Bs'd
11. Woede
1. Het torah standpunt betreffende woede.
A) Rabbi Mozes ben Maimon schreef dat de juiste weg matigheid in alle karaktertrekken is. Voor wat betreft woede: "Wees geen heethoofd en snel kwaad, maar ook niet als een kadaver zonder enig gevoel. Wordt alleen kwaad met betrekking tot belangrijke zaken om er voor te zorgen dat anderen een volgende keer niet weer dezelfde fout maken."
Zelfs wanneer je een goede en praktische reden hebt om kwaad te worden, laat het er dan alleen op lijken dat je kwaad bent, maar blijf inwendig kalm.
Rabbi Israel Salanter kwam eens in Kovna aan, en zag daar een torah student die het bed houden moest in verband met ziekte. De rabbijn vroeg de mensen die vergaderden in dezelfde synagoge als de zieke jongeman: "Waarom zorgen jullie niet beter voor hem?" Het antwoord was: "Onze gemeenschap heeft daarvoor het geld niet." Rabbi Salanter schreeuwde naar hen: "Jullie hadden de dure bedekking van de heilige kast waarin de torah rollen bewaard worden moeten verkopen en dat geld moeten gebruiken om hem te helpen!"
Rabbi Salanter scheen woedend te zijn, maar iemand hoorde hem tot zichzelf zeggen: "Alleen uitwendige woede, alleen uitwendige woede."
B) De Zohar schrijft dat wanneer iemand kwaad is, het is alsof hij afgoden dient. De Tanja verklaart dat als iemand vertrouwen heeft dat wat er ook gebeurt met hem, het de wil van de Almachtige is, hij niet kwaad wordt.
Iemand's woede is een teken dat op dat moment hij zich niet bewust is van de Goddelijke voorzienigheid.
Iemand die zich bewust is van het feit dat wat er gebeurt met hem de wil is van de Almachtige zal niet kwaad worden.
De Chozeh van Lublin wilde eens vroeg opstaan om iets belangrijks te regelen. De dag ervoor vroeg hij zijn vrouw om het avondeten vroeger klaar te maken dan gewoonlijk, maar het eten kwam juist veel later op de tafel dan gewoonlijk. Hij zei hierop: "Het zou een natuurlijke reactie zijn om nu kwaad te worden, maar de enigste reden dat ik het eten vroeg wilde was om de wil van mijn Schepper te doen. Het is ook de wil van mijn Schepper dat ik nu niet kwaad wordt.
C) De talmoed zegt dat wanneer iemand zijn gevoelens van woede ten aanzien van iemand overwint, en zich grootmoedig opstelt, dat zijn zonden dan vergeven zijn. Omdat het moeilijk is om anderen te vergeven wanneer je kwaad bent, is het geestelijk verheffend.
D) " Een verstandig mens houdt zijn woede in toom, het siert hem als hij fouten door de vingers ziet." Spreuken 19:11
Het is een kwestie van gezond verstand en zelfbelang om af te zien van onmiddelijk uithalen om een misdraging te wreken.
Een nog hoger nivo van menselijkheid is het volledig overwinnen van wraakgevoelens in het hart. Dit is de glorie van een moreel wijze man.
Iemand die geld nodig had vroeg de schrijver van de Turai Zahav, (de Taaz) om een lening. Rabbi David had geen contant geld in huis, en daarom gaf hij de lener een duur voorwerp om naar een pandjesbaas te brengen, en rabbi David zou dan later het onderpand weer lossen. Toen de Taaz naar de pandjesbaas ging ontdekte hij dat de lener twee keer zo veel geld had geleend op het voorwerp als wat afgesproken was. Niettegenstaande dat bleef rabbi David kalm, en zei: "Het was maar goed dat ik geen contant geld in huis had. Het is duidelijk dat hij meer geld nodig had dan waar hij om vroeg, maar was waarschijnlijk te beschaamd om een grotere lening te vragen. Nu ik hem iets gegeven heb om te verpanden was hij in staat om het geld wat hij werkelijk nodig had te verkrijgen, zonder dat hij iemand anders om een tweede lening hoefde te gaan vragen."
E) Het hoogste nivo van niet gauw kwaad worden is wanneer een persoon zijn verstand overheerst over zijn emoties. Zo'n persoon zijn emoties werken voor hem volgens de eisen van de torah.
Een persoon die van nature een koude persoonlijkheid heeft of iemand bij wie helemaal geen neiging tot kwaad worden aanwezig is, die heeft niet het nivo bereikt van iemand die van nature vlug kwaad is, maar die zijn temperament de baas is.
F) Sommige mensen gedragen zich correct wanneer ze kalm zijn en alles goed gaat. Maar zo gauw als ze kwaad worden gedragen ze zich alsof alle wetten van de torah niet voor hen gelden als ze kwaad zijn De grondslag van de torah is om je gedrag te beheersen, zelfs wanneer je in een moeilijke situatie zit.
G) Niet alleen moeten we werken aan de uiterlijke kenmerken van woede, maar we moeten onszelf ook distanciëren van innerlijke sporen van wrevel die leiden tot woede. Ons doel is om een een houding te verwerven die ons in staat zal stellen om innerlijk kalm te zijn en rust en vrede in je hoofd te hebben.
Wanneer u kwaad wordt op iemand, houdt u dan voor ogen dat het niet het gedrag van die persoon is (nivo 1) hetgeen uw emotie van woede (nivo 3) veroorzaakt. Wat uw woede veroorzaakt is uw houding (nivo 2) ten aanzien van wat die persoon gedaan heeft. Wanneer u uzelf bij nivo 2 verteld dat a) wat er gebeurt vreselijk is, en dat b) die persoon daar voor gestraft moet worden, dan zal u woede ervaren.
Maar als u in staat bent om bij nivo 2 uw houding kritisch te bekijken, en in staat bent om of; a) redenen te vinden waarom wat er gebeurt is helemaal niet zo'n ramp is, of om; b) redenen te vinden waarom die persoon daar helemaal niet voor gestraft zou moeten worden, dan zal u uzelf verlossen van gevoelens van wrok. Dit principe is behandeld in hoofdstuk 3, en in dat hoofdstuk zal u geestelijke instellingen vinden die woede voorkomen.
H) Een wijze man zei eens dat woede voor een persoon is als wat zout is voor voedsel. Als de juiste hoeveelheid zout wordt gebruikt, dan zal het het eten goed doen smaken. Maar te veel zout ruïneert het eten. En als er geen zout is, dan zit er geen smaak aan het eten. Evenzo zijn er tijden wanneer woede gepast is, en het is noodzakelijk om te leren om deze emotie wijs te gebruiken.
Rabbi Pinchas van Koretz placht te zeggen: "Ik heb de emotie woede overwonnen, en in mijn zak gestoken. En wanneer ik het nodig heb, dan haal ik het er weer uit."
Woede kan positief zijn. Wanneer we kwaad zijn hebben we extra kracht en energie. Wanneer ons leven in gevaar is dan zullen we veel beter in staat zijn om onszelf en anderen te verdedigen wanneer we kwaad zijn dan wanneer we kalm gebleven zouden zijn. Maar in normale alledaagse situaties is woede ongepast en onnodig, gebruik dan uw verstand en tact. Iemand die effectief kan omgaan met moeilijke situaties zal niet kwaad worden omdat hij vertrouwen heeft in zijn mogelijkheden om de zaken op een kalme manier op te lossen.
Rabbi Josef Eliyahu Heinkel, een grote torah geleerde en het hoofd van Ezrat Torah, was een buitengewoon goedhartig en aangenaam persoon, geliefd door jong en oud. Echter, wanneer de situatie er om vroeg, dan kon hij zijn autoriteit aanwenden. Hij bemerkte eens een ruzie, en hij berispte beide partijen met scherpe bewoordingen. Rabbi Naftali Tzvi Riff zei dat alleen al de aanblik van rabbi Heinkel die zijn gebruikelijke houding liet varen om in te grijpen al voldoende was om het conflict te beeindigen.
