Bs'd
10. Neerslachtigheid
1. Neerslachtig zijn is een keuze.
A) Toen ik bezig was met dit boek, vroeg ik eens aan een prominent Torah student die erg levenslustig en onderzoekend was, zijn mening over neerslachtigheid. Zijn eerste reactie was, "De wereld is zo mooi, hoe kan iemand neerslachtig zijn?" Vergelijk dit met iemand die ik een paar dagen eerder sprak en een neiging had neerslachtig te zijn. Hij vroeg, "Hoe kan iemand gelukkig zijn? De wereld is vol problemen en tegenslagen."
Twee mensen in dezelfde plaats en tijd kunnen in twee totaal verschillende werelden leven, ondanks dat ze allebei de mogelijkheid hebben om de wereld op dezelfde manier te bekijken. De wereld van de een is prachtig en vol mogelijkheden, de ander niet. Beiden zijn gezond en kunnen in hun levensbehoeften voorzien, maar hun kijk op dagelijkse gebeurtenissen is
totaal verschillend. Of iemand gelukkig zal zijn gedurende zijn leven hangt uiteindelijk af van zijn houding. Aangezien we in staat zijn om een grote mate van controle uit te oefenen op onze houding en gedachten, hebben we de keus onszelf gelukkig of ongelukkig te maken.
B) Veel welvarende mensen zijn zo verblind door hun rijkdom dat ze niet beseffen hoe ongelukkig ze eigenlijk zijn. Evenzo zijn veel mensen zo druk bezig met trachten rijkdom te verwerven of "op zoek naar plezier" dat ze niet in de gaten hebben dat ze vaak onnodig ongelukkig zijn. De eerste stap om het ongelukkig zijn te overwinnen is door te weten wanneer je je ongelukkig voelt. Sommige mensen zijn zo vaak ongelukkig dat ze alleen beseffen dat ze vaak ongelukkig zijn wanneer ze zich eens blij voelen.
2. Neerslachtigheid veroorzaakt veel schade.
A) Neerslachtigheid is de hoofdoorzaak van veel fouten. Het leidt er toe dat iemand geen zin heeft om de Torah te bestuderen en goede daden te doen. Neerslachtig zijn komt door het gevoel geen aardse bezittingen te hebben of vanwege het lijden dat iemand is overkomen. Wanneer iemand neerslachtig is, heeft hij geen plezier van wat hij bezit. Neerslachtigheid is zo ongeveer de meest negatieve en schadelijkste eigenschap en verhindert iemand om trouw te blijven aan de Almachtige.
B) Vrij blijven van neerslachtigheid en depressie is een fundamenteel principe in het dienen van de Almachtige. De Zohar stelt dat neerslachtigheid een aspect van afgoderij bevat. Blijf ver verwijderd van neerslachtigheid omdat het leidt tot talloze overtredingen. Neerslachtigheid kan een obsessieve eetlust opwekken. Veel neerslachtige mensen slokken in korte tijd grote hoeveelheden voedsel op. Het kan ook leiden tot het najagen van lichtzinnige verlangens.
C) Wanneer iemand zich neerslachtig voelt ontbreekt hem de motivatie om goede daden te doen en hij zal ze zeker niet gemotiveerd en enthousiast doen. Neerslachtigheid wordt vaak veroorzaakt door armoede en de gevolgen daarvan en door de vele vormen van lijden. Als een mens de wil van de Almachtige aanvaardt, zal hij niet ongelukkig worden door moeilijke levensomstandigheden.
Een houtverkoper, een van de volgelingen van Rabbi Mordechai of Lekhivitz, verscheepte eens een lading hout naar Danzig en de hele lading ging verloren. Toen hij zich beklaagde bij Rav Mordechai, zei de Rabbi tegen hem,”De Talmud zegt dat
de Almachtige een aandeel heeft in de zorgen van alle mensen. Is het nodig om de Almachtige te belasten met je zorgen vanwege het verlies van een lading hout?”
D) Neerslachtigheid is verboden vanwege de vele negatieve consequenties. Een voorbeeld is dat een neerslachtig persoon makkelijker boos wordt. Hij is ook meer geneigd tot gevoelens van haat, vijandigheid en jaloezie.
E) Neerslachtigheid en depressie veroorzaken vele aandoeningen en een hoop schade. Daarom is het van het grootste belang om positief te denken om gelukkig te worden.
F) Rabbi Chanoch of Alexander schreef aan een volgeling: “Neerslachtig zijn is op zich zelf geen zonde maar geen enkele zonde maakt het hart zo ongevoelig als neerslachtigheid.”
G) Rabbi Mordechai of Lekhivitz zei dat het beter is om te spreken met iemand die serieuze overtredingen heeft begaan dan iemand die overwegend neerslachtig is. Neerslachtigheid is besmettelijk. Een neerslachtig persoon verspreidt z'n negatieve
gevoelens naar anderen.
