Bs”d
8. Leef in het heden.
1. Het belang van leven in het heden.
De oorzaak van veel droefheid en lijden is voor veel mensen niet hun huidige ervaringen. Zij bezorgen zichzelf pijn door het spijt hebben van en bitter zijn over het verleden, of door zich zorgen te maken over de toekomst. Door in het heden te leven bespaart u uzelf veel onnodige emotionele pijn. Uzelf op het heden concentreren is belangrijk omdat het nodig is om u te wijden aan Torah studie en gebeden. Alleen al door u er bewust van te zijn dat u uzelf vaak niet kan richten op het heden, kan u uw vermogen om u er wel op te concentreren vergroten.
Rabbijn Yerachmiël Dancyger vroeg eens aan een student: “Waar ben je de hele dag geweest?” De jonge man antwoordde: “In het leerhuis, waar ik de Torah bestudeerde.” De rabbijn drong aan: “Ik heb het niet over je lichaam, maar over je gedachten. Waar zijn die de hele dag geweest?”
2) Elk moment kan beschouwd worden als nieuw.
A) De Almachtige schept elke seconde alles wat er bestaat overnieuw; “iets van niets”. Elke seconde is als het hele begin van de schepping. Wanneer u de wereld in dit licht ziet dan zal het zijn versheid in uw ogen bewaren.
B) Wanneer een arme plotseling veel geld verkrijgt, dan zal hij enorm veel plezier ervaren, en zal hij de Almachtige oprecht dankbaar zijn. Maar na een korte tijd zal hij zijn eerste vreugde vergeten en geen plezier meer voelen over wat hij al heeft. Zijn voornaamste focus zal waarschijnlijk het verkrijgen van nog meer geld zijn. Ongeacht hoeveel hij nu heeft, zal hij dat waarschijnlijk niet genoeg vinden. Maar wanneer iemand beseft dat iedere seconde hij en zijn rijkdom volkomen afhankelijk zijn van de Schepper, dan zal hij opnieuw de originele vreugde ervaren die hij in het begin had, omdat deze seconde niet afhankelijk is van de voorgaande seconde.
Misschien had u gisteren problemen met het omgaan met een bepaalde situatie, maar vandaag is een nieuwe dag, misschien zullen de dingen vandaag beter gaan. Misschien voelde u zich gisteren ontmoedigd, maar kijk vandaag op een nieuwe manier naar het leven, en probeer het nog een keer. Gisteren kon u enkele van uw fouten niet overwinnen, maar misschien zal u vandaag succes hebben.
3. Het verleden, heden, en toekomst.
A) Er is een oud gezegde: “Het verleden is niet meer, de toekomst is er nog niet, en het heden is in een oogwenk voorbij.”
Het heden is de enige realiteit, en het duurt ontzettend kort. Wanneer u zich hiervan bewust bent, dan kan dat u helpen om een deugdzaam leven te leiden. U moet dat wat juist is slechts een zeer korte tijd doen, in het heden, en dat gaat ontzettend snel voorbij.
B) Het verleden is slechts herinneringen
De toekomst is slechts bedrieglijke hoop
Focus u op het heden, want dat is waar uw leven echt is;
En het bestaat alleen maar uit testen.
C) Het enige verschil tussen een arme en een rijke is de toekomst. Wat er in het verleden met hen gebeurt is is niet meer belangrijk. We leven allemaal in het huidige moment, ongeacht onze levenssituatie. Ongeacht wat er in het heden gebeurt, in een fractie van een seconde zal het verleden tijd zijn. Wanneer u zich geen zorgen maakt over de toekomst dan zal u in staat zijn om te genieten van dat wat u al hebt en van wat u op dit moment doet.
4. U bezorgt uzelf een grote schadepost door niet in het heden te leven.
A) De Alter van Nevardok zei dat als iemand in zijn huidige momenten zich constant focust op de toekomst, dan verliest hij zijn huidige momenten volledig. Wanneer de toekomst eindelijk het heden wordt dan zal hij doorgaan met zich te focussen op toekomst, en daarom heeft hij nooit een heden.
Rabbi Mordechai uit Lekhivitz vertelde: “Vanaf de dag dat ik inzicht kreeg heb ik me nooit zorgen gemaakt over wat er over een uur zal gebeuren.”
