6.  Eigenwaarde

Bs'd

6.  Het realiseren van uw eigenwaarde.

1. Introductie

Iemand die een lage eigendunk heeft zal zich gewoonlijk onnodig ongelukkig voelen. Wanneer iemand zich minder dan anderen voelt, dan zal hij waarschijnlijk miserabel zijn. Aangezien nederigheid een grote deugd is, en hoogmoedigheid een grote fout, daarom wordt het belang van gevoelens van eigenwaarde vaak over het hoofd gezien. Om gelukkig te zijn en om iets te bereiken in het leven moet u zich positief voelen over uzelf, terwijl u hoogmoedigheid vermijdt.

2) De voordelen van eigenwaarde en de problemen veroorzaakt door een gebrek er aan.

A) Een persoon die zich realiseert welke grootheid wezenseigen is aan elk persoon, en daarom ook aan hemzelf, die zal zijn gedrag in de gaten houden zodat hij niets doet wat beneden de waardigheid is van iemand die hoog verheven is.

B) Iemand die zichzelf beschouwt als inferieur die zal niet voorzichtig zijn met zijn gedrag.

Wanneer u uzelf beschouwt als slecht, dan zal u bereid zijn om allerlei negatieve dingen te doen, en u zal geen goede deugden verwerven. Uw negatieve houding ten aanzien van uzelf zal er voor zorgen dat u verstoken blijft van deugden.

C) Iemand die zichzelf wil verheffen, die moet zich bewust zijn van zijn eigenwaarde, en zijn status en de status van zijn voorvaderen erkennen. Zich bewust zijn van de status van zijn voorvaderen zal iemand aansporen om hun nivo van grootheid te bereiken. Iemand zal zich schamen voor zichzelf en voor zijn voorvaderen als hij iets ongepasts zou doen. Hij zal tegen zichzelf zeggen: “Ik ben te groot en te belangrijk om deze slechte daad te doen.”

Wanneer iemand zich niet bewust is van zijn waarde, dan is het voor hem gemakkelijk om zich op een slechte manier te gedragen.

D) Wanneer iemand zichzelf niet beschouwt als een “belangrijk persoon”, dan zal hij zichzelf niet bevrijden van zijn negatieve gewoonten.

Wat iemand gelooft over zichzelf en zijn mogelijkheden werkt als een zelfvervullende profetie. Wanneer iemand gelooft dat hij minderwaardig is, en ongetalenteerd, onbelangrijk, of niet capabel, dan zal dat zijn feitelijke mogelijkheden beïnvloeden. Wanneer u uzelf ziet als niet in staat om bepaalde dingen te doen, dan zal u er niet toe in staat zijn. Daartegenover, wanneer u uzelf ziet als getalenteerd, capabel, en belangrijk, dan zal uw zelfbeeld krachten en talenten in u naar boven halen die verborgen hadden gebleven als u uzelf in mindere termen gezien had. Wij hebben de mogelijkheid om ons zelfbeeld te veranderen. Daarom adviseerde Rabbijn Aharon uit Karlin mensen om zichzelf te zien als belangrijk, hetgeen hen in staat stelde om te streven naar hogere doelen. Bijna niemand gebruikt zijn volledige capaciteit. De meeste mensen gebruiken slechts een klein gedeelte van hun mogelijkheden, en zij zouden veel meer kunnen bereiken dan zij zich realiseren. Door uw mening over wat u zou kunnen bereiken te verhogen, kan u meer bereiken.

E) Negatieve karaktertrekken komen voort uit ontmoediging. Een persoon met slechte karaktereigenschappen denkt niet over zichzelf in verheven termen als een voornaam persoon. Hij denkt dat hij niet de innerlijke kracht en potentieel heeft om een hoog nivo te bereiken en goede deugden te verkrijgen. Alleen wanneer iemand inziet dat hij het potentieel heeft om de meest verheven niveaus te bereiken zal hij streven naar grootheid.

F) De Chazan Ish schreef eens aan een goed bevriende student die erg nederig was: “Het zou beter zijn als je wat meer eigendunk had. Dat zou je helpen om tegen vermoeidheid en luiheid te vechten. Omdat je zo nederig bent gebruik je alleen maar je goede neigingen. Het zou beter zijn als je zowel je goede als je slechte neigingen zou gebruiken.”

G) Werken aan het verbeteren van uzelf sluit uzelf liefhebben niet uit. De neiging om eer en plezier na te jagen is een positieve realiteit in de natuur van een mens. Om deze neigingen totaal uit te bannen zal een persoon niet opbouwen, het zal hem juist volledig vernietigen. Mussar (karaktervorming) zegt tegen een persoon: “Hou van jezelf en verwerf eer. Maar weet waar werkelijk geluk te vinden is. Weet wat ware eer is: Meesterschap in de Torah, het verwerven van nederigheid, en het wegvluchten van eer. Geluk is te vinden in jezelf te bevrijden van je natuurlijke neigingen en verlangens.”

H) Iemand die zich ongelukkig en ontmoedigd voelt moet heel voorzichtig zijn met het werken aan nederigheid. Zo'n persoon moet zich focussen op zijn deugden en zijn sterke kanten. Als hij zich focust op zijn fouten en tekortkomingen dan zal hij waarschijnlijk de kleine hoeveelheid vreugde die hij heeft te niet doen.

I) Een persoon die onderdanig is naar anderen toe zal nooit opstaan om een rechtvaardige zaak te verdedigen. Om actie te ondernemen wanneer men ongerechtigheid ziet moet iemand zichzelf als intelligent genoeg beschouwen om beslissingen te nemen, en de moed hebben om er naar te handelen. Een onderdanig persoon die zal het kwade laten overwinnen. We moeten eigenwaarde hebben die nodig is om actie te ondernemen om onrechtvaardigheid te voorkomen.

J) Alleen iemand die zich goed voelt over zichzelf zal in staat zijn om het gebod van “Heb uw naaste lief” te vervullen. (noot van de vertaler: Je moet eerst jezelf liefhebben voordat je je naaste kan liefhebben als jezelf)

K) Een werkelijk voornaam en eerbiedwaardig persoon bewijst anderen eer en is niet bezorgd dat door anderen eer te bewijzen zijn eigen eer vermindert. Als er bijvoorbeeld iemand laat naar een vergadering komt, dan staat de voornaamste persoon op en geeft hem zijn stoel. Een gemiddeld of laaggeplaatst persoon is bang dat hij aanzien zal verliezen als hij anderen eer bewijst.

L) Er is een oud joods gezegde: “Iemand die vertrouwen in zichzelf heeft, die wint het vertrouwen van anderen.” Dit is een zeer belangrijk concept om in gedachten te houden wanneer u anderen wil beïnvloeden. Wees er van overtuigd dat u kan slagen.