H) Maak een lijst met wat je verliest door neerslachtig te zijn. Dit kan je motiveren om je in te spannen om negatieve gedachten en gedragingen te veranderen in meer positieve.
3. We zijn verplicht om te werken aan het overwinnen van neerslachtigheid.
A )Neerslachtigheid is een overtreding van de Thora wet en iedereen is verplicht zich er verre van te houden.
Rabbi Mordechai of Lekhivitz vertelde eens dat zijn vader zag dat hij neerslachtig was en hem daar meerdere malen voor berispte. Hij vroeg aan zijn vader:”Waarom berispt u mij voor mijn neerslachtigheid terwijl ik veel grotere fouten maak?”
Rav Mordechai antwoordde: “Wanneer je andere fouten begaat, realiseer je je dat en heb je er misschien spijt van. Maar je hebt geen spijt wanneer je onnodig neerslachtig bent. Daarom berisp ik je.”
Rabbi Refael of Bershid waarschuwt mensen om niet neerslachtig te zijn. “Het is moeilijk om berouw te hebben vanwege neerslachtige gevoelens.” “Zo gauw iemand berouw heeft, is de kans aanwezig dat hij neerslachtig wordt vanwege het feit dat hij neerslachtig is. Om depressieve gevoelens te overwinnen moet je je focussen op wat je doet in het heden en niet denken
aan het verleden of de toekomst totdat je je beter voelt.”
B) “Neerslachtigheid is een vertegenwoordiging van een slechte neiging,” schreef de Chazon Ish aan een jongeman die leed aan gevoelens van eenzaamheid.
C) Wanneer iemand neerslachtig is, heeft hij de plicht om te doen wat hij kan om van die gevoelens af te komen.
D) Wanneer we neerslachtig zijn over iets, is het alsof we klagen tegen de Almachtige omdat Hij niet doet zoals we willen.
E) Neerslachtigheid is zeer negatief omdat egoïsme de wortel is. Neerslachtige gevoelens ontstaan doordat iemand te veel over zichzelf nadenkt. Een neerslachtig persoon zegt tegen zichzelf: Ik zou meer moeten hebben dan ik nu heb. Ik mis een hoop.
Als iemand die zo denkt zich realiseert dat er geen reden is waarom de dingen anders zouden zijn dan ze nu zijn (ofschoon hij dat graag zou willen), zal hij het makkelijker vinden om de realiteit te accepteren. Als je iets aan de situatie kunt veranderen, probeer dat dan ten goede te veranderen. Als je er niets aan kunt veranderen, en je eist dat dingen anders zijn dan ze zijn, maak je jezelf alleen maar nodeloos ongelukkig.
F) Zelfs nederigheid moet met vreugde gepaard gaan, niet met neerslachtigheid.
H) De Wijzen en auteurs van ethische werken die “herdenk de dood” benadrukken, deden dat niet om neerslachtige gevoelens op te wekken of om de levenslust te ondermijnen. Neerslachtigheid is een extreem ongewenste eigenschap. Het doel van herdenken dat we eens dood gaan is dat we niet vergeten dat we sterfelijk zijn. Door te gedenken dat de dagen van ons leven
geteld zijn en eens zal eindigen, leren we dat we onze tijd in deze wereld nuttig moeten gebruiken en onze mogelijkheden niet verkwisten met aards gewin.
4. Soms is neerslachtigheid gepast.
A) Het is theoretisch mogelijk om een houding te ontwikkelen die ons weerhoudt van neerslachtigheid, de stelling van de Thora is dat het soms gepast is om neerslachtig te zijn. We hebben de plicht om verdrietig te zijn om de dood van iemand anders. Ook zouden we zodanig bedacht moeten zijn over mogelijk lijden dat we bidden dat het niet gebeurt. Wat is de reden?
Zodat we die situaties gebruiken om onszelf te verbeteren.
B) Neerslachtigheid heeft z'n waarde in die zin dat wanneer we zelf neerslachtig zijn, we het lijden van anderen leren beseffen, en dat motiveert ons om hen te helpen. Onze eigen emotionele ervaringen motiveren ons meer dan wanneer we uitsluitend een intellectuele kennis hebben van onze plicht om anderen te helpen.
5. Neerslachtigheid is voornamelijk gebaseerd op je gedachten en houding.
A) Je voelt je neerslachtig wanneer je je gedachten gericht houdt op negatieve zaken. Je gedachten zijn de oorzaak van je ongelukkig zijn. Je hebt een grote keus in waar je aan denken kan. In plaats van je zelf neerslachtig
te maken, richt je je op prettige gedachten (zie hoofdstuk 2 en 5).
Stel je voor dat je een bandrecorder hebt en je kiest uit twee banden. De ene maakt je gelukkig en vrolijk, de andere maakt je onnodig neerslachtig en ellendig. Alleen een dwaas zou de band kiezen die hem onnodig lijden bezorgt. Je gedachtewereld speelt constant banden af. Het is altijd jouw keus om te kiezen tussen standpunten en gedachten die je gelukkig maken en die je ellendig maken. Kies consequent voor positieve gedachten en je zult een gelukkig leven hebben.