B) Iemand die zich altijd zorgen maakt over de toekomst die zal nooit gelukkig zijn. Bijvoorbeeld, wanneer hij vader wordt van een nieuwgeborene, dan zal hij blij zijn als hij in het heden leeft en zijn nieuwe baby waardeert. Wanneer iemand zich focust op alles wat er in de toekomst zal gebeuren, dan zal hij gaan denken aan het feit dat uiteindelijk de baby zal sterven. Daarom is de enige zinnige manier van leven om in het heden te leven, en om van uw huidige ervaringen te genieten.
5. Laat het verleden u niet belasten.
A) Iedereen heef tijden van lijden en onaangenaamheden in zijn leven. Wanneer u de kunst beheerst van het leven in het heden, dan zal u die momenten beperken tot de tijd dat die negatieve ervaringen plaatsvinden. Dan zal u zich voor en na die pijnlijke ervaringen focussen op dat wat er op dat moment gebeurt, en daarmee bevrijdt u zichzelf van veel onnodige pijn in uw leven. Hele jonge kinderen hebben die eigenschap van nature, (we hadden het allemaal toen we klein waren) en dat is waarom ze van het leven genieten, tenzij ze pijn hebben. Wanneer we ouder worden dan neemt ons vermogen toe om aan het verleden of de toekomst te denken. Dit kan gebruikt worden voor zeer goede doeleinden, maar het kan ook gebruikt worden voor slechte doeleinden. We kunnen ons leven veranderen in lijden en martelingen door constant te denken aan alle onaangename gebeurtenissen in het verleden. Deze zaken vergeten is één van de positieve kanten van vergeetachtigheid.
B) Wanneer u terugkijkt op uw lijden in het verleden, voel dan blijdschap. Dat lijden heeft u al bevoordeeld doordat het diende als een verzoening voor uw misstappen in het verleden, en op dit moment voelt u niet langer de pijn van die vorige pijnlijke problemen.
C) Alleen een dwaas die verspilt zijn huidige momenten met spijt hebben van dat wat voorbij en afgesloten is. Hij zal constant zeggen: “Als ik alleen maar niet dat en dat gedaan zou hebben, dan zou ik niet geleden hebben.” “Als ik alleen maar een uur langer gebleven zou zijn, dan zou dat niet gebeurd zijn.” We zijn geen profeten en het is onmogelijk om van te voren precies te weten hoe iets gaat uitpakken. Probeer jezelf te beschermen tegen gevaar, maar wees je er van bewust dat je niet alles kan voorkomen.
Wanneer u de kans misloopt om veel winst te maken, dan kan u gemakkelijk van streek raken. Wanneer u een mogelijkheid mist om geld te investeren en een fortuin te verdienen, dan zou u tegen uzelf kunnen blijven herhalen: “Wat is het toch vreselijk dat ik die mogelijkheid niet gebruikt heb.” Maar dit zal u onnodig extra pijn bezorgen. Niet alleen hebt u die kans gemist, maar nu maakt u uzelf miserabel over iets wat over is. Trek hier lering uit voor de toekomst, maar praat niet tegen uzelf op een manier die u uw verlies nog erger maakt.
D) Leef in het heden in uw relaties met anderen. Het in uw gedachten constant ophalen van misdragingen en mislukkingen uit het verleden van degenen waar u mee omgaat gooit olie op het vuur van uw afkeer van die mensen. Probeer met mensen om te gaan zoals ze nu zijn. Het kan zo zijn dat mensen u in het verleden geschoffeerd hebben, maar wat schiet u er mee op om daar nu aan te denken? Als u het moeilijk vindt om te stoppen met denken aan misdragingen van anderen in het verleden, maak dan een lijst van wat u er bij wint als u er aan blijft denken, en een andere lijst met wat u verliest als u daar aan blijft denken. Wanneer u ziet hoeveel schade u uzelf berokkent, dan zal u meer gemotiveerd zijn om te verbeteren.
Iemand stelde voor om in gedachten datums achter iemands naam te zetten. Reuven (1985) is niet dezelfde als Reuven (1980). Sterker nog, Reuven (maandag) is niet dezelfde als Reuven (zondag). Zie mensen als nieuw elke keer wanneer u hen tegenkomt. Het kan zijn dat u eerder op de dag een probleem had met Reuven, maar later op de dag is hij een klein beetje anders, en u ook. Dat kleine verschil zou het voor u beiden gemakkelijker kunnen maken om op een vriendschappelijke manier met elkaar om te gaan.
