5. De vreugde van het gebod.
1. Introductie: De geboden zijn voor ons plezier
A) De geboden zijn gegeven voor ons hoogste geluk en vreugde. Het doel van de geboden van de Torah is om iemand een manier van leven te geven die zijn leven sterk zal verbeteren.
B) De geboden zijn gegeven voor ons voordeel en plezier. Daarom moet iemand heel veel vreugde voelen wanneer hij een gebod vervult.
C) De Chofetz Chajiem schrijft dat omdat we zo zeer bezig zijn met aardse zaken, dat we onze gevoeligheid verliezen voor de grote hoeveelheid geluk en vreugde die we kunnen ervaren wanneer we een gebod vervullen. Hij geeft de vergelijking met een man die een audiëntie gegund was bij een groot en machtige heerser. Als de keizer onder de indruk was van wat de man zou zeggen, en hij zou het laten optekenen in zijn persoonlijke dagboek, stelt u zich dan de blijdschap voor van die loyale onderdaan. Wanneer hij thuis zou komen dan zou hij zijn ervaring aan al zijn vrienden en buren vertellen, en zijn gezicht zou glanzen van opwinding en blijdschap als hij zijn relaas zou vertellen van hoe onder de indruk de keizer was van zijn woorden. Zijn blijdschap zou voor iedereen zichtbaar zijn voor een behoorlijke tijd. En zelfs als hij zich zorgen had gemaakt over persoonlijke problemen dan zou hij die vergeten in zijn vreugde. Gedurende de komende jaren dan zou telkens waneer hij anderen zou ontmoeten op een feest of een vergadering zijn audiëntie bij de keizer het gespreksonderwerp zijn. Als dit de vreugde is van iemand die de gunst verkrijgt van een sterveling die uiteindelijk zal sterven, en wiens glory maar van korte duur is, hoeveel te meer, benadrukte de Chofetz Chajiem, zou iemand vreugde moeten voelen wanneer hij iets doet wat de gunst verwerft van de eeuwige Schepper van het universum.
Iedereen die deze wetenschap een deel van zichzelf maakt die zal enorme vreugde en plezier voelen wanneer hij een gebod vervult/goede daad doet. Zelfs er na, wanneer hij terugdenkt aan de goede daad die hij gedaan heeft, dan zal hij een warme gloed van plezier ervaren. De Chofetz Chajiem besluit zijn punt met de vraag: “Zeg me mijn broeder, komt zo'n gedachte eens per week in je op, of eens per maand, of op zijn minst eens per jaar, om net zo veel plezier te ervaren in het doen van een goed daad als iemand die een audiëntie bij de koning kreeg?”
De Torah in Deut 28:47 benadrukt dat we meer geluk en plezier moeten ervaren in het dienen van de Almachtige dan wanneer we alle geneugten in de wereld tegelijk zouden ervaren.
2. Vreugde ervaren voor het doen van een goede daad is een goede daad.
A) De vreugde die we voelen wanneer we de goede daad zelf doen is op zichzelf ook een goede daad. Onze emotionele reactie wanneer we iets doen waar we veel van houden is vreugde. Daarom, wanneer we werkelijk de waarde van een goede daad waarderen, dan zullen we reageren met vreugde. Daarom veroordeelt de Torah streng het gebrek aan vreugde bij het dienen van de Almachtige.
B) Rabbijn Jehuda Halevi zegt in een vaak aangehaald citaat: “Een belangrijke regel is dat de Torah drie manieren noemt om de Almachtige te dienen. Die zijn: Hem vrezen, Hem liefhebben, en vreugde. U hebt de mogelijkheid om nader tot Hem te komen door elk van deze drie manieren. Wanneer u zichzelf verootmoedigt op een vastendag dan komt u niet dichter tot Hem dan wanneer u zich verheugt op een sabbat of feestdag, wanneer uw vreugde is met pure bedoelingen en uw hele hart. Net zoals gebed de juiste motivatie en concentratie vereist, zo is er ook voor het blij zijn met het vervullen van een gebod en voor Torah studie de juiste motivatie en concentratie nodig.
Verheug u in elk gebod vanwege liefde voor Degene die ze geboden heeft en vanwege de realisatie hoe Hij u er mee geholpen heeft. U moet de situatie zien alsof u uitgenodigd bent in het paleis van de koning, en dat u een gast bent aan zijn tafel. Wees hier dankbaar voor in uw gedachten en in uw daden. Wanneer uw vreugde u leidt tot zang en dans, dan is dat op zichzelf al het dienen van de Almachtige en een manier om dicht bij Hem te zijn.
C) Rabbijn Mose Chajiem Luzatto benadrukte het belang van vreugde wanneer u geboden vervult: Vreugde is een fundamenteel principe in het dienen van God, zoals koning David ons aanspoorde: “Dien de Almachtige met vreugde; kom voor hem met een lied” Psalm 100:2 en “De rechtvaardigen zullen zich verheugen, zij zullen jubelen voor de Almachtige en gevuld zijn met blijdschap”. Idem 68:4
Onze Torah geleerden hebben gezegd: “De Goddelijke Aanwezigheid komt alleen maar op iemand te rusten door zijn blijdschap in het vervullen van een gebod.
Betreffende het voorgaande vers “Dien de Almachtige met vreugde”, is het geschreven in de Midrash Sochor Tov: “Rabbijn Ibu zei: 'Wanneer u voor hem staat in gebed, laat uw hart zich dan verheugen dat u bidt tot iemand die geen gelijke heeft.'” Dit is echte vreugde – blij zijn dat men het voorrecht heeft om om de Gezegende Meester die geen gelijke heeft te mogen dienen, en zich bezig te mogen houden met Zijn Torah en Zijn geboden die ware perfectie en eeuwige waarde vertegenwoordigen. Salomo in zijn wijsheid verwoordde het aldus: “Trek mij achter u mee, laten wij ons haasten. De Koning voerde mij mee naar zijn vertrekken, laten wij juichen en ons in u verheugen.” (Hooglied 1:4) Hoe meer een persoon het privelege geniet om verder door te dringen in de kamers van de kennis betreffende de grootheid van de Gezegende, hoe groter zijn blijdschap is, en zijn hart verheugt zich binnen in hem. En nogmaals: “Laat Israel verheugd zijn over zijn Machtige Maker, het volk van Zion juichen om zijn Koning.”
Koning David, die al een hoog niveau bereikt had in het cultiveren van deze karaktertrek, die zei: “Moge mijn lofzang Hem behagen, zoals ik mijn vreugde vind in de Almachtige.” (Psalm 104:34) “Dan zal ik naderen tot het altaar van God, tot God mijn hoogste vreugde. Dan zal ik U loven met de lier.” (Psalm 43:4) We zien dat de Heilige, Hij zij gezegend, te keer ging tegen de Joden omdat zij dit element weg lieten uit hun dienst aan God, zoals het geschreven is: “Omdat u de Almachtige uw God niet met vreugde hebt gediend, blij met alles wat u bezat”. (Deut 28:47)
D) We zijn verplicht om de Almachtige met blijdschap te dienen. (Psalm 100:2) Vreugde zal ons enthousiasme en liefde voor Hem vermeerderen en zal ons aansporen om ons aan Hem vast te klampen. Wanneer iemand teneergeslagen is wanneer hij de geboden vervult, dan is dat als een dienaar die zijn heer dient met een droevige uitdrukking op zijn gezicht. Probeer vreugde te voelen wanneer u een gebod vervult. De Talmoed vertelt dat Abaja heel blij was, en toen hem gevraagd werd waarom hij zo blij was, zei hij dat dat was omdat hij zijn gebedsriemen omgedaan had.