B) Gebeurtenissen op zich kunnen je niet neerslachtig maken. Het is je houding ten opzichte van deze gebeurtenissen die je neerslachtig maken. Om neerslachtige gevoelens te overwinnen moet je in de gaten houden wat je jezelf vertelt over jezelf, over een gebeurtenis of een reeks gebeurtenissen, of over het leven in het algemeen. De volgende stap is om deze negatieve gedachten te veranderen in meer positieve. Je algemene stemming zal positiever worden wanneer je de standpunten die je herhaalt naar jezelf verandert. Dit belangrijke punt is uitgebreid behandeld in hoofdstuk 3.
C) Aan de wortels van neerslachtigheid vinden we het jezelf voorhouden dat iets vreselijk is. Daaruit volgt dat de manier om neerslachtigheid te overwinnen is:
a) verander de situatie;
b) richt je op iets wat meer positief is;
c) probeer de situatie vanuit een positiever gezichtspunt te bekijken (soms helpt het om deze gedachte op papier te zetten).
Stel je voor dat je een bus mist. Het jezelf herhaaldelijk vertellen dat het vreselijk is dat je een uur moet wachten voor de volgende bus kan je neerslachtig maken. Maar je hebt alternatieven: a) verander de situatie door een taxi te nemen; b) stop met denken aan de gemiste bus en denk aan iets leuks; c) denk aan een voordeel van het missen van de bus, zoals een
interessant gesprek met iemand naast je.
Als je je neerslachtig voelt vanwege persoonlijk falen of fouten, kun je: a) verander de situatie door jezelf te verbeteren; b) stop met aan je fouten te denken (wanneer je er niets aan kan veranderen, zoals niet zo intelligent zijn als je zou willen); c) denk aan iets positiefs wat voort vloeit uit die fout (omdat het je meer tijd kost om iets te begrijpen, werk je harder dan anderen en dat op zich kan verheffend zijn). Wijsheid is nodig om te bepalen wat het meest gepast is voor een gegeven situatie.
D) Wanneer je je neerslachtig voelt over iets, probeer dan te denken aan een of ander voordeel van die situatie. Wanneer je die kunst verstaat, ben je in staat om neerslachtigheid te overwinnen. Wanneer je je zelf neerslachtig voelt over een gebeurtenis, vraag je zelf dan, "Wat vertel ik mezelf over deze gebeurtenis wat me neerslachtig maakt?"
De volgende stap is je zelf te vragen "Hoe kan ik de situatie anders, op een meer positieve manier bekijken?" Wanneer je consequent dingen positief bekijkt, ben je in staat om je goed te voelen over situaties waar anderen zich onnodig rot over voelen. Op z'n allerminst kan iedere moeilijke situatie gezien worden als een leerervaring waarmee je nieuwe inzichten kan verwerven.
Als bepaalde obsessieve neerslachtige gedachten terug blijven komen, zoek dan een positieve kijk op de situatie en iedere keer wanneer die gedachten opkomen, reageer dan meteen met een realistische positieve beschouwing.
E) In een vaak aangehaalde brief schrijft Rabbi Chanoch of Alexander: "Wat is de essentie van neerslachtigheid? Iemand heeft een verlangen. 'Ik zou dit en dat verworven willen hebben.' 'Ik mis dit of dat.' Ongeacht of het gaat om materiële of spirituele zaken, het is altijd 'Ik'."
Wanneer het om materiële zaken gaat en je zegt dat je iets zou moeten hebben, vraag je zelf af, “Waarom zou ik het moeten hebben?” Natuurlijk, je zou het misschien graag willen hebben. Je leven zou misschien beter worden wanneer je de beschikking zou hebben over iets of een bepaald talent. Maar waarom moet je het hebben? Als je tegen jezelf zegt, “Ik moet dit hebben,” dan wek je een onnodig verlangen bij je op. Je kunt beter tegen jezelf zeggen, “Het zou misschien leuk zijn om dit te hebben, maar ik accepteer de situatie zelfs wanneer ik niet kan krijgen wat ik graag zou willen.”
In spirituele zaken zijn er wel degelijk “moeten”. Maar zelfs hier bepaald hetgeen wat we tegen onszelf zeggen of we gemotiveerd zijn om iets te bereiken of dat we vastlopen in een poel van schuldgevoelens of zelfmedelijden. Iemand kan tegen
zichzelf zeggen “Wat vreselijk dat ik dit of dat niet bereikt hebt. Dat bewijst dat ik een mislukkeling ben. Ik kom nooit ergens.” Iemand die op deze manier denkt maakt zichzelf alleen maar ellendig en geeft meestal de moed op om zichzelf te verbeteren. Aan de andere kant, iemand kan tegen zichzelf zeggen, “Ik zou echt meer kunnen bereiken. Ik ga meer m'n best doen. Ik ga plannen maken om hindernissen te overwinnen of ik raadpleeg anderen voor manieren om te verbeteren.” Deze manier van denken spoort iemand aan tot verbetering. Probeer je “Ik” opzij te zetten en richt je op wat er gedaan moet worden.