Wanneer iemand u in het verleden benadeeld heeft, of ruzie met u gemaakt heeft, baseer uw omgang met hem dan op hoe u in het heden met hem om kan gaan. Kan u nu een goede daad voor hem doen? Kan u nu leren van zijn wijsheid of ervaring? Kan u nu een relatie met hem hebben die de moeite waard is? Als het antwoord op enige van deze vragen “ja” is, vergeet dan wat er in het verleden is voorgevallen, en ga met hem om in het heden.
E) Zelfs wanneer u een hoop tijd en moeite in een project gestoken hebt, als u er nu achter komt dat het beter is om dat project op te doeken, doe dat dan. Het feit dat u daar veel tijd en moeite in geïnvesteerd hebt in het verleden is irrelevant. Hou u alleen bezig met de vraag: “Is dit het juiste om nu te doen?”
Het is niet redelijk om met iets door te gaan met als enige reden dat u er al aan begonnen bent, tenzij het iets is wat op zichzelf de moeite waard is.
Wat u er in het verleden in geïnvesteerd hebt ligt achter u, en dat hoeft u niet te binden aan verspillende activiteiten.
F) Maak u niet van streek over wat u al verloren hebt. Zorg er alleen voor dat u niet nog meer kwijt raakt.
6. Realiseer u dat wat voorbij is, dat dat voorbij is.
A) Wanneer de dingen niet gaan zoals iemand gepland had, dan is het gebruikelijk dat hij de zaak blijft bespreken. Zulk soort discussies veroorzaken vaak onnodige woede en irritatie. Vraag uzelf af: “Deed ik er goed aan om daar en daar heen te gaan?” “Deed ik er goed aan om dit of dat te doen?” Als het antwoord “Ja” is, vraag uzelf dan af: “Waarom zou ik me rot voelen over het resultaat als ik er alles aan gedaan heb?” Als wat u gedaan hebt fout was, ook al pakte het goed uit, dan is het niet correct wat u gedaan hebt, en dan moet u zulk soort gedrag in de toekomst vermijden. Heb de houding dat alles wat er gebeurd is reeds voorbij is, en dat het geen zin heeft om er over te klagen.
B) Uiteindelijk zal u de negatieve dingen die u overkomen zijn vergeten. De vraag is alleen hoe lang dat zal duren. Over twintig jaar zal datgene wat u nu bezig houdt lang vergeten zijn. Maar de realiteit is, dat een paar minuten nadat u iets negatiefs overkomen is, het in het verleden is. Hoe meer u zich het feit eigen maakt dat iets wat over is afgesloten is, al is het maar een paar seconden geleden, hoe groter uw vermogen zal zijn om over negatieve gebeurtenissen heen te komen. Iedere keer dat u uzelf er op betrapt dat u denkt: “Had ik maar …” of “Ik had dit moeten doen ...” dan probeert u in het verleden te leven, en dat is onmogelijk. Aangezien wat over is over is, concentreert u zich daarom op wat u het beste kan doen in het heden. Verander uw “Had ik maar ...” in “De volgende keer ….”
C) Veel klachten die mensen hebben over anderen gaan over gebeurtenissen in het verleden en zijn niet relevant voor de toekomst. Veel van de vragen die beginnen met: “Waarom deed je niet ….” vallen in die categorie. Alles wat geweest is is voorbij, en dat zal niet veranderen, ongeacht hoeveel je iemand er de schuld van geeft.
Vermijdt het stellen van niet ter zake doende vragen over het verleden die irriterend zijn voor anderen. Wanneer iemand blijft klagen over het verleden, vraag hem dan: “Wat kan daar nu aan gedaan worden? Als het antwoord daarop 'Niets' is, is het dan niet beter om je te concentreren op andere dingen?” Wanneer de ander er op staat om over het verleden te blijven praten, maak dan een afweging. Soms kan u iemand een dienst bewijzen door naar hem te luisteren. In andere omstandigheden kan u beter verhalen over het verleden negeren, en daarmee de ander laten zien dat het niet de moeite waard is om iets met u te bediscussiëren wat over en afgesloten is.
D) De reden dat we blijven rouwen over de verwoesting van de Tempel ook al is dat verre geschiedenis, is dat we ons dan bewust worden dat we dezelfde fouten maken die de verwoesting van de Tempel veroorzaakt hebben, en dat we moeten werken aan het verbeteren van onszelf.