M) Een persoon die gebrek heeft aan gevoel van eigenwaarde die heeft er grote behoefte aan dat anderen hem eer geven. Hoe groter iemands gebrek aan eigenwaarde, hoe groter de noodzaak voor hem is om erkenning van zijn waarde te krijgen door goedkeuring van anderen.

N) Enkele fouten die iemand met een laag gevoel van eigenwaarde zou kunnen hebben zijn:

• Gevoeligheid voor kritiek: Hij is defensief en gekwetst als iemand hem op enigerlei wijze bekritiseert. Iemand die zich bewust is van zijn eigenwaarde voelt zich zeker genoeg om te luisteren naar kritiek en is bereid om te verbeteren. Maar een persoon die zich minderwaardig voelt wordt geïrriteerd en raakt van streek wanneer iemand hem op zijn fouten probeert te wijzen. Als een algemene regel geldt dat hoe zwakker iemand zich voelt, hoe meer hij zal proberen om zijn tekortkomingen te verbergen in plaats van er aan te werken.

• Overmatig reageren op vleierij: Iemand die een lage eigenwaarde heeft is helemaal onder de indruk wanneer iemand hem prijst. Aangezien hij zichzelf ziet als van heel weinig waarde, daarom is hij enorm dankbaar wanneer iemand hem prijst. Dit zou veel schade kunnen veroorzaken als een onoprechte vleier hem manipuleert.

• Hyperkritische houding: Iemand die zichzelf als minderwaardig ziet, die voelt een sterke neiging om anderen te bekritiseren. Hij probeert zichzelf te verheffen door anderen te verlagen. Hoe meer fouten hij vindt in anderen, hoe beter hij zich voelt.

• De neiging om anderen de schuld te geven: Iemand die zich minderwaardig voelt probeert de schuld voor zijn fouten en tekortkomingen op anderen af te schuiven. Hij is bang om verantwoordelijkheid te nemen voor zijn daden en geeft iedereen de schuld behalve zichzelf.

• Een neiging tot afsluiting en verlegenheid: Iemand die zichzelf als minderwaardig ziet is bang voor anderen en probeert hen zo veel mogelijk te vermijden.

3. Het Torah perspectief op de waarde van de mens.

A) “Geliefd is de mens, want hij is geschapen in de gelijkenis van de Almachtige” Het Torah perspectief van de waarde van de mens wordt ons medegedeeld in deze uitspraak van Rabbijn Akiva. De wezenseigen waarde van elk persoon, ongeacht zijn verworvenheden, rijkdom, of beroemdheid, is onvoorstelbaar. Iemand die zich dit concept eigen maakt, kan onmogelijk lijden aan een minderwaardigheidscomplex. Daarbovenop zal hij van zijn medemens houden, want ook zij hebben dit element van goddelijkheid.

B) De Torah geeft een persoon de status van een menselijk wezen. Zonder dit perspectief is er geen essentieel verschil tussen een mens en een ezel.

Iemand die de wereld bekijkt vanuit een totaal materieel gezichtspunt, die heeft geen basis voor de waarde van een mens. Op het emotionele vlak zullen een persoon zijn gevoelens gebaseerd zijn op zijn eigen subjectieve beoordeling van hemzelf, een beoordeling die niet noodzakelijkerwijs een rationele basis hoeft te hebben. (dit geldt voor zowel positieve als negatieve beoordelingen) Hoewel het wijs zou zijn voor iemand om voor hemzelf een positieve beoordeling te kiezen, op het filosofische vlak heeft een mens niet meer waarde dan elk ander stukje materie.

Vanuit het gezichtspunt van de Torah is de mens het doel en de reden van de hele schepping.

C) Een persoon is verplicht om te zeggen: “Voor mij is de hele wereld geschapen.” en “Wanneer zullen mijn daden die van Abraham, Izak, en Jacob evenaren?” De Torah houding is dat we verplicht zijn om ons bewust te zijn van onze grootheid. Wees trots op het feit dat u geschapen bent in het beeld van de Almachtige. Trots zijn in de wetenschap hoe groot en verheven uw ziel is is niet alleen juist, maar het is in werkelijkheid een verplichting. Het is een bindend gebod om uw deugden te erkennen en om met die wetenschap te leven.

D) Sommigen denken dat omdat iemand zijn zelfbeeld voornamelijk gebaseerd is op zijn opvoeding, (hoe zijn ouders, leraren, en vrienden hem behandelden toen hij jong was) dat zij daarom weinig kunnen doen om hun zelfbeeld te veranderen. Maar dat klopt niet. Het is waar dat ons zelfbeeld voornamelijk gebaseerd is op ons verleden, maar wat telt is hoe we onszelf beoordelen in het heden. Ongeacht hoe we door anderen gezien werden; we hebben we de mogelijkheid om onze houding ten aanzien van onszelf te veranderen. Stelt u zich een jonge zoon van een koning voor die ontvoerd werd door bandieten en door hen opgevoed werd. Zij behandelden hem als een minderwaardige slaaf, en zo voelde hij zich. Maar op de leeftijd van 25 jaar werd hij teruggebracht naar de koning. Zijn houding ten aanzien van zichzelf zal bijna onmiddellijk veranderen. De prins realiseert zich nu dat zijn eerdere zelfbeeld was gebaseerd op een foute veronderstelling, en hij zal zichzelf nu zien als een lid van het koninklijk huis. Dit is de Tora waardering van de mens. Elk persoon is geschapen in de beeltenis van zijn Schepper. Wij zijn allen edelen en moeten onszelf als zodanig zien. Een laag zelfbeeld is gebaseerd op een foute veronderstelling en we hebben allemaal de mogelijkheid om die veronderstellingen aan te passen als we dat willen. Wanneer u uzelf dit concept eigen gemaakt hebt, dan kan u terugkijken op gebeurtenissen in het verleden, en u voorstellen hoe u met moeilijke situaties omgegaan zou zijn als u een positieve, zekere, houding gehad zou hebben. Kijk niet terug met spijt, maar gebruik dit als een stuk gereedschap om in zekere zin uw verleden te herschrijven. Dit zal een zeer sterk effect hebben op alles wat u in de toekomst doet.

Op een dag toen Hillel zijn studenten verliet vroegen zij hem waar hij heen ging. “Ik ga een goede daad doen” zei hij. “Welke goede daad?” vroegen zij hem. “Ik ga een bad nemen in het badhuis.”  “Is dat een goede daad?” vroegen zij hem. “Ja” antwoordde Hillel. “De standbeelden van de koning worden schoongemaakt en gepoetst door iemand die daarvoor aangewezen is. Die persoon wordt daarvoor onderhouden, en hij gaat omhoog in status vanwege zijn werk. Ik, die geschapen ben in het beeld en gelijkenis van de Schepper, hoeveel te meer moet ik mijn lichaam schoon houden.”

