Bs”d
18. Verlangens
1. Echte vrijheid is vrijheid van verlangens.
A) “Het overgrote deel der mensen” schreef de Ibn Ezra, “zijn slaven van hun verlangens. De ware koning die een Koninklijke kroon verdient dat is alleen iemand die vrij is van de druk van zijn verlangens.
Het verhaal wordt verteld van een wijs man die regelmatig een verlaten bos in ging, ver van het lawaai en tumult van de beschaving. Daar probeerde hij de baas te worden over zijn gedachten en daden. Een koning die door het bos reisde kwam de wijze man tegen. “Wat doe jij hier in het bos?” vroeg de koning. “Van welk land kom jij en van wie ben jij een onderdaan?” “Ik ben de meester van uw meester”, antwoordde de wijze man. De koning was verbluft door het antwoord van de wijze man. “Verklaar jezelf nader”, zei de koning. “Opwellingen en verlangens heersen over u”, verklaarde de wijze man, “en u bent een slaaf van die verlangens. Maar ik ben hen de baas. Wanneer ik hier alleen in het bos ben, dan streef ik er naar om mijn verlangens te overwinnen. En daarom is uw meester mijn dienaar.”
B) Streef er naar om niet afhankelijk te worden van de genoegens van de wereld.
Rabbijn Michel van Zolotchov placht te zeggen: “Ik voelde nooit de behoefte aan iets totdat ik het bezat. Zolang als ik niets had was ik er van overtuigd dat ik het niet nodig had.
Natuurlijk zijn er veel dingen die u graag wilt hebben. Maar zolang als u die dingen ziet als niet dringend noodzakelijk, dan zal u in staat zijn om van het leven te genieten ook al hebt u die dingen niet.
C) Het verlangen naar geld houdt mensen gevangen. Het legt een juk van zwaar werk op iemands schouders, zoals het geschreven staat in Prediker 5:9; “Wie geld liefheeft wordt van geld niet verzadigd.” Iemand met een sterke geldzucht zal gevaarlijke dingen doen. Hij zal zichzelf waarschijnlijk verzwakken door zorgen zelfs wanneer hij veel geld verzameld heeft. Passie voor geld zal vaak leiden tot het overtreden van de geboden in de Torah, en tot het zich bezig houden met contraproductieve zaken.
D) De grootste heerser is hij die heerst over zijn gevoelens en emoties. Hij is machtiger dan een koning die heerst over mensen. Hij laat zich niet door zijn verlangens in die richting duwen die zij willen. Wat hij doet is zijn intelligentie gebruiken om wijze beslissingen te nemen over zijn daden.
E) Sommige mensen zijn volledig de slaaf van hun verlangens. In plaats van zichzelf bewust te zijn hoe zeer zij verslaafd zijn aan het vervullen van die verlangens, houden zij zichzelf voor de gek door te denken dat zij de controle hebben en dat het hun bewuste beslissing is om die verlangens te bevredigen. Zij denken dat zij nog steeds de vrijheid hebben om te beslissen wat zij willen. De Alter van Nevardok vergeleek die mensen met iemand die geleid wordt door een politieman. De gevangene pochte tegen voorbijgangers dat de politieman in werkelijkheid zijn bediende was. Maar iedereen die de waarheid wil aantonen die kan tegen de gevangene zeggen: “Probeer maar eens om weg te lopen van de politieman, en dan zal je zien hoe vrij je werkelijk bent.” Iemand die werkelijk zijn verlangens de baas is, is in staat om zichzelf te distantiëren van elk van zijn verlangens.
F) Rabbijn Eliyahu Dessler zei: “Als iemand niet de meester is van zijn rijkdom, maar zijn rijkdom is zijn meester, dan heeft al zijn rijkdom geen waarde.”
G) Alleen iemand die in staat is om zijn verlangens voor wat hij niet heeft te overwinnen, is werkelijk vrij. Hij is het enige type mens wat een volledig gelukkig leven zal leven omdat dat wat hij niet heeft hem niet deert.
2. De schadelijkheid van het najagen van verlangens
A) Iemand die verslaafd is aan zijn verlangens die slaagt er gewoonlijk niet in om in te zien hoe schadelijk zijn gedrag is, ook al kan hij dit wel in anderen zien.
De Midrash verteld van een man die er van hield om wijn te drinken en vaak zo dronken werd dat hij in de goot neerviel. Kleine kinderen bespotten hem en gooiden zelfs stenen naar hem. Zijn zoon wilde hem laten zien hoe weerzinwekkend zijn gedrag was. Toen hij een andere dronkaard in de goot zag liggen met kinderen die stenen naar hem gooiden, riep de zoon snel zijn vader om hem het schouwspel te laten zien, hopende dat het een les voor hem zou zijn. In plaats van dat hij er iets van leerde boog hij zich over de dronkaard heen en vroeg: “Zeg me alsjeblieft mijn vriend, wat voor wijn heb je gedronken dat je zo dronken bent?”
B) Duizend logische argumenten vallen in het niet bij één licht verlangen. Wanneer iemand z'n verlangen zijn intellect overwint, dan verandert hij in een idioot. Wanneer zijn verlangens over hem heersen, dan kan hij zich als een dier gedragen met alleen maar behoeften die bevredigd moeten worden, en dan kan hij niet redeneren en denken. Een mens kan zelfs dieper zinken dan een dier. Hij heeft de mogelijkheid om zijn intellect zo te buigen dat het een slaaf wordt van zijn verlangens. Zo iemand gebruikt zijn intellect tegen zijn intellect! De Torah geleerden zeggen dat iemand alleen maar een overtreding begaat wanneer hij in de greep is van een geest van krankzinnigheid. Hoe groter de overtreding, des te groter de krankzinnigheid. Het gebeurt dagelijks dat mensen die hun verlangens volgen domme dingen doen die hun zullen verwoesten, zowel in deze wereld als de toekomende wereld.
C) Verlangens zijn de voornaamste oorzaak van elke overtreding. Wanneer iemand iets doet wat niet juist is dan is dat omdat hij een specifiek verlangen heeft dat opgewekt was door een karaktertrek als jaloezie, lust, of het najagen van waardering.
3. Verlangens veroorzaken onnodige frustratie.
A) Iemand die hoopt dat hij veel wereldse bezittingen zal verwerven en veel plezier zal hebben die zal hoogstwaarschijnlijk niet in staat zijn om veel van die dingen die hij verlangt te verwerven. Hij zal een hoop tijd verspillen om te proberen dingen te verkrijgen die nooit van hem zullen zijn.
B) Veel mensen die slagen er niet in om te genieten van dat wat ze hebben omdat ze blijven verlangen naar dat wat ze niet hebben. Zo gauw als ze iets verkrijgen, dan proberen ze automatisch om weer iets anders te verkrijgen. Al het goede wat ze al hebben wordt gezien als onbelangrijk.
C) Mensen bezorgen zichzelf veel lijden doordat ze willekeurige verlangens opbouwen die niet verzadigd kunnen worden. U hebt de mogelijkheid om uzelf gemoedsrust te bezorgen door die verlangens op te geven. De pijn die u lijdt doordat u niet in staat bent om uw verlangens te bevredigen, die veroorzaakt u zelf.
D) Uw hele leven zal vol pijn en lijden zijn tenzij u leert om uw verlangen voor dingen onder controle te krijgen. Zelfs een extreem rijk persoon zal altijd nieuwe dingen kunnen bedenken die hij kan verlangen.
Iemand die plezier najaagt denkt dat de enige manier waarop hij gelukkig kan zijn is wanneer hij alles verkrijgt wat hij verlangt. Het omgekeerde is waar. De enige manier om gegarandeerd gelukkig te zijn is om te leren dat u gelukkig kan zijn ondanks het feit dat u niet alles kan verkrijgen wat u verlangt.
E) Iemand die niet in staat is om zijn verlangens voor lichamelijk plezier te beheersen die zal constant gefrustreerd zijn. Alles wat hij ook maar ziet zal hij automatisch zien als iets wat hij mist. Hij zal veel lijden door dit gevoel. Het zal in hem jaloezie opwekken, en woede, irritatie, en wrok. Hij zal niet in staat zijn om overdag te rusten of 's nachts te slapen. Hij zal constant denken aan hoe vreselijk het is dat hij sommige wereldse geneugten mist en hij zal niet in staat zijn om gemoedsrust te vinden.