I) Wanneer u iemand anders woede moet laten zien voor zijn eigen bestwil, wees dan voorzichtig en meet exact af hoeveel woede u moet ten toon spreiden om de boodschap over te brengen. Het is heel gemakkelijk om meer woede te tonen dan absoluut noodzakelijk is, simpelweg omdat u de controle over uzelf verliest.
J) De manier om woede te overwinnen is om de negatieve dingen die de torahgeleerden ervan gezegd hebben te bestuderen. Maar er is nog steeds een mogelijk probleem. Wanneer we betrokken zijn bij een incident en we zijn kwaad, dan maken we de fout om te proberen onze woede te rechtvaardigen, en we claimen dan dat we goede redenen hebben om kwaad te zijn.
We moeten aan onszelf werken zodat we de mogelijkheid hebben om de benodigde actie te ondernemen, terwijl we toch inwendig kalm blijven.
Men zegt vaak: "Maar ik ben terecht kwaad, want hij zei: ....." of "Mijn woede is gerechtvaardigd, want ik heb mijn verzoek zo vaak herhaald." of "Hij had me moeten helpen, dus mijn woede is terecht."
Ongeacht wat iemand gezegd heeft, of wat hij gedaan heeft, u heeft geen woede nodig om op een intelligente manier met de situatie om te gaan. Het omgekeerde is waar: Hoe kalmer u bent, hoe gemakkelijker het is om een effectief plan te bedenken.
K) Streef er naar om het nivo van nederigheid van Hillel te bereiken: Zelfs een verheven persoon moet bereid zijn om kalm vragen te beantwoorden die anderen stellen, zelfs als iemand veel vragen op één dag stelt, en u het erg druk hebt.
Sta de persoon in kwestie beleefd en vriendelijk te woord. Ongeacht hoe brutaal de vragensteller is, wees beleefd tegen hem.
2. Weest u zich bewust van de schade die u zichzelf toebrengt door uw woede.
A) Iemand met een opvliegende aard verwoest zijn eigen leven. (talmoed) Zijn woede vernielt zijn relaties met andere mensen, en verwoest zijn geluk en gezondheid. Kwaad zijn is een grove fout die kan leiden tot het overtreden van vele torah geboden. Het boek Erech Apayim heeft 57 pagina's die het schadelijke effect van woede beschrijven. Hoe meer u zich bewust bent van de schade die u uzelf berokkent door uw woede, des te meer zal u gemotiveerd zijn om een houding te ontwikkelen die u zal bevrijden van woede.
B) Wanneer iemand kwaad wordt, dan is het enigste wat hij zich daarmee verwerft zijn woede. Er zijn meestal geen voordelen van kwaad worden op iemand. Uw woede helpt u niet, en degene waar u kwaad op bent zal meestal minder aandacht schenken aan wat u zegt tijdens een woedeaanval dan wanneer u het geduldig en tactvol zegt.
Kwaad worden schaadt alleen uw gezondheid en maakt dat u zich miserabel voelt.
C) Er is een soort persoon waarvan de torahgeleerden hebben gezegd dat hij die kwaad wordt is als iemand die afgoden dient. Dit spreekt over iemand die kwaad wordt over alle onbenulligheden die anderen doen tegen zijn zin in. Zo iemand verliest zijn vermogen om rationeel te denken wanneer hij kwaad wordt. Als hij de kans had, dan zou hij de hele wereld vernietigen. Zijn verstand is niet langer de baas over hem, en hij gedraagt zich als een wild beest. Wanneer hij kwaad is dan zal hij waarschijnlijk veel overtredingen begaan. Zijn woede is zijn enige motivatie.
D) Rabbi Israel Salanter zei dat de meeste overtredingen van de wetten die betrekking hebben op de relatie van mensen onderling het gevolg zijn van woede.
Woede zal iemand aanzetten om wraak te nemen, om anderen te slaan, en heeft vaak geresulteerd in doodslag.
Wanneer iemand kwaad is kan hij niet logisch denken, en dan zal hij waarschijnlijk veel overtredingen begaan.
Het meest kronkelige pad schijnt dan recht te zijn, en alle verboden zaken schijnen dan gerechtvaardigd te zijn: beledegingen, vloeken, ruzie zoeken, kwaad spreken, en anderen publiekelijk vernederen. Sommigen scheuren zelfs hun kleren en breken hun spullen.
Wanneer iemand het nivo bereikt dat niets hem meer kan stoppen in vlaag van razernij, dan is zijn woede als afgodendienst.
E) Wanneer u kwaad bent op iemand, en u schreeuwt tegen hem, of naar hem uithaalt met woorden, dan kan u nooit precies weten hoeveel schade u hem toebrengt. U wilt misschien dat hij een beetje lijdt, maar het is onmogelijk dat u precies weet hoeveel pijn u daadwerkelijk toebrengt. De persoon waar u tegen schreeuwt zou wel eens zeer gevoelig kunnen zijn, en uw geschreeuw zou hem wel eens veel meer pijn kunnen bezorgen dan uw bedoeling was.
Wanneer u kwaad spreekt over iemand, dan zou hij wel eens zijn baan kunnen verliezen, of iemand die voor hem een passende vrouw geweest zou zijn, zou daardoor kunnen besluiten niet met hem te trouwen.
F) Wanneer u zich realiseert hoezeer woede u verhindert om rationeel te denken en er voor zorgt dat uw reacties lijken op die van een dronkeman, dan zal dat u motiveren om uw woede te overwinnen. Wanneer u niet in staat bent om logisch te denken dan gedraagt u zich als een wild beest.
Een voornaam hoofd van een talmoedacademie zag eens twee kinderen ruzie maken. De één zei tegen de ander: "Ik vermoord je! Ik maak je af!" Hij liep naar hem toe en zei op vriendelijke toon tegen hem: "Realiseer je je wel dat dat als je hem zou vermoorden dat je dan de gevangenis in gaat?" Het kind antwoordde: "Ja, dat weet ik. Ik ben bereid de rest van mijn leven in de gevangenis te zitten, als hij maar dood is."
Dit is een duidelijk voorbeeld van hoe irrationeel iemand wordt als hij kwaad is. Pragmatisch bekeken is het niet zinvol om iemand schade toe te brengen als jij zelf ook verlies lijdt. Maar wanneer iemand kwaad is dan denkt hij niet rationeel en verstandig.
G) In de buurt van een opvliegend persoon is geen rust en vrede. Zijn woedeaanvallen beroven hem van zijn zinnen en van elke zachtheid die hij zou kunnen hebben. Hij zal praten en handelen op een manier die hij normaalgesproken zou vermijden. Wanneer zijn woede gezakt is en hij weer kalm is, dan zal hij veel spijt hebben van zijn woorden en ze met schaamte herinneren.
H) Rabbi Yeruchem Levovitz zei: "Woede is een dodelijk vergif, niet alleen voor de ziel, maar ook voor het lichaam. We moeten woede mijden gelijk we de vreselijkste martelingen mijden.
Wanneer je kwaad wordt dan verdiept de ademhaling zich, je hart slaat sneller, je bloeddruk gaat omhoog, het bloed in je maag verplaats zich naar het hart en het centraal zenuwstelsel, suiker wordt losgelaten vanuit de reserves in je lever, het spijsverteringsproces valt stil, je milt trekt zich samen en scheidt zijn inhoud af, en andrenaline wordt afgegeven. Al deze veranderingen maken u effectiever wanneer u een vijand moet aanvallen, of wanneer u een gevaarlijke situatie moet ontvluchten. Maar in een situatie die alleen maar irritant is en niet gevaarlijk, kan zo'n reactie veel schade toebrengen.