E) Ieder persoon is verplicht om zich bewust te zijn van het feit dat hij grote waarde heeft. Dit gaat niet over de illusionaire eigenwaarde van zich beter voelen dan anderen, maar over de ware eigenwaarde die zo immens is dat het verstandsverbijsterend is. “Elk en ieder persoon is verplicht om te zeggen: 'De wereld is voor mij geschapen.'” Rashi becommentarieert deze uitspraak in de Talmoed: “Ik heb het belang van een hele wereld.” Elk persoon is een éénmalig fenomeen, een gebeurtenis die nooit eerder gebeurd is, en nooit meer na hem zal gebeuren. U hebt een unieke samenstelling van karaktertrekken en persoonlijkheid. U bent uniek in uw specifieke familiesamenstelling, geboren in een specifieke tijd in de geschiedenis en in een specifieke omgeving. Deze uniciteit maakt u zeer belangrijk. Alleen u kan uw unieke levenstaak vervullen.”

F) Iemand die zijn tijd besteedt aan het bestuderen van de Torah moet een sterk gevoel van respect hebben. Hij moet zichzelf respecteren omdat hij Torah studeert, en hij moet alle anderen die Torah leren respecteren. Een gebrek aan respect voor diegenen die Torah leren getuigt van een verwrongen houding ten aanzien van de wijsheid van de Torah.

Het is gemakkelijk voor een Torah student om zich negatief te voelen over zichzelf, omdat hij er niet in slaagt om de hoge standaarden te bereiken waar hij over leert. Daarbovenop, iedereen die Torah leert die vindt vele gebieden in zijn studies waarin hij kan verbeteren, zoals: Onthouden wat hij geleerd heeft, regelmatig de materie herhalen, en originele ideeën produceren. Niettegenstaande dat moet hij toch het nivo dat hij bereikt heeft waarderen en zich goed voelen over hemzelf.

4. Overwin minderwaardigheidsgevoelens door uw houding te veranderen.

A) Gezien vanuit een materialistisch standpunt heeft geen enkel persoon intrinsieke waarde. De mens is slechts een zeer klein klompje materie in een gigantisch universum wat zich miljarden lichtjaren ver uitstrekt. Vanuit dit perspectief bekeken is de mens niet waardevol, en niet waardeloos; hij is alleen maar. Gezien vanuit dit perspectief hoeft geen enkel mens zich minder te voelen dan een ander. Er is een stelsel van waarden nodig om een mens aan af te meten, en elk stelsel van waarden zal volkomen willekeurig zijn. Zelfs wanneer een groep filosofen een waardenstelsel opgezet hebben, en iedereen in de wereld accepteert dat, dan nog bent u niet verplicht om uzelf de maat te nemen aan de hand van dat stelsel. Iemand hoeft zich geen mislukkeling te voelen, want een mislukkeling zou in werkelijkheid niet bestaan. Het zou alleen bestaan als iemand zijn subjectieve waardeoordeel, en u hoeft dat niet te accepteren.

Vanuit een seculier standpunt gezien heeft iemand de keuze betreffende hoe hij zichzelf wil beoordelen. Hij kan er voor kiezen om zichzelf helemaal niet te beoordelen en gewoon te bestaan zonder waardering. Hij kan er ook voor kiezen om een willekeurig oordeel over zijn waarde te accepteren wat opgezet is door anderen in zijn maatschappij. In sommige delen van de wereld wordt iemand zijn waarde afgemeten aan de hand van hoeveel groene papiertjes hij heeft met bepaalde woorden en plaatjes er op gedrukt. (geld) In andere delen van de wereld is heel goed kunnen jagen en vissen het criterium voor succes in het leven. In sommige gebieden is het goed zijn in iemand na kunnen doen op toneel of op een scherm een maatstaf voor grootheid. Een groep mensen kan een hele nieuwe en unieke maatstaf bedenken om menselijke waarde mee te meten. Bijvoorbeeld als je in staat bent om heel vakkundig een vierkant blokje door een gat in een bord te werpen dan ben je een grote held. Dit is niet zotter dan dat iemand zich superieur voelt omdat hij uitblinkt in spellen als basketbal, voetbal, of schaken. Het is onnodig om uzelf minderwaardig te voelen wanneer u gemakkelijk criteria kunt bedenken waarbij u een succesvol persoon bent. Wat maakt iemand anders zijn criteria waardevoller dan de uwe?

Gezien vanuit het standpunt van de Torah heeft elk persoon intrinsieke waarde. De mens is geschapen in het beeld van de Almachtige en hij is het hoogtepunt van de schepping. Door het accepteren en het u eigen maken van deze houding kan iemand inzien dat hij waarde heeft alleen al omdat hij bestaat.

B) In een toespraak aan gevorderde yeshiva (Talmoed academie) studenten en afgestudeerden van yeshiva's, zei Rabbijn Chaim Dov Keller, Rosh Yeshiva (hoofd van een Talmoed academie) van Telshe Chigago: “In een yeshiva is de constante nadruk op "gadlus", grootheid in de Torah. En zo hoort dat. Maar toch is deze nadruk niet zonder gevaar, want het kan leiden tot de foute veronderstelling dat alleen grootheid in een specifieke vorm grootheid is, en al het andere is mislukking. Deze opvatting kan twee verschillende soorten problemen veroorzaken. Sommige studenten verliezen hun ambitie vroeg in hun Torah ontwikkeling wanneer zij er van overtuigd raken dat zij nooit “grote” Torah geleerden zullen worden. Anderen worden echter voortgedreven door visioenen van Torah grootheid waarvan zij geloven dat het op een dag hun bestemming zal zijn, terwijl ze zich totaal onbewust zijn van de desillusie die hun ten deel zou kunnen vallen. Zij zijn totaal onvoorbereid op de frustraties en depressies die de yeshiva student ten deel kan vallen wanneer de toekomst hem niet de vervulling van zijn dromen brengt en wanneer hij ontwaakt in de harde realiteit.

De oplossing is niet om te stoppen met dromen over grootheid. Zonder streven naar grootheid is er geen grootheid. Maar de dromen moeten getemperd worden met realisme en de realisatie dat er meer dan één definitie van grootheid is, en men moet een “reserve droom” hebben om op terug te kunnen vallen. Dit komt voort uit begrijpen dat een ieder zijn succes in overeenstemming moet zijn met zijn unieke talenten, sterke kanten, en zwakheden. Eén van de problemen van onze generatie is dat we titels verwarren met grootheid. Ware grootheid wordt niet gemeten aan de positie die iemand bekleedt, of aan de titels die hij heeft. De dromen van de yeshiva student moeten dienen om zijn volle potentieel te benutten, hetgeen, als het ijverig nagestreefd wordt, werkelijk hoger en beter is dan hij in zijn stoutste dromen had kunnen bedenken.

