Bs”d
14. Het voorkomen van problemen
1. Wees u bewust van de gevolgen van uw gedrag
A) Wie is wijs? Hij die nadenkt over de gevolgen van alles wat hij doet.
Blijf uzelf afvragen: “Wat zijn de gevolgen van mijn huidige gedrag?” en “Wat zijn de mogelijk schadelijke gevolgen?” Deze twee vragen zullen u grotere controle over uw gedrag geven.
B) Nalaten om vooruit te kijken is een belangrijke reden van ongelukkig zijn. Iemand die te veel eet die verlaagt de waarde van voedsel. Een ruziezoeker die klaagt over de zegeningen van het huwelijk, familie, en buren. Door vooruit te kijken kunnen veel problemen voorkomen worden.
C) Een wijs man placht te zeggen: “Ga langzaam aan en je zult gered worden. Ga snel en je zal spijt hebben.”
Maak een lijst van dingen die je impulsief gedaan hebt en zie de schade die je jezelf berokkend hebt. Hoe meer je je bewust bent van de schade die je jezelf berokkent wanneer je handelt zonder de gevolgen te overdenken, hoe voorzichtiger je zal zijn in de toekomst.
D) Spreuken 21:5; “De plannen van een vlijtig mens strekken hem tot voordeel, maar wie overijld te werk gaat zal gebrek lijden.” Ondanks het feit dat een vlijtig persoon snel werkt zal hij toch de tijd nemen om een plan op te stellen om van alle mogelijkheden de beste uit te zoeken. Hoewel het hem tijd kost “strekt het hem toch tot voordeel”. Opschieten is goed als u ergens mee bezig bent, maar niet in denken en plannen. Een wachtperiode waarin ideeën rijpen is een goede investering in elk project.
E) Wanneer iemand niet zeker weet welk van twee verschillende wegen te bewandelen bij een onderneming, dan moet hij zichzelf afvragen: “Welke keus brengt meer eer aan de Almachtige?” Het antwoord op deze vraag is het pad wat hij moet kiezen.
F) Rabbijn Bunim van Parshischo placht te zeggen: “We moeten net zo voorzichtig zijn met onze acties in het leven als een schaakspeler die heel diep nadenkt voordat hij een zet doet. Overdenk altijd wat je van plan bent om te zien of je reden zou kunnen hebben om spijt te krijgen van wat je doet.
In een schaakpartij waarbij er geen grote gevolgen zijn voor iemands leven als hij wint of verliest, neemt elke speler veel tijd om elk alternatief te overdenken, en de gevolgen te overwegen. Hoeveel te meer in het dagelijks leven moeten we altijd nadenken voordat we iets zeggen of doen. We hebben veel meer te winnen of te verliezen en moeten daarom op zijn minst zo geduldig zijn als de schaakspeler.
G) Ouders moeten zich bewust zijn van de mogelijke gevolgen van de manier waarop ze hun kinderen discipline bijbrengen. Niets vernietigt voor ouders zo erg het potentieel om een innige relatie te hebben met hun kinderen als ze discipline bij te brengen door overmatige angst. Wanneer kinderen nog jong zijn moeten ouders zich bewust zijn van het feit dat ze op een dag onafhankelijk zullen zijn. Ouders die vaak angst als een wapen gebruiken die creëren negatieve gevoelens in hun kinderen. Wanneer zij opgroeien is de kans groot dat die kinderen zullen rebelleren tegen hun ouders en hun eigen gang zullen gaan.
H) Een onderdeel van voorzichtigheid is om niet overdreven voorzichtig te zijn.
Wanneer iemand overdreven voorzichtig is en niets doet voordat hij zeker weet dat hij succes zal hebben, dan zal hij niet veel bereiken. Alhoewel we voorzichtig moeten zijn om geen overhaaste risico's te nemen zijn berekende risico's noodzakelijk voor iemand die zijn potentieel wil verwezenlijken. Voordat u een risico neemt, zet dan eerst alle voors en tegens op een rijtje en weeg ze zorgvuldig af, maar eis geen absolute zekerheid voordat u actie onderneemt.
