onze emoties, hebben we veel meer controle dan de meeste mensen zich realiseren. Onze gedachten bepalen onze emoties, en we kunnen onze gedachten voor een zeer groot gedeelte zelf bepalen. Ongeacht hoe een persoon in het leven heeft gedacht, als hij bereid is om flexibel te zijn dan kan hij leren om te denken op een manier die hem gelukkig zal maken.
B ) Wij zelf kiezen onze gedachten die ons gelukkig maken of die gedachten die ons ellende bezorgen. Dit is een bijzonder belangrijk principe. U kiest uw gedachten. Als u uw gedachten laat gaan over alles wat er toevallig in uw hoofd opborrelt, dan is dat ook een keuze. Dan maakt u de keus om passief te zijn en uw geluk te laten afhangen van automatische reacties in plaats van het initiatief te nemen en die gedachten te denken die het beste zijn voor u. Het aantal onderwerpen waar u kan denken is bijna oneindig. Sommige van die onderwerpen zullen u pijn bezorgen zonder dat u in staat ben om er iets aan te veranderen. Bijvoorbeeld al de rampen die u in het verleden overkomen zijn. Andere gedachten zullen u plezier en geluk bezorgen. Om een gelukkig leven te leiden moet u de tijd die u besteed aan negatieve gedachten zo klein mogelijk maken, en zoveel mogelijk denken aan dingen die u gelukkig zullen maken.
C) Vele mensen zijn in dezelfde situatie als iemand die zich constant zorgen maakt dat hij niets te eten heeft. Iemand komt naar hem toe en vraagt: “Waarom ben je zo bezorgd? Kom met me mee en dan zal ik je een grote schat geven die je vader je nagelaten heeft.” Stelt u zich voor hoe dom iemand moet zijn om te weigeren met die man mee te gaan maar gewoon doorgaat met zich zorgen te maken.
Even zo dom is iemand die zijn verstand misbruikt door zich te concentreren op de negatieve aspecten van zijn leven en weigert om zich te concentreren op de positieve aspecten. Hij kan gemakkelijk grote schatten vinden als hij maar de benodigde mentale inspanning levert. Hoe dom is het om je verstand te gebruiken om jezelf miserabel te maken terwijl je de mogelijkheid hebt om je te concentreren op positieve dingen en gelukkig te zijn!
D) We herhalen constant boodschappen in ons hoofd. Als die negatief zijn, zoals bv “Ik ben een mislukkeling”, “De wereld is een verschrikkelijk oord”, “Er gaat nooit is iets goed”, dan maken we onszelf miserabel. We hebben de mogelijkheid om bewust een poging te doen om onszelf positieve berichten te geven, zoals: “Ik heb de mogelijkheid om te blijven verbeteren”, “De wereld bevat vele prachtige mogelijkheden”, “Alles wat me overkomt kan ik gebruiken om geestelijk te groeien”.
Rabbi Israel Salanter benadrukte het belang van het leren van insperende slogans en teksten en ze constant te herhalen. Beetje bij beetje zullen ze een positief effekt hebben op onze persoonlijkheid en emoties.
E) U bezit de mogelijkheid om uw gedachten te bepalen. Zelfs wanneer uw geest afdwaalt kan u hem weer terugbrengen en concentreren op wat u wilt.
F) We kunnen geen twee verschillende gedachten tegelijkertijd denken. Daarom, wanneer negatieve gedachten in u opkomen dan hoeft u niet tegen hen ten strijde te trekken. Doe een bewuste poging om aan iets positiefs te denken, en de negatieve gedachten zullen verdwijnen.
Wanneer u uw verstand bezig houdt met denken aan wijsheid, of neutrale onderwerpen, dan zal u in staat zijn om stress producerende gedachten te voorkomen. Bijvoorbeeld, als u een toespraak moet geven in het openbaar en u verteld uzelf uren van tevoren hoe vreselijk het is om in het openbaar te spreken, dan zal u uzelf nerveus maken. Maar als u uzelf concentreert op het bestuderen van iets nieuws, of u denkt aan iets interessants, dan zullen uw stress gevoelens minimaal zijn. Deze techniek kan gebruikt worden voor elke stress producerende situatie, zoals een moeilijke persoonlijke confrontatie, een sollicitatiegesprek, of het wachten in de tandartswachtkamer. Wanneer uw gedachten zich op iets anders concentreren dan op de stressproducerende situatie, dan verergert u uw stress niet, en u zou zich dan zo kunnen verdiepen in dat andere onderwerp, dat u datgene wat u angst aanjaagt totaal vergeet. Het is beter om het negatieve waardeoordeel wat u geeft aan de situatie waar u voor vreest om te zetten in een neutraal, of nog beter een positief oordeel, maar als u dat moeilijk vind dan is afleiding een goed alternatief.
G) Een mens heeft geen totale controle over zijn gedachten. Vele gedachten die u liever zou vermijden zullen automatisch in uw hoofd opkomen. Ze komen bijna spontaan. Maar, wanneer ze eenmaal in uw hoofd zitten, dan hebt u de mogelijkheid om ze verwijderen door bewust aan iets anders te denken. Uw algemene belangstelling en houding heeft een grote invloed op waar u automatisch aan zal denken. Als u een sterke motivatie en enthousiasme opbouwt voor wijsheid, dan zullen veel van uw gedachten in dat terrein zijn, en u daarmee bevrijden van een hoop ongewenste gedachten.
H) Ongeacht waar een persoon zich lichamelijk bevind, hij is in werkelijkheid daar waar zijn gedachten zijn. Een persoon heeft constant de keus om verheffende gedachten te denken, of om negatieve zelfvernietigende gedachten door zijn hoofd te laten spoken.
Hoe oud u zich voelt is voor een zeer groot gedeelte afhankelijk van uw houding ten aanzien van uzelf. Ouderen kunnen hun vitaliteit vergroten door zich jong te beschouwen.
Wij praten constant tegen onszelf. We kunnen er voor kiezen om onze eigen beste vriend te zijn door tegen onszelf te praten met positieve gedachten, of we kunnen er voor kiezen om onze eigen ergste vijand te zijn door negatieve gedachten te herhalen.
Het verhaal gaat van een werkman die iedere dag brood met jam van huis meebracht voor lunch. Zijn collega hoorde hem verzuchten: “Oh nee, het is WEER jam, ik haat jam!” Zijn collega vroeg hem: “Waarom vraag je je vrouw niet of ze wat anders op je brood doet?” Het antwoord was: “Mijn vrouw maakt mijn brood niet klaar, dat doe ik zelf.”Een persoon die zichzelf miserabel maakt door het constante herhalen van negatieve gedachtes is net zo dwaas bezig als die werkman met zijn brood met jam. Hij maakt zichzelf onnodig miserabel.
Een persoon wiens voornaamste gedachten zijn wat er mis is met hemzelf, of met zijn omgeving, of wat er allemaal wel niet fout zou kunnen gaan in de toekomst, die denkt niet aan de positieve dingen van het leven. Zo’n persoon zal ongelukkig zijn. Om van deze neigingen af te komen moet u uw gedachten bewust concentreren op de goede dingen in het leven, en op het verkrijgen van geestelijke groei. Als u dit onder de knie krijgt, dan wint u op twee fronten: Deze gedachten zullen u gelukkig maken, en u bent verlost van uw negatieve gedachten.
I) Zeg kalm maar vastberaden “Stop!” tegen uzelf wanneer u zich onnodig concentreert op deprimerende gedachten. Doe dit konsekwent wanneer ze het lelijke kopje opsteken. Deze gedachten zullen waarschijnlijk hardnekkiger zijn wanneer u vermoeid, gespannen, of lichamelijk ziek bent. Maar zelfs dan kan u uzelf zeggen te stoppen. Zo gauw als u ermee stopt, denk aan iets positiefs.