E) De Vilna Gaon schreef: “Alleen door blijdschap kan iemand perfectie bereiken in het doen van een goede daad.” De Rabbijnen zeggen: “De Goddelijke Aanwezigheid rust alleen op hem die vreugde vindt in een goede daad.”
F) Voel vreugde wanneer u de Almachtige dient, en wees dan blij omdat u vreugde voelde.
G) Hoe moeilijker het is om een goede daad te doen, hoe groter de beloning voor die goede daad. Dit geldt ook voor het voelen van vreugde voor het vervullen van de geboden. Wanneer iemand teneergeslagen is vanwege dingen die zijn voorgevallen, en niettegenstaande dat, wanneer hij Torah leert dan werkt hij hard om die negatieve gedachten uit zijn hoofd te zetten en om de vreugde te voelen van het doen van een goede daad, dan is zijn beloning groter dan die van iemand die al vanaf het begin in een goede stemming was.
H) De wortel van alle overtredingen is dat iemand zich niet realiseert en niet feitelijk voelt dat de geboden in de Torah het grootste geluk bevatten.
Datgene wat iemand doet zonder vreugde en enthousiasme dat is alsof hij het niet echt gedaan heeft. Wanneer iemand geen plezier heeft in wat hij doet, dan zal het moeilijk voor hem zijn, en zal hij het niet op de juiste wijze doen.
I) Wanneer u het gebod van de gedenkkwasten vervult (Num 15:37) die dienen als een herinnering aan de 613 geboden, dan kan u grote vreugde voelen. U bindt uzelf dan met een blijvende band aan de Torah.
3. Voordelen van vreugde voor het vervullen van de geboden.
A) Elk gebod moet met vreugde gedaan worden. Eén aspect van deze vreugde is dat u het gebod zal vervullen met al uw energie en al uw kracht. U zal niet alleen maar proberen om iemand te redden van gevaar, maar u zal alles op alles zetten om succesvol te zijn. U zal niet alleen maar iemand een stuk brood geven, maar u zal hem een stevige maaltijd voorschotelen.
B) Wanneer u zich concentreert op de eeuwige voordelen die u verwerft door het vervullen van de geboden dan zal u geen problemen hebben met de problemen en moeilijkheden die u zult ondervinden.
C) Iemand die plezier ervaart wanneer hij de geboden vervult die zal al zijn lijden en tegenslagen vergeten. In vergelijking met het doen van de wil van de Almachtige en dichter bij Hem komen, van welk belang zijn dan kleinzieligheden en onbeduidendheden? Waarom zou iemand zich inspannen om te proberen om geluk te vinden op een gebied waarvan de hele basis maar tijdelijk is en uiteindelijk totaal zinloos, wanneer hij een ander alternatief heeft? Iemand die vreugde vindt in het doen van goede daden die zal meer vreugde ervaren dan iemand die een groot geldbedrag vindt.
D) Iemand die zich blijft concentreren op het belang van Torah studie en het doen van goede daden die zal grote vreugde ervaren wanneer hij daar mee bezig is. Hij zal geen tegenslagen of moeilijkheden voelen in wat hij doet omdat hij zich blijft focussen op het einddoel, en dit maakt dat alles wat hij doet gemakkelijk lijkt.
Iemand die zich richt op zijn doel zal in staat zijn om problemen te overwinnen waar anderen niet mee om kunnen gaan. Hoe sterker iemand gemotiveerd is om een bepaald doel te bereiken, hoe gemakkelijker het is voor hem om problemen te tolereren of zelfs te negeren. Daarom is iemand die sterk georiënteerd is op het doel van het doen van vele goede daden gemakkelijk in staat om het aantal problemen wat hij daarin ervaart te minimaliseren.
Een volgeling van de Chozeh uit Lublin liep op de weg naar Lublin om zijn Rabbijn op te zoeken. Plotseling begon het hard te regenen, en de volgeling begon te zingen en te dansen. Hij verklaarde zijn blijdschap als volgt: “Toen mensen naar de Tempel in Jeruzalem liepen kon geen ongemak hen tegenhouden vanwege hun vreugdevolle verwachting om in Jeruzalem te zijn. Evenzo heb ik er grote verwachtingen van om bij onze leraar te zijn, en moeilijkheden vergroten alleen maar mijn vreugde.”
E) Rabbijn Jechezkel Levenstein schreef dat iemand alleen dan bereid zal zijn om de geneugten van deze wereld aan zich voorbij te laten gaan voor geestelijke zaken als hij plezier heeft in zijn Torah studies.
F) Wanneer iemand vreugde ervaart wanneer hij een goede daad doet, dan geeft dat hem niet alleen geestelijk kracht, maar ook lichamelijke kracht.
Toen één van de Gerrer Rabbijnen ziek was adviseerde de dokter hem om kracht op te doen door meer te slapen. Maar de Rabbijn antwoordde: “U moet weten dat het Torah studie en gebed is wat een Jood kracht geeft, en niet slapen.”
Evenzo, toen Rabbijn Chajiem Shmuelevitz, wijlen het hoofd van de Talmoed academie van Mir een beroerte had gehad, toen zei zijn dokter hem: “Normaal adviseer ik een patient om te rusten en zich niet in te spannen, maar voor jou is de beste therapie dat je doorgaat met het geven van je Torah lessen.”
4. De vreugde van het doen van goede daden heeft een groter potentieel dan vreugde van lichamelijke pleziertjes.
A) We zouden de Almachtige zoveel moeten liefhebben dat net als wanneer iemand van een ander persoon houdt, dat hij dan blij is als hij de wensen van die ander kan vervullen, zo zouden we ook veel vreugde moeten voelen wanneer we de wil van God kunnen doen. Het uiteindelijke doel is om zo'n intense vreugde te voelen dat geen enkel ander plezier daarmee vergeleken kan worden.
B) De enige soort vreugde die werkelijk compleet kan zijn is de vreugde over het vervullen van een gebod. Vreugde over materiele zaken is noodzakelijkerwijs beperkt, omdat materiele zaken maar tijdelijk zijn. Maar de waarde van een goede daad is eeuwig, en daarom hoeft de vreugde over een goede daad geen beperkingen te hebben.
Er is meer potentieel voor plezier in geestelijke zaken dan in materiele of lichamelijke zaken. Iemand die zijn plezier zoekt in geestelijke zaken is degene die werkelijk van zichzelf houdt, en niet, zoals veel mensen denken, degene die werelds plezier zoekt.
Lichamelijke pleziertjes bestaan slechts extreem kort. Onmiddelijk nadat iemand zijn lichamelijke behoeften bevredigd heeft is het plezier weg. Maar wanneer iemand het fijn vindt om wijsheid te verwerven, dan duurt het plezier heel lang, en de bron van het plezier is altijd voorhanden.
C) De Chazan Ish schreef in een brief; “Lichamelijke pleziertjes kunnen iemand tot op zekere hoogte plezier en geluk geven, maar het kan zich niet meten met het verheven plezier dat men kan verwerven wanneer men zwoegt in het verkrijgen van wijsheid.”
5. De vreugde van Torah studie
A) In zijn klassieke werk over de Joodse wet zegt de Chofetz Chajiem dat u vreugde behoort te voelen wanneer u de Torah bestudeert of wanneer u bidt.