Sommigen denken dat door het overtreden van de Torah verboden betreffende verboden relaties ze in staat zullen zijn om een goed leven te leven. Maar zij die zonder beperkingen leven zullen ontdekken dat ze overstelpt worden door hun verlangens. Hoe meer iemand toegeeft aan zijn verlangens hoe meer nieuwe verlangens de kop op steken en hij zal nooit ware bevrediging vinden.
F) Iemand wiens focus in het leven is om al zijn verlangens te bevredigen die zal een leven leven van frustratie en teleurstelling. Voor puur pragmatische redenen is het de moeite waard om uw eisen dat u al uw verlangens kan bevredigen laat varen. Alleen dan zal u in staat zijn om werkelijk van het leven te genieten.
G) Alleen een dwaas zal blijven kijken naar dingen die zijn verlangens doen toenemen.
Wanneer kijken naar wat anderen hebben u meer verlangens geeft, waarom zou u uzelf dan nog ellendiger maken? Wanneer advertenties maken dat u verlangt naar dingen die u niet kan verkrijgen, waarom dan iets lezen wat u onnodige pijn bezorgt?
H) Tijdens het Loofhuttenfeest is er een gebod dat u vrolijk moet zijn. Maar zolang als iemand gebonden is aan de onbeduidendheden van de wereld verheugt hij zich niet op de juiste wijze. Daarom lezen we het boek Prediker om te leren begrijpen dat we geen reden hebben om ongelukkig te zijn wanneer we die wereldse dingen missen die, zelfs als we ze zouden verkrijgen, ons geen ware bevrediging zouden geven. Met die houding kunnen we het gebod om gelukkig te zijn maximaal vervullen.
I) U kan er alleen zeker van zijn dat u altijd gelukkig zal zijn wanneer u uw verlangens voor dingen die u niet kunt verkrijgen opgeeft. Wanneer u uzelf vertelt dat u alleen gelukkig kan zijn wanneer u een privevliegtuig heeft, en u kan er geen één verkrijgen, dan zorgt uw willekeurige eis er voor dat u niet gelukkig kan zijn. Bijna niemand maakt zijn geluk afhankelijk van iets wat zo duur is en meestal onnodig. Maar veel mensen hebben er een handje van om zichzelf af en toe ellendig te maken door iets te eisen wat ze niet kunnen verkrijgen. Objectief bekeken is dat belachelijk. De volgende keer dat u geïrriteerd of gefrustreerd bent vanwege iets wat u niet kan bemachtigen, vraag uzelf dan af of dat ding echt noodzakelijk is. Wanneer u de onderwerpen van uw willekeurige eisen kan verkrijgen, dan zouden ze uw leven kunnen verbeteren en voordelig kunnen zijn voor u. Maar wanneer u ze niet kan verkrijgen, zie dan af van uw eisen, en dan zal u een grote opluchting ervaren.
4. Veel verlangens zijn gebaseerd op misvattingen en overdrijvingen.
A) U zult in staat zijn om verlangens te overwinnen zonder daar extreem veel moeite voor te hoeven te doen, wanneer u zich bewust wordt van hun bedrieglijke aard. Bijvoorbeeld, het plezier van eten is slechts van zeer korte duur. U voelt het plezier alleen maar voor de korte tijd dat het voedsel in uw mond is. Zo gauw als u het eten doorslikt, is het al vergeten. Nadat het eten doorgeslikt is, dan voelt iemand zijn maag net zo vol wanneer hij de fijnste delicatessen gegeten heeft als wanneer hij het simpelste voedsel gegeten heeft. Te veel eten van zelfs het beste voedsel kan iemand ziek maken. Alle lichamelijke pleziertjes zijn hetzelfde. Denk er goed over na en u zal inzien dat zelfs het denkbeeldige goed slechts een korte tijd duurt. Maar aan de andere kant, de negatieve gevolgen van lichamelijke geneugten kunnen ernstig en lang durend zijn. Een nadenkend persoon zal zichzelf zeker niet in een gevaarlijk situatie willen begeven voor tijdelijke pleziertjes. Wanneer u het uw gewoonte maakt om over deze waarheid na te denken, dan zal u in staat zijn om u geleidelijk te bevrijden uit de gevangenis van het dwaas najagen van lichamelijke geneugten.
B) Lichamelijke geneugten zijn voor een groot deel gebaseerd op illusies. Het verlangen naar lichamelijke pleziertjes is veel groter dan het plezier dat u feitelijk krijgt wanneer u uw verlangens bevredigt. Gedurende de tijd dat iemand iets zeer sterk verlangt lijkt dat wat hij verlangt veel beter en prettiger dan het feitelijk is. Bijvoorbeeld, wanneer iemand trek heeft in eten dan ziet hij in zijn verbeelding hoe fantastisch het zal zijn om het eten te eten waar hij zo naar verlangt. Maar het feitelijke plezier van het doorslikken van het voedsel is in werkelijkheid maar matig, en wordt vaak helemaal niet gevoeld. Hetzelfde geldt voor iemand die een sterk verlangen heeft om rijkdommen te verwerven. Zijn verlangen naar geld is veel groter dan het werkelijke voordeel dat hij van het geld zal hebben. Wanneer hij het geld najaagt dan denkt hij dat alles krijgen wat hij maar wil hem intens plezier zal geven. Maar wanneer hij het verkrijgt dan ziet hij dat het hem zelfs niet een klein gedeelte van al het geluk wat hij verwachtte brengt. En ondanks dat dit is wat er gebeurt, blijven mensen toch telkens weer ten prooi vallen aan deze fout. Ongeacht hoeveel geld iemand heeft, hij blijft denken dat als hij alleen maar meer zou hebben, dat hij dan het geluk zou vinden wat hij zoekt. Dit proces gaat constant door gedurende iemand zijn hele leven. Mensen verwoesten hun gezondheid door het najagen van geld en eindigen er mee dat ze grote hoeveelheden geld moeten betalen aan doktersrekeningen. Het zou veel wijzer geweest zijn om hun gezondheid niet te verwoesten, aangezien het geld uitgegeven moet worden aan doktersrekeningen die ze niet gehad zouden hebben als ze beter op hun gezondheid gelet zouden hebben. Iedereen die achter wereldse geneugten aan jaagt die jaagt iets na wat niet bestaat. De realiteit is dat het plezier wat hij zoekt niet te vinden is in de dingen die hij verlangt.
Iemand die deze gedachten een deel van hemzelf gemaakt heeft die vindt het veel gemakkelijker om zijn verlangens te overwinnen. Wanneer hij ziet dat hij het voordeel dat hij kan verkrijgen van het verwerven van dingen zwaar overdrijft, dan kan hij die verlangens neutraliseren en kan hij telkens weer tegen zichzelf zeggen dat hij achter een fata morgana aan rent.
C) We hebben de neiging om gewend te raken aan wat we al hebben. Dit gaat op voor allerlei soorten dingen zoals goed voedsel en panorama's waar we graag naar kijken. Zelfs wanneer het in het begin ontzettend mooi was in uw ogen, wanneer u er aan gewend bent dat u het hebt dan vindt u het normaal en heel gewoon. We zien dit vaak wanneer iemand een duur artikel aanschaft. In het begin is hij er heel opgewonden over, en hij gebruikt het de hele tijd. Maar na een relatief korte tijd zal hij het nog maar zelden gebruiken en er niet meer naar omkijken.
D) Voordat we iets bezitten dan verbeelden we ons dat als we het zouden krijgen, dat we dan gelukkig zouden zijn. Maar altijd blijkt dat nadat we die dingen verkregen hebben, dat we ons niet veel anders voelen dan er voor. Iemand die geldgebrek heeft stelt zich voor dat als hij alleen maar zo en zoveel geld zou hebben, dan zou hij het goede leven leven, en constant gelukkig zijn. Maar nadat hij het geld verkrijgt wat hij wilde, dan ziet hij dat zijn nieuwe situatie niet zo fantastisch is als hij zich voorgesteld had.
E) Mensen die altijd op jacht zijn naar geld die hebben geen plezier in hun leven. Ze zijn altijd bezig om zich voor te bereiden op het leven in plaats van te leven. Hun focus is alleen maar om meer en meer geld te verkrijgen, wat alleen maar een voorbereiding is voor het leven. Zij denken dat ze bezig zijn om geld te verwerven voor zichzelf, maar in werkelijkheid hopen ze het op voor anderen die het uiteindelijk zullen erven.