Indien u zich realiseert dat u een hoop tijd besteedt aan het overpeinzen van deprimerende zaken, schrijf dan op hoeveel tijd u verspilt met deze negatieve gedachten. Dit zal u meestal er toe aanzetten om te verbeteren.
3. Uw houding is de sleutelfactor tot uw reactie.
A) Wat u uzelf verteld betreffende een bepaalde situatie dat is wat bepaald hoe die situatie u emotioneel zal beinvloeden. Uw houding ten aanzien van een gebeurtenis of situatie is niet gebaseerd op de objectieve realiteit van die situatie maar op uw subjectieve evaluatie van die gebeurtenis of situatie.
Vele mensen denken dat de manier waarop zij gebeurtenissen evalueren (beoordelen) dat dat is hoe die gebeurtenissen in werkelijkheid zijn. Maar het feit is dat gebeurtenissen, voorvallen, en situaties op het absoluut objectieve nivo alleen ZIJN. Ze zijn noch goed, noch slecht, ze zijn alleen maar. Het is de toeschouwer die de situatie beoordeelt als goed, slecht, of neutraal. Wanneer u eenmaal een sterk besef hebt van dit feit, dan kan zal u de mogelijkheid hebben om uw negatieve houdingen te veranderen naar positievere.
Bijvoorbeeld: Stelt u zich voor dat u uw huis in loopt en u vindt de helft van de muren eruit geslagen. Puin en stof vult uw huis en al het meubilair is van zijn plaats. Wat is uw houding ten aanzien van deze situatie? Dat hangt er helemaal van af hoe u deze situatie beoordeelt. Als vandalen ingebroken hebben en alles moedwillig vernielt hebben, dan zal u uzelf waarschijnlijk zeggen dat dit vreselijk is, en u zal heel boos, ontzet, of uit het veld geslagen zijn.
Maar, als u al jaren ervan gedroomd had om uw huis te verbouwen, en nu bent u eindelijk die plannen aan het uitvoeren, dan zal u waarschijnlijk blij zijn. Maar in dat geval kan het zijn dat een ander familielid die helemaal niet op een verbouwing zat te wachten er helemaal niet blij mee is dat de muren eruit liggen. En zelfs als u uw huis wilde verbouwen, dan kan het nog zijn dat u geirriteerd bent door de rommel die de verbouwing met zich mee brengt. Aan de andere kant kan u opgelucht zijn dat u opgelucht bent omdat u merkt dat u de rommel beter aankan dan u verwacht had, en dit kan voor u als een les voor de toekomst dienen dat u beter met problemen om kan gaan dan u gedacht had.
Maar wat is nou de realiteit van deze situatie? De simpele feiten die u ziet, namelijk dat de muren eruit liggen. Maar uw emotionele reactie is volledig gebaseert op uw beoordeling van de situatie. Zelfs als u begon met de situatie te zien in een zeer ongunstig licht, dan nog kan u uw reactie en houding veranderen en een positieve manier vinden om de situatie te beoordelen.
B ) Feiten zijn op zich neutraal. U hebt geen emotionele reacties op feiten. Uw emotionele reactie wordt altijd bepaald door uw subjectieve beoordeling van de feiten.
Wanneer u iets beoordeelt als negatief, slecht, vreselijk, een ramp, dan zal u daarop reageren met negatieve emoties zoals depressie, woede, vreselijke stress, enz.
Wanneer u denkt dat iets u niet raakt en er apathisch tegenover staat, dan zal u zich neutraal voelen.
Wanneer u iets beoordeelt als goed voor u dan zal u daarop reageren met vreugde of blijdschap.
C) Om duidelijk te maken hoe emotionele reacties veroorzaakt worden door onze beoordelingen, vraag ik de persoon waar ik mee praat hoe hij gewoonlijk reageert op beledigingen. De meeste mensen zijn van streek of kwaad wannneer ze beledigd worden. Maar een persoon heeft de mogelijkheid om op drie verschillende manieren te reageren. Vraag bij wijze van experiment aan een vriend om tegen jouw te zeggen: “Jij bent de meest verschrikkelijke persoon die ooit geleefd heeft.” Hoe zou u zich voelen wanneer u deze woorden hoort van een persoon die het op een vriendelijke toon glimlachend zegt? Niemand zou zich gekwetst voelen. Maar, als u aan het solliciteren bent voor een fel begeerde baan, en de interviewer noemt u een stomme idioot, hoe zou u zich dan voelen? De meeste mensen zouden zich dan kwaad, geschokt, of teneergeslagen voelen. Maar, als iemand u een miljoen euro’s aanbied onder de voorwaarde dat in de eerstkomende 24 uur iemand u moet beledigen; hoe zou u zich dan voelen wanneer iemand een belediging naar uw hoofd slingert? Uw emotionele reactie zou dan waarschijnlijk intense vreugde zijn. Het is niet wat iemand zegt wat u beinvloedt, maar alleen hoe u het ervaart en beoordeelt. Er zijn altijd drie basismogelijkheden: U kan een gebeurtenis als neutraal beoordelen, en dan zal u neutraal zijn. Of u kan een gebeurtenis als negatief beoordelen, en dan zal u negatieve emoties ervaren. Of u kan een gebeurtenis als positief beoordelen, en dan zal u positieve emoties ervaren.
Wanneer u zich volledig realiseert dat de soort van uw emoties bepaalt wordt door de soort beoordelingen die u geeft aan een situatie, dan zal u gemotiveerd zijn om positiever te beoordelen en daarmee zal u een grotere controle over uw emoties verkrijgen. Wij hebben de mogelijkheid om ons perspectief ten aanzien van gebeurtenissen, onszelf, en andere mensen te veranderen. Ondanks het feit dat u automatisch op een bepaalde manier reageert kan u nu uw eerste kijk op iets als niet vanzelfsprekend aanvaarden en het in een positiever licht gaan zien. U beschouwde misschien frustrerende situaties als iets vreselijks, en daarom reageerde u daarop met woede of depressie. Maar nu kan u frustrerende situaties zien als een uitdaging aan uw mogelijkheid om dingen in een positief licht te zien. Dat wat u voorheen mateloos irriteerde kan nu een een ervaring zijn die u beloont met geestelijke groei. Wanneer u uzelf een nieuwe kijk op de dingen hebt eigen gemaakt dan zullen uw emoties in overeenstemming zijn met uw nieuwe kijk.
Het gevolg hiervan is dat we een grote mate van controle over onze emoties hebben door aan onze gedachten te werken. Grote torah geleerden door de eeuwen heen hadden een zeer grote controle over hun emoties omdat ze hun gedachten onder controle hadden. Iedereen die zegt dat iemand geen grote controle over zijn emoties kan hebben zegt alleen maar dat hij niet veel controle heeft over waar hij aan denkt en hoe hij situaties beoordeelt.
D) Leer om onderscheid te maken tussen feiten, conclusies, en waardeoordelen. Feiten maken u niet gelukkig of ongelukkig. Het is alleen uw waardeoordeel wat u gelukkig of ongelukkig maakt. Ongelukkige of bittere mensen hebben de neiging om negatieve conclusies te trekken zonder voldoende bewijs. Zij nemen voortijdig en/of onterecht aan dat dingen slecht en schadelijk zijn. Maar zelfs al zou zo’n conclusie correct zijn, wanneer u een negatief waardeoordeel vermijdt dan zal u niet emotioneel lijden.