C) Iemand voor wie het niet duidelijk is wat echt belangrijk is, die zal zich inferieur voelen wanneer hij allerlei onzin ontbeert wat helemaal geen effect heeft op zijn eigenwaarde.

Een voorbeeld hiervan was koning Nebukadnezar. Hij was een koning met enorme macht, maar toch was hij niet tevreden. Hij voelde zich constant in verlegenheid gebracht omdat hij kort en dik was. Hij had er voor kunnen kiezen om zich te concentreren op zijn macht, en er van te genieten, maar in plaats daarvan concentreerde hij zich op zijn lichamelijke tekortkomingen die hij gemakkelijk had kunnen negeren, want het maakte geen praktisch verschil. Maar omdat hij er voor koos om zichzelf constant te vertellen hoe verschrikkelijk het was dat zijn lichaam niet indrukwekkend was, bezorgde hij zichzelf een ellendig leven. Hij koos er voor om blind te zijn voor alle positieve aspecten van het leven.

Vraag jezelf af: “Hoe bewijst deze of gene factor dat ik een minder persoon ben?” Een gebrek aan vaardigheden of talent zijn praktische problemen, maar het vermindert op geen enkele wijze de essentiele waarde van een persoon.

D) Iedere keer dat je er van af ziet om iets verkeerds te doen, dan verhef je jezelf geestelijk. Probeer die verheffing te voelen. Word je bewust van elke keer dat je jezelf inhoudt om niet iets te zeggen waarmee je iemand zou kunnen kwetsen of de keren wanneer je kwaad wordt op iemand, maar je toch voorzichtig bent om hem geen pijn te bezorgen.

E) Het is gemakkelijk voor iemand die zich minder intelligent voelt dan anderen om een laag gevoel van eigenwaarde te hebben. Maar dit is onnodig. Alhoewel intelligent zijn vele voordelen heeft voor zowel Torah studie als voor praktische redenen, voor wat betreft de echte waarde van een persoon is intelligentie niet een essentiële factor. U kan rechtvaardig zijn ongeacht uw intellectuele capaciteiten, en intelligentie is geen beslissende factor die bepaald of u wel of niet gelukkig zal zijn in uw leven. Aangezien u zowel rechtvaardig als gelukkig kan zijn, ongeacht het niveau van uw intelligentie, daarom is er geen reden om u een minder mens te voelen als anderen in uw omgeving veel slimmer zijn dan u.

F) In de westerse maatschappij wordt het lichaam vergoddelijkt. Velen beoordelen zichzelf aan de hand van hun lichamelijke schoonheid en kracht, of het gebrek daar aan. Het Torah gezichtspunt is dat het lichaam een instrument is voor geestelijke groei. De waarde van dat instrument zit 'm niet in hoe het er uit ziet, maar hoe het werkt. Iemand die zijn lichaam ziet als een stuk gereedschap voor geestelijke groei die zal zichzelf niet als minderwaardig beoordelen wanneer hij een lichamelijk gebrek heeft. Aangezien zijn lichaam een stuk gereedschap is, wordt er van hem alleen maar verwacht om te werken met wat hem gegeven is.

G) Rabbijn Simcha Raphael Hirsch schreef: “De vrouw is degene die het huis bouwt, en dat is geen simpele taak. Het leiden van het huiselijk leven wat haar toevertrouwd is bestaat uit een overvloedige hoeveelheid van schijnbaar kleine relaties, maar daar wel of niet op een wijze manier mee omgaan kan het comfort, voorspoed, en het geluk van het huishouden dusdanig beïnvloeden, dat simpele wijsheid niet voldoende is. Er is een hele combinatie van kennis, inzicht, vaardigheden, als ook morele deugdzaamheid en geestelijke uitmuntendheid nodig om een goede huisvrouw te zijn.

De manier waarop we onze status in een bepaalde positie bezien is grotendeels aan ons. Vaak zien huisvrouwen zonder een professionele loopbaan zichzelf in een negatief licht. Sommigen hebben de neiging om te zeggen: “Ik ben alleen maar een huisvrouw”. Maar deze avond ging ik het huis van een buurman binnen in het Mattershof gedeelte van Jeruzalem, en daar hing een poster aan de muur getiteld: “De meest creatieve baan ter wereld”. Er stond op: “Het omvat goede smaak, mode, decoreren, recreatie, onderwijs, transport, handwerk, kunst, horticultuur, economie, leidinggeven, psychologie, kookkunst, ontwerpen, literatuur, geneeskunst, handarbeid, kunst, gemeenschapsrelaties, kinderzorg, ouderenzorg, religie, energie, en beheer. Iemand die dit alles aan kan dat is een bijzonder persoon. En dat is zij. Ze is een huisvrouw.”

Een huisvrouw die zichzelf in dit licht beziet zal geen problemen hebben met een laag zelfbeeld. Daarbovenop, een echtgenoot die zijn vrouw in dit licht beziet zal een constant gevoel van dankbaarheid hebben, hetgeen hun huwelijk sterk ten goede zal komen.

H) Het is eenvoudig voor een gescheiden persoon om zichzelf als een mislukking te zien, en om een laag zelfbeeld te hebben. Maar hoe bewijst een scheiding dat iemand een mislukking is? Het enige wat het laat zien is dat een relatie niet gewerkt heeft.

Wanneer uw persoonlijke fouten gedeeltelijk de oorzaak waren van de scheiding, gebruik deze pijnlijke ervaring dan om aan die fouten te werken en ze te corrigeren. Zie uw situatie als een uitdaging en een test en gebruik het om te groeien. Blijf niet in uw gedachten keer op keer over het verleden heen gaan. Wanneer u het verleden wil herdenken, denk dan aan uw positieve ervaringen uit het verleden, en gebruik die als een fundament om op te bouwen. Leef in het heden met uw blik op de toekomst.

5. Het realiseren van uw waarde is geen hoogmoed.

Het soort nederigheid wat de Torah propageert komt alleen nadat iemand zich realiseert hoe verheven hij eigenlijk is. Dan heeft de nederigheid waarde. Een gebrek aan deze realisatie is geen deugd maar een grote fout.

Rabbijn Elchanan Wasserman werd gevraagd of zijn leraar, de Chofetz Chajiem, die een zeer nederig persoon was, zich bewust was van zijn eigen grootheid. “Ja”, antwoordde Rabbijn Elchanan. “Ondanks het feit dat de Chofetz Chajiem doordrenkt was met nederigheid, zei hij toch regelmatig dat hij persoonlijk verantwoordelijk was voor het geestelijk welzijn van zijn hele generatie.”