2. Neem voorzorgsmaatregelen om problemen te voorkomen.
A) Wanneer u de neiging hebt om uw verplichtingen en toezeggingen te vergeten, schrijf ze dan op en herlees ze.
Mensen die belangrijke afspraken vergeten of die vergeten om dingen te regelen die essentieel zijn voor hun welzijn zouden zichzelf kunnen excuseren door te zeggen dat het niet hun fout is dat ze dingen vergeten, maar in werkelijkheid zijn ze volledig verantwoordelijk voor het feit dat ze het niet hebben opgeschreven. Maak er een gewoonte van om u verplichtingen en toezeggingen op te schrijven in een notitieboekje waar u het kan herlezen. Het zal veel onnodige problemen voorkomen.
B) Hou u verre van alles wat er niet juist uit ziet.
Een student kwam naar Rabbijn Arjeh Leib uit Ger, de auteur of de Sfas Emes, en klaagde over het feit dat mensen verhalen over hem rondstrooiden dat hij gezien was in het gezelschap van een vrouw. De student zei dat hij volledig onschuldig was, en dat het van hem gezegd kon worden: “Gezegend is hij die gelasterd wordt, maar die in feite onschuldig is.”
“Wel,” zei de Rabbijn, “ik stel voor dat je thuis blijft. Dan kan het van jou gezegd worden: 'Gezegend is hij die in zijn huis zit.' Dan zal er zeker niemand kwaad spreken van je.”
C) Zelfs iemand die de reputatie heeft om eerlijk te zijn die moet voorzichtig zijn dat hij dingen vermijdt die anderen die indruk zouden kunnen geven dat hij oneerlijk is.
Rabbijn Jehuda Leib Chasman gaf eens een groot bedrag aan liefdadigheidsgeld aan een student om te verdelen. Hij zag dat de student niet gelijk het geld telde, en hij wilde hem een belangrijke les leren. Hij gaf hem bewust minder dan dat hij zei dat hij hem gaf. De student kwam terug rennen en zei dat er geld ontbrak. Rabbijn Chasman vertelde hem dat hij bewust minder geld gegeven had zodat hij in de toekomst voorzichtiger zou zijn.
D) Voordat u iemand aanneemt om een klus te doen, verduidelijk dan vooraf de voorwaarden waaronder het gedaan wordt. Wees exact over hoeveel u hem betaalt, en wat zijn verplichtingen zijn. Door zoveel mogelijk details vooraf vast te leggen zal u uzelf vele onnodige problemen en ruzies besparen.
E) Onderschat niet de schade die iemand die u haat u kan toebrengen. Probeer vrede met hem te maken of blijf anders ver bij hem vandaan.
F) Wees voorzichtig om niet gewend te raken aan iets wat u misschien in de nabije toekomst niet meer zou kunnen verkrijgen en wat u erg zou gaan missen. Het is goed om uzelf aan te wennen om alleen gebruik te maken van datgene wat u altijd ter beschikking zal hebben.
De Chofetz Chajiem schreef dat een wijs persoon voorzichtig is om niet te veel uit te geven. Hij is zich bewust van hoeveel hij verdient, en bepaalt zijn budget aan de hand daarvan. Niet alleen geeft hij niet meer uit dan hij verdient, maar hij zal ook proberen om wat te sparen, omdat altijd de kans bestaat dat hij door periodes heen zal gaan waarin hij niet in staat zal zijn om zoveel te verdienen als hij nu doet.
G) Loop niet opzichtig met uw successen en verworvenheden te koop wanneer u iemand anders voorbij streeft. U weet nooit wanneer de situatie omgekeerd zal zijn, en dan zal u spijt hebben van uw gedrag.
H) Wees zeer voorzichtig dat u niet in een situatie terecht komt waarin een gewetenloos persoon in staat zal zijn om steeds dankbaarheid van u te eisen.