I) Wanneer iemand een bloem verloren heeft, dan zou het heel dom zijn om daarom een voorwerp te gaan breken dat duizend keer meer waard is dan de verloren bloem, alleen maar omdat hij kwaad is. Evenzo, wanneer we ergens kwaad over worden, dan verliezen we veel meer door onze woede, dan dat we verloren hebben door de oorzaak van onze woede.
J) Een belangrijk deel van de schade die opvliegende personen zichzelf toebrengen bestaat uit het feit dat anderen het niet aandurven om hun op hun fouten te wijzen, uit angst dat zij kwaad worden op hen.
K) Haalt u zich de keren dat u kwaad werd voor ogen. Zie de schade die u uzelf toegebracht hebt en hoeveel pijn u anderen bezorgt hebt daardoor. Denk aan de fouten die u begaan hebt toen u kwaad was, en de woorden die u zonder na te denken er uit flapte, en waarvan u wilde dat u ze kon terugnemen. Probeert u zich de de fouten te herinneren die u anderen hebt zien maken toen zij kwaad waren.
3. Herken uw woede.
A) Zolang als woede enig effect heeft op een persoon dan is hij kwaad geworden. Vele mensen ontkennen hun woede tegenover anderen en zichzelf. Vaak zal een persoon die overduidelijk kwaad is, zoals is te zien is aan zijn gelaatsuitdrukking, zijn gebalde vuisten, of de toon waarop hij spreekt, ontkennen dat hij kwaad is. De eerste stap naar het overwinnen van uw woede is u er van bewust worden dat u kwaad bent. Sommige uitspraken die een indicatie zijn voor woede zijn: "Ik ben erg van streek", "Dit is heel irritant", "Dit is walgelijk", en "Ik kan er niet meer tegen". Wanneer u zich realiseert dat u kwaad bent dan kan u uzelf veel beter kalmeren dan wanneer u dat ontkent.
B) Het is eenvoudig om uw woede te rechtvaardigen en te zeggen dat het niets persoonlijks is. "Ik ben alleen maar kwaad omdat de eer van God beledigd wordt" zeggen sommigen. Maar iedere keer dat u persoonlijk betrokken bent bij een incident, ga er dan van uit dat uw woede voortkomt uit arrogantie en trots.
4. Uw gedrag wanneer u kwaad bent laat zien wie u bent
A) Een teken van nederigheid is wanneer een persoon erg kwaad is op iemand die hem beledigd heeft met woorden of daden, en die, hoewel hij in staat is om wraak te nemen, de ander toch vergeeft.
Rabbi Moshe Sofer, de auteur van Chasam Sofer, had tegen zijn studenten aangekondigd dat hij zou gaan lesgeven over een bepaalde torah passage. Eén van de oudere leerlingen die dezelfde les jaren geleden al eens gehoord had deed aan zijn vrienden voor hoe de rabbijn de les precies zou gaan brengen, met dezelfde woorden en gebaren die de rabbijn volgens hem zou gaan gebruiken. De volgende dag gaf de rabbijn les, op dezelfde manier als de voorstelling van de student. Het gelag wat hierop volgde wekte de nieuwsgierigheid van de rabbijn. Nadat hij vernomen had wat de oorzaak van de vrolijkheid was, stopte hij de les gelijk, en verliet het leslokaal, terwijl hij mompelde: "De brutaliteit!"
Bij het begin van de lessen de volgende dag vroeg hij de betreffende student om naar voren te komen, en zei tegen hem: "Tegen beter weten in werd ik gisteren kwaad op jouw. Dat is de reden dat ik de les onderbrak, want, volgens de torahgeleerden verwijderd de goddelijke aanwezigheid zich van iemand die kwaad is, en in zo'n gemoedstoestand is het onmogelijk om te studeren. En nu moet ik jouw om vergeving vragen in de aanwezigheid van allen die mijn harde woorden gehoord hebben."
De Chasam Sofer gaf de les alsnog, op een nieuwe en zeer boeiende manier.
B) De torahgeleerden in de talmoed zeggen dat één manier om een persoon te beoordelen is om te zien hoe hij reageert wanneer hij kwaad wordt. Veel mensen schijnen vriendelijk en beleefd te zijn wanneer ze kalm zijn, maar de manier om hen werkelijk te leren kennen is om te zien hoe ze zich gedragen wanneer ze kwaad zijn. Rabbi Yeruchem Levovitz zei dat de studenten in Kelm vooruit keken naar de wijze woorden die ze zouden horen wanneer het hoofd van de talmoedacademie kwaad werd op iets of iemand. Het andere uiterste is wat rabbi Yeruchem eens vertelde dat hij een veld passeerde en het volgende zag: Iemand had een werkman gehuurd die hij helemaal niet kende, om een hek te zetten tussen zijn veld en dat van de buurman. Toen de buurman zag dat de werkman een hek bouwde, zei hij tegen hem dat het hek een paar duim op zijn veld stond, en dat hij het een stukje moest verplaatsen. De werkman werd kwaad op de buurman en dreigde hem te vermoorden met zijn bijl. De buurman realizeerde zich dat de werkman het meende, en hij rende voor zijn leven.
Rabbi Yeruchem zei dat het voorval hem geschokt had. Het veld was geen eigendom van de werkman, en hij was een vreemde voor de eigeneaar van het veld. Niettegenstaande dat, omdat hij bezig was met het bouwen van het hek, werd hij zo kwaad dat hij in staat was om iemand te vermoorden die hem lastig viel.
Wanneer een wijs persoon kwaad wordt, zal men wijze woorden horen. Wanneer een aggresief persoon kwaad wordt, dan wordt hij een gevaar voor anderen.
Het is zeer leerzaam om uw gedrag en taal te bestuderen wanneer u kwaad wordt.
C) Een wijze man adviseerde: "Voordat je vrienden wordt met iemand, kijk dan eerst hoe hij zich gedraagt wanneer hij kwaad wordt."
D) Woede over materiele en lichamelijke dingen die niet gaan zoals ze zouden moeten gaan, komt voort uit een gebrek aan vertrouwen.
E) De Chazan Ish schreef dat er mensen zijn die aan de ene kant bereid zijn om al hun energie te stoppen in het helpen van de gemeenschap en individuele personen, maar niettegenstaande dat verliezen ze toch snel hun geduld. Zo gauw als iemand hen op wat voor manier dan ook onheus bejegend, dan draaien ze gelijk helemaal door en zouden ze zelfs mensen die hun in de weg staan lichamelijke schade kunnen toebrengen. Het is onmogelijk om zo iemand te prijzen, omdat hij niet gewerkt heeft aan het verbeteren van zijn karakter. Hoogstwaarschijnlijk doet hij werk voor de gemeenschap omdat hij plezier heeft in zijn persoonlijke creativiteit, en voor het aanzien wat hij er door verkrijgt, en niet uit liefde voor anderen.
F) Veel mensen beheersen hun woede wanneer ze onder vreemden zijn. Daarom als men wil zien hoe hij er voor staat met betrekking tot het beheersen van zijn woede, dan is het beter om te zien hoe hij reageert op zijn naaste familie. We stellen hogere eisen aan onze familieleden dan aan vreemden, en daarom zijn we meer geneigd kwaad te worden op familieleden wanneer onze eisen niet ingewilligd worden.