B) De wijze man leeft een leven vol plezier. Als diegenen die plezier najagen alleen wisten hoeveel plezier er verkregen kan worden door het bestuderen van wijsheid, dan zouden ze hun lichamelijke pleziertjes opgeven en zich gaan concentreren op het verkrijgen van wijsheid.
C) Wanneer iemand de Torah bestudeert en plezier verkrijgt van zijn studies, dan zal zijn hele wezen zich aan de Torah hechten. Dit is een fundamenteel deel van Torah studie; het voelen van veel blijdschap en plezier wanneer u studeert, want dan zal datgene wat u bestudeert een deel van uzelf worden.
Tegen het einde van een feestdag waren de studenten van de Lakewood Talmoed academie bezig met hun gebruikelijke feestdag feest in de eetzaal. Rabbijn Aharon Kotler, het hoofd van de Talmoed academie had een voordracht gegeven over een relevant onderwerp en was in een verheven stemming. Aan het eind van zijn lezing zongen de studenten meestal een lied met de woorden van een Psalm: “Ware het niet voor Uw wet mijn verheuging, dan zou ik ten onder gegaan zijn aan mijn armoede.”
Rabbijn Aharon onderbrak het gezang: “Stel je voor! Koning David was onvoorstelbaar rijk, maar toch zag hij zichzelf verdrinken in een zee van armoede als hij niet de Torah zou hebben, de Torah, zijn enige blijvende en alles overstijgende bezitting.”
Een student van hem schreef dat de indruk van Rabbijn Aharon die deze woorden uitriep meer vertelde over het enorme voldoening en het geluk wat in de Torah gevonden kan worden en welke lezing dan ook. De student besloot met de opmerking dat men duidelijk in Rabbijn Aharon kon zien dat met de Torah als zijn bezit hij niets tekort kwam.
Wanneer Rabbijn Aharon Kotler, het hoofd van de Talmoedacademie van Lakewood, werd verteld dat iemand depressief was, dan was zijn eerste reactie om zijn Talmoed lessen te herhalen voor die persoon. Vanwege zijn liefde voor de Torah voelde hij enorme vreugde en blijdschap wanneer zijn geest ondergedompeld was in de verwikkelingen van de Talmoed. Hij wist dat iedereen die in staat zou zijn om ook maar een beetje van die intense vreugde te voelen die hij ervaarde wanneer hij bezig was in de Talmoed, dat die persoon in staat zou zijn om neerslachtige gevoelens te overwinnen.
D) Wanneer u plezier hebt in het leren van iets nieuws dan zal u dat veel langer onthouden. Hoe meer vreugde u ervaart in het leren van Torah, hoe beter u het zal onthouden.
E) In het gebed wat dagelijks gezegd wordt voor het gebod van Torah studie vragen we om het zoete te mogen ervaren van de Torah studie. Het is gemakkelijk om plezier te ervaren in het toegeven aan onze verlangens. Om onze verlangens te overwinnen is het noodzakelijk om vreugde te voelen in onze Torah studies als tegenwicht. Wanneer iemand het moeilijk vindt om om zijn verlangens te overwinnen is dat omdat hij gebrek heeft aan een gelijke mate van plezier in geestelijke zaken.
F) Wanneer iemand geen plezier heeft in zijn Torah studies dan zal hij klagen dat hij geen succes heeft in zijn Torah studies. Dit zal hem er toe brengen om te denken dat hij alleen vreugde kan vinden in lichamelijk en materiële zaken. Die houding zou hem er toe kunnen brengen om te rebelleren tegen het bestuderen van Torah. Hij zal zich dan niet realiseren dat het probleem in hemzelf zit.
G) Wanneer iemand die de Torah bestudeert daar geen plezier in heeft, dan is het een fout van hem wanneer hij zich daar schuldig en van streek door voelt. Zulk soort gevoelens maken het alleen maar nog moeilijker voor hem om plezier te voelen in zijn Torah studies. Iemand die geen plezier ervaart in zijn Torah studies die moet zichzelf accepteren. Zijn focus moet zijn op het verwerven van meer kennis. Wees voorzichtig om jezelf niet te vergelijken met anderen, want jaloezie is een voorname oorzaak van geen plezier hebben in je studies. Wanneer u steeds verder gaat met het verwervan van steeds meer kennis dan zal u uiteindelijk plezier hebben in uw studies. Voor velen zal dit een langzaam proces zijn, dus wees geduldig. Volharding en ijver zullen uiteindelijk hun vruchten afwerpen.
H) Sommigen hebben geen plezier in hun studies omdat ze een sterk verlangen hebben om heel veel te leren in korte tijd. Voor hen citeerde Rabbijn Chajiem uit Volozhin de tekst: “We moeten tevreden zijn met ons deel.” (Spreuken der Vaderen 6:6) Dit betekent dat we blij moeten zijn met de Torah die we beetje bij beetje leren, zolang als we proberen te begrijpen wat we leren. Wanneer iemand te veel ineens leert dan zal hij vergeten wat hij geleerd heeft.
Een oorzaak die voor vele mensen het plezier in Torah studie te niet doet is de eis dat men iets afmaakt. Omdat het belangrijk is om zoveel mogelijk te weten en te begrijpen gaan sommigen gebukt onder stress hetgeen contraproduktief is. Deze stress maakt hun studies pijnlijk, en het gevolg is dat ze minder begrijpen dan wanneer ze hun studies meer ontspannen zouden doen. Dit geldt vooral voor mensen wiens voornaamste doel is het afmaken van bepaalde projecten in plaats van het volledig begrijpen of het genieten van hun studie. Door hun eis los te laten dat ze iets moeten afmaken zullen ze meer materiaal kunnen bestuderen en zullen ze dat wat ze bestudeerd hebben langer onthouden.
I) Iedereen, ongeacht het niveau van het bevatten van zijn studies, heeft de mogelijkheid om plezier te hebben in zijn Torah studies. Rabbijn Akiva en het Genie van Vilna verkregen plezier van hun niveau van Torah studies en een jong kind kan wat hij op zijn niveau bestudeert waarderen.
J) De Chazan Ish schreef in een brief aan iemand die het moeilijk vond om de Torah te bestuderen: “Sommigen vinden het moeilijk om ijverig te zijn in hun Torah studies. Maar die moeilijkheden zullen van korte duur zijn wanneer die persoon zich oprecht voorneemt om zich op zijn studies te storten. De moeilijkheden zullen zeer snel verdwijnen en hij zal zien dat er geen werelds genoegen is dat zich kan meten met het ijverig bestuderen van de Torah.
K) Wanneer u hard werkt in uw Torah studies, verheug u dan in uw inspanningen, zelfs wanneer u geen originele ideeën had. Het is een vergissing om u ontmoedigd te voelen en uzelf als niet-succesvol te beschouwen wanneer u oprecht hard gewerkt hebt in uw studies. Het harde werk op zichzelf is een succes en u kan daarover tevredenheid en vreugde voelen.
L) Wanneer u vreugde voelt wanneer iemand anders de Torah bestudeert dan geeft dat aan dat uw vreugde wanneer u de Torah bestudeert zijn oorzaak heeft in een daadwerkelijke waardering van de Torah, en niet in uw persoonlijk voordeel.
Iedereen die van de Torah houdt die zal vol vreugde en plezier zijn wanneer hij een beginnende Torah student ziet die vergeleken kan worden met een prachtige boom die spoedig zoete vruchten zal gaan voortbrengen.