I) Wanneer u probeert om iets te bemachtigen, maak dan een lijst van mogelijke obstakels, en maak plannen om die obstakels te overwinnen.
J) Wanneer u weet dat u niet in staat zal zijn om een feestelijke gebeurtenis (bruiloft, bar-mitzwa) van iemand bij te wonen, dan is het vaak beter om de persoon vooraf te felictiteren dan achteraf. Anders zou diegene klachten kunnen hebben over u. Hoewel u misschien in staat zal zijn om de zaker recht te zetten voor de toekomst, zijn gekwetste gevoelens in het verleden kan u niet meer terugdraaien.
3. Denk zorgvuldig na voordat u grote beslissingen neemt in uw leven
A) Hoedt u er voor dat u niet paniekerig actie onderneemt of iets zegt totdat u daar zorgvuldig over nagedacht heeft of u dat zou moeten doen of zeggen. De vrucht van impulsieve actie is spijt. Wanneer u impulsief handelt dan zal u onherstelbare fouten maken.
Hoedt u er voor dat u geen grote veranderingen in uw leven aanbrengt wanneer u geleid wordt door uw emoties. Vele rampzalige huwelijken werden gesloten toen de betrokkene verliefd was. (over het algemeen is het criterium voor een goed huwelijk niet de huidige gevoelens, maar of de twee partners vergelijkbare levensdoelen hebben en hun persoonlijkheden bij elkaar passen) Veel mensen hebben hun baan opgezegd tijdens een woedeuitbarsting terwijl ze dat beter niet hadden kunnen doen. Wanneer u erg emotioneel bent, (positief of negatief) wacht dan totdat u gekalmeerd bent voordat u actie onderneemt. Alhoewel dit advies niet zo gemakkelijk is om op te volgen is het toch zo dat als u hier niet naar luistert dat veel problemen zal veroorzaken die voorkomen hadden kunnen worden.
B) Wanneer u eens op een bepaalde plaats geweest bent en u bent daar lange tijd niet meer geweest, dan kan het eenvoudig zijn om in uw verbeelding een heel mooi beeld op te bouwen van hoe mooi het zou zijn om daar naar terug te keren. Voordat u daar naar terugkeert, ga dan eerst na of u gevoelens een product zijn van uw verbeelding of dat ze gebaseerd zijn op de realiteit.
4. Praat uzelf niet de problemen in
A) Rabbijn Shimon zei in de Spreuken der Vaderen dat hij zijn hele leven in het gezelschap was geweest van wijze mannen, en van alle dingen goed voor het lichaam vond hij zwijgzaamheid het beste.
B) We moeten proberen om onze spraak in bedwang te houden. Het is zo gemakkelijk om een overtreding te begaan met de tong. Daarom moet u er aan werken om het moeilijk te vinden om te spreken. Spreken zou een bewuste inspanning van uw kant moeten zijn.
C) Voordat u spreekt bent u de meester over uw woorden. Nadat u gesproken hebt zijn de woorden uw meester.
Mijn vader, zijn nagedachtenis zij tot zegen, had een bordje naast de telefoon hangen met daarop geschreven: “Zelfs een vis zou niet in de problemen komen als hij z'n mond maar dicht zou houden.”
D) Rabbijn Israel Salanter placht te zeggen: “We moeten niet alles zeggen wat we denken.”
E) Wanneer we iemand iets over ons priveleven moeten vertellen, doe dat dan alleen ergens waar niemand anders het kan horen.
F) Hoewel u zo veel mogelijk vrienden moet hebben, vertel uw geheimen alleen aan één in duizend.
Dingen waarvan u niet wilt dat iemand die een hekel aan u heeft ze te weten komt, vertel die dingen zelfs niet aan een zeer goede vriend, tenzij die vriend meerdere malen bewezen heeft betrouwbaar te zijn. Wie vandaag uw vriend is kan morgen uw vijand zijn, en dan zal hij uw geheimen openbaren.