7. De toekomst is altijd onbekend, dus leer u te richten op het heden.
A) Aangezien u niet weet hoe lang u zult leven, is het irrationeel om uw tijd te verspillen met u zorgen te maken over hoe u in de toekomst in uw onderhoud zal kunnen voorzien. Zo lang als u genoeg hebt voor het heden, waarom zou u zich dan zorgen maken over een toekomst die misschien wel nooit zal komen? Iemand met dit inzicht zal niet in zijn gedachten een plaatje creëren met een overdreven beeld van het plezier wat hij in de toekomst zal gaan hebben, en daarom zal hij niet overmatig gefrustreerd zijn als zijn plannen niet uitkomen.
B) “Beroem u niet op de dag van morgen, want u weet niet wat een dag kan baren.” Spr 27:1 De wisselvalligheden van de tijd zijn berucht, en aangezien zelfs de gebeurtenissen van een dag in de ochtend nog niet bekend zijn, is het onverstandig om met misplaatst vertrouwen te spreken over morgen.
C) Het is menselijkerwijs onmogelijk voor iemand om zijn toekomst zo in te richten als hij het zou willen. Niemand kan van te voren de enorme hoeveelheid mogelijkheden die in de toekomst kunnen gebeuren doorgronden. Het is niet de moeite waard om te veel aandacht te schenken aan wat er zal gebeuren in de toekomst. Wie weet hoe bepaalde dingen zullen uitpakken? Wat nu goed lijkt, kan de oorzaak zijn van rampen. Omgekeerd, wat nu slecht lijkt, kan de bron zijn van veel geluk. Iedereen kan beamen hoe waar dit is gebaseerd op zijn eigen ervaring.
Rabbijn Bloch gaf een voorbeeld hiervan. Twee goede vrienden hadden vergelijkbare bedrijven in de stad Telshe. Ze probeerden allebei hun bedrijven te verplaatsen naar een grotere stad, want het werd algemeen aangenomen dat een grotere stad beter zou zijn om hun bedrijven uit te breiden, en hun veel meer winst zou brengen. Eén van hen verhuisde gemakkelijk, en was vanaf het begin erg succesvol. De ander was niet in staat om te verhuizen, en voelde zich erg teleurgesteld in zijn mislukking. Daarbovenop was hij erg jaloers op het succes van de andere ondernemer. Hij zag het als een tragedie dat hij niet in staat was om hetzelfde te doen als zijn vriend.
Maar wat was het resultaat? Een paar maanden later brak de eerste wereldoorlog uit, en alle Joodse inwoners werden uit die grote stad verdreven. De ondernemer die verhuisd was werd verbannen naar Rusland waar hij veel leed en zijn bedrijf was totaal verwoest. Zijn vrouw en kinderen stierven door de ontberingen, en hij was verloren en eenzaam. Degene die niet kon verhuizen zijn bedrijf floreerde, en hij realiseerde zich hoe hij geboft had dat hij niet kon verhuizen. Wat hij dacht dat een tragedie was, bracht hem veel geluk. Rabbijn Josef Leib concludeerde dat omdat we zulk soort voorbeelden constant zien, we ons moeten realiseren dat we nooit kunnen weten wat de toekomst ons brengen zal, en dat we ons moeten concentreren op het heden.
Rabbijn Shneur Kotler vertelde dat net na de tweede wereldoorlog zijn vader, Rabbijn Aharon Kotler, hoofd van de Talmoed academie van Lakewood, iemand naar Europa stuurde, op een missie voor een liefdadige instelling. Het vliegtuig waarin hij terug moest komen stortte neer, en er waren geen overlevenden. Nadat zijn familie een telegram ontving dat hij in dat vliegtuig zat, haastte de ontzette “weduwe” zich naar Rabbijn Kotler, en vroeg hem of ze moest beginnen met de rouwrituelen van het shiva zitten. Tot haar grote verrassing zei het hoofd van de Talmoed acadmie haar om nog niet te beginnen met shiva zitten, omdat er een rabbijnse spreuk is dat boodschappers die voor een goede zaak onderweg zijn geen ongevallen zullen overkomen. “Maar ik heb een telegram van het leger!” protesteerde de vrouw. “Ik weet het niet...” zei de Rabbijn. “Hij is een boodschapper voor een goede zaak ...” Hij zei haar om naar huis te gaan en het rapport van zijn dood nog niet te accepteren. Drie dagen later belde deze boodschapper zijn familie, en zei dat hij met dat vliegtuig vloog, maar omdat hij een Jahrzeit (herdenking van de dag van het overlijden van een dierbare) had, was hij uitgestapt tijdens een tussenlanding en had een synagoge gezocht voor het middaggebed, en daardoor miste hij het vliegtuig.