F) Als je je verlangens naar meer bezittingen en materiële zaken opgeeft, bespaar je jezelf een hoop onnodige ellende. Neerslachtigheid komt niet door het ontbreken van bezittingen, maar door het ontbreken van het accepteren dat je ze niet hebt. Wanneer het niet mogelijk is om iets te verkrijgen, accepteer dan dat je dat niet hebt, dan zal je geen emotionele pijn toevoegen aan het praktische probleem wat je ondervindt door het ontbreken van hetgeen je zou willen hebben of nodig hebt. We zijn er geen voorstander van om niets te bezitten, maar wel dat we onszelf niet neerslachtig maken vanwege het ontbreken ervan.
G) Sommige mensen maken zichzelf neerslachtig door onbeduidende zaken. Een objectieve buitenstaander zou er zich over verbazen. Deze persoon heeft de mogelijkheid om gelukkig te zijn omdat hij alles heeft wat hij echt nodig heeft. Desondanks voelt hij zich ellendig vanwege kleine en onbelangrijke dingen. Zulke mensen vinden dat wat ze missen ontzettend belangrijk en dat wat ze hebben staat in de schaduw daarvan. Ze houden zich voor dat het leven niets waard is zonder hetgeen wat ze missen.
H) Aangezien je jezelf ongelukkig maakt door tegen jezelf te zeggen dat iets vreselijk is of onfortuinlijk, neem dan de verantwoordelijkheid (niet noodzakelijkerwijs schuld) voor die ongelukkig makende gedachten. Vermijdt te zeggen, “Hij maakt me ongelukkig,” of “Het maakt me ongelukkig.” Zeg liever, “Ik maak mezelf ongelukkig door mezelf te zeggen dat...” Door duidelijk te stellen dat je jezelf ongelukkig maakt door wat je tegen jezelf zegt, ben je meer gemotiveerd om je gedachten en stellingen te wijzigen.
6. Pas op dat je je neerslachtigheid niet onnodig verergert.
A) Wanneer je neerslachtig bent over een moeilijke situatie, probeer dan onderscheidt te maken tussen de praktische problemen die daar uit voortkomen en de emotionele aspecten. Bijvoorbeeld, stel je voor dat je ontslagen bent. Er zijn belangrijke praktische aspecten. Je hebt momenteel geen inkomen en je moet een gezin onderhouden. Blijf praktisch denken: “Wat kan ik doen om aan ander werk te komen of hoe kan ik aan geld komen zonder dat ik werk heb” Veel mensen voegen onnodig lijden toe door tegen zichzelf te herhalen:
a) de werkgever was fout door hem te ontslaan;
b) wat een minderwaardige situatie om zonder werk te zitten;
c) zich zorgen maken omdat hij geen baan vindt die hij leuk vindt.
Wanneer je toegeeft aan de negatieve aspecten van de situatie, zijn je gedachten niet vrij om na te denken over manieren om de huidige situatie te verbeteren.
B) Vaak wanneer iemand zich neerslachtig voelt over een bepaald iets, komen zijn gevoelens tot uitdrukking in zijn gehele gedrag. Vaak staat dit in geen verhouding met het probleem wat hem bezighoudt. Het eten smaakt hem niet, en zijn nachtrust heeft er onder te lijden. Je moet er aan werken om de beïnvloeding van je gedrag door het probleem binnen proporties te houden. Zoals Chovos Halvovos schreef: je moet een gelukkige gezichtsuitdrukking hebben, ook al voel je je innerlijk neerslachtig.
C) Mensen die zich gewoonlijk ongelukkig voelen zouden beter niet te veel tijd besteden aan beschouwen van hun gevoelens. Ze kunnen hun tijd veel efficiënter gebruiken door zich te richten op positief denken en door zich bezig te houden met produktieve aktiviteiten in plaats van te overdenken hoe rot ze zich voelen. Vergroot je neerslachtigheid niet door je neerslachtig te voelen vanwege je neerslachtigheid. Wees niet bang voor negatieve emoties. Ze zijn niet leuk, maar als je ze niet als vreselijk beoordeelt, zijn ze makkelijker te verdragen. Bekijk je neerslachtigheid als een uitdaging. Iedereen kan zich
positief gedragen wanneer ze vrolijk zijn. Het is een teken van moed en kracht om je positief op te stellen zelfs wanneer je neerslachtig bent.
D) Sommige lezers zullen zich misschien schuldig voelen wanneer ze zich neerslachtig voelen. Zij denken misschien: “Ik zou niet neerslachtig moeten zijn. Wat erg dat ik me toch neerslachtig voel terwijl ik dat niet zou moeten.” Dit vergroot juist de gevoelens van neerslachtigheid in plaats van dat het vermindert. Het is verstandiger om je neerslachtige gevoelens te accepteren in plaats van er tegen te vechten. Bestrijdt de gedachten die neerslachtige gevoelens oproepen, maar accepteer die gevoelens.