5. Realiseer u dat u de mogelijkheid hebt om uw woede te beteugelen
A) De natuur van een mens is om af en toe kwaad te worden. Wanneer iemand aan zichzelf werkt om zijn woede in de hand te houden, dan zal hij zelfs wanneer hij kwaad wordt hij niet helemaal door het lint gaan, en dan zal zelfs zijn gematigde woede niet lang duren. Zo'n persoon is prijzenswaardig. Maar het hoogste nivo is dat van Hillel, die zo'n grote controle over zichzelf had dat hij helemaal niet geï rriteerd werd door het gedrag van anderen. Hij had zelfs geen spoor van woede. Toen de Chofetz Chayim een hoge leeftijd bereikt had, trouwde hij voor de tweede keer. In het eerste jaar van dat huwelijk bouwde hij zijn loofhut (voor het loofhuttenfeest) op de plaats waar hij dat gewoonlijk deed. Nadat hij klaar was, kwam zijn vrouw naar buiten om te kijken en zei: "Ik denk niet dat die plaats geschikt is voor de loofhut." Terwijl ze naar een andere plek wees zei ze: "Ik denk dat je hem daar moet zetten." Hoewel die reactie een beetje laat kwam, klaagde de Chofetz Chayim toch niet. Ondanks het feit dat hij elke seconde even waardevol achtte als edelstenen, begon hij toch niet te kibbelen met haar dat hij altijd zijn loofhut daar gebouwd had. Met zijn gebruikelijke ijver ontmantelde hij de loofhut en bouwde hem weer op in de plaats die zijn vrouw voorgesteld had. Nadat de loofhut ten tweede male opgebouwd was, kwam zijn vrouw weer kijken, keek er is goed naar, en zei: "Ik zie nu dat je toch gelijk had om hem op die andere plaats neer te zetten." Wederom ging de Chofetz Chayim niet in discussie en klaagde hij niet. Kalm en geduldig ontmantelde hij de loofhut weer en bouwde hem weer op op de oorspronkelijk plaats. B) Rabbi Noson Tzvi Finkel vertelde vaak dat hij in zijn jeugd is een voorgeval meegemaakt had wat hem stevig ingeprent had hoe gemakkelijk emoties beheerst kunnen worden. Op het marktplein in Vilna zag hij een vrouw die bonen verkocht vreselijk kwaad worden op één van haar concurenten. Ze vervloekte de vrouw op luide toon, en het zag er naar uit dat ze lange tijd nodig zou hebben om weer te kalmeren. Maar midden in haar tirade kwam er iemand naar haar kraampje om voor een paar centen bonen te kopen. Het was verbazingwekkend hoe snel de koopvrouw haar stemming volledig omdraaide. Haar hele gezicht glom en ze glimlachte oprecht. Zeer beleefd gaf ze de klant wat hij wilde. De les die Rabbi Finkel leerde was dat een paar cent bonen in staat waren om iemand's gemoedstoestand te veranderen van het ene uiterste naar het andere. Middenin haar razernij kalmeerde ze en overlaadde ze haar klant met oprecht gemeende zegeningen. Om woede te overwinnen heeft men de juiste motivatie nodig. Wanneer die motivatie aanwezig is, dan kan zelfs een eenvoudig persoon zijn woede uitbannen. Het is fout om te denken dat men op een heel hoog nivo moet zijn om woede te overwinnen. Probeer om situaties te herinneren waarin je niet kwaad geworden bent, hoewel anderen in jouw plaats dat waarschijnlijk wel geworden waren. Dit kan je vertrouwen geven dat je het vermogen hebt om in moeilijke situaties kalm te blijven. C) U hebt geen volledige controle over andere mensen, maar u hebt wel een grote mate van controle over hoe uzelf zal reageren en antwoorden op wat anderen doen en zeggen. Wanneer u in een bepaalde situatie kalm bedenkt wat de beste strategie is, dan zal u uw denkvermogen verbeteren in plaats van emotioneel te reageren. Hoe meer vertrouwen u hebt in het feit dat u met incidenten kan omgaan door het toepassen van wijsheid, hoe kleiner de kans is dat u uw zelfbeheersing verliest.
D) Rabbi Y. Shushan werd in zijn hele leven nooit kwaad. Toen hem gevraagd werd hoe hij dit voor elkaar gekregen had, antwoorde hij dat hij geen tijd had om kwaad te worden, omdat hij het te druk had met zich te verdiepen in geestelijke zaken. En daarbovenop, er is niets in de materiele wereld wat de moeite waard is om kwaad over te worden.
6. Oorzaken van woede.
A) Woede en arrogantie zijn partners. Innerlijke gevoelens van hoogmoed brengen een persoon er toe om kwaad te worden. Omgekeerd, nederigheid leidt tot vergevingsgezindheid.
Woede komt voort uit hoogmoed. Een persoon zijn arrogantie zorgt er voor dat hij kwaad wordt als andere mensen niet doen zoals hij wil. Maar als hij zich bewust zou zijn van zijn eigen fouten, en nederig zou zijn, dan zou hij helemaal niet kwaad worden.
Een nederig persoon voelt geen woede als hij gestoord wordt in zijn bezigheden. Hij ziet altijd de deugden van degene die hem stoort, en beschouwt hem als een belangrijk persoon. Als een koning een houthakker stoorde tijdens het houthakken, dan zou de houthakker niet geïrriteerd zijn, omdat hij zich bewust is van de hoge positie van de koning. Evenzo ziet een nederig persoon de waarde van elk persoon, en is niet geïrriteerd wanneer hij gestoord wordt.
B) Woede komt vaak van het gevoel dat anderen je niet met het gepaste respect behandeld hebben. Mensen hebben de neiging kwaad te worden op iemand die hun niet de eer betoont waarvan zij denken dat zij die verdienen. De oplossing hier voor is om u te concentreren op het feit dat de eer die wij ontvangen feitelijk totaal zonder enige praktische waarde is.
Wanneer u kwaad wordt vanwege obstakels waar u niets aan kan doen, wanneer u iets probeert te doen voor de gemeenschap, dan is de oorzaak van uw woede uw verlangen naar eer en waardering. Dit gevoel van woede is negatief, en zal niet leiden tot creativiteit en ambitie.
C) Wanneer een persoon niet tevreden is met zijn eigen gedrag en verworvenheden, dan zal hij waarschijnlijk geplaagd worden door frustratie en zal hij gemakkelijk kwaad worden.
Heb medelijden met mensen die gauw kwaad worden. Zo iemand zou negatieve gevoelens over zichzelf kunnen hebben. Wanneer u inziet wat de oorzaak is van zijn woede, kan u effectiever met hem omgaan. Voor wat uzelf betreft, als u chronische minderwaardigheidgevoelens hebt, dan zal u geneigd zijn om snel uw geduld te verliezen. Dat is de reden dat vele perfectionisten erg opvliegend zijn. Aangezien zij bijna onmogelijke eisen aan zichzelf stellen, voelen zij zich gespannen en nerveus, hetgeen vaak tot woede leidt.
Ongeacht het feit dat u altijd moet blijven streven naar verbetering, moet u toch uzelf accepteren zoals u bent, en dat zal leiden tot verdere geestelijke groei.
D) Vooral wanneer u lijdt, (bijvoorbeeld pijn) moet u extra voorzichtig zijn om niet kwaad te worden. In dat geval zal u waarschijnlijk de neiging hebben om gauw kwaad te worden.
E) Woede komt vaak voort uit het feit dat u een te grote last op uw schouders hebt.
Wanneer u te veel druk ervaart, dan zal u gespannen en vlug geirriteerd zijn. Wanneer u vindt dat uw huidige situatie te zwaar is voor u, probeer dan praktische oplossingen te vinden om uw plichten en verantwoordelijkheden te verminderen.
F) Constante irritatie kan zelfs de meest geduldige persoon in woede doen uitbarsten.
Als iemand's gedrag u irriteert, en u doet er allleen maar het zwijgen toe, dan bestaat de mogelijkheid dat u op een gegeven moment ontploft. Daarom, of: a) stel uzelf positief op ten aanzien van wat die persoon doet, of b) vraag de persoon in kwestie beleefd of hij zou willen stoppen met het gedrag dat u irriteert, of, c) verlaat het vertrek.
G) Het is belangrijk om onnodig debatteren te vermijden, aangezien dit gemakkelijk kan leiden tot woede.