D) U kan uw leven verwoesten door u alle mogelijke onaangename dingen die u zouden kunnen overkomen voor te stellen. Zelfs wanneer u dan in het echte leven gevrijwaard blijft van onaangename ervaringen, dan zal u toch vele pijnlijke emoties ervaren wanneer u zich constant een negatieve toekomst voorstelt. De negatieve gebeurtenissen zullen zich alleen in uw gedachten afspelen, maar toch zal u er door lijden.
Ongeacht wat er gebeurt in de echte wereld, dat waar u aan denkt is wat u beïnvloedt.
8. Leer om u te concentreren op wat u nu aan het doen bent.
A) De Chofets Chayim zei: “De Torah gebruikt het woord “vandaag” met betrekking tot het vervullen van de geboden. We moeten ons voorstellen dat we alleen vandaag leven. Daarom, wanneer u de kans hebt om een goede daad te doen, beschouw het dan als de laatste kans die u hebt om een goede daad te doen, en doe het onmiddellijk.
In dezelfde trant zei de Chofets Chayim: “Onze houding ten aanzien van wat we te doen hebben moet zijn dat er maar één dag bestaat, en dat er alleen die ene taak is om uit te voeren, en dat u de enige bent die het kan doen.”
B) De Vilna Gaon schreef dat een wijs man probeert te begrijpen wat er voor hem ligt. Wanneer een dwaas begint te studeren, dan is hij alleen gefocust op het afmaken van de studie. Wanneer hij de eerste pagina van de Talmoed opent, dan is hij ongeduldig om alles af te ronden.
De wijze daarentegen concentreert zich op het proces van het verkrijgen van wijsheid. Hij concentreert zich op het begrijpen van wat hij nu leest. Een dwaas is alleen geïnteresseerd in het afmaken van het hele project. Zijn doel is om op te scheppen met zijn kennis, en daarom moet hij anderen vertellen dat hij het afgemaakt heeft. Zorg dat uw doel begrijpen is, en niet alleen maar het afmaken van het hele boek.
C) Een techniek die behulpzaam is voor uw concentratie wanneer u studeert, is om u voor te stellen dat u maar één pagina hebt om te leren, en maar één dag om die pagina te bestuderen.
D) Wanneer u bidt, houd uw gedachten dan bij de woorden die u uitspreekt. Probeer elk woord met volledige concentratie op dat ene woord uit te spreken.
Rabbijn Mordechai van Lechivitz placht te zeggen: “Wanneer u zegt 'Adon Olam' (Heer van de wereld) denk dan zelfs niet eens aan het woord 'olam' wanneer u het woord 'Adon' zegt.”
Rabbijn Chayim uit Tzanz bezocht eens de Dzikover Rabbijn en raakte diep betrokken in een Talmoedische discussie met zijn zonen. Direct na de discussie begon Rabbijn Chayim met veel enthousiasme het middaggebed te bidden. Na de gebeden vroeg de Dzikover Rabbijn hem: “Toen je aan het bidden was, dacht je toen nog aan die discussie?” “Geen moment” antwoordde de Tanzer Rabbijn. “Wanneer ik bid, dan bestaat er niets anders voor me in de wereld, en wanneer ik studeer, bestaat er ook niks anders voor me. Op die manier kan ik me volledig concentreren op wat ik op dat moment aan het doen ben.”
Iemand kwam naar de stad Krasny in Rusland, en verkondigde dat hij zou balanceren op een touw vastgebonden aan beide kanten van de rivier. Rabbijn Chayim Krasner, een volgeling van de Ba'al Shem Tov, bracht enige van zijn studenten om naar de man te kijken toen hij zijn voorstelling gaf. De studenten van Rabbijn Chayim zagen dat de Rabbijn zich diep concentreerde op wat de man deed, en vroegen hem waarom het zijn belangstelling had. Hij antwoordde: “Ik was aan het overdenken hoe hij zijn leven waagt door over het touw te lopen. Als hij er aan zou denken hoeveel geld hij krijgt voor zijn optreden, dan zou hij zeker uitglijden en vallen. De enige manier waarop hij zijn balans kan houden, is door zijn geest te bevrijden van elke andere gedachte, en zich volledig te concentreren op iedere stap. Wanneer zijn gedachten ook maar even zouden afdwalen, dan zou hij in de rivier vallen. Dat is het niveau van concentratie wat wij ook moeten bereiken.”