M) Een volgeling van Rabbijn Jehuda Arjeh Leib, de Gerrer Rabbijn en de auteur van Sfas Emes, was de Rabbijn van een gemeente in een stad waar er geen andere chassidiem waren. Hij klaagde tegen de Gerrer Rabbijn over zijn eenzaamheid en informeerde of het niet beter zou zijn voor hem om naar een andere stad te verhuizen waar er andere chassidiem zouden zijn. Het antwoord van de Rabbijn was: “Wanneer je een Talmoed hebt om te bestuderen dan hoef je nooit alleen te zijn.”
6. De vreugde van het gebed.
A) Wanneer iemand op de juiste manier bidt, begrijpt wat hij zegt, en met enthousiasme, dan zal hij enorm veel plezier beleven van het bidden.
B) De Talmoed zegt dat wanneer we bidden we moeten oppassen dat we niet teneergeslagen zijn. Integendeel, we moeten de vreugde voelen van het doen van een goede daad. Er is geen tegenstelling tussen ernstig zijn (hetgeen ook een verplichting is tijdens het bidden) en vreugde. In tegendeel, zij gaan hand in hand wanneer iemand in gebed voor de Almachtige staat.
Wanneer we bidden moeten we de ernst voelen van het direkt tot de Almachtige spreken. Het concept van ernstig of serieus zijn moeten we niet verwarren met neerslachtigheid, want dat is een overtreding. Serieus zijn moet voortkomen uit de ware vreugde van het vervullen van een gebod, de vreugde van het voorrecht te hebben om tot de Almachtige te bidden.
C) Het gebed heeft een enorm potentieel voor geestelijke verheffing en intense vreugde. Het is heel jammer dat dat vaak gezien wordt als een saaie taak. Het ene uiterste is dat mensen denken dat het doel van het gebed is om de woorden zo snel mogelijk af te ratelen, en het andere uiterste is dat mensen zich zo inspannen om correct te bidden dat ze gespannen en nerveus worden. Ik herinner me de verbazing van een tiener toen ik hem vertelde dat concentratie in het gebed betekent dat je je concentreert op en bewust bent van de betekenis van de woorden die je zegt. Hij placht veel te grimassen en heen en weer te schudden, maar hij miste het belangrijkste ingrediënt; het denken aan de betekenis van de woorden.
De manier om een verheffende ervaring te hebben tijdens het bidden is om kalm de woorden te zeggen terwijl u in gedachten houdt dat u spreekt tot de Alomtegenwoordige Schepper van het Universum. Wanneer ongewenste gedachten in u opkomen richt uw focus dan rustig weer op de woorden die u zegt in uw gebeden. U hoeft andere gedachten niet te bestrijden, negeer ze gewoon en concentreer u weer op de woorden van het gebed wat u reciteert. Wanneer de gedachten die in u opkomen gaan over een praktisch probleem wat opgelost moet worden, stel dan een tijdstip later in de dag vast wanneer u zich daar mee bezig gaat houden.
Stel u voor hoe het zou zijn om te spreken met het wijste, machtigste, Wezen dat er bestaat. Realiseert u zich dat u een relatie aangaat met Hem en terwijl u met Hem praat dan bestaat er niets anders voor u dan Hem en u. Praat met Hem net zo gemakkelijk als dat u met uw vader praat, er is geen reden voor stress. Maar heb tegelijkertijd het ontzag en respect wat een trouwe onderdaan geeft aan een koning.
Wanneer iemand leert om op de juiste manier te bidden, dan zal hij begrijpen wat de Chazan Ish in gedachten had toen hij schreef: “Wanneer iemand het voorrecht heeft om zich bewust te worden van de realiteit van het bestaan van de Almachtige, dan zal hij ongelimiteerde vreugde ervaren. Alle geneugten van het vlees verdwijnen onmiddelijk. Zijn ziel is omhuld door heiligheid en het is alsof hij zijn lichaam verlaten heeft en zweeft in de hoge hemelen. Wanneer iemand omhoog gaat naar dit niveau, dan gaat er een geheel nieuwe wereld voor hem open. Het is mogelijk voor iemand om tijdelijk te worden als een hemels wezen in deze wereld. Al de geneugten van deze wereld zijn als niets vergeleken bij het intense plezier van iemand die zich vastklampt aan zijn Schepper.
D) De Zohar benadrukt het belang van het zeggen van de dankzegging na de maaltijd met extra vreugde. We moeten uitdrukking geven aan onze dankbaarheid aan de Almachtige voor het voedsel wat Hij ons gegeven heeft met diepe gevoelens van vreugde voor zijn goedheid.
Rabbijn Chajiem Vitaal schrijft dat wanneer je de dankzegging na de maaltijd reciteert dan dan je houding moet zijn dat je dank zegt voor een kado dat je ontvangen hebt.
7. De vreugde van het doen van liefdadigheid.
A) Telkens wanneer u iemand anders op de één of andere manier helpt, verheug u dan en voel plezier over het feit dat u het gebod “Heb uw naaste lief als uzelf” vervuld hebt. Er zijn heel veel soorten gedrag die inbegrepen zijn in dit gebod.
B) Het is vooral belangrijk om uw gevoelens van vreugde te uiten wanneer u liefdadigheid geeft aan een arme. Laat hem zien dat u blij bent om hem te helpen. Het laten zien van ongenoegen wanneer u liefdadigheid geeft wist de verdienste uit.
C) Wanneer u iets opdient voor uw vader of moeder, doe dat dan met een vrolijke gezichtsuitdrukking. Wanneer iemand fronst wanneer hij hen iets opdient, dan begaat hij een overtreding, zelfs wanneer hij hen de smakelijkste delicatessen opdient.
D) Alhoewel bijna iedereen liefdadigheid doet zijn er mensen die dat alleen maar doen als ze er toe gedwongen worden. Zij helpen iemand alleen maar wanneer iemand hen dat meerdere malen vraagt, en het moeilijk wordt om te weigeren. Zij doen de liefdadigheid niet gewillig en met een positieve houding. Wat van ons verwacht wordt is dat we er van gaan houden om anderen te helpen. Er is een enorm verschil tussen iets doen omdat u zich gedwongen voelt om het te doen, en iets doen omdat u er van houdt om het te doen. Alleen wanneer u er van houdt om goed te doen zal u het op de juiste manier doen.
Wanneer u een voorliefde ontwikkelt voor het helpen van anderen dan zal u heel blij zijn elke keer wanneer u de mogelijkheid hebt om liefdadigheid te doen.
E) Sommigen mensen kennen niet de waarde van het doen van het gebod van een lening geven. Wanneer zij iemand tegenkomen die hen om een lening vraagt, dan zullen ze honderd excuses vinden waarom ze niks kunnen lenen, zelfs wanneer ze zeker weten dat ze het geld terug zullen krijgen. Wanneer de ander aanhoudt en zij hem uiteindelijk wat geld lenen, dan voelen zij pijn en lijden zij. Stelt u zich eens voor dat een eerlijk persoon naar u toekomt en zegt: “Ren naar je huis en haal geld, dan zal ik je vertellen hoe je je geld kan investeren op zo'n manier dat je dikke winst binnen haalt!” Iedereen rent naar huis om het geld voor de investering te halen. Evenzo, wanneer iemand u vraagt om hem geld te lenen, dan wint u enorm door het gebod van het uitlenen van geld te vervullen. U moet dan grote vreugde voelen wanneer u die goede investering kan doen.