Voordat u begint te kibbelen, of zelfs midden in een ruzie, vraagt u zich dan af: "Is dit onderwerp werkelijk de moeite waard om ruzie over te maken?"
H) Sommige mensen worden kwaad wanneer hun om hulp gevraagd wordt terwijl ze midden in hun eigen werk zitten. Als ze zouden weten hoeveel baat ze hebben bij het geven van geld aan liefdadigheid en het doen van goede daden, dan zouden ze niet kwaad worden, ongeacht wat ze ook aan het doen zouden zijn.
Als u aan het werk zou zijn voor iets wat u een kleine winst zou opleveren, hoe zou u dan reageren als er iemand langs kwam die u zou vertellen hoe u een grote winst kan boeken? Net zoals u niet kwaad zou zijn op zo iemand, zo zou u niet kwaad moeten worden op iemand die u de kans geeft om een goede daad te doen.
I) Wanneer u al een hekel heeft aan iemand, dan zal u zien dat u heel gemakkelijk kwaad op hem wordt voor iets wat hij doet.
Vraag u zelf af: "Hoe zou ik reageren als ditzelfde gedaan wordt door iemand die u graag mag?"
J) Hoe meer u uzelf de gewoonte aanleert om te "nemen" van anderen, of dat nu materiele zaken of diensten zijn, hoe groter de kans is dat u kwaad op hen wordt wanneer zij niet voldoen aan uw eisen.
Om dit te vermijden is het belangrijk om nemen van anderen zo veel mogelijk te vermijden.
K) Vooral huismannen of huisvrouwen moeten erg voorzichtig zijn om niet kwaad te worden en te schreeuwen wanneer een lid van het gezin iets breekt of vuil maakt. De kans op woede en ruzie is veel erger dan de schade die toegebracht is.
L) "Ga niet om met een driftkop en laat u niet in met een heethoofd, opdat gij niet gewend raakt aan zijn paden en uzelf een strik spant." Spreuken 22:25
Woedeuitbarstingen zijn besmettelijk. Wanneer iemand omgaat met een opvliegend persoon dan kan hij gemakkelijk zijn slechte gewoontes overnemen.
M) De oorzaak van extreme ups en downs in iemand's gedrag kan een lichamelijke oorzaak hebben. Verwondingen en schokken in of bij het hoofd kunnen veranderingen in persoonlijkheid veroorzaken. Ook een chemische instabiliteit in het lichaam kan een persoon licht ontvlambaar maken.
Wanneer een verandering in houding niet schijnt te helpen wanneer iemand last heeft van irrationele woedeaanvallen, dan is het raadzaam om een arts te bezoeken voor een onderzoek.
7. Weest u zich bewust van wat u uzelf verteld wanneer u kwaad wordt.
A) Iemand die iemand anders de schuld geeft wanneer hij kwaad wordt, die zal niet aan zichzelf gaan werken om niet meer kwaad te worden. Daarom moet een persoon de verantwoordelijkheid voor het kwaad worden bij zichzelf leggen.
Vaak zeggen mensen: "Hij maakte me kwaad". Maar dit is niet correct. Niemand kan u kwaad maken. U maakt uzelf kwaad met wat u uzelf verteld over een bepaalde situatie. Wanneer u zegt: "Ik maakte mezelf kwaad met wat ik mezelf vertelde over het gedrag van dat persoon", dan neemt u zelf de verantwoordelijkheid voor het kwaad worden, en dat is de eerste stap op weg naar verbetering.
B) Wanneer worden we kwaad op iemand? Wanneer hij tegen onze wensen in gaat. Dientengevolge, wanneer u van uw eisen afstapt dat mensen zich op een bepaalde manier moeten gedragen ten aanzien van u, danzal u niet meer kwaad worden.
Waarom zou iedereen altijd moeten doen wat u wilt? U zou dat prettig kunnen vinden, maar als er een natuurwet zou zijn dat iedereen dat zou moeten doen, dan deden ze dat wel. Dus waarop baseert u uw eis dat zij dat moeten doen? Wanneer u kwaad wordt op iemand, probeer er dan achter te komen welke eisen u stelt aan dat persoon. Laat die eis dan varen, en u zal kalmeren.
Sommige dingen waarvan we vinden dat mensen dat moeten zijn, zijn bijvoorbeeld: Vriendelijk, meelevend, begrijpend, stipt, geduldig, voorzichtig, eerlijk, en oprecht. Alhoewel dit bewonderenswaardige karaktereigenschappen zijn, en wij verplicht zijn deze karaktereigenschappen te verwerven, is het toch onredelijk om te verwachten dat alle mensen waarmee wij in contact komen gezegend zijn met al deze goede eigenschappen. Bedenk manieren om anderen te beïnvloeden zodat zij verbeteren op deze gebieden, maar zolang als u niet eist dat zij deze deugden al bezitten, dan zal u niet kwaad op hen worden wanneer ze deze eigenschappen nog niet bezitten, en u zal geduld kunnen oefenen met hun fouten.
Op de lange duur zal u meer succes boeken met het beïnvloeden van mensen op deze terreinen wanneer u kalm blijft. Woedend tegen iemand schreeuwen dat hij geduldig en begrijpend moet zijn is over het algemeen niet erg effectief.
Blijft u uzelf afvragen: "Werkt mijn huidige strategie?" Zo niet, schakel dan over op een andere strategie.
Een jonge man vertelde me dat hij kwaad was op zijn ouders omdat ze hem niet respecteerden. Hij vond dat ze hem behandelden als een kind, en haatte dat. Ik legde hem uit dat het probleem niet is hoe zijn ouders hem behandelen, maar zijn eigen houding ten aanzien daarvan. Als hij zich ten doel stelt om zijn ouders te eren en te respecteren, dan zal hij meer bezorgd zijn met zijn eigen houding naar zijn ouders dan met de houding van zijn ouders naar hem. Natuurlijk zal hij nog steeds willen dat zijn ouders hem respecteren, maar zolang als hij dat niet eist, dan zal hij niet kwaad worden. Hij zou veel meer bereiken met nadenken over praktische manieren om hun respect te verkrijgen, in plaats van te eisen dat zijn ouders anders zullen zijn dan ze nu zijn. Hij moet niet tegen zichzelf zeggen: "Wanneer mijn ouders mij niet behandelen zoals ik wil dan is dat vreselijk". In plaats daarvan moet hij tegen zichzelf zeggen: "Zelfs wanneer mijn ouders me niet behandelen zoals ik dat wil, dan nog zal ik het eren en respecteren. Dat zal er voor zorgen dat ik me goed voel over mezelf, want het is geestelijk veel meer verheffend wanneer je iemand eert die jouw geen eer bewijst, dan wanneer je iemand eert die jouw ook eert."
C) Alleen jezelf vertellen: "Ik zou nu niet kwaad moeten zijn", zal je over het algemeen niet kalmeren. Daarbovenop, als je je kwaad wordt, en je verteld jezelf dat je niet kwaad zou moeten zijn, dan is het waarschijnlijk dat je ook nog is frustratie en schuldgevoel voelt bovenop je woede. In plaats daarvan moet je proberen er achter te komen wat je jezelf precies vertelt waardoor je kwaad wordt. Dat zou bijvoorbeeld kunnen zijn: "Het is vreselijk hoe hij tegen me praat". Zo gauw als je stopt met dit jezelf te vertellen, dan zal je woede afnemen. Stel je statements die woede veroorzaken ter discussie: "Waarom zou het zo erg zijn als hij zo tegen me praat? Ik vind het niet leuk, maar ik trek het me gewoon niet aan."
Zo gauw als u iemand zijn gedrag in een positief, of zelfs maar een neutraal licht ziet, dan zal u niet kwaad worden. Bijvoorbeeld: "Hij spreekt zo tegen mij omdat hij om mij geeft en mij wil dat ik me verbeter." of "Hij praat zo tegen mij omdat hij zelf van streek is."