Bijvoorbeeld; als iemand u aan zit te staren terwijl u eet, dan zou u kunnen denken dat die persoon een negatieve opinie van u heeft, en u zou zich dan nerveus kunnen voelen. Maar het is heel goed mogelijk dat hij helemaal niet slecht over u denkt. U heeft onvoldoende bewijs voor uw veronderstelling. En zelfs als hij negatief denkt over u, dan hebt u de mogelijkheid om dat gegeven niet als negatief te beoordelen. U kan tegen uzelf zeggen: “En wat dan nog als hij negatief denkt over mij? Ik heb daar geen problemen mee.”
E) Wanneer iemand u probeert te dwingen om iets te doen waar u normaalgesproken leuk vind, dan is het waarschijnlijk dat u een hekel hebt aan de dwang en niet wil doen wat de persoon van u wil afdwingen. We kunnen allemaal voorbeelden hiervan bedenken uit ons eigen leven. Zelfs een kind dat het gewoonlijk leuk vind om met een bepaald stuk speelgoed te spelen zal willen stoppen om ermee te spelen als iemand op norse toon tegen hem zegt dat hij ermee moet blijven spelen voor een bepaalde tijd. Inplaats van te denken: “Het is leuk om hiermee te spelen” verandert het naar “Ik wil niet gedwongen worden om dingen te doen.” (dit principe is belangrijk in kinderopvoeding, en indien juist toegepast kan het vele onnodige problemen voorkomen)
Omgekeerd, ondanks het feit dat u een hekel heeft aan een bepaalde taak zou u er plezier in kunnen hebben als u weet dat u er een bepaald voordeel mee behaald, ook al keek u in het verleden niet op die manier naar die taak.
F) Sommige mensen vragen zich af waarom de rechtvaardigen lijden in deze wereld. Voor een groot gedeelte is deze vraag gebaseerd op een misverstand. Vaak is de maatstaf om te meten of iemand het goede leven leeft of niet de grootte van zijn bankrekening. Als iemand rijkdom ontbeert wordt er gelijk aangenomen dat hij ongelukkig is. Maar dit is een enorme denkfout. Een waarlijk rechtvaardig persoon leeft per definitie een gelukkig leven. Zo’n persoon heeft zich de wetenschap eigengemaakt dat alles wat er gebeurd in zijn leven ten goede is en hij leidt een bevredigend leven. Zijn leven is zinvol en heeft een doel. Zijn hele wezen is toegespitst op geestelijke groei. Hij voelt ten diepste dat het goede leven is om de will van de Almachtige te doen, en daarom ervaart hij grote vreugde met iedere goede daad die hij doet. Zelfs als hij materiele goederen moet ontberen voelt hij ondanks dat dat zijn leven totaal goed is. Zijn emoties zullen in overeenstemming zijn met zijn positive kijk op het leven.
G) Onrealistische verwachtingen liggen ten grondslag aan veel van onze emotionele pijn. We zijn van streek en teleurgesteld wanneer veel van onze verwachtingen niet bewaarheid worden. Wanneer we geen onrealistische verwachtingen hebben dan worden we niet zo vaak teleurgesteld. Zet het is op een rijtje wat u daadwerkelijk kan verwachten van de wereld. Is het realistisch om te denken dat de dingen altijd zo gaan als u verwacht? Natuurlijk niet. Wanneer u uw onrealistische verwachtingen van hoe de dingen moeten zijn opgeeft, dan zal u zich veel onnodige teleurstellingen besparen.
Hier is een voorbeeld: Wanneer u bij een bushalte arriveert 15 minuten voordat de bus zou moeten komen, dan bent u niet geirriteerd wanneer de bus in die 15 minuten niet komt. U had nooit verwacht dat hij dan zou komen. Maar als de bus 15 minuten te laat is dan zou u heel geirriteerd kunnen zijn. Maar waarom zou alles gaan zoals u dat graag wilt? Natuurlijk, het zou heel prettig zijn als alles wel op die manier zou werken, en het is een goed idee om te werken aan praktische plannen om dingen te verbeteren, maar geef uw eis op dat alles zou moeten werken zoals u wilt.
Belangrijke verwachtingspatronen zijn: a: De wereld moet precies zo zijn als ik dat wil, b: Andere mensen moeten precies zo zijn en doen als ik dat wil, c: Ik moet kunnen doen en bereiken wat ik maar wil.
Op deze manier opgeschreven kan iedereen zien dat dat onmogelijke eisen zijn. Geef ze op en u zal uzelf veel frustratie besparen. Vele huwelijken zouden veel gelukkiger zijn wanneer men zijn onrealistische eisen en verwachtingen opgeeft. Maak een wijze planning, maar stel geen eisen.
Stel uw onrealistische eisen ter discussie door uzelf af te vragen: “Wie heeft mij een garantie gegeven dat de dingen altijd zo zouden zijn zoals ik dat wil? Op welke natuurwet baseer ik mijn eisen?”
H) Ongeacht het gevaar al dan niet aanwezig in een bepaalde situatie, uw emotionele reactie wordt bepaald door uw subjectieve beoordeling van de situatie. Bijvoorbeeld; als iemand u zou vertellen dat een pakje wat naast uw stoel staat een bom bevat, dan zal u hoogstwaarschijnlijk bang zijn. Ook als het in werkelijkheid een leeg pakje is. Omgekeerd, als er naast uw stoel een pakje staat met een tikkende tijdbom erin die elk moment af kan gaan, en u denkt dat het een onschuldig pakje is, dan zal u waarschijnlijk kalm en onbezorgd zijn. De realisatie dat het in alledaagse gebeurtenissen niet de feiten zijn die u stress, angst, woede, en depressie bezorgen, maar uw subjectieve beoordeling van een situatie, leert ons dat we onderscheid moeten maken tussen gepaste en ongepaste angst en bezorgdheid. In situaties waar bezorgdheid ongewenst is moeten we ons doordringen van het feit dat we niet in enig werkelijk gevaar zijn, en we ons daarom geen zorgen hoeven te maken. Blijft u zich afvragen: “Wat is er zo erg hieraan?”
I) Mensen zeggen vaak: “Hij bezorgde me verdriet” of “Het maakte me boos” Dit impliceert dat externe factoren de oorzaak waren van hun emoties en dat zij er zelf niets aan kunnen doen. Maar de feiten zijn dat externe gebeurtenissen u niet droevig of van streek kunnen maken. Dat doet u zelf door wat u uzelf verteld over die externe factoren. Maak u de gewoonte eigen om te zeggen: “Ik maakte mezelf kwaad door wat ik mezelf vertelde over zijn daden of woorden.” Of “Ik maakte mezelf van streek door wat ik mezelf mezelf vertelde over wat er gebeurd is.” Wanneer u op deze manier spreekt dan accepteert u op uzelf de verantwoordelijkheid voor uw emoties. Die realisatie van uw eigen verantwoording zal u ertoe aanzetten om uw gedachten en houding te veranderen van diegene die u ongelukkig maken naar diegenen die u gelukkig maken.
4 U hebt de mogelijkheid om een gebeurtenis of situatie op vele verschillende manieren te bekijken.
A) Rabbi Yeruchem Levovitch van Mir constateerde een feit dat zeer zorgvuldig gelezen moet worden. Het punt wat hij te berde brengt is zo belangrijk voor het onder de knie krijgen van het gelukkig zijn dat het een aantal malen herlezen moet worden: Wanneer iemand geboren wordt dan vind hij de wereld in een bepaalde georganiseerde staat. Wanneer hij opgroeit dan probeert hij zich aan te passen aan de veronderstellingen die geaccepteerd zijn in de wereld. Hij bekijkt alles wat er gebeurd vanuit hetzelfde perspectief als alle andere mensen van zijn generatie. Dit perspectief is in het verleden ontstaan en wordt door de generaties heen overgedragen. Dit perspectief en de aannames waar het op berust worden met zulk een vanzelfsprekendheid aanvaard alsof het natuurwetten zijn die niet veranderd kunnen worden. Het wordt beschouwd als de realiteit en wordt niet ter discussie gesteld. Slechts een zeer klein aantal mensen verkrijgen de noodzakelijke wijsheid om naar de wereld te kijken met complete objectiviteit. Zij bekijken alle dingen kritisch en proberen de realiteit te zien zoals het werkelijk is in plaats van het algemeen aanvaarde gezichtspunt te accepteren. Zij die proberen om de oorsprong van alle aanvaarde perspectieven te doorgronden zullen de wereld in een heel ander licht zien dan algemeen aanvaard is.