F) Mensen die alleen maar lichamelijk plezier najagen die zoeken bedrieglijk geluk. Zij verkeren in dezelfde situatie als iemand die van een afstand een schaduw ziet en denkt dat hij die kan oppakken. Hij rent er achter aan en kan het nooit te pakken krijgen, want er is niets om te pakken. Constant uw verlangens najagen is hetzelfde. Degene die daar achteraan loopt weet diep van binnen heel goed dat hij niets van enige waarde aan het verzamelen is.
G) Voordat we een lichamelijk pleziertje bevredigen voelen we een sterke drang en verlangen, maar zo gauw als we dat verlangen bevredigd hebben dan zien we hoe leeg het eigenlijk was. Dit te weten kan u helpen om verboden verlangens te overwinnen. Wanneer u een verlangen voelt om iets te doen wat verboden is, denk er dan aan dat het verlangen slechts een verlangen is, en dat u naderhand teleurgesteld zal zijn over de ervaring.
Wanneer u leert om de frustratie van het niet toegeven aan een verlangen te verdragen, dan zal u in staat zijn om het te overwinnen. Veel mensen zijn uitwendig georiënteerd, dat wil zeggen dat zij het gevoel ervaren dat het uitwendige ding wat zij begeren het probleem is. Maar een betere kijk op de zaak die u zal helpen om uw neigingen te overwinnen, is dat alle verlangens innerlijke ervaringen zijn. Het verlangen om iets te doen zit in u. Accepteer de frustratie van het verdragen van het ongemakkelijke gevoel totdat u in staat bent om uw aandacht er van af te leiden, en dan zal het verlangen verdwijnen.
H) Wanneer we niet in staat zijn om een bepaald verlangen te bevredigen, dan zijn we geneigd om het belang er van voor ons geluk te overdrijven. Rabbijn Yeruchem Levovitz gaf een persoonlijk voorbeeld om dit principe te verduidelijken. Toen hij ziek was zei zijn arts dat hij geen eieren moest eten, of iets wat gedeelten van eieren bevatte. Eerst dacht hij: “Nu heb ik niks meer te eten”, maar nadat hij er aan gewend was om geen eieren meer te eten toen zag hij dat hij nog voldoende andere dingen te eten had. Ook zonder eieren kan iemand een goed leven leven. Wordt u bewust van uw neiging om wanneer u iets ontbeert, het een groter belang toe te kennen dan het werkelijk heeft.
I) In een voordracht die hij in Engeland hield in 1946 gaf Rabbijn Eliyahu Eliëzer Dessler het volgende advies om te leren hoe verleidingen te weerstaan. Het plezier wat we verkrijgen van lichamelijke en materiële pleziertjes is voor een groot gedeelte gebaseerd op onze verbeelding. We bouwen subjectief het gevoel op dat we deze dingen hard nodig hebben door het plezier wat we denken dat ze ons zullen bezorgen zwaar te overdrijven. In werkelijkheid is een groot gedeelte van het plezier van het verkrijgen van dingen het overwinnen van obstakels die ons in de weg stonden. Wanneer we dit realiseren dan zullen we in staat zijn om ons verlangen naar dingen die lichamelijk of geestelijk schadelijk zijn te verminderen door ze alleen maar objectief te bekijken en te zien dat we er niet zo veel aan missen als we ze niet hebben. Tegelijkertijd kunnen we meer plezier verkrijgen uit geestelijke verworvenheden door ons te focussen op hoeveel we missen op dit gebied en we kunnen een gevoel van tevredenheid ontwikkelen wanneer we de problemen die ons in de weg stonden overwonnen hebben. Plezier komt van het verkrijgen van wat we voelen dat we missen. We hebben de mogelijkheid om ons eigen antwoord te kiezen op de vraag: “Wat mis ik op dit moment?” Sommige beantwoorden deze vraag materialistisch. Maar het is wijzer om u te focussen op uw gebrek aan geestelijke verworvenheden, want dan kan u plezier verkrijgen van het voorzien in die behoeften.
De verleidingen van de materiële wereld zijn alleen maar illusies. De constante stroom propaganda die materiële pleziertjes adverteren wekken de verbeelding op. Blijvend plezier wordt niet gevonden in materiële pleziertjes. Mensen jagen geobsedeerd achter geld, roem, luxe en verlangens aan. De Torah is in staat van oorlog met deze illusies. Het is verboden om die illusies over ons te laten heersen.
5. Hoe meer u toegeeft aan uw verlangens, hoe minder bevredigd u zal zijn.
A) Iemand die constant toegeeft aan zijn sensuele verlangens die zal alleen maar zijn verlangen naar meer bevrediging vergroten. Alleen wanneer hij beperkingen stelt aan de mate waarin hij zich overgeeft aan zijn sensuele verlangens zal hij een gevoel van bevrediging ervaren.
B) Iemand kan tevreden zijn en geen behoefte hebben aan immorele activiteiten, maar wanneer hij een klein beetje toegeeft aan zijn verlangens dan zal hij zijn behoefte aan die vorm van plezier sterk vergroten. Daardoor zal hij behoefte gaan krijgen aan immorele pleziertjes waar hij voorheen geen verlangen naar had.
C) Iemand die probeert om zijn levensgeluk te vinden door constant feestjes af te lopen die zal teleurgesteld worden. Zijn enige plezier is tijdens het feest. Een dag later zal hij vermoeid zijn en niks hebben voor al zijn moeite. Daarbovenop, wanneer iemand afhankelijk wordt van feestjes voor zijn geluk, dan zal hij meer leed dan plezier ervaren, omdat hij zijn geluk baseert op een externe bron die hij niet volledig onder controle heeft. Het plezier wat blijvend is en steeds groter wordt is de vreugde van het doen van goede daden. Dat is de vreugde van ons feestvieren op het Poerimfeest. De lichamelijke redding van het Joodse volk op Poerim leidde tot een grote geestelijke verheffing, en daarom is de vreugde van Poerim een blijvende vreugde.
D) Wanneer iemand een grote mate van welk plezier dan ook heeft, dan raakt hij er aan gewend en heeft hij er geen plezier meer aan. Maar wanneer iemand slechts een kleine hoeveelheid kan verkrijgen dan is hij er heel blij mee. Daarom, wanneer iemand zijn plezier wil vermeerderen, dan is het wijs om er niet mee overboord te gaan.
E) Veel mensen vergissen zich over hoe zij hun situatie kunnen verbeteren. Zij denken dat ze alleen maar gemoedsrust zullen hebben wanneer ze alles bezitten wat ze verlangen. Maar dat is een fout. Het bevredigen van verlangens brengt geen blijvende bevrediging. Het enige pad naar het verkrijgen van tevredenheid is om te stoppen met het verlangen naar meer dingen.
Zolang als iemand niet in staat is om zijn verlangens te beheersen dan zal hij zijn problemen niet kunnen overwinnen. De pleziertjes van deze wereld zijn vergeleken met het drinken van zout water; hoe meer je drinkt, hoe dorstiger je wordt. Proberen om je dorst te lessen door meer zout water te drinken is in werkelijkheid olie op het vuur gooien. Aangezien er een grens is aan hoeveel verlangens bevredigd kunnen worden, en er geen grens is aan hoeveel iemand kan verlangen, daarom is iemand die constant dingen verlangt voorbestemd om te lijden. De enige manier om werkelijke bevrediging te vinden in het leven is om te stoppen met dat te verlangen wat buiten je bereik is.
F) Iemand die verslaafd is aan één of ander materieel iets zal er constant naar hongeren. Zelfs wanneer hij tot op een bepaald punt zijn verlangen bevredigt zal hij toch constant het gevoel hebben dat hij iets mist. Ongeacht hoeveel hij verkrijgt, hij zal nooit ook maar de helft bereiken van wat hij werkelijk wil. Wat nog erger is, is dat wanneer iemand verslaafd raakt aan het verkrijgen van pleziertjes, dan, zelfs wanneer hij doet wat hij wil, dan nog zal hij zich zorgen maken over hoe hij in de toekomst aan zijn gerief zal komen. Door te eisen dat je alles hebt wat je wilt zal je je leeg en hongerig voelen. Uw verlangen naar meer zal u niet in staat stellen om te genieten van wat u nu heeft.