7. Enkele mogelijke oorzaken van neerslachtigheid.
A) Rabbi Pinchos of Koretz zei dat depressie en neerslachtigheid het gevolg zijn van arrogantie. Wanneer een arrogant persoon onfortuinlijk is zegt hij tegen zichzelf: “Zoiets zou niet moeten gebeuren met iemand als ik.” Een bescheiden persoon accepteert kalm alles wat hij niet kan veranderen. Dien ten gevolge is hij nooit onnodig neerslachtig. Een arrogant persoon is ontsteld wanneer iemand anders niet doet wat hij denkt dat die persoon zou moeten doen of wanneer iemand iets doet waarvan hij denkt dat die persoon dat niet zou moeten doen. Om neerslachtigheid te overwinnen moet een persoon stoppen met eisen stellen aan andere mensen. Speciaal wanneer we letten op het verlangen van goedkeuring van anderen, realiseer je dan dat het uiteindelijk geen praktisch verschil maakt of anderen ons wel of niet hoog achten en het niet nodig is om je neerslachtig te voelen vanwege een gebrek aan achting.
B) Een hoofdoorzaak van veel neerslachtige mensen is hun gebrek aan het verwerven van dingen waarmee ze zonder kunnen.
Dit is ironisch. Een persoon verlangt dingen omdat hij een gelukkiger leven wil. Maar door deze verlangens maakt hij zich juist ongelukkiger. Geef je verlangens naar onbereikbare dingen op en je zult een gelukkiger leven hebben.
C) Een persoon die zichzelf forceert om zijn gedrag in een korte tijd te veranderen is geneigd om ten prooi te vallen aan depressie en zal daar niet in slagen. Stel jezelf realistische doelen. Werk beetje bij beetje aan je tekortkomingen. Als je het onmogelijke verlangt van jezelf, raak je gefrustreerd en voel je je ellendig.
D) Het ontbreken van zinvolle doelen kan leiden tot neerslachtigheid. Als je niet de zin ziet in wat je doet, is de kans groot dat je je ongelukkig voelt. Om dit te verhelpen moet je jezelf afvragen welke doelen je jezelf kan stellen die je wel zinvol vindt. Dat hoeven geen grote doelstellingen te zijn, zelfs een tijdelijk kleiner doel is beter dan niets. Maak een lijst van doelstellingen die je nastreeft. Wees zo nauwkeurig mogelijk, vage omschrijvingen zijn niet erg motiverend. Schrijf de grootste gedeelten van je leven op en je doelstellingen daarin: spiritueel, contactueel, zelfverbetering, etc.
E) Een gebrek aan vrienden kan de oorzaak zijn van ongelukkig zijn. Zelfs op dit gebied hebben we een sterke graad van controle. Je kunt tegen jezelf zeggen: “Wat naar dat ik geen goede vrienden heb. Er moet iets mis zijn met me. Ik kan het niet verdragen dat ik geen goede vrienden heb.” Door het herhalen van dit soort stellingen, vergroot je je neerslachtigheid. Het is verstandiger om je in te spannen om mensen te vinden waar je vriendschappelijk mee kan omgaan. Verlang geen perfecte vriend. Als je niet al je noodzakelijke vriendschap kan vinden in één persoon, kan een groter aantal vrienden uitkomst bieden. Echter, als je geen enkele vriend kunt vinden, kun je tegen jezelf zeggen, “Het zou leuker zijn om een paar vrienden te hebben maar ik kan er tegen om alleen te zijn.” Het is mogelijk om alleen te zijn zonder je eenzaam te voelen. Je hebt de mogelijkheid om je te richten op de voordelen van het single zijn in plaats van de negatieve aspecten.
F) Een wijs mens weet dat zijn wijsheid beperkt is, maar een zot denkt dat hij alles weet. Veel mensen voelen zich neerslachtig en aangeslagen wanneer ze ontdekken dat ze een vergissing gemaakt hebben of dat ze niet zo veel kennis hebben als ze dachten. Dit is vaak gebaseerd op dat iemand zichzelf voorhoudt (zonder dat hij dat altijd zelf in de gaten heeft) dat hij alles weet. Daardoor is het pijnlijk om te moeten toegeven dat hij niet zoveel wist als hij dacht. Een wijs man realiseert zich dat hij niet alles weet en vindt het prettig om meer kennis te vergaren.
G) Het is de aard van de mens om wanneer hij vertelt over zijn tegenslagen en lijden in het verleden, hij daar opnieuw door lijdt, zelfs zodanig dat hij daar zeer verdrietig en ellendig door kan worden. Iemand die constant denkt aan zijn tegenslagen in het verleden bezorgt zichzelf onnodig veel lijden. In een extreem geval kan iemand zich, na een onfortuinlijke tegenslag, zichzelf
de rest van z'n leven ongelukkig maken omdat hij zichzelf altijd kan voorhouden hoe ellendig het leven is sinds die tegenslag. Denk niet onnodig aan tegenslagen in het verleden en je zult jezelf onnodig veel leed besparen.