B ) Ik heb regelmatig gemerkt dat pessimisten tegen optimisten zeggen: “Jij bent niet realistisch.” Maar dit is een misvatting met ernstige consequenties. Als een glas groot genoeg is om een halve liter water te bevatten, en het bevat momenteel een kwart liter, wat is dan de realiteit? De realiteit is dat het een kwart liter water bevat. Desalnietemin, sommige zullen zeggen dat het half vol is, en anderen zullen zeggen dat het half leeg is. Met betrekking tot de realiteit zijn beide gezichtspunten correct. Maar sommige zijn dankbaar voor het water wat ze hebben, en anderen kiezen ervoor om geirriteerd te zijn door het water wat ze niet hebben. Dit bekende voorbeeld gaat op voor alle aspecten van het leven. Wij kiezen constant waar we ons op zullen concentreren en hoe we het zullen zien. Het is slecht om onflexibel alles in een negatief licht te zien, terwijl we ervoor kunnen kiezen om dingen in een positief licht te zien.
Tegen het eind van de tweede wereld oorlog was Simon Wiesenthal, de bekende opspoorder van nazi misdadigers, in een concentratiekamp. Iemand die nieuw binnenkwam had een gebedenboek binnen gesmokkeld, en Wiesenthal bewonderde zijn moed, want door ontdekking te riskeren riskeerde hij de doodstraf. Zijn gevoelens sloegen snel om toen hij er achter kwam dat de dappere smokkelaar het gebedenboek uitleende voor vijftien minuten, in ruil voor een kwart van het magere dagrantsoen. De kampbewoners waren half verhongerd, maar waren toch graag bereid tot de ruil. Na verloop van tijd stierf de eigenaar van het gebedenboek als eerste, want de grote hoeveelheden soep die hij binnenkreeg waren te veel voor zijn uitgehongerde lichaam.
Na de oorlog bezocht rabbijn Eliezer Silver het ontheemden kamp voor een joodse organisatie. Hij verzorgde de gebedsdiensten en sprak bemoedigende woorden tegen de overlevenden. Nadat hij merkte dat Wiestenthal niet naar de synagoge kwam besloot de rabbijn om hem op te zoeken. Simon Wiesenthal beschreef het bezoek als volgt: Die avond kwam rabbijn Silver me opzoeken. Hij was een kleine man die een amerikaans legeruniform droeg zonder onderscheidingstekens. Hij had een kleine witte baard en zijn ogen blonken van grote vriendelijkheid. Hij moet minstens 75 geweest zijn, maar zijn geest was scherp en zijn stem klonk jong. Hij legde zijn hand op mijn schouder: “Ze zeggen dat je boos ben op de Almachtige” zei hij in jiddisch, en hij glimlachte naar me. Ik zei: “Niet op de Almachtige, maar op 1 van zijn dienaren.”, en ik vertelde hem wat er voorgevallen was. Hij bleef glimlachen: “En dat is alles wat je me te zeggen hebt?” “Is dat niet genoeg rabbi?” vroeg ik hem. “Du dummer (dom oor)” zei hij. “Dus jij kijkt alleen naar de man die wat nam? Waarom kijk je in plaats daarvan niet naar de mannen die wat gaven?” Hij gaf me een hand en vertrok. De volgende dag ging ik naar de gebedsdiensten. Sinds dien heb ik geprobeerd te onthouden dat er altijd twee kanten zijn aan elk probleem.
C) Probeer creatief te denken, dan zal u in staat zijn om bekende situaties en gebeurtenissen in een nieuw licht te zien. Dit zal nieuwe en positivere emotionele reacties veroorzaken ten aanzien van die dingen die voorheen ongemak, neerslachtigheid en woede veroorzaakten. Bijvoorbeeld, het grootbrengen van kinderen kan gezien worden als een moeilijke, pijnlijke, langetermijn taak. Maar het kan ook beschouwd worden als een prachtige en opwindende uitdaging: Een mens te vormen, en te onderwijzen om zijn volle potentieel te benutten. Een ouder met de eerste opvatting zal het leven zwaar vallen. Een ouder met de tweede opvatting zal constant grote vervulling vinden.
Gedurenden de tweede wereldoorlog was rabbi Moshe Schwab in Londen gedurende het bombardement op de stad. Op een keer werd het huis van zijn familie gebombardeerd toen de familie net de schuilkelder in gegaan was. Rabbi Schwab vertelde deze gebeurtenis aan rabbijn Eliyahu Lopian, en beschreef de grote angst die hij voelde gedurende het bombardement. Rabbi Lopian zei: “Rav Moshe, jij bent zo bevoorrecht dat je de angst voor de dood heb mogen meemaken.”
D) Wanneer u probeert een goede daad te doen die niet gemakkelijk is, concentreert u zich dan niet op de problemen ervan. Concentreert u zich op het feit dat uw beloning voor de goede daad groter zal zijn naarmater het moeilijker is. Doorzettingsvermogen wanneer u met problemen geconfronteerd word is verheffend. De problemen waarmee u geconfronteerd wordt hoeven u niet neerslachtig te maken, maar kunnen u beter doen voelen.
Toen rabbi Moshe uit Kobrin zeven jaar oud was was er een zware hongersnood in Litouwen. Arme mensen zwierven van dorp naar dorp op zoek naar voedsel. Velen van hen verzamelden zich bij het huis van rabbi Moshe’s moeder, die bereidwillig kookte voor hen. Op een dag, toen een groot aantal armen naar haar huis kwamen moest ze in ploegen koken voor hen. Toen sommige van hen ongeduldig werden begon ze te huilen, want ze deed haar uiterste best voor hen. Haar jonge zoon, de toekomstige rabbi van Kobrin zei tegen haar: “Waarom zouden die beledigingen je storen? Helpen die beledigingen je juist niet om de goede daad met pure intentie te verrichten? Als ze je geprezen hadden dan dan zou je beloning minder zijn, want misschien deed je dan de goede daad om hun lofuitingen in ontvangst te kunnen nemen in plaats van dat je God’s geboden wilde vervullen.”
E) Probeer altijd om iets positiefs te zien in iedere situatie. Bijvoorbeeld, armoede kan voor veel ontberingen zorgen. Veel arme mensen verergeren hun problemen door zich gestressed te voelen vanwege het feit dat ze een last zijn voor degenen die hen ondersteunen. Maar een arm persoon kan zich ook concentreren op het feit dat hij andere personen in staat stelt om goede daden te doen. Hij helpt diegenen die hem onderhouden om de eeuwigheid te verkrijgen.
F) We kunnen de manier anderen ons behandelen op verschillende manieren bekijken. Waarom zou je een negatieve kijk nemen wanneer je ook een positieve kijk op de zaken kan hebben? Bijvoorbeeld, wanneer je ouders je behandelen op een manier die jij passend vind voor iemand die veel jonger is dan jouw, dan kan je jezelf zeggen dat het verschrikkelijk is dat ze je als een baby behandelen. Maar je kan het ook zien als een uiting van je ouders liefde en zorg voor jouw.