G) Wanneer u leert om “Dat weet ik niet” te antwoorden, dan zal u uzelf veel problemen besparen.
Wanneer u iets probeert te beantwoorden waarvan u het antwoord niet zeker weet, dan zet u een val voor uzelf. U wilde niet: “Dat weet ik niet” zeggen, omdat u bang was om een slecht figuur te slaan. Maar wanneer die anderen er achter komen dat u hen foute informatie gegeven hebt, dan slaat u een nog slechter figuur. Doe een bewuste poging om te zeggen: “Dat weet ik niet” wanneer u het niet zeker weet. Maak een lijst van de keren dat u een antwoord gaf hoewel u het goede antwoord niet wist. Probeer naar die mensen toe te gaan en zeg hun dat u een fout gemaakt hebt. Als u daar de moed voor kan opbrengen, dan zal u niet langer bang zijn om te zeggen dat u iets niet weet.
H) Pas op dat u mensen niet beloofd om dingen voor hun te doen die u niet gelijk kan doen. Alhoewel we verplicht zijn om liefdadigheid te doen voor anderen, leer toch om nee te zeggen tegen verzoeken die u niet van plan bent om in te willigen. Misschien kan u uzelf een klein beetje verlegenheid besparen door niet gelijk “nee” te zeggen, maar het is oneerlijk tegen die ander en uiteindelijk ook tegen uzelf om iemand te misleiden.
I) Wanneer u iets moet zeggen tegen een hooggeplaatst persoon en u bent bang dat wat u moet zeggen hem kwaad zal maken, dan is het aanbevelingswaardig om uw pleidooit te beginnen met een verontschuldiging, want dit zal vaak voorkomen dat hij kwaad wordt. U zou bijvoorbeeld kunnen zeggen: “Ik begrijp dat dit u misschien kwaad maakt, maar ik voel dat ik dit moet zeggen.“ Door iemand te zeggen dat hij misschien kwaad zal worden, zal dat paradoxaal genoeg vaak voorkomen dat hij kwaad wordt.
J) Wanneer u een autoriteit kwaad gemaakt hebt, dan is het vaak beter om niet gelijk te proberen om een generaal pardon te verkrijgen. Probeer hem er van te overtuigen om geduldig te zijn en de straf uit te stellen, Hij zal dan geleidelijk minder kwaad worden en u uiteindelijk vergeven.
K) Een zeer belangrijke regel in communicatie met iemand anders is dat de betekenis van uw boodschap afhankelijk is van hoe de ander er op zal reageren. Vraag uzelf af: “Wat probeer ik te bereiken met wat ik nu zeg?” Wees flexibel. Wanneer uw eerste aanpak niet werkt, probeer dan wat anders. Bijvoorbeeld, wanneer u probeert iemand te kalmeren en wat u zegt maakt hem juist kwader, probeer dan iets anders, of gebruik een andere toon. Wanneer de ene strategie niet werkt, probeer dan een andere. Dit klinkt heel simpel, maar het is verbazinwekkend hoe vaak deze regel genegeerd wordt. Mensen zijn geneigd om het gebruikelijke te blijven herhalen, ook al brengt het niet het gewenste resultaat. Wanneer u met iemand anders communiceert hou dan altijd uw doel in gedachten en vraag uzelf af: “Kom ik dichter bij mijn doel of raak ik er verder bij vandaan?”
5. Blijf uit de buurt van verleiding
De talmoed waarschuwt ons dat we voorzichtig moeten zijn dat we niet gaan staan op een plaats waar ons leven gevaar loopt. De Chazan Ish gaf hier als commentaar op dat als dat het geval is met lichamelijk gevaar, dan moeten we nog voorzichtiger zijn in situaties waar onze ziel in gevaar is.
Blijf zo ver mogelijk vandaan van verleidingen om iets ongepasts te doen. Breng uzelf niet opzettelijk in een gevaarlijke situatie waar u uw neiging tot het kwade moet bestrijden.