Uiteindelijk is de enige manier om van het leven te genieten om al uw verslavingen aan materiële dingen op te geven. U kan een voorkeur hebben voor bepaalde dingen, maar eis niet dat u ze moet hebben. Uw veeleisendheid zal u onbevredigd laten, zelfs wanneer u veel van de pleziertjes van de wereld kan verkrijgen.
G) Geef uw eisen voor enige speciale pleziertjes op om een leven van plezier te leiden. Is er iets krankzinniger dan iets te verlangen waarvan u weet dat u het niet kan verkrijgen?
Geniet het niet zeer de voorkeur om niet te verlangen waardoor u een gelukkig leven kan leiden?
6. De voordelen van het overwinnen van uw verlangens.
A) Het overwinnen van verlangens voor wat u niet heeft biedt voordelen, zowel op geestelijk als op praktisch gebied. Het voorkomt veel overtredingen van de Torah geboden. Zo iemand zal niet roven of stelen. Hij zal niet liegen tegen anderen of hun bedriegen over de prijs van wat hij verkoopt, of met gewichten of maten. Daarbovenop zal hij geen verboden voedsel eten en ook niet betrokken raken bij verboden relaties. Hij zal geen obstakels op zijn pad vinden wanneer hij de positieve geboden wil vervullen. Zo iemand heeft een gevoel van innerlijke vreugde betreffende alles wat er gebeurt en hij maakt zich geen zorgen over de toekomst. Wanneer u uw verlangens beheerst dan zal u een ontzettend prettig leven hebben, zeer veel prettiger dan wanneer u constant uw verlangens had nagejaagd.
B) Iemand die zich aangeleerd heeft om niet dat te begeren wat niet noodzakelijk is die zal zich comfortabel voelen ongeacht de manier waarop zijn leven zich ontvouwt. Het zal hem niet uitmaken of hij droog brood eet, of de meest uitgelezen gerechten. Het zal hem niet uitmaken of hij zijden gewaden draagt of de grofste wol. Het soort huis waar hij in woont zal hem niet uitmaken. De voorbijgaande levensomstandigheden zullen hem nooit neerslachtig maken, want hij accepteert wat er ook gebeurt.
7. De Torah beveelt matigheid aan.
A) Iemand die zich overmatig richt op zijn geestelijke behoeften, die zal zijn lichamelijke behoeften verwaarlozen. Pas er voor op dat u niet extreem de tegenovergestelde kant op gaat. Ontzeg uw lichaam niet de eerste levensbehoeften, want dan zal het zwak worden, en dan zullen zowel uw lichaam als uw ziel lijden. Pas er voor op om niet in extreme mate naar de ene of andere kant door te slaan. Verwen uw lichaam niet overmatig, en ontzeg het niet de basisbehoeften.
B) De Torah verlangt niet van ons dat we asceten zijn. Het wil dat we een gebalanceerd leven nastreven. Extreem vasten is niet een manier om de Almachtige te dienen voor iemand die geen zeer sterke verlangens heeft en die lichamelijk zwak is. Zo iemand moet zich er van verzekeren dat hij goed eet. Evenzo, een gebrek aan rijkdom is ook geen manier om Hem te dienen wanneer iemand op een legale manier rijkdom kan vergaren zonder zich extreem in te spannen en zonder dat dit hem verhindert om wijsheid te verwerven en goede daden te doen. Financieel in goede zijn is passend voor iemand met een groot gezin wiens voornemen het is om zijn rijkdom goed te gebruiken.
C) Een wijs man zei: “De rechtvaardige zegt: 'Ik eet om te leven', en de goddeloze zegt: 'Ik leef om te eten.'” Het levensdoel van een goddeloze is om te eten en te drinken. Hij heeft geen ander doel dan het verkrijgen van lichamelijke pleziertjes. Maar de rechtvaardige eet om in leven te blijven. Zijn levensdoel is om zo te leven dat hij de eeuwigheid verkrijgt.
Toen Rabbijn Yoel Teitlebaum, wijlen de Satmar Rabbi, gevraagd werd of hij wilde eten, antwoordde hij: “Wil ik eten? Een jood eet niet omdat hij dat wil, hij eet omdat hij dat moet.”
D) De juiste Torah houding is om het middenpad te kiezen. Een mens moet niet helemaal achter zijn verlangens aan rennen en zijn geestelijke plichten vergeten. Aan de andere kant moet iemand zichzelf ook niet helemaal afzonderen van de materiële en lichamelijke wereld. De juiste manier om zich te gedragen is om de ziel te voorzien van zijn geestelijke benodigdheden, en het lichaam te voorzien van de juiste hoeveelheid eten, drinken, en andere lichamelijke behoeften. Iemand die zich niet op die manier gedraagt die gaat in tegen de bedoeling van de Schepper van de wereld.
E) Er zijn verschillende niveaus van wat gezien wordt als een noodzaak in plaats van luxe. Denk niet dat het verkeerd is om deel te nemen aan lichamelijke pleziertjes die het absoluut noodzakelijke om in leven te blijven overstijgen. Wat als noodzakelijk gezien wordt hangt af van elk persoon zijn geestelijk niveau en zijn unieke persoonlijkheid. Alles wat nodig is voor hem om vitaal en gelukkig te zijn is een noodzaak, en niet een luxe. Alleen wanneer iemand in zo'n positieve staat is zal hij optimaal functioneren en leeft hij werkelijk. Alles wat nodig is om deze “volledige persoon” te zijn wordt beschouwd als een noodzakelijk iets. Het is begrijpelijk dat voor de meeste mensen “echt leven” betekent dat ze meer van het leven nemen dan alleen de absoluut noodzakelijke dingen. De meeste mensen hebben lichamelijke pleziertjes nodig. Ze hebben het nodig om sociale contacten te hebben en prettige wandelingen te maken en op reis te gaan, en te genieten van de schoonheid van de natuur. Wanneer iemand deze dingen nodig heeft, en hij ontzegt zichzelf die dingen, dan is zijn gedrag bedoeld in de vermaning in Prediker 7:16; “Wees niet al te rechtvaardig.” Het is niet correct om te proberen om in één keer omhoog te springen naar een geestelijk niveau ver boven zijn huidige niveau. Sommige uitzonderlijke mensen hebben zo veel plezier in het bestuderen van de Torah en het vervullen van de geboden dat ze geen behoefte hebben aan lichamelijk plezier. Maar dit is het niveau van grote mannen als de Vilna Gaon of Rabbi Akiva Eiger. Dokters zeiden dat het lichaam van Rabbi Akiva Eiger zo zwak was dat ze niet wisten hoe hij in leven kon blijven behalve door het enorme plezier wat hij verkreeg door zijn Torah studie waardoor zijn lichaam aan de gang bleef.
Wanneer iemand extase ervaart door zijn Torah studie en het vervullen van de geboden, dan kan dat plezier hem vitaal houden. Maar voor de meeste mensen is het niet realistisch om van hen te verwachten dat ze op dit niveau zijn. Voor de meeste mensen geldt dat als ze een bescheiden hoeveelheid lichamelijk plezier moeten missen, dat ze dan het gevoel hebben dat ze niet echt leven, en daardoor zullen ze niet de “volledige persoon” zijn die nodig is om de Schepper te dienen. De meeste mensen zouden in overtreding zijn als ze slechts het absolute minimum om in leven te blijven tot zich zouden nemen. Iedereen heeft zijn eigen unieke niveau van wat gezien wordt als noodzakelijk en wat niet. Onze acties en gedrag moeten gebaseerd zijn op onze eigen specifieke benodigdheden.
8. Het beheersen van verlangens.
A) Hoewel specifieke details van vele negatieve karaktertrekken kunnen variëren, zijn de wortels van hen twee basis verlangens. De eerste is liefde voor lichamelijk plezier, en de tweede is liefde voor macht.
De Torah eist van ons om aan onszelf te werken om er voor te zorgen dat ons intellect onze verlangens onder controle heeft. De wortel van alle overtredingen en alle negatieve karaktertrekken is om de verlangens het intellect te laten overheersen.