D) Een persoon die gemakkelijk zijn geduld verliest zou moeite kunnen hebben om te begrijpen hoe anderen kalm kunnen blijven in situaties waarin hij kwaad zou kunnen worden. Omgekeerd, iemand die van nature kalm is zou moeite kunnen hebben om te begrijpen waarom een ander kwaad zou kunnen worden in situatie waarin hij zelf kalm zou blijven. Een opvliegend persoon moet proberen te leren van iemand die kalm kan blijven. Hij moet proberen in te zien wat hij zichzelf verteld over de situatie en dat vergelijken met wat de kalme persoon er van zegt. Door mensen die in staat zijn om kalm om te gaan met moeilijke situaties te vragen hoe zij de situatie beschouwden, kan iemand constant voorbeelden vinden om van te leren.
Wanneer iemand ons per ongeluk pijn bezorgd, dan moeten we proberen om manieren te vinden om de situatie zo te bekijken dat we niet kwaad worden.
Toen rabbijn Noson Tzvi Finkel eens ernstig ziek was in Jerusalem, toen gaf één van zijn studenten die hem verzorgden hem in plaats van een kop water een kop met schoonmaakmiddel wat in de buurt stond te drinken. Dit kostte de rabbijn bijna het leven, maar zijn arts wist hem te redden. De student schaamde zich heel erg voor het gebeuren en voelde zich heel schuldig, en hij durfde zijn gezicht niet meer te laten zien in het huis van rabbijn Finkel. De rabbijn realiseerde zich dat hij ontbrak, en ondanks het feit dat hij zich nog heel ziek voelde stuurde hij een boodschapper om de student te vragen om langs te komen. De volgende dag kwam de student langs, en rabbijn Finkel begroette hem met een brede glimlach, en zei tegen hem: "Je hebt me een hoop plezier bezorgd. In het begin had ik het even moeilijk, maar nadat ik me wat beter voelde, had sterke gevoelens van opgeluchtheid en verlichting. Hiervoor wil ik je bedanken."
F) Een patient wordt niet boos op zijn dokter als die hem verteld dat hij ziek is. Zo gauw hij zich eenmaal bewust is van het feit dat ziek is, dan kan hij op zoek gaan naar een manier om beter te worden. Evenzo moet u niet boos worden op iemand die u verteld welke fouten u hebt, omdat u dan in staat bent om te gaan werken aan het corrigeren van die fouten.
Wanneer u zichzelf vertelt betreffende kritiek: "Wat goed dat die persoon terreinen aangewezen heeft waarin ik mezelf kan gaan verbeteren", dan zal u niet kwaad worden. Woede komt voort uit dingen die u uzelf zegt zoals bijvoorbeeld: "Hij heeft de brutaliteit om mij te vertellen dat ik fouten heb. Dat had hij niet moeten doen."
G) Soms zou u kwaad kunnen worden op iemand omdat hij de hulp die u aanbiedt weigert. Dit is vooral het geval wanneer u erg veel moeite gedaan hebt om hem te helpen. De manier waarop deze woede kan overwinnen is door gefocused te blijven op het helpen van anderen voor hun bestwil, en niet omdat u zelf wil presteren.
Het integreren van deze houding in uw persoonlijkheid vereist dat u uw houding verandert van "Wat is het toch vreselijk dat die persoon de hulp afwijst die ik hem aanbied" naar "Als hij mijn hulp nodig heeft, dan zal ik die met alle liefde geven, maar als hij mijn hulp niet nodig heeft, dan zoek ik andere gebieden om in te presteren."
H) Wanneer we verhinderd worden om iets te doen wat we willen doen, dan kan de frustratie die we dan voelen gemakkelijk leiden tot woede. Maar f rustratie in niet de oorzaak van onze woede, het is niet meer dan de aanzet daartoe. Wanneer we gefrustreerd zijn hebben we nog steeds de mogelijkheid om tegen onszelf kalmerende dingen te zeggen die onze woede afwenden. Wanneer je tegen jezelf zegt dat je absoluut niet tegen die frustratie kan, dan zal je je kalmte verliezen. Maar wanneer je jezelf zegt dat je wel tegen die frustratie kan, en dat het allemaal wel meevalt, dan word je niet kwaad.
Wanneer we zeggen: “Jezelf vertellen”, dan bedoelen we niet dat je dat gewoon in gedachten die woorden opzegt en ondertussen niet daadwerkelijk de dingen zo ziet. We hebben het dan over het perspectief dat in je persoonlijkheid geintegreerd is. (hoofdstuk 3 gaat hier uitgebreid op in)
I) Een slecht gehumeurd persoon zijn mentale reactie is dat hij kwaad moet worden wanneer iemand zich gedraagt op een manier die hem niet bevalt of wanneer iemand hem beledigt. Deze onmiddelijke reactie gaat gepaard met geestelijke beelden. Hij heeft beelden in zijn hoofd van hoe hij zijn woede tot uitdrukking zal brengen. Wij moeten aan onszelf werken zodat onze directe reactie gebaseerd zal zijn op zowel de wetten in de torah als op wat verstandig is om te doen in die speciale situatie. Wanneer iemand kwaad wordt dan reageert hij op een manier waarmee hij zichzelf in de problemen brengt. Wanneer u uw verstand gebruikt om de juiste reactie te bepalen, dan zal u de beste manier vinden om u te gedragen. Hoe meer u denkt aan wat de beste manier is om met deze situatie om te gaan, hoe meer het een onderdeel zal worden van de mentale beelden die opgewekt worden in uw hoofd, en dit zal dan uw toekomstige reacties gaan bepalen. Wanneer u bang bent voor een opkomende confrontatie, en bang bent dat u daarbij kwaad zal worden, stelt u zich dan voor dat u de confrontatie kalm en beheerst ondergaat. Blijf dit herhalen in uw hoofd totdat u vrij zeker bent dat u kalm zal kunnen blijven in de werkelijke confrontatie. Wanneer u onderweg bent, of wacht in een rij, gebruik die tijd dan om te denken aan moeilijke situaties, en probeer manieren te vinden om op een wijze manier om te gaan met de situatie. Als u deze situaties inleeft in uw hoofd, dan kunnen zij dienen als bronnen waaruit u zelfvertrouwen kan putten in moeilijke situaties.
J) Wanneer u elke mogelijk frustrerende situatie ziet als een leermiddel om uw onproduktieve eisen en verwachtingen aan u duidelijk te maken, dan, in plaats van kwaad te worden, kan u deze situaties gebruiken als een instrument voor geestelijke groei.
8. Veel woede komt voort uit verkeerde indrukken.
A) Wees voorzichtig dat u niet kwaad wordt wanneer u hoort dat iemand iets tegen u gedaan of gezegd heeft, want vaak is het werkelijke verhaal anders dan wat u in eerste instantie gedacht had.
Een vader op zijn sterfbed gaf zijn zoon het advies dat wanneer hij kwaad was, dat hij dan tot de volgende dag moest wachten voordat hij enige actie zou ondernemen. Het opvolgen van dit advies voorkwam later dat de man zijn vrouw en zoon doodde in een vlaag van razernij, veroorzaakt door het totaal verkeerd interpreteren van een situatie die hij zag. Soms is de werkelijke betekenis van wat je ziet volledig anders dan de eerste indruk die je er van krijgt.
Veel mensen worden kwaad wanneer iemand hun vertelt dat iemand anders iets verkeerds gedaan heeft. Leert uzelf om te reageren op de volgende manier: “Hoe kan ik met zekerheid weten dat dit werkelijk waar is?” Ik heb keer op keer gezien dat mensen kwaad werden over dingen die zogezegd gebeurd waren, maar waarvan later bleek dat details verdraaid of weggelaten waren. De omstandigheden waarin en/of de toon waarop iets gezegd is kan makkelijk verkeerd begrepen worden. Hou altijd de mogelijkheid open dat wat u gehoord hebt wel is niet helemaal correct zou kunnen zijn.