B) De juiste vorm van trots is vergelijkbaar met een koning die zijn zoon wegstuurt naar een veraf gelegen plaats waar hij persoonlijk kan ervaren hoe de boeren leven. De prins was opgedragen om aan niemand zijn identiteit bekend te maken. Gedurende zijn tijd met het gewone volk moest hij zich net zo kleden en gedragen als hen. Maar de koning was bang dat de prins zou vergeten wie hij in werkelijkheid was. Wanneer hij zich zou gedragen en zou spreken als de boerenbevolking zou hij zijn Koninklijke identiteit kunnen verliezen en vele van hun fouten kunnen leren, die een deel van zijn persoonlijkheid zouden kunnen worden. Daarom gaf de koning zijn zoon opdracht om iedere dag wat tijd opzij te zetten om te denken aan het feit dat hij de zoon van de keizer was. Evenzo heeft een ieder zijn ziel een goddelijke vonk. Wanneer iemand zijn hoge afkomst vergeet zou hij grote fouten en slechte gewoonten kunnen oppikken. Hou daarom altijd in gedachten dat u een kind bent van de grote Koning en dat het niet passend is voor u om u op een lage en degraderende manier te gedragen.

C) U bewust zijn van uw eigenwaarde is niet strijdig met de verplichting om nederig te zijn. Nederigheid is niet een gebrek aan het bewust zijn van uw positieve verworvenheden en mogelijkheden. Alleen een dwaas is zich niet bewust van wat hij werkelijk is en dat is niet nederigheid. Nederigheid is het besef wat u zich eigengemaakt heeft tot in elke vezel van uw lichaam, dat alles, ja alles, wat u hebt, niet van u is. Het is een geschenk van de Almachtige die zijn goedheid over u uitgestort heeft. Hoe meer een persoon zich realiseert dat alles wat hij bezit een geschenk is van de Almachtige, hoe groter zijn nederigheid zal zijn.

D) Trots heeft de mogelijkheid om positief of negatief te zijn. Het positieve aspect van trots is om de grootheid te erkennen waarmee elk mens vanaf zijn geboorte toegerust is. Trots is negatief wanneer hij eist dat anderen hem eer bewijzen. Iemand die zijn werkelijke waarde kent hoeft dat niet aan iemand anders te bewijzen. Ongeacht wat anderen mogen zeggen; hij heeft een constant besef van zijn waarde. Zo'n persoon zal niet opscheppen aangezien hij geen goedkeuring van anderen nodig heeft om zijn waarde in te zien.

E) De Torah eist dat we zelfrespect hebben, en is tegen de onderwerping van een persoon aan een andere sterveling. De Torah wil dat we bescheiden zijn, maar niet dat we een laag zelfbeeld hebben. Het Torah concept van zelfrespect is veel groter dan dat van de seculiere wereld, aangezien het gebaseerd is op de goddelijkheid die gevonden wordt in elk persoon. Een persoon die geen zelfrespect heeft die heeft geen respect voor de Almachtige.

6. Het Torah ideaal van nederigheid.

A) Het Torah ideaal van nederigheid is totaal tegenovergesteld aan de valse bescheidenheid waarbij een persoon zich onttrekt aan alle inspanningen die anderen ten goede komen onder het voorwendsel van totale onbelangrijkheid en ongeschiktheid, waarbij hij nooit een luid woord zegt en nooit een stap voorwaarts doet. Dat soort bescheidenheid kan verontschuldigd worden als zwakheid, maar het kan nooit als een deugd gezien worden. Het soort bescheidenheid wat de Torah prijst gaat hand in hand met de meest vitale energie. Was Mozes niet de grootste man van actie, en tegelijkertijd de meest nederige persoon op aarde? In de hoogste onbaatzuchtigheid ligt de grootste kracht. Uiteindelijk komt het verzaken van iemand zijn plicht voort uit egoïsme. Vanwege egoïsme laten we het goede na en doen we het verkeerde. Egoïsme laat ons terugdeinzen voor onze levenstaak. De nederige persoon met integriteit heeft geen spoortje egoïsme, zijn zelfopoffering wordt niet gehinderd door enig egoïsme. Hij staat altijd klaar om zijn laatste sprankje energie en zijn laatste vezel in zijn lijf in te zetten voor goede daden. Hij voelt dat hij het leven verkregen heeft alleen maar om tot zijn laatste ademtocht zich in te zetten voor het doen van het goede. Zijn hele verblijf op deze aarde, ongeacht hoe lang het duurt, is echt leven. Wanneer hij deze wereld verlaat kan men van hem zeggen: Hij heeft echt geleefd.

B) Externe uitingen en gedragingen die arrogantie en hoogmoed laten zien zijn tekenen van een innerlijk gevoel van zwakte. Een onzeker persoon probeert zijn onzekerheid te verbergen door te bluffen dat hij sterk is. Kleine problemen kunnen zo'n persoon overstelpen en verwoesten.

C) Ongeacht waar iemand zich arrogant over voelt, zelfs als het zijn intelligentie is, het is een teken van minderwaardigheid en gebrek aan inzicht. Een arrogant persoon moet inzien dat alles wat hij heeft, zelfs zijn wijsheid, een gift is van de Almachtige. Het is een gift die totaal onverdiend is. Een gift van de bron van alle wijsheid aan een wezen wat oorspronkelijk zonder enige wijsheid was. Is er enige reden voor iemand die een grote gift ontvangen heeft om zich opgeblazen te voelen als hij zichzelf vergelijkt met iemand die een kleinere gift ontvangen heeft?

7. Ongepaste nederigheid is een gebrek.

A) Hoewel nederigheid een onmisbare eigenschap is, kan iemand die zich niet tegelijkertijd ook bewust is van zijn grootheid mogelijkerwijs de hele Torah overtreden door zijn misplaatste nederigheid.

B) Zelfs nederigheid, de kroonprins van alle karaktertrekken, kan veranderd worden in een negatieve eigenschap. Wanneer een persoon buitensporig onderdanig is kan hij door slechte mensen beïnvloed worden om kwaad te doen.

C) Rabbijn Simcha Bunim van Parshischo zei: “Iedereen moet twee papiertjes in zijn zak hebben. Op het ene moet geschreven staan: 'Voor mij is het universum geschapen', en op het andere moet staan: 'Ik ben slechts stof en as'. Een persoon moet de wijsheid hebben om het juiste papiertje op de juiste tijd te lezen.”

D) Mijn leraar, Rabbijn Chajiem Mordechai Katz, wijlen de Rosh Hayeshiva van Telshe, benadrukte constant het verschil tussen de positieve eigenschap van trots zijn op je waarden en erfgoed, en de negatieve eigenschap van arrogantie. Een jonge student liep langs zijn huis met hangende schouders. Hij riep de student bij zich en gaf hem een terechtwijzing dat hij rechtop moest lopen. De Rosh Yeshiva benadrukte dat iemand zijn postuur zijn zelfbeeld weerspiegelt, en dat iemand die Torah leert zijn waardering moet laten zien voor de grote waarde van waar hij mee bezig is.