Telkens wanneer iemand u vraagt om hem een voorwerp, een stuk gereedschap, of een instrument te lenen, wees dan blij met de gelegenheid om liefdadigheid te doen.
F) Wanneer u een gast uitnodigt in uw huis, voel dan de vreugde van het doen van een goede daad. Veel mensen voelen meer plezier wanneer zij een rijk en belangrijk persoon als gast hebben dan wanneer zij een onfortuinlijk en arm persoon als gast hebben. Maar het zou net andersom moeten zijn. Hoe meer iemand onze hulp nodig heeft, hoe groter de daad van liefdadigheid is. Hoe onfortuinlijker uw gast, hoe blijer u kan zijn dat u hem kan helpen.
G) Wanneer iemand grote vreugde voelt wanneer hij iemand kan helpen, dan zal hij niet veel moeite hoeven te doen om hem met een glimlach te begroeten. Hij zal dat automatisch doen. De vreugde die hij beleeft aan het begroeten van zijn gasten en het doen van andere daden van liefdadigheid dat zal zo duidelijk zichtbaar zijn in zijn daden dat dit blijdschap en vreugde zal geven aan de persoon die hij probeert te helpen.
H) Iemand die het gebod vervult van zijn naaste liefhebben als zichzelf die zal blij zijn als hij hoort dat anderen goede dingen overkomen.
I) Wanneer een echtgenoot iets doet in zijn huis om zijn vrouw te helpen dan doet hij een daad van liefdadigheid en daar moet hij dan blij om zijn.
J) Besteed tijd aan het denken aan de deugden van anderen. Doe dit niet alleen maar als een vluchtige gedachte, maar probeer vreugde te scheppen in het denken aan hun deugden.
K) Wanneer iemand oprecht houdt van het doen van liefdadigheid, dan zal hij blij zijn met elke gelegenheid om anderen te helpen en bij te staan. Zelfs wanneer iemand een verzoek doet wat anderen onredelijk zouden vinden dan wordt hij niet kwaad, want hij is op zoek naar mogelijkheden om liefdadigheid te doen.
8. U kan de vreugde van het gebod ervaren in vele dagelijkse routinedaden.
A) Vele routinedaden die we elke dag doen die kunnen verheven worden door u te richten op verheven gedachten. Bijvoorbeeld, wanneer u boodschappen doet voor uw gezin, dan kan u uzelf focussen op het feit dat u liefdadigheid doet voor uw gezin. Wanneer u iemand een goedemorgen wenst, dan kan u u focussen op het feit dat u hem een zegening geeft. Wanneer u iets aan iemand overhandigt, realiseert u zich dan dat u een daad van liefdadigheid doet. Dit geldt speciaal voor ouders. Het opvoeden van kinderen kan gemakkelijk een bron van frustratie worden, maar wanneer u uw gedachten verheft, dan kan alles wat u doet veranderen in een goede daad, en dan hebt u de mogelijkheid om vreugde daarin te ervaren.
B) Alles wat iemand doet om God te dienen wordt beschouwd als een goede daad. Daarom, zelfs wanneer u eet, drinkt, en slaapt, wanneer u dat doet omdat u sterk en gezond wil zijn om goede daden te doen, dan worden die alledaagse zaken verheven, en veranderen ze in goede daden. Wanneer u verheven gedachten hebt bij zulk soort zaken, dan kan u de vreugde voelen van het vervullen van een gebod, in wat anders slechts het voldoen aan uw lichamelijke behoeften zou zijn.
C) Een winkelier of een ambachtsman kan zijn dagelijkse werk verheffen door zich te focussen op hoe hij mensen helpt. Daarbovenop kan hij werken aan het eerlijk en betrouwbaar te zijn bij elke transactie.
Wanneer u bezig bent met een baan of andere bezigheid, focus u dan op hoe u bezig bent om anderen te helpen, en dat u bezig bent om het gebod te vervullen van “heb uw naaste lief”.
Rabbijn Jeruchem Levovitz merkte op dat veel mensen de fout maken om te denken dat iemand die producten verkoopt of een dienst verleent alleen maar bezig is met geld verdienen en niet met het doen van liefdadigheid. Maar de waarheid is dat iedere keer wanneer u iemand een nuttig product verkoopt of wanneer u iemand een dienst verleent, dat u dan een daad van liefdadigheid doet. Mensen hebben voedsel en kleding nodig, en een winkelier verschaft hun die dingen. Het is waar dat hij er geld mee verdient om voedsel en kleding voor hemzelf te kopen, maar toch is hij de hele dag bezig met het doen van liefdadigheid.
D) Er is een bekend verhaal over Rabbijn Israel Salanter die afwezig was van de synagoge op grote verzoendag. Hij had een baby horen huilen wiens moeder hem alleen gelaten had om naar de synagoge te gaan om te bidden. Rabbijn Salanter onderwees dat elk persoon zijn verplichtingen afhankelijk zijn van zijn situatie. De grootste goede daad die een moeder kan doen is om goed voor haar kinderen te zorgen. Niet alleen moet ze zich niet bezwaard voelen omdat ze niet naar de synagoge kan gaan, maar ze moet de vreugde van het vervullen van gebod voelen wanneer ze doet want in de ogen van anderen een alledaagse taak is.
Een belangrijk principe om in gedachten te houden is dat uw specifieke verplichtingen afhangen van uw unieke situatie en omstandigheden. Geen twee mensen zijn precies het zelfde of in precies dezelfde situatie. Neem bijvoorbeeld een moeder met jonge kinderen. Het zou kunnen zijn dat ze een aantal jaar geleerd heeft voor een bepaald beroep, en nu zit ze thuis om voor haar kinderen en het huis te zorgen. Het is heel eenvoudig voor iemand in zo'n situatie om zich gefrustreerd te voelen. Ze zou zichzelf kunnen vertellen dat het verschrikkelijk is dat ze haar potentieel niet gebruikt zoals ze het zich had voorgesteld. Maar als ze naar haar situatie kan kijken vanuit een compleet Torah perspectief, dan zal ze in staat zijn om haar frustratie te overwinnen. Iedere vriendelijke daad voor haar kinderen is een daad van liefdadigheid. Iedere lepel eten die ze serveert, elk kledingstuk dat ze hen aandoet, elke ruzie die ze sust, elk troostend woord, is een daad van liefdadigheid. Zelfs wanneer ze geen tijd heeft om dingen buitenshuis te doen, dan is ze toch constant bezig met het doen van goede daden. Daarbovenop, aangezien kinderen maar zelden waarderen wat hun moeder voor hen doet, is het een daad van echte liefdadigheid die gedaan wordt zonder er iets voor terug te verwachten. Dit is een veel hoger niveau van liefdadigheid dan een goede daad die volledig gewaardeerd wordt.
Wanneer u bezig bent met iets wat anderen saai en vervelend vinden, dan is het waarschijnlijk dat u door hen beïnvloed wordt, en dat u dat wat u doet op dezelfde manier ziet als hun. Maar u kan die neiging overwinnen. Iedere stap die een moeder doet kan gezien worden als een goede daad van de hoogste orde: Ze bouwt het Joodse volk op, ze leert haar kinderen om goede daden te doen, ze is volledig ondergedompeld in liefdadigheid. Dit kan wat moeite kosten om dit in gedachten te houden, maar het is een stuk plezieriger om die moeite te doen dan om te denken dat u niets zinvols doet. Daarbovenop kan ze denken over manieren om haar geestelijk leven te verbeteren. Ze kan naar Torah tapes luisteren terwijl ze werkt. Ze kan iemand uitnodigen om langs te komen om mee te praten terwijl ze het huishouden doet. De gast zou een weduwe kunnen zijn, of een wees, of een bekeerlinge tot het Jodendom, of wie dan ook die een luisterend oor nodig heeft. Wanneer ze zich concentreert op positieve manieren om haar geestelijk leven op een hoger niveau te brengen, dan zal ze blijven denken aan manieren om meer te bereiken in plaats van te zwelgen in zelfmedelijden over hoe ze niet doet wat ze zou willen doen.