G) Precies dezelfde baan kan beschouwd worden als saai en als mentaal belastend, of als een leuke manier om je tijd te besteden. Het hangt allemaal af van iemand zijn perspectief. Bijvoorbeeld, als je het huis schoonmaakt omdat je dat moet doen, dan kan je de taak onplezierig vinden. Maar als je aan het schoonmaken bent voor de shabbat, of om je ouders te eren, en je waardeert de kans om een goede daad te doen, dan kan je plezier hebben in wat je doet.
Zelfs zoiets als de afwas doen kan totaal verschillend zijn voor verschillende mensen. Voor sommigen is het een saaie maar noodzakelijke taak. Voor anderen kan het een gelegenheid zijn om uit te rusten van zwaardere lichamelijke arbeid. Voor sommigen is het een gelegenheid om ongestoord na te denken en te luisteren naar inspirerende cassettebandjes terwijl hun handen het werk doen. Voor anderen is het een vernederende last, op hen gebracht door de omstandigheden. Voor anderen is het een vriendendienst voor familie of vrienden. Voor anderen is het een gelegenheid om na te denken over dankbaarheid voor het hebben van goed voedsel. Wat is de realiteit? Dat is alleen maar dat iemand de afwas doet. Maar hoe het iemand emotioneel zal raken hangt helemaal af van iemand zijn subjectieve interpretatie. Iedereen heeft de mogelijkheid om de ene keer op zo’n manier naar die taak te kijken, en de andere dag op een andere manier. Gelukkig is hij die in staat is om consequent te denken op een manier die geluk en geestelijke groei brengt.
H) Het is altijd erg gemakkelijk om je gefrustreerd en miserabel te voelen wanneer je fouten gemaakt hebt. Maar je kan altijd leren van je fouten en mislukkingen. Als je ze gebruikt als leerervaringen, dan kan je ze zien als positief. Ondanks het feit dat je die fouten liever niet gemaakt zou hebben kan je ze nu zien als een opstapje naar groei.
Iedere keer als Rabbi Rephael of Bershid een fout maakte in het openbaar, dan was hij heel blij. Hij zag het als een gebeurtenis die er voor zorgde dat hij niet arrogant werd. Tijdens de gebeden in de synagoge las hij eens luid de verkeerde passage voor. Terwijl de meeste mensen zich zouden schamen, zag hij het als een fortuinlijke gebeurtenis.
I) Wanneer de dingen niet gaan zoals je gewild had, en je merkt dat je toch nog in staat bent om de situatie te hanteren, gebruik dat dan als een les om niet overmatig bezorgd te zijn over de uitkomst van vergelijkbare situaties in de toekomst.
J) Wanneer u midden in de nacht wakker wordt, of u zit lang te wachten in de wachtkamer van de dokter, koester deze momenten dan als gelegenheden om na te denken. Een wijs persoon gebruikt deze gelegenheden om meer te leren over zichzelf en na te denken over manieren waarop hij zichzelf kan verbeteren.
5. U hebt de mogelijkheid om uw negatieve oordelen te veranderen in positieve.
A) We hebben allemaal onze antwoorden op hoe we het leven in het algemeen beschouwen. Zelfs een persoon die niet bewust een gezichtspunt onder woorden heeft gebracht heeft er toch 1. Sommigen zien het leven als een avontuur vol opwinding en gelegenheden om dingen te realiseren, terwijl anderen het leven zien als een pijnlijke ervaring waar je nou eenmaal doorheen moet. Ongeacht van hoe u het leven in het verleden beschouwt hebt, kan u nu beginnen met een positievere houding als u bewust een poging doet om op een positieve manier te denken. Alleen al de realisatie dat het uw keus is kan u een grote mate van controle geven en u helpen om te verbeteren.
B ) Wanneer u negatieve gedachten over een bepaald probleem met geweld probeert te verwijderen dan zal u vaak ervaren dat hoe meer u probeert die gedachten opzij te schuiven, hoe sterker die gedachten zich ingraven in uw hoofd.
Probeer positieve gedachten niet te forceren; kijk rustig aan en geleidelijk voor positievere manieren om tegen de dingen aan te kijken. Het kan helpen om uzelf af te vragen: “Welke positieve manier van tegen deze zaak aankijken zou zou ik aan iemand anders kunnen aanbevelen?
C) Wanneer u reageert op een bepaalde situatie of gebeurtenis met negatieve emoties, (zoals verdriet, woede, of stress) verdeel de situatie dan in drie delen, of drie stadia:
Stadium 1: De situatie op zich. (zonder enig waardeoordeel)
Stadium 2: Uw houding ten aanzien van de situatie.
Stadium 3: Uw emotionele reactie.
De situatie op zich (stadium 1) veroorzaakt niet uw emotionele reactie. Het is altijd uw houding ten aanzien van de situatie (stadium 2) die uw emotionele reactie veroorzaakt. Verander uw houding (stadium 2) van negatief naar positief en uw emotionele reactie (stadium 3) zal veranderen van negatief naar positief. Bedenk wel: De positieve kijk en waardering moet realistisch en acceptabel zijn voor u persoonlijk.
Ter verduidelijking: Stelt u zich eens voor dat u een hele week geen post ontvangen hebt, (stadium 1) en u voelt zich hierom kwaad of bedroeft. (stadium 3) Het niet ontvangen van post is niet wat u bedroeft of kwaad maakt, uw houding ten aanzien van de situatie (stadium 2) is de bepalende factor. Wanneer u uzelf verteld dat niemand om u geeft, en dat dit “bewijst” dat u een “waardeloos” persoon bent, (stadium 2) dan zal u zich depressief voelen. Maar u hebt een enorm aantal mogelijkheden voor stadium 2. U kan zich realiseren dat u een waardevol persoon bent, ook wanneer niemand anders wat om u geeft. U kan er ook van uitgaan dat er mensen zijn die om u geven, ook al zijn ze te lui om u te schrijven. U kan ook uw familie en vrienden het voordeel van de twijfel geven en ze positief beoordelen in uw gedachten, en er van uitgaan dat ze een goed excuus hebben waarom ze u nu niet kunnen schrijven. U kan u realiseren dat het niet ontvangen van post een zeer klein probleem is vergeleken bij ernstig lijden. Wanneer u zich of een neutrale of een postieve houding aanmeet in stadium 2 dan zullen de emotionele consequenties (stadium 3) of neutraal of positief zijn, en dit zal u vrijwaren van emotioneel lijden.
Samenvattend: Telkens wanneer u negatief reageert (stadium 3) ga dan na wat u uzelf verteld in stadium 2, en probeer dat te veranderen naar een positieve, of op zijn minst minder negatieve kijk op de zaak.
D) Soms kan u in een pijnlijke situatie verkeren, maar het zal altijd veel erger kunnen zijn. Misschien als iemand u zegt: “Het had erger gekund”, dan zal u daar misschien kwaad over zijn, maar als u zich realiseert dat de situatie erger had kunnen zijn dan zal u beter in staat zijn om met de situatie om te gaan.
Telkens als de dingen niet gaan zoals u wilt, vraagt u zich dan af: “Hoe hadden de zaken erger kunnen zijn?”Bijvoorbeeld: Als u beroofd bent, dan bent u tenminste niet gewond. Als u gewond bent, dan bent u in elk geval niet vermoord. Als u zich verveelt, dan bent u tenminste niet in gevaar. Als u geen vette bankrekening hebt, dan bent u in elk geval niet in schulden. Als u schulden hebt dan wordt u tenminste niet in elkaar geslagen als u niet op tijd betaald. Als overvloedige regenval uw plannen in de war stuurt, dan hebt u in elk geval geen gebrek aan water, wat veel erger is dan uw plannen afzeggen vanwege de regen. Als u zich geen nieuwe schoenen kan veroorloven, dan hebt u in elk geval voeten. Als de voedselprijs hoog is, dan is er in elk geval eten voorradig en kan u er in elk geval iets van kopen.