E) Toen de Almachtige de wereld maakte, hield Hij ook rekening met de kleinste schepselen. Hij gaf niet het leven aan iets waar niet van te voren het levensonderhoud voor gemaakt was. Het feit dat geen enkel schepsel onbelangrijk is voor de liefhebbende zorg van de Almachtige zou elk redelijk denkend mens ervan bewust moeten maken dat elk levend wezen op aarde respect verdient omdat het het zegel van de Almachtige draagt. En daarom moeten we ook onszelf respecteren als schepselen van de Almachtige.

8. Rijkdom is geen goed criterium voor eigenwaarde.

A) Rijkdom en succes in welke materiële zaken dan ook zijn geen deugden die een deel van de persoon worden. Er is geen extra intrinsieke waarde toegevoegd aan iemand die rijk is dat een arme moet ontberen. Mensen zijn in principe hetzelfde, ongeacht of ze veel of weinig hebben. Zoals het populaire gezegde zegt: “Mijn portemonnee kan beschaamd worden door zijn portemonnee, maar ikzelf wordt niet in verlegenheid gebracht door hem.” In geestelijke zaken als Torah studie en het doen van goede daden geldt: Hoe meer we groeien, hoe meer we verheven worden.

B) Rabijn Simcha Zissel zei dat het net zo verkeerd is voor een rijk persoon om zich superieur te voelen en neerbuigend te praten tegen anderen, als dat het verkeerd is voor een arme om zich minderwaardig te voelen en onderdanig te spreken vanwege een gebrek aan geld. Zowel rijkdom als armoede zijn omstandigheden die testen verschaffen en ze zijn geen uitingen van iemand zijn waarde.

C) De Chazan Ish zei dat het tegen de geest van de Torah is om iemand te beoordelen aan de hand van wat voor werk hij doet. Wij kunnen nooit de werkelijke grootheid van iemand meten door hoe hij er uit ziet voor een oppervlakkige toeschouwer. Sommigen die kleine winkeltjes hebben zijn zeer zorgvuldig in het naleven van alle zaken betreffende de Torah wetten over geld, en denken verheven gedachten. Zo iemand kan groot zijn, zonder dat iemand zich bewust is van zijn grootheid.

D) Sommige mensen meten hun waarde aan de hand van wat ze bezitten. Maar in werkelijkheid is het hele concept van het bezitten van eigendommen gebaseerd op een illusie. Wanneer u een materieel object verwerft dan wordt dat geen deel van u. Iets bezitten betekent alleen maar dat u het recht hebt om bepaalde objecten te gebruiken wanneer u wilt, en dat niemand anders ze van u mag afpakken. Hoe ongelukkig is de persoon die het ambieert om zich ergens aan vast te klampen waar hij zich helemaal niet aan vast kan klampen. Zo'n persoon zal niet verkrijgen wat hij verlangt, en hij zal lijden ervaren. Gelukkig is diegene die persoonlijke groei ambieert hetgeen onafhankelijk is van externe factoren. Zo iemand zal een gelukkig en bevredigend leven leiden.

9. Laat de beoordeling van een ander persoon niet uw gevoel van eigenwaarde beïnvloeden.

A) Voel u niet minderwaardig of raak niet van streek wanneer andere mensen u neerbuigend toespreken of zich neerbuigend naar u toe gedragen. De Torah geleerden hebben gezegd dat diegene een geëerd persoon is die anderen eert. Het omgekeerde is ook waar: Wie is een laag persoon? Iemand die probeert anderen te verlagen.

Wel of niet een geëerd persoon zijn hangt af van uw gedrag ten aanzien van anderen, en niet van het gedrag van anderen naar u toe. Waarom zou u minder eigenwaarde voelen omdat iemand zich niet respectabel gedraagt naar u toe? Hou uw focus gericht op uw gedrag naar anderen toe, Wanneer iemand u niet met respect behandelt dan is dat zijn probleem, en niet het uwe.

B) Ongeacht hoe iemand u beoordeelt, u hebt nog steeds de mogelijkheid om zelfrespect te hebben. Iedereen die serieus werkt om een goed persoon te zijn, die heeft deugden die hem waardevol maken. Beoordeel uzelf als persoon nooit aan de hand vwezenseigen is aan elk persoon, en daarom ook aan hemzelf, die zal zijn gedrag in de gaten houden zodat hij niets doet wat beneden de waardigheid is van iemand die hoog verheven is.

B) Iemand die zichzelf beschouwt als inferieur die zal n

an iemand anders zijn opinie over u. U bent het toch uiteindelijk zelf die besluit hoe u uzelf wilt zien. Zelfs wanneer u vertrouwt op iemand anders zijn oordeel, dan is het toch uw besluit.

C) Een laag zelfbeeld wordt gewoonlijk op jonge leeftijd verkregen. Iemand zou zeer kritische ouders of leraren gehad kunnen hebben, zou niet goed hebben kunnen opschieten met de andere kinderen, of slechte cijfers gehaald hebben op school. Ook al is deze houding gevormd op jonge leeftijd door uitwendige oorzaken, de enige reden dat het blijft voortduren is omdat een persoon dat nu tegen zichzelf blijft herhalen. Hij heeft de mogelijkheid om te zeggen: “Het zou zo kunnen zijn dat ik mezelf in het verleden beoordeeld heb als minderwaardig, maar nu zal ik zelf nadenken en mijn werkelijke waarde waarderen.”

Alhoewel het niet noodzakelijk is om uit te vinden hoe iemand met een laag zelfbeeld dat opgedaan heeft, het er van bewust zijn wat de oorzaken waren maakt het makkelijker de aannames waar het op gebaseerd is te weerleggen. Het is mogelijk dat de mensen die kritiek op u hadden onredelijk hoge standaarden hadden. Het is ook mogelijk dat u in het verleden bepaalde fouten had, dat u nu bezig bent met die uit te bannen. Misschien hanteerden degenen die u slecht beoordeelden een maatstaf die u nu niet meer zou accepteren. Bijvoorbeeld, op school wordt een leerling gewoonlijk beoordeeld aan de hand van de cijfers die hij haalt voor een test. Sommige leerlingen met lage cijfers hebben er hard aan gewerkt om het te begrijpen, en, nog belangrijker, het kan zijn dat zij de concepten en oefeningen zich meer eigen gemaakt hebben dan sommigen met de hogere cijfers. Zij hebben in werkelijkheid meer bereikt dan begiftigde studenten die faalden in het toepassen wat belangrijk was. Als een kind zou de ijverige student met lagere cijfers zich minderwaardig gevoeld kunnen hebben, maar als volwassene heeft hij de mogelijkheid om zijn ijver en goed karakter te waarderen.