B) Iemand die altijd aan zijn verlangens toegeeft zal niet geloven dat hij de mogelijkheid heeft om af te zien van iets wat hij begeert. Maar nadat iemand zijn verlangens slechts één keer overwonnen heeft ziet hij dat hij meer controle er over heeft dan hij had gedacht. Wees u ervan bewust hoe vaak u een verlangen overwonnen hebt. Bijvoorbeeld, iemand die een sterk verlangen heeft om bepaalde dingen te eten zou kunnen denken dat hij niet de wilskracht heeft om er van af te zien. Maar er zijn zeker situaties waarin hij niet zou toegeven aan zijn verlangen, omdat het hem in verlegenheid zou brengen of omdat het hem problemen met de wet zou geven. Als hij geen van die dingen bij zich had dan zou hij niet de winkel in rennen en het eten stelen. Deze realisatie kan iemand laten zien dat hij de innerlijke kracht heeft om zijn verlangens te overwinnen wanneer hij gemotiveerd is, en dat kan hem kracht geven voor de toekomst. Als u voelt dat u een bepaald verlangen niet de baas kan, vraag u dan af: “Wanneer heb ik dit verlangen overwonnen?”
C) Iemand bij wie zijn intellect niet de baas is over zijn verlangens, die is als iemand die constant dronken is. Hij is dronken, niet van wijn, maar van verlangens en lust. Werk er aan om het niveau te bereiken dat alles wat u doet met voorbedachte rade is.
D) Iedereen, ongeacht zijn of haar niveau, kan persoonlijk ervaren dat wanneer hij iets doet om in controle te zijn over zijn verlangens, dat hij dan een groot plezier ervaart. In verhouding tot de mate waarin u tegen uw verlangens in gaat zal u meer plezier ervaren. Dit is niet noodzakelijkerwijs het onderdrukken of tegenhouden van een verlangen. Het kan het kiezen zijn van een ander gedrag wat u meer plezier geeft. Stelt u zich iemand voor die een heerlijk stuk cake ziet en die er ontzettende trek in heeft. Als hij, voordat hij de cake eet, een sinasappel ziet die hij nog lekkerder vindt, en dan de sinasappel eet in plaats van de cake, dan kiest hij gewoon dat wat hem meer plezier geeft. Hij voelt zich dan niet gefrustreerd omdat hij de cake niet eet. Wanneer iemand tegen zichzelf zegt: “Wat is het toch vreselijk dat ik dit plezier mis loop”, dan zal hij lijden. Maar wanneer hij tegen zichzelf zegt: “Wat fantastisch dat ik de baas ben over mijn verlangens”, dan zal hij plezier ervaren wanneer hij een verlangen overwint.
E) Soms is het luiheid wat de wortel is van actie ondernemen. Wanneer we aandrang voelen om aan een verlangen toe te geven, dan kan het zijn dat we een gefluister horen wat zegt dat er iets niet in orde is. Luiheid verhindert ons echter om dat verlangen te bestrijden en we geven toe aan onze slechte gewoonte.
Op een keer toen Rabbijn Simcha Bunim uit Parshischo in bed lag, toen wilde hij wat snuiftabak snuiven, maar zijn snuifdoos was in een andere kamer. De rabbijn maakte toen de volgende analyse van zijn situatie: “Als ik opsta en naar de andere kamer ga om de snuifdoos te pakken, dan geef ik toe aan mijn verlangen. Maar als ik niet ga, dan zou dat luiheid kunnen zijn.” Dus wat deed hij? Hij stond op, liep naar de andere kamer, ging naar zijn snuifdoos toe, en toen, zonder het aan te raken, keerde hij terug naar zijn kamer.
F) Een sleutelfactor die maakt dat wij luxe en statussymbolen gaan verlangen, is het omgaan met mensen die dat belangrijk vinden. Wanneer u de rijkdom en macht van anderen ziet, dan is het moeilijk om daar geen verlangen naar te ontwikkelen.
G) Iemand die zijn verlangens wil overwinnen moet voorzichtig zijn om niet naar de andere extreme kant te springen. Iemand die dat probeert te doen zal zeker falen. Wat u moet doen is beetje bij beetje de zaken terugdraaien. U kan iedere dag aan uzelf werken totdat het uw natuur is om niet dat te verlangen wat u niet nodig hebt.
9. Probeer een gevoel voor verhoudingen te ontwikkelen.
A) Het doel van het overwinnen van de noodzaak tot het bevredigen van uw verlangens is niet om uzelf plezier te ontzeggen, maar om te proberen uw verlangens in een perspectief te plaatsen wat ons in staat zal stellen om ze te overwinnen doordat we realiseren dat ons geluk niet van hen afhankelijk is.
B) Het Torah standpunt ten aanzien van materiële zaken is dat ze een middel zijn tot een doel. Wanneer er voldaan is aan onze lichamelijke benodigdheden dan zijn we in staat om onze tijd en energie te wijden aan het verkrijgen van wijsheid en het doen van goede daden.
C) Rabbenoe Avraham citeerde zijn vader, de Rambam, die zei dat wanneer een persoon een sterk verlangen heeft dat alle gebruiksvoorwerpen in zijn huis van zilver gemaakt zijn, dat hij dan in gedachten moet houden dat gouden voorwerpen nog mooier zijn, en dat er mensen zijn die ze van diamant kunnen laten maken.
Er is geen limiet aan hoeveel u kan begeren. Wanneer u geen onderscheid maakt tussen dat wat u nodig hebt en dat wat u graag zou willen hebben, dan zal u nooit genoeg hebben.
D) Rabbijn Yosef Y. Hurwitz zei: “Natuurlijk moeten we in onze lichamelijke behoeften voorzien, zonder dat kunnen we niet leven. Maar we hoever er niet constant over te praten.”
E) De Torah geeft geen direct verbod op het toegeven aan verlangens. Wat is het gevaar van begeren? Wanneer iemand helemaal gericht is op het vervullen van zijn verlangens, dan wordt dat zijn voornaamste doel. Wanneer verlangens het brandpunt zijn van iemand zijn ambities, dan richt dat hem ten gronde.
F) Er zijn veel dingen die we zouden kunnen verlangen en die bruikbaar zouden kunnen zijn, en er is geen probleem om die te willen hebben, maar er is een belangrijk onderscheid voor wat betreft onze houding ten aanzien van die dingen. Er is een groot verschil of we denken dat het de voorkeur heeft om iets te hebben, of dat we denken dat het noodzakelijk is en er haast bij is. Werk aan het elimineren van het haastgevoel bij de dingen die u wil aanschaffen.
G) Er zijn mensen die door de Almachtige gezegend zijn met een goede gezondheid en voldoende eten, maar ze lijden vanwege de vele verlangens die ze niet kunnen vervullen. Die mensen denken dat ze echt lijden. Maar ze zijn enorm bevoorrecht vergeleken met iemand die geen goede gezondheid heeft, of die de elementaire voedselbenodigdheden moet ontberen. Dat zij zichzelf beschouwen als iemand die lijdt is belachelijk voor iedereen met een groter perspectief.
H) Wanneer iemand eist dat hij alles verkrijgt wat hij wenst, dan zal zelfs het ontbreken van een klein pleziertje hem bijzonder ongelukkig maken. Extreme eisen kunnen sommige mensen er toe brengen om hun hele leven te beschouwen als waardeloos als ze een klein pleziertje missen wat ze willekeurig eisen.
I) De Brisker Rabbijn, Rav Yitschok Zev Soleveitchik, zei dat voor dieren het een zegen is als ze veel voedsel hebben om te eten. Voor een mens echter, is het een zegen als hij voldoende voedsel heeft om zich verzadigd te voelen, ook al is dat een klein beetje.
J) De hele wereld en alles wat het bevat is niet voldoende om aan de eisen van een arrogant persoon te voldoen. Hij zal altijd ontevreden zijn met wat hij heeft. Omgekeerd zal een nederig persoon blij zijn met wat hij heeft. Hij zal niet eisen dat hij dat krijgt wat hem ontbreekt. Hij waardeert dat wat hij kan verkrijgen. Dit stelt hem in staat om gemoedsrust te hebben en vrij te zijn van zorgen over de toekomst. Hij eet dat wat er in zijn hand komt, hij draagt de kwaliteit kleren die hij kan vinden, en hij verblijft waar hij kan. Zelfs een kleine hoeveelheid is voldoende voor hem.
10. Uw focus is de sleutel tot uw geluk.
A) De enige manier om een gelukkig leven te leiden is in uw blik te richten op wat u hebt, en niet op wat u tekort komt.