Sommige beschouwen dit als een erg vreemde manier van tegen de dingen aankijken. Maar geeft u er de voorkeur aan om u belabberder te voelen dan strict noodzakelijk is? Wilt u de keus maken om gelukkig te zijn? Aan klagen ligt de gedachte ten grondslag dat de zaken beter zouden kunnen zijn. Aan tevredenheid ligt de gedachte ten grondslag dat de zaken slechter zouden kunnen zijn. In vrijwel alle gevallen zouden de dingen beter en slechter kunnen zijn. Om gelukkig te zijn moet men zich constant realiseren dat de zaken erger zouden kunnen zijn.
E) Op latere leeftijd schreef Rabbi Yechezkail Levenstein dat die situaties die hem in eerste instantie lijden bezorgden uiteindelijk de oorzaak waren van zijn goed fortuin. We kunnen er nooit zeker van zijn dat een bepaalde gebeurtenis daadwerkelijk slecht voor ons is. Waarom zouden we een bepaalde gebeurtenis als slecht beoordelen wanneer het zich kan ontwikkelen op een manier die duidelijk voordelig is voor ons?
F) Zelfs een persoon met veel levenservaring en grote controle over zijn gedachten en emoties zal zien dat in ongewone situaties zijn eerste reactie vaak negatief zal zijn. Hij kan onmiddelijk zijn mogelijkheid gebruiken om de situatie objectief te bekijken en zijn eerste negatieve reactie te herzien. Deze mogelijkheid geeft ons een grote controle over onze reacties.
Wanneer u in eerste instantie reageert met gedachten die leiden tot depressie, woede, verbittering, of jaloezie, denk dan niet dat u die gedachten met u mee moet dragen totdat ze uiteindelijk vanzelf verdwijnen. Zo gauw als u zich realiseert dat u op een verkeerde manier reageert, herzie dan uw eerste reactie. Vertel uzelf waarom de situatie niet zo negatief is als u in eerste instantie dacht. Vertel uzelf redenen waarom u niet hoeft te blijven denken in patronen die leiden tot verbittering en woede. De redenen moeten realistisch zijn voor u. Dit zal volharding vereisen. Sommige mensen doen een halfslachtige poging gedurende een paar seconden en geven het dan op. Zij geven het te vlug op. Wij claimen niet dat dit gemakkelijk is voor iedereen, of dat het in een paar seconden geleerd kan worden. Maar het is een vaardigheid die aangeleerd kan worden. En net als iedere vaardigheid vereist het oefening om er goed in te worden. Het helpt om uw negatieve gedachten op te schrijven en daarna positieven manieren om naar de situatie te kijken op te schrijven.
G) Een persoon die een gebrek aan flexibiliteit heeft in zijn manieren om dingen te beoordelen zal hoogstwaarschijnlijk problemen hebben met het veranderen van zijn kijk op dingen. Hij is zo gewend om dingen op een bepaalde manier te beoordelen, (en vaak bezorgd die manier hem onnodige miserie) dat hij zal zeggen dat het onmogelijk is om te veranderen. De houding van veel mensen is dat hun manier om de dingen te bekijken is de “realiteit”, en de andere manieren zijn dat niet. Maar er is geen enkele basis voor die veronderstelling.
Wij propageren niet dat men positief moet kijken naar negatieve dingen die verandert kunnen worden, want dat is gewoon luiheid. Wij propageren ook niet dat iemand zich bizar gaat gedragen of dingen gaat doen die hem schade berokkenen. Wat wij propageren is een positieve houding die iemand onnodige depressie en ellende zal besparen.
Iedereen heeft ervaringen die zonder dat hij het merkt zijn houding en perspectief veranderen. Wordt u er bewust van wanneer u zo’n ervaring hebt, en dan zal u meer vertrouwen krijgen in uw mogelijkheden om de manier waarop u tegen de dingen aankijkt te veranderen. In het geval dat u geen positieve manier kan vinden om een situatie te beoordelen, roep dan de hulp in van iemand anders. Vaak is het voor een buitenstaander eenvoudiger om de positieve kanten te zien, want hij is niet zo bevooroordeeld en emotioneel betrokken bij de situatie als u.
H) Er zijn tijden wanneer een persoon zijn hart en verstand op slot zitten en nieuwe ideeen niet in staat zijn om daarin door te dringen. In zo’n geval moet een persoon deze ideeen in gedachten houden, en dan, wanneer hij wat meer ontvankelijk is, dan zullen ze op hun plaats vallen, en een onderdeel worden van zijn automatische houding ten aanzien van het leven en gebeurtenissen.
6. Kijk naar het leven vanuit het perspectief van de dood.
De beste manier om het juiste perspectief op het leven te krijgen is om een kerkhof te bezoeken. U hebt misschien problemen, maar dat is een deel van het leven. Vergeleken bij hen die begraven liggen op het kerkhof, hoe serieus zijn uw problemen? Probeer om gebeurtenissen in de juiste verhoudingen te zien. Als u dit niet doet dan zou u met dezelfde stress nivo’s kunnen reageren op iemand die wat soep morst op uw broek als dat u zou reageren op het uitbreken van wereldwijde nucleare oorlog. Wanneer een gebeurtenis u irriteerd, vraagt u zich dan af: Op een schaal van 1 tot 100, waarbij 100 staat voor wereldwijde nucleare oorlog, welk nummer zou ik geven aan deze gebeurtenis? Met deze techniek zullen vele potentieele bergen verschrompelen tot moleculen.
Rabbi Nachum van Huradna placht te zeggen: “Als ik alreeds gestorven zou zijn, en de Almachtige zei me dat ik terug kon komen om weer te leven, stel je dan voor hoe blij ik dan zou zijn. Nu dat ik nog steeds leef zou ik diezelfde vreugde moeten voelen.”
7. Het torah perspectief op gebeurtenissen.
A) De sjoelchan Aroeg stelt: “Een persoon moet constant de uitspraak van Rabbi Akiva in de talmoed herhalen: “Alles wat de Almachtige doet is ten goede.” Stelt u zich een dag voor waarin alles perfect ging voor u. Ieder gesprek en elke zakelijke transactie met anderen ging precies zoals u dat gewild had. Elk van de honderden dagelijkse beslommeringen en routineaangelegenheden verliepen naar uw volle tevredenheid. Hoe zou u zich dan voelen? Bijzonder goed natuurlijk. (tenzij u het natuurlijk verziekte voor uzelf door u zorgen te gaan lopen maken dat misschien in de toekomst de dingen fout zouden kunnen gaan) U zou waarschijnlijk aan het eind van de dag in zo’n goede stemming zijn dat onbeduidende irritaties u niet in het minst zouden beinvloeden.
Leven volgens het torah perspectief betekent dat alles wat ons overkomt in ons dagelijks leven uiteindelijk ten goede is. Als we dit gezichtspunt integreren in onze persoonlijkheid dan zou onze standaard gemoedstoestand gelukkig zijn. (tenzij natuurlijk rouwen gepast is)
B ) De broers rabbi Smelke en rabbi Pinchos vroegen aan de de Magid van Mezeritch: “Hoe is het mogelijk om de talmoedische verplichting van God danken met evenveel vreugde voor rampen als voor de goede dingen die ons overkomen, na te komen?” De Magid adviseerde hen de vraag voor te leggen aan rabbi Zushe die vreselijk arm was en regelmatig de eerste levensbehoeften moest ontberen. Ondanks het feit dat hij vele problemen had in zijn leven was hij altijd blij en opgewekt . Zij gingen naar het leerhuis en daar vonden zij rabbi Zushe en zij zeiden tegen hem dat de Magid zei dat hij hen kon vertellen hoe het mogelijk is om de Almachtige met blijdschap te danken voor tegenslagen.“Ik ben verbaasd dat onze rabbijn jullie naar mij toe stuurt met die vraag” zei rabbi Zushe, “je zou dit moeten vragen aan iemand die tegenslagen meegemaakt heeft in zijn leven. Ik heb nog nooit een slechte dag gehad in mijn leven. Alleen goede dingen zijn mij overkomen.”