6. Wees bereid om anderen om raad te vragen
A) Men zou verwachten dat een wijze man waar anderen naar toe gaan om advies te vragen, dat die op zijn eigen wijsheid vertrouwt en geen noodzaak voelt om anderen om raad te vragen. Een dwaas daarentegen zou zich moeten realiseren dat hij vaak fouten maakt en dat hij daarom anderen om raad moet vragen voordat hij actie onderneemt. Maar in de praktijk is het net andersom. De wijze, hoewel het voor hem gerechtvaardigd zou zijn om op zijn eigen wijsheid te vertrouwen, die vraagt vaak raad aan anderen. Hij realiseert zich dat bias en vooroordelen hem er toe zouden kunnen aanzetten om fouten te maken waar het hemzelf aangaat. De dwaas daarentegen, die zich zou moeten realiseren hoe vaak hij fouten maakt, beschouwt zichzelf als wijs, en luistert niet naar de raad van anderen.
B) Weer zeer voorzichtig wie u om advies vraagt. Advies van mensen die niet gekwalificeerd zijn op het gebied waar u advies over moet hebben, kunnen u op het verkeerde pad leiden en veel problemen veroorzaken.
Wat u subjectief gelooft over uw mogelijkheden en over gebeurtenissen dat is hoe u de realiteit zal zien. Wanneer u iemand raadpleegt die u er alleen maar op wijst wat er mis is met u en met uw situatie, dan zal u daar alleen maar ontmoedigd door worden. Maar iemand die het talent heeft om u op uw sterke kanten te wijzen en u er op te wijzen wat er allemaal positief is aan uw situatie, die kan u bemoediging geven wat u zal aanzetten tot grotere prestaties.
C) Wanneer u belangrijke levensbeslissingen neemt, zelfs wanneer u zeker weet dat uw plannen correct zijn, dan is het toch wijs om anderen te raadplegen en om hun opinie te horen. Zij zouden bezwaren kunnen opperen die u over het hoofd gezien hebt.
D) Wanneer u een competent persoon om advies vraagt, verzeker u er dan van dat u hem alle relevante informatie geeft die hij nodig zou kunnen hebben om een compleet beeld van uw situatie te vormen. Alleen dan zal u het beste advies krijgen.
E) Luister naar goede raad, ook wanneer degene die het aan u geeft jonger en minder geleerd is dan u.
F) Wanneer u zich afvraagt wat te doen, en u hebt niemand om advies aan te vragen, vraag uzelf dan af: “Als ik iemand om advies zou vragen, wat zou hij dan zeggen?”
Vaak weten we wel dat wat we willen gaan doen ons uiteindelijk problemen gaat bezorgen. Maar onze emoties zetten ons aan tot actie en we proberen de mogelijke negatieve gevolgen te negeren. Wanneer we even nadenken over wat iemand anders zonder onze bias daar over zou zeggen dan helpt dat ons om betere beslissingen te nemen betreffende de beste keuzes die we kunnen maken.
Deze techniek helpt u om uw latente kritisch nadenkvermogen te gebruiken. Leer uzelf aan om uw eigen persoonlijke adviseur ten alle tijde bij u te hebben.
7. Waak over uw gezondheid
A) De Torah verplicht u om zo voorzichtig mogelijk te zijn met uw gezondheid. Deze verplichting bevat een zeer groot aantal details, en daarom vereist het constante oplettendheid. Wanneer u iets doet om uw gezondheid te beschermen dan kan u uw gedrag verheffen van alleen maar een routine procedure tot het u bewust zijn van het vervullen van een gebod.
Een beroemde arts placht te zeggen dat in zijn hele carriere hij maar één patient had die zijn instructies in hun geheel opvolgde zonder enige afwijking. Die patient dat was Rabbijn Israel Salanter die elk advies van de dokter zag als het vervullen van het gebod om goed op je gezondheid te passen.