B) Het plezier wat iemand ervaart door de baas te zijn over zijn verlangens is groter dan het plezier van iemand die al zijn verlangens bevredigt. De laatste zal slechts één in een duizend verkrijgen van wat hij verlangt en hij zal constant gefrustreerd zijn. Maar iemand die de baas is over zijn verlangens die ervaart grote vreugde. Zo iemand heeft een dubbel voordeel over een hedonist. De hedonist die zal voelen dat hij veel mist, en daardoor lijden. Daarbovenop zal hij niet genieten van wat hij al heeft. Zijn lijden door wat hij mist maakt het hem onmogelijk om blij te zijn met wat hij heeft. Aan de andere kant, iemand die de vaardigheid verworven heeft van het niet verlangen naar wat hij niet heeft, die zal gelukkig zijn, ook al mist hij veel dingen. Zo iemand is aan alle kanten omringd door geluk. Hij is gelukkig met wat hij al verkregen heeft in het verleden en hij voelt zich goed over de toekomst. Omdat hij zich geen zorgen maakt over de toekomst voelt hij zich constant goed. Degene die verslaafd is aan plezier is in de totaal tegenovergestelde situatie. Hij is aan alle kanten omringd door lijden. Alles wat hij in het verleden verworven heeft maakt hem niet gelukkig want hij beschouwt dat als te weinig om hem blij te maken. Hij klaagt constant dat hij een ongelukkig leven leidt. Voor wat betreft de toekomst maakt hij zich veel zorgen over hoe zijn verlangens naar geld en eer te bevredigen. Kort samengevat, het verbreken van iemand zijn verslaving aan het bevredigen van zijn verlangens is noodzakelijk voor puur pragmatische redenen, als ook voor geestelijke redenen.
C) De aard van een mens is dat ongeacht zijn goede fortuin, hij toch nooit helemaal tevreden is met wat hij heeft. Hij heeft constant het gevoel dat er iets ontbreekt en hij concentreert zich op dat wat hij mist. “Hij die honderd heeft, wil tweehonderd.” Dit principe gaat op voor elk terrein waar iemand in geïnteresseerd is. Ongeacht hoeveel hij in werkelijkheid heeft, hij zal altijd het gevoel hebben dat hij iets mist. Er zullen altijd dingen zijn die hij niet zal kunnen doen of niet zal kunnen verkrijgen, en zijn verlangen zal uitgaan naar die dingen. De aard van veel mensen is dat datgene wat ze missen hun gedachten zal beheersen, en ze zullen het zo sterk begeren dat het hun gemoedsrust verwoest. En omdat hun focus is op dat wat ze missen, daardoor zullen ze niet kunnen genieten van wat ze wel hebben. Hun verlangen voor de dingen die ze missen groeit en groeit totdat ze het verkrijgen van die dingen zien als van het hoogste belang. Wat ze hebben dat beschouwen ze als niets vergeleken bij wat ze missen. Zij beschouwen zichzelf als iemand die alles ontbeert en zijn geïrriteerd en kwaad. Richt uw blik op wat u hebt, alleen dan kan u gelukkig zijn.
Maak u de houding eigen dat ongeacht hoeveel u niet hebt, u toch gelukkig kan zijn wanneer u zich focust op wat u wel hebt. Blijf dit tegen uzelf herhalen. Maak een lijst van bezittingen, talenten, en goede eigenschappen die u hebt, en wanneer u bemerkt dat u geobsedeerd wordt door iets wat u mist, bestudeer dan uw lijst.
D) In materiële zaken, focus u op mensen die het minder goed hebben dan u. Alhoewel u misschien geen mooie villa hebt, of dure maatpakken, er zijn veel mensen in de wereld die nog minder hebben dan u. Dit perspectief zal wat u uzelf vertelt veranderen van “Wat is het toch vreselijk dat ik niet meer heb dan wat ik nu heb”, in “Wat ben ik toch bevoorrecht dat ik op zijn minst meer heb dan andere mensen.”
E) Hoe meer u uzelf inbeeldt hoe plezierig iets zal zijn, hoe mee u in uzelf een verlangen er naar creëert. Hoe meer u er aan blijft denken, hoe groter uw verlangen zal zijn.
F) Mensen die heel erg arm zijn kunnen ons leren wat onze minimale benodigdheden echt zijn. Wanneer u voelt dat u iets mist, kijk dan naar hoe anderen die datzelfde missen heel goed door het leven komen.
G) Het maximale wat u kan verwachten van iets wat u begeert is dat het u gelukkig zal maken. Hoewel er letterlijk miljoenen dingen zouden kunnen zijn die u zou willen hebben, uw uiteindelijke doel in het verkrijgen van hen is om gelukkig te zijn. Wanneer u in staat bent om gelukkig te zijn met wat u nu al hebt, dan kan u toch gelukkig zijn, ook al kan u die andere dingen die u ook graag nog wil hebben, niet verkrijgen. Dit idee is zo belangrijk voor het verwerven van geluk dat ik u adviseer om dit vele malen te herhalen, totdat het een deel wordt van uw automatische manier van denken.
H) Een persoon wiens voornaamste doel in het leven is om een goed mens te zijn, die zal elke gebeurtenis en situatie beoordelen door aan zichzelf te vragen: “Wat kan ik nu doen wat van mij een beter mens zal maken?” De exacte details van de situatie zullen voor hem geen groot verschil maken. Hij focust zich op zijn eigen houding en gedrag, en daardoor zal hij elke situatie zien als een test voor zijn karakter en geestelijk niveau. Zijn doel is om zichzelf geestelijk te verheffen met elke daad en elke uitspraak. Wanneer het hem ontbreekt aan iets waarvan hij denkt dat het nuttig voor hem zou zijn, dan zal hij niet geïrriteerd zijn, want hij denkt: “Wat is het meest verheffende gedrag wat ik nu kan kiezen met wat ik nu heb?”
11. Ware rijkdom.
A) Er is geen armer persoon dan iemand die constant onvervulde verlangens heeft.
B) Geluk en rijkdom zijn geen synoniemen. Rijkdom op zich kan geen gelukkig leven garanderen. Omgekeerd zijn er heel wat arme mensen die een zeer gelukkig leven leiden.
C) Wat is het criterium voor armoede? Iemand die onvervulde verlangens heeft. Zo iemand voelt een sterke behoefte aan bepaalde dingen en is niet in staat om in die behoeften te voorzien. Daarom is het dat veel mensen die heel rijk zijn armoede lijden. Het is waar dat die mensen vette bankrekeningen hebben, en een hoop vastgoed en bezittingen. Maar wanneer zij een sterk verlangen hebben naar dingen die ze niet kunnen verkrijgen, dan zijn ze in werkelijkheid armer dan iemand die minder heeft dan zij maar die tevreden is met wat hij heeft. Het beste praktische criterium voor rijkdom is tevreden zijn met wat je hebt. Alleen zo iemand, zeggen de Torah geleerden, kan beschouwd worden als rijk.
D) Mensen die een sterk verlangen hebben om rijk te worden maken de fout om te denken dat als ze hun doel bereiken, dat ze dan enorm gelukkig zullen zijn. Maar iedereen die de krant leest kan zien dat de rijken pijn hebben, en zorgen, woede en lijden. Het is waar dat ze niet de zorgen hebben die arme mensen hebben, maar zij hebben andere zorgen, vaak grotere. De Torah geleerden hebben dat duidelijk gezegd: “Wanneer iemand bezittingen vermeerdert, dan vermeerdert hij zorgen.”
E) Om u rijk te voelen moet u het gevoel hebben dat u alles hebt wat u wilt. Iemand die zijn verlangens voor dat wat hij niet kan verkrijgen kan overwint, die voelt zich rijk, ongeacht hoe anderen hem zien.
Zij die anderen beoordelen als rijk of arm gebaseerd op de hoeveelheid geld die zij hebben, die zullen iemand die niet veel geld heeft beoordelen als arm, ongeacht dat persoon zijn eigen houding ten aanzien van zijn situatie. Maar iemand die de kunst geleerd heeft van het tevreden zijn met wat hij heeft, is in staat om zichzelf te beoordelen als rijk. En wanneer het aankomt op geluk, dan is alleen uw eigen beoordeling van uzelf van belang. Wat iemand anders van u denkt is irrelevant.