C) Rabbi Yeruchem Levovitz benadrukte het belang van realizeren dat er geen twee situaties gelijk zijn. En niet alleen is er een verschil tussen elke situatie, maar zelfs elke seconde is verschillend van de voorgaande. Dit blijft een feit, ongeacht hoe lang iemand leeft. Wees voorzichtig met je houding ten aanzien van iedere situatie, en ten aanzien van elk aspect van die situatie. Om op de juiste manier om te gaan met iedere situatie vereist dat u zich bewust bent van wat die situatie vereist. Daarom is er geen simpele formule die een persoon kan ontslaan van de verplichting om zijn verstand te gebruiken en na te denken over hoe de torah van hem verwacht dat hij met de situatie omgaat.
D) Elk aspect van ons leven is een test en een uitdaging. Met deze kijk op het leven zal het leven nooit saai of laag bij de gronds zijn. Elke situatie en gebeurtenis verschilt van de voorgaande en is een gelegenheid voor verheffing en groei.
Wanneer u zich realiseert dat een gebeurtenis een test is, dan zal u het eenvoudiger vinden om er mee om te gaan. Een voorbeeld: Stelt u zich voor dat u op sollicitatie gesprek bent en de potentieele werkgever schreeuwt een belediging naar u. U bent dan waarschijnlijk ontzet of kwaad. Maar als iemand u van te voren had verteld dat deze werkgever schreeuwt tegen sollicitanten om hun reacties onder stress te testen, dan had u het heel makkelijk gevonden om kalm te blijven. Realiseert u zich dat het slechts een test is en dat het in uw belang is om te slagen voor de test. Dat is hoe we iedere gebeurtenis en situatie kunnen beoordelen. Het is een test voor onze geestelijke kracht en we kunnen vooruitkijken naar het slagen voor deze test.
8. De torah vereist van ons dat we streven naar het beheersen van onze emoties.
A) De torah verplicht ons om constant ons verstand te gebruiken. In de ideale situatie zou een persoon geen actie ondernemen zonder dat zijn intellect beslist dat die actie gepast is. We hebben een verplichting om te werken aan het onder de duim krijgen van negatieve emoties zoals woede, afgunst, lust, en waardering zoeken.
Een persoon die geregeerd wordt door zijn negatieve emoties zal niet in staat zijn om helder te denken. We moeten streven naar het nivo dat onze negatieve emoties niet onze gedachtengang beinvloeden. Iemand die dit nivo bereikt heeft heeft alles bereikt.
B ) Het is een elemantaire verplichting dat je verstand de baas is over je natuur. Je verstandelijke inzichten moeten zo sterk zijn dat ze in staat zijn om je natuurlijke neigingen en gewoonten te overwinnen. Als u zich laat leiden door uw natuurlijke neigingen dan zal u waarschijnlijk vele ernstige fouten maken in het leven.
Het bereiken van dit nivo is zeer moeilijk en het vereist dat iemand hard werkt aan zijn gedachten. Iedere persoon loopt constant het risico dat een kleine tegenslag zijn natuurlijke neigingen doet volgen in plaats van zijn intellect.
Houdt u in gedachten dat wat hier beschreven wordt een ideaal is, en het is niet realistisch om perfectie van uzelf te eisen. Uw doel zal verbetering moeten zijn. Een persoon die vele jaren aan het controleren van zijn gedachten werkt zal uiteindelijk een zeer grote vaardigheid daarin ontwikkelen. Maar verwacht van uzelf geen direkte perfektie, want dat zal alleen maar onnodige schuldgevoelens en stress veroorzaken.
C) De Chazan Ish schreef dat de torah houding ten aanzien van emoties is dat ze onder de leiding van ons verstand moeten staan. We moeten onszelf en onze kinderen trainen om in controle over onze emoties te zijn en om niet onze emoties ons te laten controleren.
Ik heb mensen horen argumenteren dat ze geen controle hebben over hun emoties, maar als ze zichzelf objectief zouden beschouwen zouden ze zien in welk een grote mate ze controle hebben over hun emoties wanneer ze dat willen. Bijvoorbeeld, wanneer ze hun geduld verloren hebben met een familielid, dan kunnen ze razen en tieren, en claimen dat ze er niks aan kunnen doen. Maar als iemand waarop ze een goede indruk willen maken op de deur klopt midden in hun woedeuitbarsting, dan zijn ze ineens in staat om de bezoeker kalm en vriendelijk te woord te staan.
9. Hard werk is noodzakelijk.
A Het vereist een krachtige poging en wilskracht om uw gedachten af te houden van jaloezie, verbittering, of droevige gebeurtenissen. Iedere persoon heeft een aangeboren neiging naar irrationaliteit (tegen uw gezond verstand ingaan) hetgeen een deel is van ons lichamelijk gestel en het is onmogelijk om hier helemaal van af te komen. Vanwege uw aangeboren neiging om op de verkeerde manier te denken moet u een bewuste poging doen om te verbeteren. Een persoon die gelukkig wil worden moet die inspanning leveren.
B ) Het veranderen van uw gedachten is heel moeilijk en kan soms pijnlijk zijn. Wanneer wij adviseren om uw houding en focus te veranderen van het negatieve naar het positieve dan bedoelen we niet dat dit eenvoudig is. Maar als een persoon bereid is om de inspanning te leveren dan is het mogelijk. Een persoon die depressie wil overwinnen en een constant gelukkig leven wil leiden die moet die inspanning leveren. Iemand die het veranderen van zijn houding als onmogelijk beschouwd die zal niet in staat zijn om te veranderen vanwege zijn verkeerde instelling. Maar als een persoon accepteert dat het mogelijk is om te veranderen dan zal hij zeker in staat zijn om te blijven verbeteren. Als u uzelf erop betrapt te zeggen: “Ik kan niet veranderen”, verander deze stelling dan in: “Ik vind het moeilijk om te veranderen”.
C) Wanneer u de beste arts in de wereld bezoekt, en die arts geneest u, dan zal u wederom ziek worden als u de voorschriften van de arts niet opvolgt. Kan iemand dat de dokter kwalijk nemen? Het is uw eigen fout omdat u de doktersvoorschriften niet opgevolgd hebt. Evenzo met wijsheid. De ideeen zullen alleen in staat zijn om te helpen wanneer u ze constant in de praktijk brengt.
Onze oude manier van denken zal constant weer het lelijke kopje opsteken. Daarom moeten we erop bedacht zijn om denkwijzen die negatieve emoties veroorzaken onder de loep te nemen en te verwijderen. Wanneer vijandige of jaloerse gedachten in uw hoofd opkomen zorg er dan voor vlug actie te ondernemen en geef ze geen tijd om zich in te graven. Zet uw beste beentje voor om die gedachten te analyseren, te constateren dat ze negatief en schadelijk voor u zijn, en ze te verwijderen.
Vanwege het telkens weer opkomen van onze denkgewoonten moeten we constant werken aan positief denken. Het een paar dagen uitproberen en hopen dat u altijd zo blijft denken zal niet erg effectief zijn. Hoewel iedere mate van verbetering positief is, en hoewel het beter is om dit een paar dagen te doen dan nooit, als iemand gelukkig wil worden moet hij een serieuze poging doen.