Iemand die aan zelfverbetering werkte kwam naar de Ba'al Shem Tov en klaagde: “Ik ben nou al een hele poos bezig om een beter persoon te worden, maar ik ben nog steeds erg gewoon en eenvoudig.”   “Als je je er van bewust wordt dat je gewoon en eenvoudig bent, dan heb je al heel wat bereikt.” antwoordde de Ba'al Shem Tov. “Verheug je daar in.”

10. Vergelijk jezelf niet met anderen.

A) Vraag een kind van een jaar of drie of vier of hij kan tekenen, en het antwoord zal zijn: “Ja, natuurlijk kan ik tekenen.” Vraag een volwassene of hij kan tekenen, en tenzij hij heel goed is in tekenen, zal het antwoord “Nee” zijn. Waarom is dat? Omdat het kind zichzelf beoordeelt aan zijn eigen standaarden. Zolang als hij iets kan tekenen op een stukje papier wat voor hem iets voorstelt, dan vindt hij dat tekenen. Maar een volwassene heeft hogere standaarden. Hij vergelijkt zichzelf met een professionele artiest, en daarom zal hij zichzelf waarschijnlijk beoordelen als iemand die niet kan tekenen. In geestelijke zaken kan het soms behulpzaam zijn om te zien wat anderen bereikt hebben om uzelf te motiveren om meer te bereiken, maar op alle andere terreinen is het beter voor u wanneer u uzelf niet onnodig met anderen vergelijkt.

B) Mensen die de behoefte hebben om “de beste” te zijn, die hebben meestal veel stress. Zij zeggen tegen zichzelf: “Wat als anderen beter zijn? Dat zou vreselijk zijn!” Ons doel moet zijn om onszelf te verbeteren, en niet om de beste te zijn. Als iemand de behoefte voelt om de beste te zijn, dan kan hij zichzelf afvragen: “Waarom zou ik echt beter moeten zijn dan iemand anders? Wat is er zo vreselijk aan als iemand anders beter is op een bepaald gebied?” Mensen die de beste willen zijn die zeggen meestal tegen zichzelf: “Als ik niet de beste ben, dan ben ik een mislukking. Dan ben ik een nul.” Dit heeft geen enkele basis. Op het diepste nivo weet niemand wie er in werkelijkheid de beste is. Omdat jezelf met iemand anders vergelijken zo willekeurig is, is het erg onlogisch om jezelf ellende te bezorgen door dat te doen.

11. Laat fouten u niet beroven van uw gevoel van eigenwaarde.

Uw gevoelens van eigenwaarde hoeven niet afhankelijk te zijn van externe factoren. Elk mens heeft intrinsieke waarde, ongeacht wat hij doet. Als u fouten maakt en zondigt voel u dan niet ontmoedigd en verlies dan niet uw gevoel van eigenwaarde. Er is geen groter gevaar dan dat. Wanneer u gezondigd heeft versterk uzelf dan en verhef uzelf dan boven deze overtredingen. Hou uw blik gefocust op uw grote potentieel voor het bereiken van grote hoogten. Ongeacht hoeveel kwaad u hebt gedaan in het verleden, u kan uzelf altijd verheffen.

Een student van Rabbijn Nachum Zev Ziv maakte eens een fout in de uitspraak van een woord toen hij publiekelijk het gebed citeerde. Iemand riep de goede uitspraak, en de student herhaalde het woord correct. Maar de student raakte van slag en werd nerveus en maakte nog veel meer fouten. Toen het gebed over was ging Rabbijn Nachum Zev naar hem toe en zei: “Hoe is het mogelijk dat je zo arrogant bent? Denk je dat jij zo perfect bent dat jij geen fouten kan maken?”

Iemand aan wie ik het bovenstaande verhaal vertelde, vroeg mij: “Zou die student niet nog meer van streek zijn omdat zijn leraar hem vertelde dat hij arrogant was?” Dat hangt er van af hoe de boodschap over komt. Als het gezegd wordt met begrip en bezorgdheid, dan is de boodschap: “Ik geef om jou. Waarom moet je jezelf zo van streek maken over een kleine fout? Natuurlijk, jij bent niet onfeilbaar, en je maakt fouten. Verwacht dat je fouten zal maken, en probeer te verbeteren, maar voel je niet totaal verslagen als je een fout maakt.”

B) Probeer zo groot te worden als u maar kunt. Sommigen zijn bang om iets te bereiken omdat ze fouten zouden kunnen maken, en die fouten hebben grotere gevolgen als iemand groter is. Maar dit is geen goede redenering. Iedereen is verplicht om zichzelf zoveel mogelijk te ontwikkelen naar zijn beste vermogen. De geringste persoon heeft het potentieel voor grootheid als hij alles gebruikt wat er in hem zit.

C) Faalangst is één van de belangrijkste redenen waarom sommige mensen stress ervaren. Zij denken: “Als ik geen succes heb dan ben ik een waardeloze mislukkeling.” Iemand die faalangst heeft zal niet bereid zijn om de risico's te nemen die een essentieel onderdeel vormen van elke nieuwe onderneming. Dit weerhoudt hem er van om actie te ondernemen in vele situaties waarin hij veel zou kunnen bereiken. Wanneer iemand zich realiseert dat hij intrinsieke waarde heeft als een persoon zelfs als hij niet slaagt in een bepaalde taak, dan realiseert hij zich dat zijn waarde als persoon nooit gevaar loopt, en dan zal hij proberen iets te bereiken.

Een koning stond in het midden van de nacht op om iets te doen aan de lont van een lamp, zodat die niet uit zou gaan. Zijn onderdanen vroegen hem: “Waarom hebt u ons niet gevraagd om dat te doen?” Hij antwoordde: “Toen ik opstond was ik de koning, en toen ik weer naar bed ging was ik nog steeds de koning.”

Iemand die zich bewust is van zijn waarde die is niet bang om het te verliezen.

D) Rabbijn Shlomo van Karlin placht te zeggen: “De ergste fout die iemand kan maken is om zijn intrinsieke waarde als mens te vergeten.”

E) Het zou kunnen zijn dat iemand die vindt dat hij altijd gelijk moet krijgen als er een meningsverschil is dat hij blijkt geeft van een gebrek aan positieve gevoelens van eigenwaarde. Zo iemand zou zichzelf kunnen vertellen: “Tenzij ik altijd gelijk heb, ben ik een mislukkeling en een nul.” Hij is bang om toe te geven dat hij een fout gemaakt zou kunnen hebben omdat hij bang is dat dat zijn waarde als persoon zou kunnen verminderen. Maar iemand die een waarheidszoeker is en bereid is om zijn fouten toe te geven die zal zowel het respect van anderen winnen als ook uiteindelijk meer zelfrespect hebben.

In plaats van het toegeven van fouten te zien als een teken van zwakte, zie het als een teken van intellectuele eerlijkheid.