Toen Rabbijn Michel van Zolotchov extreem arm was vroeg iemand hem: “Hoe kan u 's morgens de zegenspreuk uitspreken die zegt: 'Gezegend zijt Gij die mij al mijn benodigdheden gegeven heeft', het ontbreekt u aan alles wat iemand nodig heeft.” Rabbijn Michel antwoordde: “Ik ben er zeker van dat de Almachtige weet dat ik het nodig heb om arm te zijn. Daarom kan ik zeggen dat hij me voorzien heeft van alles wat ik nodig heb.”
F) De enige die “alles” kan hebben is degene die tevreden kan zijn met de minimum vereisten voor voedsel en kleding, en voor wie de Schepper het centrum van zijn wereld is.
G) De Torah vermeldt de verplichting om blij te zijn op de feestdagen in verband met het Loofhuttenfeest. Gedurende dit feest is iemand verplicht om zijn gewone huis met alle gemakken te verlaten en om een hele week in een tijdelijk hutje te wonen. Alleen wanneer men bereid is om alle luxe op te geven kan iemand de garantie hebben om constant gelukkig te zijn.
12. Wanneer geestelijke verheffing iemand zijn doel is, dan zal hij geen problemen hebben met verlangens.
A) De beste manier om lichamelijk verlangens te overwinnen is om plezier te zoeken in geestelijke zaken.
B) Iedereen zoekt dat waarvan hij denkt dat het goed is voor hem. De waarheid is dat we dat moeten zoeken wat goed is voor ons, maar veel mensen denken foutief dat sommige dingen goed voor hun zijn. Mensen zijn als de aarde; dat wat er in hun geplant wordt dat groeit er in hun. Waarom zou iemand in zichzelf het verlangen naar lichamelijk plezier planten wanneer deze zaailingen alleen maar zijn verlangens zullen vergroten naar meer dan wat hij nu al heeft? Dat is vergelijkbaar met het planten van onkruid. Dat brengt schade toe en plant zich zeer snel voort. De verlangens die een persoon binnen in zichzelf plant kunnen nooit bevredigd worden omdat ze niet binnen zijn bereik zijn. Hoe meer hij toegeeft aan zijn verlangens, hoe sneller ze zich vermenigvuldigen en hem zowel lichamelijk als geestelijk verwoesten. Het zou zo veel beter zijn als iemand in zichzelf de wil zou planten om goede daden te doen en wijsheid te verwerven. Deze zaken zijn binnen zijn bereik. Door goed te doen vergroot hij zijn verlangen om goed te doen. Hierdoor zal hij veel plezier ervaren wanneer hij goed doet. Degene die lichamelijk plezier verlangt die zal zich regelmatig gefrusteerd voelen omdat hij altijd meer verlangt dan hij kan verkrijgen. Aan de andere kant is iemand die goede daden wil doen altijd gemakkelijk in staat om goede daden te vinden die hij kan doen.
C) Al de materiële en lichamelijk pleziertjes van deze wereld zijn als zout water. Zij zorgen er alleen voor dat iemand er meer en meer van wil. Het is onmogelijk om de dorst naar verlangens te lessen door toe te geven aan die verlangens. Het tegenovergestelde zal gebeuren; iemand wordt alleen maar dorstiger naar nog meer verlangens. Maar proberen om goede karaktertrekken aan te leren is heel anders. In het begin wanneer u probeert om uw karakter te verbeteren dan zou u het bitter kunnen vinden. Maar wanneer u het goed doen onder de knie krijgt, dan zal het heel zoet zijn voor u. Daarom zal iemand die probeert een beter persoon te worden echt plezier vinden in zijn leven.
D) Rabbijn Yehuda Leib Chasman zei dat het jammer is dat zoveel mensen de kans missen om een plezierig leven te leiden. Zij zouden gemakkelijk veel geluk en plezier kunnen hebben als zij zich maar zouden focussen op het verkrijgen van hun vermaak uit het doen van goede daden en het bestuderen van de Torah. Dit zou hen voordeel brengen hier in dit leven en in het hiernamaals. Maar in plaats daarvan blijven ze achter denkbeeldige pleziertjes en verlangens aan hollen. Wanneer ze niet in staat zijn om een onbelangrijk verlangen te bevredigen waaraan ze zichzelf verslaafd gemaakt hebben, dan zijn ze zo van streek en gebroken dat ze het gevoel hebben dat hun leven het niet waard is om geleefd te worden. Het ironische is dat zulke mensen de levens van Torah geleerden die zichzelf helemaal aan de Torah wijden beschouwen als vol ellende. De waarheid is net omgekeerd. Wanneer iemand een leven leeft gericht op het verkrijgen van wijsheid, dan is zijn leven vol vreugde en geluk.
E) Het is onmogelijk voor iemand om zijn verlangens volledig kwijt te raken. Maar we hebben de mogelijkheid om onze verlangens te sturen, weg van lichamelijke en materiële pleziertjes, naar geestelijke ondernemingen. Dit is vergelijkbaar met iemand die naar een duur restaurant ging waar twee schalen met eten aan hem aangeboden werden. De ene was gevuld met vis, en de andere gevuld met vlees. Er was te veel voor hem om alles op te eten. Aangezien hij meer van vis hield dan van vlees, koos hij de schaal met vis, en schoof de schaal met vlees aan de kant. Iemand anders die voorbij liep keek met verbazing toe. De ander hield meer van vlees dan van vis, en hij dacht bij zichzelf: “Hoe kan iemand die een schotel vol met verrukkelijk vlees heeft er voor bedanken?” Die ander maakte een denkfout. De eerste persoon ging niet tegen zijn verlangen naar vlees in, maar hij bevredigde zijn verlangen naar vis, waar hij meer van hield dan van vlees. Even zo, iemand die bevrediging vindt in geestelijke zaken die mist geen plezier. Integendeel, hij heeft meer plezier dan mogelijk is in materiële zaken.
F) Iemand die zijn geluk afhankelijk maakt van materiële of lichamelijke pleziertjes zal nooit een garantie hebben dat hij gelukkig zal zijn. Er zal altijd iets kunnen zijn wat zijn geluk en succes te niet kan doen. De enige garantie voor geluk is om het te vinden in geestelijke groei.
G) De geestelijke bevrediging en plezier die er gevonden kan worden in het houden van de sabbat en andere geboden is zo groot dat alle wereldlijke pleziertjes er bij in het niet vallen. Hedonisten missen de kennis en waardering voor het concept van geestelijk goed. Zij zien alleen de materiële aspecten van de wereld en zijn ver weg van het verheven gevoel van geestelijke bevrediging. Al het lichamelijke plezier in de wereld is niet in staat om iemand tot die staat van vreugde te brengen die mogelijk is in het geestelijke domein. Wanneer iemand die toegeeft aan zijn lichamelijke verlangens claimt om een goed leven te leiden, geloof hem dan niet. Tenzij iemand zijn negatieve karaktertrekken overwonnen heeft wordt hij verteerd door frustratie, woede, jaloezie, en lust. Alleen iemand die controle heeft over zijn negatieve eigenschappen die leeft een volledig gelukkig leven.
13. Hou u gedachten bezig met wijsheid.
A) De meeste mensen die lichamelijk plezier najagen en allerlei vormen van vermaak, die proberen het knagende gevoel van leegheid in hun leven en de treurigheid die inherent is aan wereldlijke zaken van zich af te duwen. Maar de Vilna Goan aan de andere kant, die had geen werelds plezier nodig voor zijn geluk. Waarom niet? Zijn hart was vol met vreugde en plezier van de wijsheid van de Torah waarmee hij zich constant bezig hield. Overdenk dit goed, want het is een belangrijk principe.
B) Wanneer iemand wil voorkomen dat zijn gedachten zich richten op zijn verlangens wanneer hij over straat loopt, dan moet hij Torah ideeën uit zijn hoofd leren om aan te denken. Iemand die in staat is om de discussies in de Talmoed te overdenken terwijl hij zijn boodschappen doet, die richt zijn gedachten op wijsheid in plaats van het vergroten van zijn verlangens. Wanneer iemand niet de moeite wil doen om het uit zijn hoofd te leren zodat hij het later kan overdenken, dan zal hij moeilijk vinden om zijn gedachten onder controle te houden en zijn verlangens niet te vergroten.