D) Een persoon wordt zeer gemakkelijk een slaaf van zijn gewoonten. De moeilijkste gewoonten om te veranderen is de gewoonte om op een bepaalde manier te denken. U kan een grote mate van controle over uzelf hebben door te werken aan het verkrijgen van positieve gewoontes. Zelfs met de gewoonten van onze gedachten hebben we de mogelijkheid om de kracht van de gewoontevorming voor ons te gebruiken om de gewoonte aan te wennen om in een rationele en produktieve manier na te denken en onze gedachten tot zo’n nivo te verheffen dat we ons gedachtenpatroon veranderd hebben ten goede.
E) Als u een bepaald idee wil integreren in uw gedachten, herhaal het dan constant voor uzelf, telkens weer. Hoewel het u misschien geen dieper inzicht geeft in het idee, de constante herhaling zal u in staat stellen om het een deel van uzelf te maken en het zal een deel van uw automatische denkwijze worden.
De talmoed verteld ons dat Rabbi Praida een student had die een les 400 keer moest horen voordat hij het begreep. Rabbi Moshe Rosenstein placht te zeggen dat wanneer het komt het verheffen van onze houding, dat we dan allemaal in dezelfde situatie zijn als die student. Als we daadwerkelijk een nieuw perspectief een deel van onze denkwijze willen maken dan moeten we het keer op keer herhalen.
Zelfs als een persoon hoogintelligent is, tenzij het idee honderden malen herhaalt, zal het geen deel van hemzelf worden.
10. Mogelijke fouten.
A) Het is een mythe, alhoewel een wijdverbreide, dat je, om kijk op jezelf, andere mensen, en externe gebeurtenissen te veranderen, het noodzakelijk is te weten hoe je er oorspronkelijk toe kwam om te denken op de manier waarop je doet. Het zou misschien interessant kunnnen zijn om dat uit te zoeken, en sommige mensen zullen niet bereid zijn om andere manieren van denken te overwegen voordat ze weten waarom ze nu denken zoals ze denken, maar het is geen vereiste om dat te weten om uw denkpatroon te veranderen. Het belangrijkste is om er achter te komen wat u nu uzelf verteld en het te veranderen in positievere dingen.
B ) Het is niet zo dat omdat andere mensen in een bepaalde situatie op een bepaalde manier reageren dat u daarom in diezelfde situatie op dezelfde manier moet reageren. Sommige mensen zouden heel nerveus of opgewonden zijn in bepaalde situaties, maar u kan nog steeds kalm en op een gezondverstand manier reageren. Wanneer u anderen ziet reageren met irritatie, woede, of depressie, vraag uzelf dan af welke alternatieven erg mogelijk zijn. Wat vertellen die mensen zichzelf, en hoe kan die boodschap naar uzelf veranderd worden? Kijk naar mensen die een kalm gemoed hebben en gelukkig zijn, en probeer van hen te leren.
C) Soms kan een persoon zeggen: “Mijn verstand zegt me dat ik niet neerslachtig of van streek moet zijn, maar toch vreet het aan me.” Het feit is dan dat iemand zichzelf op een bepaald nivo zichzelf nog steeds verteld dat de situatie heel negatief is. Maar hij realiseert zich dat andere mensen niet op die manier naar die situatie kijken en wil zijn perspectief veranderen. Als een persoon zich werkelijk innerlijk realiseert dat er niets is om van streek over te zijn, dan zal hij ook niet van streek zijn. Evenzo zeggen sommige mensen: “Ik weet dat ik me gelukkig zou moeten voelen, maar ik voel me niet gelukkig.” Dat is omdat de persoon de dingen waarvan hij zegt dat hij ze geaccepteerd heeft geen deel van zichzelf gemaakt heeft. Hij is het er in principe wel mee eens, maar de ideeen zijn geen deel geworden van zijn innerlijke denkwijze. Door rustig geluk producerende gedachten te herhalen, telkens en telkens weer, zal een persoon zijn negatieve emoties overwinnen.
D) Sommige mensen vragen: “Propageren jullie een struisvogelpolitiek waarbij iemand zijn kop in het zand moet steken om alle problemen des levens niet te hoeven te zien?” Natuurlijk niet. Uw ogen sluiten voor de realiteit van het leven zal iemand over het algemeen geen lange termijn geluk brengen. Als u niets doet aan uw problemen dan zullen ze alleen maar groter worden en u ellende brengen. Maar iedereen die in staat is om zijn gezonde verstand te gebruiken en rationeel te denken kan leren om te denken op een manier die zijn geluksgevoel vergroot. Wat u hiervoor nodig heeft is het vermogen om onderscheid te maken tussen produktieve en contra-produktieve gedachten. Denk alleen aan negatieve dingen als er een goede produktieve reden voor is.
E) Het zou onrealistisch en vaak contra-produktief zijn voor de meeste mensen om te denken dat ze perfect moeten zijn om zich te weerhouden van contra-produktieve gedachten en gedrag. Perfectie eisen van uzelf zal u vreselijk nerveus maken en vatbaar voor woede en schuldgevoelens. Een realistische houding voor wat dit betreft, uzelf bewust zijn van uw onvolkomenheden in dit gebied, en consequent werken aan verbetering zal absoluut positieve veranderingen veroorzaken.
F) Probeer niet uzelf ineens te dwingen om u te concentreren op dat wat u wilt en andere gedachten met geweld te verwijderen. Het maken van een abrupte drastische verandering zal u waarschijnlijk schade toebrengen. In plaats daarvan heb geduld en wees bereid om beetje bij beetje te groeien. Een torah geleerde die een expert was geworden in het zich voor langere tijdsperioden concentreren op 1 onderwerp werd gevraagd hoe hij dit geleerd had. Hij zei dat hij zich oefende in het zich concentreren op 1 torah gedachte. Hij deed dit kalmpjes en rustig aan, terwijl hij constant de tijd dat hij zich op 1 gedachte concentreerde opvoerde. Uiteindelijk was hij in staat om zich meer dan een uur op 1 gedachte te concentreren.
11. Anderen beinvloeden.
A) Ga niet tegen anderen vertellen hou ze zich zouden moeten voelen. Tenzij u tactvol bent in uw poging hen ertoe aan te zetten hun gedachtenpatroon te veranderen, zullen ze uw advies als beledigend en belachelijk ervaren en negeren wat u zegt.
B ) Als u iemand probeert te beinvloeden die van streek of kwaad is ergens over om zijn gedachtenpatroon te veranderen, houd u dan in gedachten dat in de meeste gevallen het zinloos is om hem opgewekt een voordracht te geven of een paar bronnen te citeren. Wat nodig is is gepaste tact, goedgekozen vragen, en een overvloedige hoeveelheid medeleven. Stel op een kalme en vriendelijke toon (de toon is zeer belangrijk) vragen, en laat de ander uw vragen beantwoorden op zo’n manier dat hij zelf zal realizeren dat er een ander perspectief bestaat vanwaaruit zijn situatie bekeken kan worden.
C) Onze negatieve houdingen zijn aangeleerd. Dit plaats een grote verantwoordelijkheid op de schouders van volwassenen, vooral ouders, om voorzichtig te zijn met de houding die ze uitdragen. Iemand vertelde me dat toen hij een kind was, dat een aantal volwassenen hem zeiden hoe gelukkig hij is om een kind te zijn, omdat volwassenen zoveel problemen hebben. Hij groeide op met het idee dat volwassen zijn pijnlijk is en het was zeer moeilijk voor hem om deze houding van hem af te zetten. Wat ook uw houding is ten aanzien van het leven en gebeurtenissen, u dient automatisch als een voorbeeld voor anderen. Door een houding te hebben die tot geluk leidt, zal u ook anderen beinvloeden om gelukkig te zijn.
Voor de introductie van "De Poort naar het Geluk" en een index van de hoofdstukken zie HIER