E) Beschouw levenssituaties niet alsof die u opgedrongen zijn. Sommigen kijken naar het huwelijk met een houding van: “Ik kan er niet meer tegen om alleen te zijn, dus ik kan net zo goed gaan trouwen.” Ze proberen alleen maar een baan te krijgen omdat ze gedwongen worden door financiele problemen. Het leven van iemand die gebeurtenissen op een passieve manier ondergaat heeft een gebrek aan vitaliteit. De Torah houding is dat alle voorvallen mogelijkheden zijn voor groei. Alle levenservaringen kunnen verheffend zijn. Ieder aspect van ons leven kan aangewend worden op een creatieve en verheffende manier.
9. Hoe moeilijker het is om de goede daad te doen, des te groter de vreugde.
A) Hoe meer problemen iemand heeft in het doen van een goede daad, hoe meer vreugde hij zal voelen, want dat geeft een grotere mate van verheffing aan.
B) Iemand zijn succes is afhankelijk van die goede daden die moeilijk zijn voor hem om te doen. Een kleine goede daad die gedaan wordt door een natuurlijke neiging te overwinnen is veel groter dan vele goede daden die iemand gemakkelijk afgaan omdat ze in overeenstemming zijn met zijn natuur.
Wanneer u een goede daad doet die u moeilijk valt, dan in plaats van te denken hoe vreselijk het is dat het zo moeilijk is, waardeer dan dat het de moeilijkheden zijn die u veel geestelijke verheffing brengen.
C) Iemand moet extra vreugde voelen wanneer hij een goede daad doet waar hij geen waardering voor ontvangt. En nog meer vreugde moet hij voelen wanneer hij een goede daad doet waarvoor mensen proberen hem te vernederen en te beledigen. Hoe minder waardering van mensen, hou duidelijker uw liefde voor het gebod is. De verdienste voor zo'n goed daad is groter dan wanneer u eer verwerft voor uw goede daad.
Hoe minder dankbaarheid u ontvangt voor een goede daad, des te groter de waarde van die goede daad. Echte liefdadigheid is wanneer we niets terugkrijgen voor wat we doen.
In plaats van kwaad zijn op iemand die ondankbaar is, wees blij dat u een hoger verheven goede daad doet. Dit geldt vooral voor daden van liefdadigheid voor uw echtgenoot, kinderen, leerlingen, en vrienden. In plaats van gekwetst te zijn over iemand zijn ondankbaarheid, focus u op het feit dat uw liefdadigheid ten aanzien van dat persoon nu meer altruïstisch is. Zeg niet tegen uzelf: “Wat is het toch vreselijk dat ik al deze dingen voor die persoon doe en hij doet helemaal niets terug.” In plaats daarvan zeg tegen uzelf: “Dit is een prachtige gelegenheid om een echte daad van liefdadigheid te doen.”
10. De vreugde van het voelen van liefde voor de Almachtige.
A) Het gebod dat we de Almachtige moeten liefhebben vereist dat we veel nadenken over Zijn woorden en daden zodat we Hem waarderen, en we de ultieme vreugde verkrijgen van die waardering. Dit is de liefde die verplicht is.
B) Voel vreugde over elk moment dat u uzelf bewust bent van de Almachtige.
C) Wanneer iemand het gebod vervult om de Almachtige lief te hebben, dan zal hij grote vreugde voelen wanneer hij Zijn wil doet.
D) Wanneer u passages in de gebeden citeert die spreken over het voelen van vreugde over uw relatie met de Almachtige, probeer dan die vreugde daadwerkelijk te voelen.
E) Rabbi Leibush uit Apelia gaf commentaar op het vers: “Wees blij van hart, u die de Almachtige zoekt.” (1 Kron 16:10) Wanneer iemand een bepaald voorwerp zoekt, dan heeft hij geen vreugde ervaren totdat hij het gevonden heeft. Maar wanneer wij de Almachtige zoeken, dan kan de zoektocht zelf ons vreugde verschaffen.
F) Voel grote vreugde wanneer u anderen kan beïnvloeden om de wil van de Almachtige te doen.
11. De vreugde van de feestdagen.
A) Er is een gebod om vrolijk te zijn op de feestdagen. Het is de natuur van een mens dat hij van tijd tot tijd plezier nodig heeft, net zoals hij voedsel, rust, en slaap nodig heeft. De Almachtige geeft ons dit plezier in de vorm van een gebod dat we ons moeten verheffen met al onze gedragingen.
B) Alhoewel de juiste Torah houding is om het hele jaar door in een opgewekte stemming te zijn, streef er naar om nog opgewekter te zijn op door de Torah voorgeschreven feestdagen.
C) De vreugde die iemand voelt op de feestdagen zal hem in staat stellen om zijn gevoelens van blijdschap het hele jaar door te versterken.
D) Men is verplicht om zijn normale mate van vreugde te verhogen op Poerim door te eten en te drinken. Maar niet tegenstaande dat moeten we toch niets doen wat ons geestelijk niveau zal verlagen. Het is ons niet opgedragen om plezier te hebben op een frivole onzinnige manier. De vreugde moet het soort zijn dat ons leidt naar liefde voor de Almachtige en gevoelens van dankbaarheid voor de wonderen die hij voor ons gedaan heeft.
E) Wees niet verrast door gevoelens van neerslachtigheid die u kunnen overvallen op de sabbat en op feestdagen. Omdat het ons is opgedragen om op die dagen extra vrolijk te zijn, daarom zal het soms gebeuren dat onze automatische reactie het tegenovergestelde is.
12. Algemene gedachten over de vreugde van de geboden.
A) De Arizal zei dat al zijn wijsheid was tengevolge van de verdiensten van het voelen van grote vreugde wanneer hij een gebod vervulde.
B) De Baäl Shem Tov placht te zeggen: “Zelfs wanneer iemand geen andere beloning ontvangt voor het doen van een goede daad dan het plezier wat hij daarin heeft, dan is dat voldoende. Het grootste potentieel voor plezier is het plezier wat we kunnen ervaren wanneer we een gebod vervullen.”
C) Rabbijn Simcha Zissel uit Kelm placht te zeggen dat wanneer iemand op weg is naar een feest, dan kijkt hij daar naar uit, en dan is hij opgewekt en in een goed humeur de hele weg daar naar toe in het vooruitzicht van het plezier wat hij daar zal hebben. Evenzo, iemand die een leven leeft van goede daden dan kan hij constant gelukkig zijn, want hij is op weg naar eeuwige gelukzaligheid.
D) In lichamelijke zaken is iemand zijn verlangen altijd groter dan het daadwerkelijke potentieel voor plezier. Maar in geestelijke zaken zoals het bestuderen van de Torah en het doen van goede daden, daar is iemand zijn plezier gelijk aan zijn verlangen voor die dingen. Hoe meer u er naar verlangt, hoe meer vreugde u zal ervaren.