14. Technieken voor het overwinnen van verlangens.
A) Wanneer u verslaafd bent geraakt aan lichamelijke verlangens, vlucht dan voor uw verslaving zoals een hert vlucht voor gevaar. Om uzelf te bevrijden van uw verslaving moet u een poos uw gedrag volledig naar de andere kant laten doorslaan.
B) Wanneer iemand geconfronteerd wordt met verleiding dan is het moeilijk om dat te overwinnen. Daarom is het beter om u ver te houden van die verlangens waar u het moeilijk mee hebt. Hoe meer barriëres u opwerpt tussen u en de verleidingen, hoe zekerder u er van kan zijn dat u er niet door overmand wordt. Bijvoorbeeld, als u de neiging hebt om de geheimen van anderen door te vertellen, zorg er dan voor dat u de geheime informatie al niet te horen krijgt.
C) Een heel effectieve techniek voor het onder de knie krijgen van zelfbeheersing is om er een gewoonte van te maken om iedere dag vijf dingen te doen die tegen uw verlangens in gaan. Zet wat geld apart om uzelf een boete te kunnen geven wanneer u een dag mist. Daarmee kan u er zeker van te zijn dat u die gewoonte volhoudt. Doe dit consequent en u zal uw zelfbeheersing versterken.
D) Wanneer u een klein beetje gegeten hebt in het begin van een maaltijd, stop dan even met eten en kijk of u iemand anders kan helpen. Misschien wil iemand dat hem het brood aangegeven wordt, of een ander wil het zoutvaatje. Op deze manier kan u in het begin van het bevredigen van uw verlangen naar eten uw verlangens beheersen door een goede daad te doen.
E) Om een verlangen te overwinnen voor iets wat verboden of ongezond is, denk dan aan iemand die er op tegen is dat u toegeeft aan dat verlangen. Bijvoorbeeld, wanneer u wilt roddelen, denk u dan in dat de Chofetz Chajiem die zeer strikt was om niet kwaad te spreken over iemand, naast u staat. Wanneer u iets wilt eten wat ongezond is, beeldt u dan in dat uw dokter bij u in de kamer is, en u waarschuwt om dat niet te eten. Wanneer u wilt roken, beeldt u dan een longchirurg in die u foto's laat zien van rokerslongen.
Maak een lijst van verlangens die u wilt overwinnen. Naar wie zou u luisteren wanneer hij u zou zeggen dat u niet moet toegeven aan dat verlangen? Oefen om diegene voor uw geest te halen.
F) Om een verlangen te overwinnen, denk dan aan alle redenen waarom u niet zou moeten toegeven aan dat verlangen. Het zou ongezond kunnen zijn voor u, het zou u veel geld kunnen kosten, of u in verlegenheid kunnen brengen. Hoe langer uw lijst is met redenen om het niet te doen, hoe beter uw kansen zijn om dat verlangen te overwinnen.
G) Iemand wiens doel het is in het leven om een grote hoeveelheid geld en bezittingen te verkrijgen, die moet in gedachten houden dat ze slechts voor een korte tijd van hem zullen zijn. Het is onvermijdelijk dat ze uiteindelijk aan iemand anders zullen toebehoren.
Wanneer u uzelf bewust wordt van hoe kortdurend het doel van uw verlangens werkelijk is, dan zal het veel gemakkelijker zijn voor u om uw verlangens te overwinnen.
H) Doe een bewuste poging om aan iets anders te denken wanneer gedachten in u opkomen die te maken hebben met uw verlangens.
I) De strategie om uit te stellen, wanneer verstandig gebruikt, kan een bruikbaar instrument zijn om u verleidingen mee te bestrijden. Soms, wanneer iemand aangevallen wordt door een sterk verlangen, dan is het niet verstandig om de strijd frontaal aan te gaan. Soms zou het zelfs zinloos kunnen blijken te zijn, omdat de tegenstander te sterk is voor u. Om uzelf dan te bevrijden van de boeien van uw begeerte, zoek dan een excuus om het te vertragen, en uit te stellen. Niet nu, maar wat later. “Eerst moet ik een belangrijke opdracht afmaken, of een project uitvoeren.” Probeer om onmiddelijk uw gedachten af te leiden door aan dat project te beginnen. Indien mogelijk voeg u dan in het gezelschap van anderen terwijl u dat doet. Later, wanneer u niet langer verteerd wordt door de vlammen van begeerte, dan zal het een relatief gemakkelijke taak zijn om de verlangens te overwinnen. Deze aanpak zal vaak een effectieve remedie zijn.
J) Angst vernietigt verlangens. Bijvoorbeeld, wanneer iemand op ijs loopt om te proberen iets te pakken wat hij sterk begeert, en dan glijdt hij uit, dan zal zijn angst terwijl hij valt het verlangen totaal te niet doen. Daarom beveelt de Torah ons om dingen van anderen niet te begeren. Slechts een klein beetje angst voor de Almachtige zal uw gevoelens van begeerte te niet doen.
K) Er zijn sommige verlangens die verboden zijn voor ons, maar waar we graag aan zouden toegeven als ze niet verboden waren. Er zijn ander verboden dingen die we weerzinwekkend vinden, en die, ook als ze niet verboden zouden zijn, we niet zouden willen doen. Probeer de houding te ontwikkelen dat iets wat verboden is in uw ogen weerzinwekkend is.
U hebt de mogelijkheid om objecten die u begeert te zien als weerzinwekkend. Bijvoorbeeld, wanneer u wilt stoppen met roken, dan kan u u inbeelden dat er miljoenen baccillen over sigaretten heen kruipen. Hoe helderder en scherper u verbeelding, hoe groter de kans dat u uw verlangen overwint.
L) Wanneer iemand verslaafd is aan bijvoorbeeld alcohol of sigaretten, dan is een manier om uw verslaving te overwinnen om uzelf aan te leren om elke sigaret en elk alcoholisch drankje wat u tegenkomt te vernietigen. Hoewel dit een erg extreme methode is kan het bruikbaar zijn voor sommigen. Het voorkomt ook dat anderen u dingen aanbieden die u wilt vermijden.
M) Een rijk persoon kreeg zo'n dorst op grote verzoendag dat hij flauw viel. Rabbijn Chayim uit Tzanz werd geraadpleegd, en hij zij dat het voor hem geoorloofd was om water te drinken. Een uur later werd hem gevraagd of die persoon wat meer water kon drinken, want zijn dorst was nog niet over. De Rabbijn van Tzanz antwoordde dat hij zoveel kon drinken als hij maar wilde, onder één voorwaarde: Hij moest honderd dollar aan liefdadigheid geven voor elk kopje water wat hij dronk. Toen de rijke dit antwoord medegedeeld werd, verdween zijn dorst direkt.
15. Het verheffen van lichamelijke behoeften.
A) Wanneer iemand deel neemt aan lichamelijke pleziertjes maar met een verheven intentie, dan verheft hij het lichamelijke naar het geestelijke.
B) Wanneer iemand eet omdat hij gezond en sterk wil zijn zodat hij in staat zal zijn om goede daden te doen, dan is zijn eten het vervullen van een gebod.
C) Er zijn sommige geboden die ons leren om onze verlangens te overwinnen en af te zien van het bevredigen er van. Maar op de sabbat is het een goede daad om ons bezig te houden met plezierige dingen, want het doel van de sabbat is niet om de natuur te overwinnen, maar om het te heiligen. Aangezien de les van de sabbat is dat de Almachtige alles geschapen heeft wat er is, daarom zijn wij verplicht om de natuur the heiligen en het te koppelen aan de dienst voor Hem.
D) Het doel van de materiële wereld is dat wij het gebruiken voor geestelijke verheffing. Het hoogste doel is om Torah kennis op te doen en de geboden te onderhouden. Maar we kunnen dat niet doen tenzij we een passende hoeveelheid materiële bezittingen hebben. Bijvoorbeeld, om een gezin te onderhouden en een huis te bouwen moet iemand voldoende geld hebben. Evenzo, wanneer we iemand in ons huis willen uitnodigen, of een loofhut willen bouwen, om een etrog, gedenkkwasten, of een mezoeza te kunnen kopen, dat vereist allemaal geld. Daarom zal de rechtvaardige ook materiële goederen willen hebben. Maar zijn doel is niet rijkdom omdat hij rijk wil zijn, maar alleen als een middel tot een doel.
Voor de introductie van "De Poort naar het Geluk" en een index van de hoofdstukken zie HIER