9. Probeer altijd uw huidige momenten te gebruiken voor geestelijke groei.
A) Iemand die er in slaagt om goed om te gaan met zijn huidige momenten, of nog beter, die daar plezier in heeft, die hoeft zich nooit zorgen te maken over de toekomst. Wanneer de toekomst komt, dan zal het het heden zijn, en dan zal u in staat zijn om er mee om te gaan. Daarbovenop, wanneer u er in slaagt om plezier te hebben in het huidige moment, dan hoeft u zich nooit zorgen te maken dat u iets mist, want alles wat u doet kan veranderd worden in een verheffende ervaring.
B) Beschouw elke dag als een pagina in het boek van uw autobiografie. U hebt de mogelijkheid om elke pagina te vullen met prachtige verhalen van geestelijke groei en goede daden. Pagina's uit het verleden zijn al geschreven, maar u kan het belang van die pagina's aanpassen door te leren van uw fouten. In een panoramisch overzicht van uw leven worden die fouten opstapjes naar een hoger niveau. Toekomstige pagina's kunnen nog niet beschreven worden. Alleen de huidige pagina's liggen voor u. U hebt de kans om de schrijver te zijn van een meesterwerk wat het leven beschrijft van een groot persoon; uzelf.
C) Het is eenvoudig om in uw verbeelding u voor te stellen dat u heel veel plezier zal gaan beleven aan een toekomstige gebeurtenissen. Door zenuwachtig naar die gebeurtenissen toe te leven verliest u uw huidige momenten, en vaak blijken die toekomstige gebeurtenissen tegen te vallen. U had hun waarde overdreven. (maak een lijst van persoonlijke gebeurtenissen die zo tegenvielen) De manier om het meeste uit uw leven te halen is om elke seconde zo volledig mogelijk te beleven. Ongeacht uw situatie hebt u de mogelijkheid om elke seconde te gebruiken voor geestelijke groei. Voor iemand die zich deze houding aangemeten heeft zal het niet veel uitmaken hoe de exacte details van zijn leven zich ontvouwen. Ongeacht hoe dingen uitpakken, hij heeft altijd de mogelijkheid om het een groei-ervaring te maken.
10. U kan pijn verlichten door in het heden te leven.
A) Zo gauw als iets in het verleden ligt, dan bestaat het niet meer. Wanneer u zelf niets toevoegt aan pijn of een belediging, dan zal dat alleen de korte tijd duren dat het daadwerkelijk bestaat. Dit is meestal erg kort. Voeg hier niets aan toe door later tegen uzelf te zeggen: “Wat was dat vreselijk”. Wanneer u zich realiseert dat het lijden slechts tijdelijk is, dan maakt dat het veel eenvoudiger voor u om beledigingen en aanvallen op uw eer te tolereren.
Misschien bent u net beledigd door uw ouders, uw echtgenoot, uw vrouw, uw leraar of werkgever. Maar dat is nu al verleden tijd. Draag deze beledigingen niet de rest van de dag met u mee. Wanneer u bezig bent met andere dingen, wees daar dan volledig mee bezig. Leef niet in het verleden (zelfs niet in een zeer recent verleden) om uzelf daar miserabel mee te maken.
B) Pijn komt slechts met één seconde tegelijk. Deze gedachte kan het leven met pijn gemakkelijker maken. U leeft slechts één seconde tegelijk en iedereen kan pijn voor slechts één seconde verdragen.
C) Rabbijn Jechezkel Levenstein schreef: “Wanneer denken aan wat u in het verleden gedaan heeft u deprimeert, dan is het voor u een verplichting om die gedachten uit uw hoofd te houden.”
11. Leer van dieren om in het heden te leven.
Rabbijn Yitzchak Blauser wees er op dat ondanks dat mensen een enorm aantal voordelen hebben boven dieren u toch van dieren kan leren om volledig in het heden te leven.
Ze hebben geen zorgen of stress over de toekomst. We moeten van domme dieren leren om ons geen onnodige zorgen te maken over de toekomst. Wanneer u de neiging hebt om u te focussen op het verleden of de toekomst, en u vindt het moeilijk om u te oriënteren op het heden, dan kan u dieren en insecten als geheugensteuntje gebruiken. Wanneer u een vogel, een hond, een kat, een vlieg of een bij ziet, zeg dan tegen uzelf: “Is het niet een beetje vernederend om te moeten leren van een dier of een insect? En is het niet nog vernederender om niet van hun te leren?”
Voor de introductie van "De Poort naar het Geluk" en een index van de hoofdstukken zie HIER