H) Vermoeidheid is een mogelijke oorzaak van neerslachtigheid. Zorg er voor dat je goed eet en voldoende slaapt. Iemand die vermoeid en hongerig is, raakt sneller geïrriteerd. Veel stress kan vermoeidheid en neerslachtigheid veroorzaken. Soms is stress onvermijdelijk, zoals het overlijden van een familielid of een goede vriend. Maar stress door huiselijke problemen of je werk kan verlicht worden door hetzij het verbeteren van de situatie, of wanneer dat niet kan, door het veranderen van je houding t.o.v. het probleem. Iemand die zijn werk als stressvol ervaart zou beter af kunnen zijn door zijn werk minder serieus te nemen. Veel aspecten van het werken kunnen worden gezien als een spel of een onbelangrijke wedstrijd.
I) Iedereen die zijn geluk laat afhangen van een huwelijk met een bepaald persoon maakt zich zelf nodeloos ongelukkig wanneer de dingen niet gaan zoals hij wil. Het is dom om jezelf ongelukkig te maken wanneer dat niet nodig is. Als je jezelf voorhoudt dat je niet gelukig kan zijn tenzij een bepaald persoon met je trouwt, dan zal je ook ongelukkig zijn wanneer die persoon niet met je wil trouwen. Je grootste probleem is niet de weigering maar je houding ten opzichte daarvan. Hou jezelf voor dat ook al is er een bepaald persoon waar je het liefst mee zou trouwen, je nooit de zekerheid hebt dat zo'n huwelijk zal worden als je in gedachten had wanneer je met die persoon zou trouwen. Je kunt je geluk vinden door je te richten op de leuke dingen die je nu doet. Wanneer je met iemand trouwt, pas er dan voor op niet tegen jezelf te zeggen dat het leven beter zou zijn geweest wanneer je met die andere persoon zou zijn getrouwd. Het is productiever om te proberen je huidige huwelijk te verbeteren i.p.v. het te vergelijken met een denkbeeldig huwelijk.
8. Neerslachtigheid overwinnen.
A) Span je nauwgezet in om je hoofd te vullen met positieve gedachten. Herlees hoofdstuk twee en oefen jezelf om je gedachten te blijven richten op de honderden positieve aspecten van je leven. Wees jezelf bewust van je mogelijkheid om te zien, praten, wandelen enzovoorts. Gedachten zullen altijd door je hoofd blijven snellen, hou je steeds gericht op de positieve
details van je leven. Realiseer je dat jij degene bent die bepaalt waar je over nadenkt. Kies die gedachten die je leven veraangenamen.
B) Verlang naar geen enkele andere situatie in de wereld behalve die waar je je in bevindt. Iemand die deze vaardigheid beheerst zal nooit bedroefd zijn over zijn levenssituatie. Hij accepteert zijn huidige situatie als zijn persoonlijke uitdaging in het leven wanneer hij niet in staat is om het te veranderen. Een dergelijke houding kan meestal niet aangeleerd worden door er alleen maar over te lezen. Probeer zo'n houding consequent in je gedachten op te nemen. Hoe vaker je deze gedachten herhaalt, des te meer het een onderdeel wordt van je denkwijze.
C) Je bent misschien neerslachtig vanwege onfortuinlijk gebeurtenissen. Zoals de Sefer Habris schreef, iedereen die logisch nadenkt zal zich realiseren dat er niets is om neerslachtig over te zijn. Zaken die leiden tot neerslachtigheid vallen in twee categorieën: zaken die gecorrigeerd kunnen worden en zaken die dat niet kunnen. Als er iets gedaan kan worden om een situatie te corrigeren, waarom zou je je er dan ongelukkig door voelen? Neem actie om dat te corrigeren. Als er, aan de andere kant, niets aan gedaan kan worden, wat heeft het dan voor zin om je er ongelukkig over te voelen? Je ongelukkig voelen zal de zaken niet verbeteren. Het is verstandiger om te accepteren wat niet veranderd kan worden.
D) Wanneer je je ongelukkig voelt, schrijf dan op welke gedachten je neerslachtig maken. Schrijf daarna uitdagingen op om deze negatieve gedachten tegen te gaan en om positiever manier tegen de zaken aan te kijken. Opschrijven is vaak effectiever dan er alleen maar over nadenken.
E) Wanneer je voelt dat je problemen je neerslachtig maken, schrijf dan tien redenen op waarom je nog steeds gelukkig kan zijn. Wanneer iemand anders je redenen vertelt om gelukkig te zijn, ga je misschien met hem in discussie en ben je het niet met hem eens. Door de zaak aan jezelf voor te leggen ben je in staat om op z'n minst tien reële redenen te bedenken om gelukkig te zijn.