F) Sommige ouders maken zich zorgen om hun eigenwaarde wanneer hun kinderen zich niet correct gedragen. Alhoewel ouders een grote verantwoordelijk hebben om hun kinderen te onderwijzen en te trainen om zich correct te gedragend, soms gebeurt het dat kinderen niet de aanwijzingen van hun ouders opvolgen. Ouders moeten proberen om plannen te bedenken om hun kinderen te motiveren, en moeten indien nodig anderen raadplegen. Door de geschiedenis heen zijn er veel rechtvaardige ouders geweest met kinderen die niet hun standaarden bereikten, en alhoewel dit hun ouders leed berokkende verminderde dit toch niet het respect wat die ouders ten deel viel vanwege hun eigen verworvenheden.

12. Iemand met hoge idealen zou geneigd kunnen zijn tot negatieve gevoelens ten aanzien van hemzelf.

Er is een sterke neiging voor een slecht persoon om goed over zichzelf te denken, en voor een goed persoon om zichzelf slecht te vinden. De reden hiervoor is eenvoudig; hun criteria voor goed en slecht variëren erg. Een slecht persoon vindt zichzelf al goed wanneer hij iemand niet blind maakt of hem niet berooft van al zijn geld, alhoewel hij dat wel zou willen. Een goed persoon wil anderen helpen, en wanneer hij niet in staat is om zoveel te doen voor anderen als hij in de ideale staat zou willen, dan ziet hij zichzelf als slecht.

Het is mijn ervaring dat mensen met een laag zelfbeeld vaak hele goede mensen zijn gemeten naar objectieve maatstaven. Maar zij hebben hoge aspiraties, en daarom voelen zij zich gefrustreerd wanneer zijn niet in staat zijn om hun hoge doelen te bereiken. Omdat zij niet perfect zijn zien zij zichzelf als mislukkingen en dit leidt vervolgens tot vele negatieve gevolgen. Het is belangrijk voor zulk soort mensen om zich te realiseren dat zij denken in “óf dit - óf dat” termen; óf ze zijn perfect, óf ze zijn mislukkelingen. Op elk gebied van gedrag en persoonlijkheid zijn er vele niveaus op een doorgaande lijn. Wanneer u niet perfect bent dan hoeft u uzelf niet te zien als een mislukking. Focus u op verbetering in plaats van op absolute perfectie. Het is de moeite waard voor iemand met een laag zelfbeeld om een lijst op te stellen met de minimum standaarden waaraan een in principe goed persoon moet voldoen. Hij is dan in staat om op een objectievere manier te kijken of hij wel of niet aan die standaarden voldoet.

13. Werk aan het verbeteren van uzelf.

A) Werk aan het verbeteren van uzelf in plaats van tijd te verspillen aan het u rot voelen omdat u niet bent zoals u graag zou willen zijn. Beschrijf uw ideale zelf: Wat voor soort persoon zou u willen zijn? Wees zo gedetailleerd mogelijk. Iemand die vage termen gebruikt, zoals 'een vriendelijk persoon zijn', 'veel Torah kennis verkrijgen', 'succesvol zijn', die heeft geen duidelijke criteria om te bepalen of hij zijn doel bereikt heeft. Als u bijvoorbeeld wil verbeteren op het gebied van liefdadigheid, specificeer dan de goede daden die u wil doen, en hoe vaak u ze wil doen. Wanneer u eenmaal een duidelijk beeld hebt van uw ideale zelf, dan kan u plannen gaan maken om het pad te betreden wat leidt naar dat ideaal.

B) Mensen met een minderwaardigheidscomplex die blijven zichzelf negatief beoordelen en zichzelf afkraken. (“Ik ben een rotmens.” “Ik ben een grote nul”) Zij moeten ophouden met zichzelf te beoordelen. Zelfs wanneer ze nog niet positief over zichzelf denken kunnen ze toch ophouden met zichzelf te veroordelen. Het is veel productiever om te focussen op welk gedrag zij moeten vermijden en welk gedrag zij moeten nastreven.

14. Ouders en onderwijzers moeten proberen om het zelfvertrouwen van hun kinderen en leerlingen op te bouwen.

Rabbijn Israel Salanter adviseerde onderwijzers dat de manier waarop je mensen kan bereiken is door in hen verheven gevoelens over henzelf te planten. Rabbijn Nassan Tsvi Finkel volgde zijn advies en moedigde zijn studenten aan om zoveel te bereiken als zij maar konden door in hun een sterk besef van hun eigen potentieel te planten. Tegen sommige studenten zei hij dat ze het potentieel hadden om net zo geleerd te worden als Rabbijn Akiva Eger of als de auteur van de Shagas Aryeh. Tegen anderen zei hij dat als ze uit alle macht zouden studeren dat ze dan de grote Torah geleerden van hun generatie konden worden. Hij gaf persoonlijk veel eer aan sommige van zijn studenten. In het bijzijn van anderen prees hij hen uitbundig en zei dat ze briljant of rechtvaardig waren.

Rabbijn Jechezkel Levenstein benadrukte dit in een brief: “De manier om jongeren te onderwijzen is door hen te verheffen door hen te wijzen op de grootheid die hen ten deel kan vallen wanneer zij hun potentieel benutten.

Een onderwijzer die de gewoonte heeft om het zelfbeeld en zelfvertrouwen van zijn studenten te verlagen die moet of die gewoonte veranderen of van beroep veranderen. Eén van de belangrijkste lessen die een onderwijzer kan geven is dat zijn studenten intrinsieke waarde hebben en dat ze moeten streven naar het volledig gebruiken van hun potentieel.

Om het zelfbeeld en zelfvertrouwen van een ander te verhogen moet hij bewust gemaakt worden van zijn sterke kanten en zijn mogelijkheden. Zelfs iemand die vele fouten en zwakheden heeft die zal toch wel af en toe positief gedrag vertoond hebben. Door iemand er op te wijzen hoe hij geslaagd is in een bepaalde onderneming in het verleden, of hoe hij kracht en moed heeft laten zien in een bepaalde situatie, daarmee geeft u iemand een krachtig fundament waar hij op kan bouwen. Iemand met een laag zelfbeeld heeft de neiging om over de goede dingen die hij gedaan heeft heen te kijken en zich uitsluitend te focussen op fouten en mislukkingen. Door hem te wijzen op zijn sterke kanten zal u in staat zijn om hem een positieve houding te geven ten aanzien van zijn verborgen potentieel. U hebt de mogelijkheid om iemand zijn gehele zelfbeeld te verbeteren en hem er toe aan te zetten om belangrijke doelen te bereiken. Dit is één van de grootste daden van liefdadigheid die iemand kan doen.

Voor de introductie van "De Poort naar het Geluk" en een index van de hoofdstukken zie HIER