Hou een lijst bij van de keren dat mensen u dingen vertelden die achteraf niet of niet helemaal bleken te kloppen. Als de lijst langer en langer wordt, dan zal u automatisch een afwachtende houding aannemen tegenover negatieve berichten over anderen. B) Er zijn veel dingen in het leven die op het eerste gezicht slecht voor ons lijken te zijn, maar waarvan achteraf blijkt dat het juist heel goed voor ons geweest is. Een fundamenteel torah principe is dat alles wat ons overkomt meewerkt ten goede. Aangezien u niet kwaad wordt op iemand die u helpt, wordt helemaal niet kwaad op iemand, want u kan nu niet beoordelen of wat hij gedaan heeft u op de lange termijn niet juist geholpen heeft. Wanneer u woede voelt voor iets wat hij gedaan heeft, vraag uzelf dan af: “Hoe weet ik dat dit niet voor mijn eigen bestwil is?” Het antwoord op deze vraag is dat u dat nooit zeker kan weten. Dus waarom zou u kwaad zijn? Als u bang bent dat iets u schade zal toebrengen, neem dan de nodige stappen om uzelf te beschermen. Maar u kan nooit zeker zijn hoe bepaalde gebeurtenissen op de lange termijn zullen uitpakken.
Maak een lijst met gebeurtenissen waarvan u in eerste instantie dacht dat ze slecht voor u waren, maar waarvan achteraf gebleken is dat ze ten goede waren. C) Een fundamentele reden waarom we kwaad worden is omdat we het belang van dingen overdrijven. Wanneer we ons realizeren dat iets onbenullig en onbelangrijk is, dan zullen we niet kwaad worden. Wanneer u ergens kwaad over wordt, probeer dan in te zien hoe onbenullig het incident is voor een objectieve waarnemer. Het overgrote deel van de incidenten valt in deze catagorie. Hou in gedachten dat we allemaal slechts een heel korte tijd hier op deze aarde zijn en dat de dingen die ons kwaad maken van zeer onderschikt belang zijn in het grote plan van het heelal.
Het overdrijven van het belang van ondegeschikte zaken is de oorzaak van vele ruzies en problemen in het huwelijk. Een veel voorkomend iets is dat een man of vrouw iets vergeet te doen voor de ander, of een verzoek van de ander niet helemaal exact heeft opgevolgd zoals het gevraagd was. Wanneer dit beschouwd wordt als een technisch foutje, en er niet meer van gemaakt wordt dan een onbeduidend voorval, dan zal er geen woede of problemen zijn. Maar wanneer degene wiens verzoek niet helemaal ingewilligd is dit opblaast en zegt: "Dit bewijst dat je helemaal niks om mij geeft." dan kan het voor veel onnodige problemen zorgen. Het belang van het foutje ligt helemaal bij u. Door het belang ervan niet op te blazen kan u uzelf veel woede besparen.
D) Wanneer u kwaad bent vanwege wat iemand gezegd heeft, dan gaat het vaak om een verspreking, of om een impulsieve opmerking die niet echt gemeend was. Meteen nadat die persoon het gezegd heeft zou hij er al spijt van gehad kunnen hebben, en is er dus geen reden om kwaad te worden. Denk aan alle keren dat u iets gezegd hebt waar u onmiddelijk spijt van had.
E) Er is een gebod in de torah, (Lev 19:15) om uw naaste gunstig te beoordelen. (hier wordt in het boek "Love your neighbour" dieper op ingegaan) Wanneer we dit gebod op de juiste wijze vervullen dan zullen we niet kwaad worden op onze naasten.
Iedere keer wanneer u kwaad wordt op iemand dan is dat omdat u hem iets kwalijk neemt wat hij gedaan heeft, of iets wat hij juist niet gedaan heeft. Wanneer u zich realiseert dat het niet zijn schuld is, dan zal u niet kwaad op hem zijn. Bijvoorbeeld, als iemand uw paraplu meegenomen heeft, dan zou u kwaad op hem kunnen zijn. Maar, wanneer u er achter zou komen dat hij blind is, en dat hij dacht dat hij zijn eigen paraplu meenam, dan zal u niet kwaad op hem zijn. Wanneer u het uw gewoonte maakt om mensen gunstig te beoordelen dan zal u in staat zijn om te veronderstellen dat de ander zich misschien vergiste, of dat hij een andere reden had om te doen wat hij deed dan u dacht, of dat hij een goede reden had om niet te doen wat u wilde dat hij zou doen. Alhoewel we op onze hoede moeten zijn om onszelf te beschermen tegen mogelijke schade, wanneer er geen praktische oplossing is om een bepaalde situatie te verbeteren, dan moeten we er niet van uit gaan dat de ander schuldig is. Blijft u zichzelf afvragen: "Hoe kan ik deze persoon gunstig beoordelen?"
9. Spreek op kalme toon of doe er het zwijgen toe wanneer u kwaad bent.
A) Wanneer u kwaad bent, dan is het wijste wat u kan doen zwijgen totdat u gekalmeerd bent.
Vaak zeggen mensen in woede dingen waar ze later spijt van hebben. Realiseert u zich zo spoedig mogelijk dat u kwaad bent, en doe er dan het zwijgen toe totdat u gekalmeerd bent.
B) Wanneer iemand zijn kalmte verliest dan denkt hij niet langer rationeel, en dan kan hij gemakkelijk zijn nieuwe manier van denken vergeten die hem in zou stellen om zijn woede te overwinnen. Daarom is het voor het overwinnen van uw woede noodzakelijk om controle te hebben over uw gedrag en er het zwijgen toe te doen wanneer u emotioneel wordt in een meningsverschil met iemand anders.
C) Met nederigheid kan u de woede van iemand anders die tegen u gericht is afwenden, gelijk het geschreven is; "Een zacht antwoord keert de grimmigheid af". Reageert u op woedeuitbarstingen van anderen met nederigheid. Probeer de ander gelijk te geven in één of ander gedeelte van zijn tirade. Door in te stemmen met een deel van zijn commentaar, zal u hem waarschijnlijk kalmeren: "Ja, dat was niet zo slim van mij", "Ik ben het met je eens dan er bij mij nog ruimte voor verbetering is", "Dat was fout wat ik gedaan heb". Wanneer je probeert om jezelf te verdedigen, dan zal de persoon meestal zijn aanval voortzetten. Bekvechten met hem is olie op het vuur gooien. Maar wanneer u hem gelijk geeft, dan zal hij inzien dat er geen reden is om te blijven ruziën, want u bent het al met hem eens. Sommige mensen vinden dit moeilijk, maar als u het een paar keer probeert dan zal u zien dat het wonderen bewerkstelligt.
D) Wen uzelf aan om wat u ook zegt te zeggen in een aangename toon tegen wie dan ook, en wanneer dan ook, en dit zal voorkomen dat u kwaad wordt.
Wanneer u uw stem verheft, dan zal u de neiging hebben om kwaad te worden. En wanneer u tegen iemand schreeuwt, dan zal hij waarschijnlijk terug schreeuwen, en dit leidt tot een vicieuze cirkel van toenemende woede aan beide kanten.
Door met zachte stem te spreken zal u kalmeren, hetgeen op zijn beurt de ander weer zal kalmeren.
E) Wanneer iemand u geld vraagt voor liefdadigheid, of wanneer iemand geld van u wil lenen, en om de één of andere reden kan u dat niet doen, wees dan heel voorzichtig om uw stem niet te verheffen en geen irritatie te tonen omdat die persoon u lastig gevallen heeft. Spreek tot hem op vriendelijke toon, en leg uit dat u hem graag zou helpen, maar dat u daar nu helaas niet toe in staat bent.