E) Wanneer mensen verkeerde dingen doen, dan doen ze die vaak met veel enthousiasme. We moeten proberen om hun enthousiasme als ons voorbeeld te nemen wanneer wij goede daden doen.
13. Technieken voor het verkrijgen van de vreugde voor de geboden
A) Wanneer iemand ziet dat hij gebrek heeft aan een innerlijke aandrang en ijver, dan is een techniek die hij kan gebruiken om dat inwendige gevoel op te wekken om zich uitwendig op zo'n manier te gedragen alsof hij dat inwendige gevoel al voelt.
Onze externe acties hebben een effect op onze innerlijke gevoelens.
We hebben meer controle over onze acties dan over onze emoties, en wanneer we dat aanwenden wat onder onze controle is, dan zullen we uiteindelijk dat verkrijgen wat in mindere mate onder onze controle is. U zal dan een innerlijke vreugde en sterke wil en verlangen naar geestelijke groei hebben die zal voortkomen uit uw uitwendige enthousiasme.
Wanneer u slechts probeert om voor anderen de schijn op te houden dat u gelukkig bent wanneer u dat niet bent, dan zal u zich waarschijnlijk slechter voelen omdat u dat voorwendt wat u niet voelt. Maar wanneer u uitwendig gedrag gebruikt als middel voor zelfverbetering, dan zal u waarschijnlijk succes hebben.
B) Elk moment dat u bezig bent met het doen van een goede daad voel dan grote vreugde. De zegeningen die we zeggen voor het vervullen van een gebod dienen om onze dankbaarheid tot uiting te brengen voor het feit dat we een gelegenheid hebben om onszelf geestelijk te verheffen.
De zegenspreuken die we zeggen voor het vervullen van een gebod zijn hetzelfde als de zegeningen die we zeggen voordat we plezier beleven aan iets van de wereld. Door de zegenspreuk te zeggen ziet iemand welk een voordeel hij verkrijgt van het vervullen van geboden als het omdoen van de gebedsriemen en de gedenkkwasten. Daarbovenop, door het zeggen van zegenspreuken voor de geboden zal u u bewust worden van de grotere heiligheid iedere keer wanneer u een gebod vervult. De Grote Bevelhebber is Degene die u beveelt. De zegenspreuken stellen u in staat om de geestelijke groei te waarderen die u verkrijgt door de geboden.
C) Om vreugde te voelen wanneer u een gebod vervult, focus u op hoeveel vreugde u zou voelen wanneer u een groot geldbedrag zou vinden. Wanneer u dan doorgaat met te denken hoeveel meer u wint bij het doen van de geboden, dan zal u meer en meer vreugde voelen in het doen van die goede daden.
D) Stelt u zich de grote vreugde voor van iemand die gered is van levend verbrand te worden. Op het allerlaatste moment werd hij gered en verheven tot de positie van koning. Stelt u zich in uw verbeelding elk klein detail van die situatie voor. Voel de opluchting van het op het laatste moment gered worden. Voel de overwelgende vreugde van zo iemand die een machtig en rijk koning wordt. Dit is de vreugde die iemand kan voelen wanneer hij een gebod vervult wanneer hij het vervullen van de geboden van de Almachtige op de juiste waarde schat.
E) Een bekeerling tot het Jodendom vervult de geboden in het begin met veel enthousiasme, maar na verloop van tijd kan dit enthousiasme verminderen. Wanneer iets nieuw is dan voelen we meer enthousiasme dan wanneer het oud is. Daarom zei Rabbijn Simcha Zissel dat we onszelf altijd moeten zien alsof we net vandaag bekeerd zijn en we moeten onze verplichtingen zien alsof ze nieuw zijn.
F) Herhaal regelmatig het vers: “Dien de Almachtige met vreugde, kom tot Hem met jubelzang.” Psalm 100:2. Dit vers wordt dagelijks gezegd in het ochtendgebed. Het is niet voldoende om het als een gewoonte te zeggen, we moeten de boodschap een deel van onszelf maken. Het is de moeite waard om dit vers zo vaak mogelijk te zingen terwijl we nadenken over wat het betekent en hoe we dit in ons leven kunnen toepassen. Dit is vooral belangrijk voor iemand die een neiging tot neerslachtigheid heeft. Een teneergeslagen persoon herhaalt in gedachten honderden sombere boodschappen per dag. Het herhalen van verzen met een positieve opgewekte boodschap kan als tegenwicht dienen.
A) Er is geen grotere vreugde voor een wijs man dan de vreugde van het verbeteren van zijn karaktereigenschappen. Wanneer iemand dit niveau bereikt dan zal hij zelfs vreugde voelen wanneer iemand hem beledigt en hij dan ziet dat hij vrij is van vijandigheid en woede.
Schep er vreugde in telkens wanneer u niet kwaad wordt en u dat wel had kunnen worden. Schep vreugde in het overwinnen van uw verlangens. Schep vreugde in het positief reageren in plaats van jaloers te zijn op iemand anders zijn verworvenheden.
B) Onze houding ten aanzien van zelfs de geringste mate van geestelijke verheffing moet hetzelfde zijn als die van iemand die een verborgen schat gevonden heeft.
15. Vreugde voor het niet doen van een overtreding.
A) De Chofetz Chajiem schrijft dat u elke week moet inspecteren waar u die week over gesproken hebt. Wanneer u kan constateren dat u zorgvuldig opgepast hebt om geen kwaad te spreken over anderen, voel dan vreugde en zeg een dankgebed.
B) Op de dag na het loofhuttenfeest zat Rabbijn Moshe Sofer, de auteur van “Chasam Sofer” in zijn kamer antwoorden te schrijven op vragen hem toegezonden waren vanuit alle delen van de wereld. Toen werd er op de deur geklopt, het was de rijkste man in de gemeente, en hij zag er totaal verslagen uit. De man vertelde hoe in een korte tijd zijn hele bedrijf in elkaar gestort was en hij geen cent meer over had. De Chasam Sofer gaf hem bemoedigende woorden en herinnerde hem er aan dat zelfs als hij al zijn geld verloren had, dat al het goede wat hij al gedaan had zijn eeuwige bezitting was en dat hij zichzelf niet moest beoordelen op basis van zijn financiele situatie. De Chasam Sofer ging hier uitgebreid op in en de man kreeg weer wat zelvertrouwen. De zakenman vertelde hem dat hij normaalgesproken in deze tijd van het jaar naar de markt in Leipzig ging, maar dat hij nu niet alleen geen geld had om daar iets te kopen, maar hij had zelfs geen geld voor de reis. Rabbijn Sofer leende hem geld om naar Leipzig te gaan, en vertelde hem wat hij moest doen op de markt. De man volgde het advies van de rabbijn op en hij maakte een enorme winst. Spoedig was hij rijker dan voorheen. Zijn dankbaarheid voor de lening en het advies van de Chatam Sofer was zo groot dat hij voor hem een heel duur geschenk kocht om zijn waardering te laten blijken. Toen hij terugkeerde naar Pressburg gaf de koopman hem een prachtige ring met een diamant. Tot de verbazing van twee studenten die toen met de Chasam Sofer studeerden lichtte zijn hele gezicht op met vreugde en hij prees de diamant de hemel in. “Ik heb nog nooit zo'n vreselijk mooi sieraad gezien!” riep de Chasam Sofer uit. Nadat hij het juweel een paar minuten bewonderd had, zei de Chasam Sofer tegen de zakenman: “Ik kan dit juweel niet accepteren. Het zou een overtreding zijn van het verbod op het nemen van rente. Neem de ring en geef het kado aan uw vrouw.” Toen de zakenman vertrokken was verklaarde Rabbijn Sofer zijn gedrag aan zijn studenten. “De reden dat ik zo blij was toen ik het juweel zag, was omdat dit de eerste keer in mijn leven was dat ik de mogelijkheid had om het gebod om geen rente te nemen te vervullen.”