Iemand kwam eens de kamer van Rabijn Salanter in en zag hem de aanwijzingen uit een medisch boek opvolgen over hoe lichaamsoefeningen te doen. Rabbijn Israel had het boek open voor hem en deed alle oefeningen precies zoals ze beschreven waren omdat een dokter hem dat gezegd had.
B) De Rambam schreef: “Iemand die zoet voedsel eet om zijn verlangens te bevredigen ondanks het feit dat het voedsel gevaarlijk is voor zijn gezondheid, die is als een dier. Dit is niet het gedrag van een intelligent persoon.
C) Leer om onderscheid te maken tussen realistische angst en irrationele angst. Evenzo, maak onderscheid tussen vertrouwen en dwaasheid. We zijn verplicht om onszelf te beschermen tegen gevaar. Wanneer iemand zich niet op een wijze manier gedraagt maar zichzelf blootstelt aan gevaar, dan is dat geen vertrouwen, maar roekeloosheid. Zo iemand is een zondaar. Hij gaat tegen de wil van de Schepper in die wil dat men zich beschermd tegen gevaar. Behalve het natuurlijke gevaar wat hij loopt door zijn gebrek aan voorzichtigheid maakt hij zich ook schuldig aan een overtreding. Juiste angst is wanneer het geleid wordt door wijsheid. Irrationele angst is wanneer iemand zich wil behoeden voor gevaar terwijl er geen redelijke basis is voor die angst en het een verspilling is van zijn tijd en verworvenheden.
Wanneer er specifiek gevaar is voor iets waarvan het zeer wel mogelijk is dat het gebeurt, bescherm uzelf dan. Maar als er niets specifieks te vrezen is, maak uzelf dan geen overmatige zorgen dat er iets fout zou kunnen gaan.
D) De Chofetz Chajiem placht aanwijzingen te geven aan de studenten van zijn talmoed academie om goed te eten, voldoende te slapen, en wandelingen te maken. Alleen wanneer iemand gezond is kan hij op de juiste wijze de Torah bestuderen. Af en toe deed de Chofetz Chajiem 's avonds laat persoonlijk de lichten uit in zijn studiehuis om er voor te zorgen dat zijn studenten voldoende nachtrust kregen.
De Chofetz Chajiem zei regelmatig: “Alhoewel we verplicht zijn om de hoeveelheid tijd die we besteden aan het bestuderen van de Torah te vergroten, als zulk een toename onze gezondheid zal beschadigen, wees dan voorzichtig dat je niet meer studeert dan je gezondheid toelaat. Als je ziek wordt dan studeer je nog veel minder.
E) Rabbijn Chajiem uit Tzanz vroeg eens aan een bezoeker die bij zijn tafel zat waarom hij niet at. “Ik ben niet naar de Rabbijn gekomen om te eten” antwoordde de man. “Iemand zijn ziel komt ook niet naar deze wereld om te eten” zei Rabbijn Chajiem, “maar niettegenstaande dat, wanneer iemand niet eet dan zal zijn ziel hem verlaten.”
F) Wanneer u een arts nodig heeft voor een serieuze aandoening, probeer dan de best mogelijke doktor te vinden.
Een vriend van mij vertelde me dat toen zijn eerste kind een paar maanden oud was, het een operatie nodig had. Toen hij dat vertelde aan het hoofd van onze talmoed academie, wijlen Rabbijn Chajiem Mordechai Katz, vroeg de Rabbijn hem: “Jij bent een jonge onervaren knul. Wat waren jouw criteria voor het kiezen van een dokter?” Hij was sprakeloos. Hij had zich niet gerealiseerd hoe onzorgvuldig hij was in het kiezen van een chirurg. De Rabbijn sprak persoonlijk met wat experts en zorgde er voor dat hij de best mogelijke medische verzorging zou krijgen.
Voor de introductie van "De Poort naar het Geluk" en een index van de hoofdstukken zie HIER
Het origineel is in het engels HIER te vinden.