F) Maak een lijst met goede daden die je kan doen en dwing jezelf om ze uit te voeren wanneer je jezelf neerslachtig voelt. Dat kan heel moeilijk zijn. Maar realiseer je dat juist omdat het zo moeilijk is, de beloning des te groter zal zijn wanneer je goede daden doet als je je neerslachtig voelt. De gedachte “hoe goed het is dat ik goede daden kan doen, zelfs wanneer ik me slecht voel”, zal je helpen je beter te voelen. Besteed vooral tijd aan vriendelijkheid voor hen die je hulp kunnen gebruiken. Des te meer je aan anderen denkt, des te minder tijd je hebt voor zelfmedelijden.
G) Gebruik gebeden om neerslachtigheid te overwinnen. Praat tegen de Almachtige in je eigen taal. Vertel Hem hoe ellendig je je voelt. Vraag hem om kracht om er mee om te gaan en te kunnen groeien door je problemen.
H) Wees je bewust van welke situaties en omstandigheden je plezier beleeft. Wanneer je je extreem neerslachtig voelt en je je houding niet kunt veranderen, span je dan continu in om iets te gaan doen waarmee je je ellende kunt verlichten. Iemand met de neiging tot neerslachtige gevoelens zou een lange lijst moeten opstellen met dingen die maken dat hij zich beter voelt. Bijvoorbeeld praten met een bepaald enthousiast persoon, hardlopen, een wandeling maken in een rustige omgeving, het bekijken van familiefoto's, het nuttigen van je favoriete maaltijd, of het lezen van inspirerende woorden. Hoewel onze houding de voornaamste factor is bij neerslachtigheid, speelt het gemis aan positieve situaties en gebeurtenissen een belangrijke rol in hoe we ons voelen.
I) Denk aan de goede dingen in het verleden. Als je deze ervaringen in gedachten herleeft, zul je je beter voelen waardoor je beter met je huidige situatie kan omgaan. Houd een lijst bij van alle fijne dingen die je meegemaakt hebt. Wanneer je je neerslachtig voelt, lees die lijst dan een paar keer door. Denk in het bijzonder aan die dingen die je veel plezier gaven toen je ze verwierf en die je nog steeds bezit. Door je dat plezier te herinneren zul je je beter voelen. Neerslachtige personen zijn geneigd om over hun tegenslagen te praten waardoor ze zich onnodig ellendiger voelen. Zij moeten zichzelf aanleren te praten over positieve gebeurtenissen in hun leven. Wanneer je praat over positieve gebeurtenissen en gedachten, heeft dat een positief effect op je gevoelsleven. Door dit daadwerkelijk een aantal keren te doen, werk je aan de vaardigheid om positieve gevoelens op te wekken.
J) Het gebruik van je verbeelding in positief opzicht is belangrijk om je gevoelsleven onder controle te houden. Een persoon met een neiging tot neerslachtigheid heeft meestal de gewoonte om zich in gedachten vervelende situaties voor te stellen. Wanneer je merkt dat je jezelf negatieve voorstellingen verbeeldt, span je dan continu in om die te vervangen door positieve. Maak een lijst van positieve voorstellingen die je jezelf kan voorhouden. Neem enkele malen de tijd om positieve gevoelens te ervaren door je op die voorstellingen te richten.
K) De Chofetz Chayim schreef dat iemand met de neiging tot neerslachtigheid dat zou kunnen overwinnen door deel te nemen aan leuke gesprekken. Zolang hij er maar voor oppast niets te zeggen ten nadele van andere mensen.
L) Soms kan de omgeving de oorzaak zijn van chronische neerslachtigheid. Probeer die situatie te veranderen. Als je niet in staat bent om noodzakelijke veranderingen aan te brengen aan de omgeving waar je je bevindt, overweeg dan om die omgeving te verlaten. Als het probleem in jezelf zit is een verandering van omgeving meestal niet voldoende, en meestal is het onnodig wanneer je bepaalde gedachten en gedragingen verandert. Maar als je omgeving het probleem is, is het soms het risico waard om van omgeving te veranderen. In het begin kan zo'n verandering stressvol zijn, maar als je je bewust bent van de risico's en bereidt bent om ze te accepteren, kan je nieuwe omgeving een middel zijn om gelukkiger te worden. Een waarschuwing is hier op z'n plaats: op afstand kan een andere omgeving beter lijken dan het in werkelijkheid is. Je kan daar tegen problemen aanlopen die groter zijn dan die je al had. Het is de moeite waard om professioneel advies te vragen voor je je leven omgooit.
M) Neerslachtig zijn vanwege een gemiste kans ontstaat door jezelf voor te houden dat je beter afgeweest zou zijn wanneer je die kans had aangegrepen. Zulke neerslachtigheid is totale verspilling. Concentreer je er op om het beste uit de huidige situatie te halen. En probeer je bewust te zijn van mogelijke negatieve gebeurtenissen die je in het verleden hebt ontlopen. Vaak denken mensen alleen maar aan de positieve aspecten die ze misgelopen zijn. Een nauwkeuriger beschouwing zal je beter doen voelen omdat bepaalde negatieve aspecten je bespaard zijn gebleven.