16. Vreugde wanneer u niet succesvol bent in het vervullen van een gebod.
A) Normaalgesproken, wanneer iemand iets zoekt en hij vindt het, dan is hij blij, en wanneer hij het niet vindt, dan is hij teleurgesteld. Iemand die probeert om goede daden te doen moet anders reageren. Ongeacht of hij succesvol is of niet, hij kan altijd vreugde voelen in zijn pogingen, ondanks het feit dat die door factoren niet onder zijn controle niet gingen zoals hij had gewild.
A) We zijn verplicht om extra vrolijk te zijn op feestdagen. Pas er voor op dat u niet frivool en dwaas wordt. Het soort vreugde dat verplicht is is dat wat gepaard gaat met het dienen van de Almachtige, zoals het geschreven staat in de Torah (Deut 28:47) dat de straf komt vanweg het niet dienen van Hem met vreugde. Het dienen dient met vreugde te gebeuren. Maar frivoliteit is totaal tegenovergesteld aan Hem dienen.
B) Rabbijn Naftalie Tzvi Jehuda Berlin, hoofd van de Talmoedacademie van Volozhin, placht het belang te benadrukken van het concenteren op het positieve. Hij had deze vaardigheid zelf onder de knie en was altijd vol vreugde. Hij wees er op hoe het mogelijk is voor iemand die een goede daad doet om zich te focussen op hoe hij misschien alles niet helemaal goed doet. Zo iemand die zal nerveus en bezorgd zijn wanneer hij een goede daad doet. Hoewel het van het grootste belang is om een gebod op de juiste wijze te vervullen, het is ook belangrijk om vreugde te voelen dat u een gebod vervult.
C) Sommige mensen bereiken een hoop in geestelijke zaken, maar ze zijn ongelukkig omdat ze het idee hebben dat ze “ergens anders” in staat zouden zijn om meer te bereiken. Ze leven hun leven met het constante gevoel dat waar ze op het moment mee bezig zijn niks is vergeleken met wat ze mogelijk zouden kunnen doen. Dit gevoel is een vergif wat vreugde en levensgeluk verwoest. Alhoewel u moet proberen om zo veel mogelijk te bereiken is het toch meestal een illusie dat u iets mist omdat u niet “ergens anders” bent.
D) Wanneer u zich ontevreden voelt met uw geestelijke verworvenheden, probeer dan objectief te beoordelen of uw klachten gegrond zijn. Wanneer ze gegrond zijn, maak dan kalm plannen om te verbeteren. Verheug u in het opzetten van uw plan.
E) Gewend raken aan geestelijke zaken is de grootste vijand van gevoelens van heiligheid en verheffing. We hebben de mogelijkheid om wat we doen te zien in een nieuw licht en op deze manier zullen we de mogelijkheden om goede daden te doen waarderen.
18. De dood, de grootste uitdaging.
A) De grootste uitdrukking van liefde voor de Almachtige kan u tot uitdrukking brengen op uw sterfdag. Voor uw dood zou u kunnen denken hoe u niet al uw plannen en wensen hebt kunnen vervullen. Op het moment van uw dood zou u klachten kunnen hebben tegen de Almachtige, of u zou fatalistisch uw dood kunnen accepteren door te zeggen: “Wat kan er aan gedaan worden? Mijn lichaam valt ten prooi aan de wetten van de natuur. De doktoren hebben de hoop opgegeven.” Beide van deze houdingen zijn fout. U staat nu voor de grootste uitdaging van uw leven. U hebt de mogelijkheid om u met liefde over te geven aan de wil van de Almachtige. Dit niveau vereist voorbereiding. Wanneer iemand niet de vaardigheid geleerd heeft hoe zijn gedachten onder controle te houden, dan zal hij waarschijnlijk zijn laatste momenten verspillen aan kleinzielige wrevel en verlangens. Vaak gebeurt het dat verwarring en doodsangst elke andere gedachte verdringt tenzij men zich voorbereid heeft op dit moment.
B) De Talmoed vertelt dat op de bruiloft van Mar, de zoon van Ravina, de Torah geleerden aan Rabbijn Hamnuna vroegen om een lied te zingen. Hij antwoordde: “Wee ons, want we gaan dood! Wee ons, want we gaan dood!” Aangezien we een verplichting hebben om de bruid en bruidegom blij te maken op hun trouwdag, hoe kon het passend zijn voor Rabbijn Hamnuna om iets te zeggen wat deprimerend zou zijn? Rabbijn Moshe Rosenstein verklaarde het als volgt: Ze wilden dat hij zou zingen om de feestvreugde te verhogen. Hij had het over de dood om uit te leggen dat wanneer je je werkelijk wil verheugen, dan moet je de dag van je dood niet vergeten. Wanneer je je dood in gedachten houdt, en je kan je dan toch verheugen; dat is echte vreugde. Maar wanneer je de dood moet vergeten om echt blij te kunnen zijn, dan is dat geen vreugde voor het gebod. Dan komt je vreugde niet van geestelijke verheffing. Wanneer je aan de dood denkt, dan kan je vreugde voelen omdat je de Almachtige al gediend hebt, of omdat je je nu voorneemt om Hem in de toekomst te gaan dienen.
C) Toen Rabbijn Simcha Bunim uit Parshischo op zijn sterfbed lag toen voelde zijn vrouw heel erg het aankomende verlies en ze huilde tranen met tuiten. Rabbijn Simcha Bunim troostte haar: “Waarom huil je? Mijn hele leven is een voorbereiding geweest voor dit moment.”
Wanneer u persoonlijk uw dood aanvaardt, dan zal u in staat zijn om uw familie een houding te geven die het gemakkelijker zal maken voor hen om met hun verdriet om te gaan.
De Kotzker Rabbijn placht te zeggen: “De dood is alleen maar een verhuizing van één huis naar het ander. Een wijs man zal het meeste tijd en energie steken in het zo mooi mogelijk maken van zijn toekomstige huis.
D) Degene die gedwongen wordt om zijn leven te geven voor het heiligen van God's naam die moet dat met vreugde ondergaan.
E) Het gebod om de Almachtige lief te hebben vereist dat we bereid moeten zijn om indien nodig ons leven te geven uit liefde voor Hem. Wanneer iemand er van doordrongen is dat hij in werkelijkheid een ziel is en dat zijn lichaam slechts een uitwendig kostuum is wat hij tijdelijk draagt, dan zal hij het relatief gemakkelijk vinden om het gebod van het geven van zijn leven te vervullen mocht dat ooit nodig zijn. Hij heeft dan niet het idee dat hij zichzelf opoffert, want hij behoudt altijd zijn ziel. Zijn lichaam wat hij opoffert is slechts een uitwendig kostuum. Voor zo iemand is het geven van zijn leven niet het hoogste offer, want zijn lichaam is niet een essentieel deel van zijn identiteit.
Voor de introductie van "De Poort naar het Geluk" en een index van de hoofdstukken zie HIER