N) Rabbijn Tzadok Hacohen schreef dat wanneer iemand neerslachtig is hij niet goed in staat is om de Thora te bestuderen en daarom is het gepast om met behulp van de nodige humor onszelf of anderen op te vrolijken.
O) Vaak wordt wat voor een probleem of depressieve situatie wordt aangezien veroorzaakt door gebrek aan frisse lucht. Ga naar buiten en adem diep, of open minstens een raam en vul je longen.
P) Muziek kan iemand helpen z'n neerslachtigheid te overwinnen.
Q) Een techniek om neerslachtige gevoelens te overwinnen is om je gedachten stil te zetten voor een paar minuten en je bewust te worden van je lichamelijke reacties. Ervaar de spanning van je spieren in je hoofd, schouders, armen en buik. “Neerslachtigheid” is slechts een woord dat je innerlijke reacties beschrijft. Door je te richten op je lichamelijke reacties is het mogelijk die reacties opzij te zetten. Deze experimentele techniek is moeilijk uit te leggen op papier. Hoewel niet bij iedereen, blijkt het bij veel mensen te helpen. Het is ook effectief voor het verlichten van boze of angstige gevoelens en het kan gebruikt worden voor het verlichten van spanningshoofdpijn.
9. Geloof en vertrouwen in de Almachtige voorkomt ongelukkige gevoelens.
A) We moeten aan onszelf werken om constant gelukkig te zijn. Streef naar het niveau waarbij je niet onnodig neerslachtig bent. Probeer het besef te verkrijgen dat alles wat er gebeurt in je leven afkomstig is van de Almachtige die de bron is van al het goede. Wanneer je dat overdenkt, zul je tegen jezelf zeggen, “waarom zou ik neerslachtig zijn? De Almachtige weet wat uiteindelijk goed is.” Als je ziet dat iemand anders neerslachtig is, probeer hem te troosten.
B) Rabbijn Yosef Leib Bloch vroeg altijd: “Hoe kan iemand neerslachtig zijn als hij weet dat hij een Hemelse Vader heeft?”
C) Het leven van iemand met emunah is een gelukkig leven zelfs in situaties waarin anderen neerslachtig zijn.
10. De zoektocht naar spirituele groei behoedt je voor veel ongelukkige gevoelens.
A) Veel ongelukkige gevoelens zijn gebaseerd op het verlangen naar onbeduidende dingen. Iemand die verlangt naar eer in al zijn vormen of materiële bezittingen zal ongelukkig zijn wanneer hij die niet heeft. Door te streven naar spirituele verlichting, plaats je je materiële behoeften in de juiste verhouding, en dat verlicht automatisch veel lijden.
B) Wanneer iemand z'n gedachten steeds gericht houdt op het doen van goede daden, zal hij vrij zijn van gedachten die lijden tot ongelukkige gevoelens.
11. Probeer anderen te helpen neerslachtigheid te overwinnen.
A) Wanneer je ziet dat iemand ongelukkig is, is er de verplichting om te proberen hem te troosten. Dit is een vervulling van de mitzvah om rouwende mensen te troosten, wat ook inhoudt het helpen van mensen die geestelijk lijden. Vanwege dit gebod zelfs als je niet makkelijk neerslachtig wordt, blijf proberen om wegen te vinden om neerslachtigheid te overwinnen. Ook al heb je ze niet nodig, anderen hebben ze wel nodig en je doet een goede daad door ze te helpen.
B) Wat je vertelt aan een ongelukkig persoon moet oprecht zijn. Je kunt niet zomaar de juiste woorden kiezen en die op iemand loslaten. Gevoel en medeleven zijn van cruciaal belang om iemand te helpen zijn neerslachtigheid te overwinnen.
C) Wees flexibel wanneer je iemand probeert te helpen. Als de eerste strategie niet lijkt te werken, probeer dan een andere benadering. Omdat ieder persoon uniek is, is voor iedereen een andere benadering noodzakelijk. Wanneer je met iemand praat, let dan op kleine veranderingen in zijn gezichtsuitdrukking. Vraag hem wat hij vindt van je ideeën. Als je niet in staat bent om hem te helpen, adviseer dan iemand die dat misschien wel kan.
D) Wanneer je iemand probeert te helpen z'n neerslachtigheid te overwinnen, eis dan geen perfectie. Verwacht niet dat je altijd succes hebt wanneer je iemand probeert op te vrolijken. Zulke verwachtingen veroorzaken teleurstellingen wanneer je niet slaagt. Het is niet realistisch om perfectie te verwachten, maar als je een optimistische kijk op het leven hebt en probeert om anderen op te vrolijken, heb je regelmatig kans op succes. Wees dankbaar voor je successen, zelfs gedeeltelijke, en probeer te leren van de keren dat het niet lukte.
Voor de introductie van "De Poort naar het Geluk" en een index van de hoofdstukken zie HIER