10. Liefde en begrip verjaagt woede.
A) Wanneer iemand iets gedaan heeft waar u kwaad over bent, probeer dan te denken aan een goede eigenschap van die persoon. Hij zou iemand anders geholpen kunnen hebben, of hij zou deugden kunnen hebben die u kan waarderen. Deze positieve kanten van zijn karakter zouden voldoende moeten zijn om uw gevoelens van woede ten aanzien van hem te verwijderen. Zeg tegen uzelf: "Het is voldoende voor mij dat hij mij in het verleden geholpen heeft." of "Het is voldoende voor mij dat hij die en die goede eigenschappen bezit." En nog veel meer moet men zich concentreren op de goede dingen die zijn/haar huwelijkspartner gedaan heeft, dit zal gevoelens van woede voorkomen.
B) Rabbijn Naftali Amsterdam vroeg eens aan zijn leraar rabbijn Israel Salanter advies hoe hij geen woede of hekel kon voelen tegenover anderen. Rabbijn Salanter antwoordde: "Volgens de torah moeten we alleen aan andere mensen denken als we ze op de één of andere manier willen helpen."
We hebben de mogelijkheid om onszelf de gewoonte aan te leren om onze gedachten te richten op andere onderwerpen zo gauw als we beginnen met negatief te denken over anderen, tenzij het een praktisch en constructief doel dient.
Wanneer we aan anderen denken dan moeten we de vraag in gedachten houden: "Hoe kan ik een goede daad doen voor deze persoon?" Wanneer we ons focussen op het helpen van anderen, dan zullen we niet kwaad op hen worden.
C) Iemand die constant aan zichzelf werkt en die een goed nivo van liefde voor zijn naaste bereikt heeft die zal niet kwaad worden of gekwetst zijn door wat anderen tegen hem zeggen, want liefde heeft de kracht om alle misstappen uit te wissen. Alhoewel hij zelf zeer voorzichtig zal zijn om iedereen gepast respect te betonen, niettemin realiseert hij zich dat de meerderheid der mensheid hun karakter niet geperfectioneerd hebben, en hij heeft geen hooggespannen verwachtingen van anderen. Zo'n verheven persoon hoeft zich niet in te spannen om geen woede of pijn van verlegenheid te voelen, want hij is constant gelukkig.
Hoewel het nivo wat hier beschreven is vereist dat men heel veel aan zichzelf werkt, toch is het menselijkerwijs gesproken mogelijk om dat nivo te bereiken, en wij moeten er naar streven om die kant op te gaan.
Rabbijn Jitschak Blausers dochter ging eens naar de keukenkast, en al de glazen, kopjes, en borden vielen er uit en braken. Niet alleen werd rabbijn Jitschak niet kwaad op haar, maar hij vroeg niet eens hoe het gebeurde, en hij berispte haar er niet voor. Hij was alleen maar bezorgd dat zij niet van streek of bang zou zijn. Hij zei tegen haar: "Maak je geen zorgen, er is geen reden om van streek te raken, wees niet bezorgd."
D) Wanneer u kwaad bent op iemand omdat hij u verkeerd bejegend heeft, probeer die persoon dan te corrigeren, en dat zal uw woede doen verminderen.
Het is eenvoudig om anderen te veroordelen. Het is niet eenvoudig om anderen te helpen te verbeteren, maar het brengt veel meer voordeel.
E) Wanneer iemand iets fout doet, voel dan medelijden met hem omdat hij zichzelf schade toebrengt door het verkeerde te doen. Gevoelens van medelijden zullen gevoelens van woede verhinderen. In plaats van dat u tegen uzelf zegt: "Wat een vreselijk figuur is hij want hij doet dat en dat", zeg tegen uzelf: "Wat jammer dat hij dat en dat doet. Hou zou ik hem kunnen helpen?"
Wanneer iemand zijn stem verheft tegen u realiseert u zich dan dat hij ergens door van streek is. In plaats van dat u kwaad wordt, probeer hem te begrijpen. Vraag uzelf af: "Waarom is hij van streek? Waarom voelt hij zich bedreigd? Hoe ziet hij de situatie?" Als een goede daad voor hem, probeer te bedenken wat u kan doen om zijn lijden te verlichten.
De zoon van een rabbijn kwam naar rabbijn Chayiem Ozer Grodzenski, de rabbijn van Vilna, en probeerde hem over te halen om een bepaalde gemeenschap over te halen om zijn vader als hun rabbijn te accepteren. Rabbijn Chayiem Ozer beschouwde zijn vader niet geschikt voor die positie, en hij weigerde beleefd. De zoon begon toen luid en respectloos te spreken tegen de rabbijn, en bleef aanhouden dat rabijn Chayiem Ozer zijn verzoek zou inwilligen. Rabbijn Chayiem Ozer deed er het zwijgen toe en reageerde niet op de onbeleefde zoon. Toen de woorden van de zoon te extreem werden, verliet de rabbijn, samen met een andere torahgeleerde die bij hem op bezoek was, het vertrek. De andere geleerde zei: "Rabbijn, zelfs aan tolerantie en geduld is een einde. Waarom zei u niets tegen deze brutale jonge man?"
Rabbijn Chayim Ozer antwoordde kalm: "Hij probeert zijn vader te helpen. Hoewel mijn verantwoordelijkheid voor die gemeenschap mij niet toestaat om op zijn verzoek in te gaan, heb ik toch geen reden om te klagen over deze persoon en zijn woorden. Hij deed het omdat hij zijn vader wilde helpen."
F) Vaak wanneer we kwaad worden op iemand, dan zien we niet in dat hij de situatie heel anders bekijkt dan wijzelf. Terwijl wij denken dat hij fout bezig is, denkt hij zelf dat hij goed bezig is. Aangezien hij zich gedraagt op een manier die hij zelf correct vindt, moeten we hem niet veroordelen en kwaad worden.
Blijf uzelf afvragen: "Hoe ziet de ander deze situatie?" U kan het dan nog steeds hartgrondig oneens zijn met hem, maar het begrijpen van zijn standpunt zal u helpen om te kalmeren. De realisatie dat iedereen alles anders ziet, hetzij een klein beetje anders, of heel erg anders, is een heel belangrijk gegeven bij het effectief met anderen omgaan. Hoe meer u begrijpt hoe de ander tegen de realiteit aankijkt, hoe effectiever u met hem kan communiceren. Dit feit wordt vaak over het hoofd gezien, en veroorzaakt vele negatieve effecten. Het is vooral voor getrouwde stellen belangrijk dit in te zien.
G) De Chazan Ish schreef: "Een wijs persoon zou niet kwaad worden wanneer een geestelijk gestoord persoon hem verkeerd bejegent. Dit zou onze houding moeten zijn ten aanzien van iemand die ons foutief bejegent vanwege een gebrek aan geestelijke gevoeligheid en gebrek aan goed karakter. Er is in feite geen verschil tussen iemand die gebrek aan verstand heeft en iemand die zich ongepast gedraagt.
Rabbijn Jitschak Meltzin werd nooit kwaad op iemand anders. Wanneer iemand hem beledigde dan reageerde hij daar nooit op. Hij zei: "Het is verkeerd om iemand te beledigen, en als hij dat deed, dan had hij een gebrek aan het benodigde begrip. En waarom zou ik boos worden op iemand vanwege zijn onwetenheid?"
H) Een leraar zijn geduld ten aanzien van zijn leerlingen is gebaseerd op zijn houding ten aanzien van hen.
Rebbi Jakov Neeman, Rosh Yeshiva van Ohr Jisrael, vertelde dat toen hij een student was in Lomzhe, hij het huis van zijn leraar, rabbi Moshe Rosenstein, binnen ging, en zag dat zijn leraar een leerling overhoorde over wat hij geleerd had die week. Toen rabbi Neeman hem vroeg wie dat kind was, fluisterde zijn leraar: "Hij is een kind van de Almachtige". Toen hij een verbaasde uitdrukking op het gezicht van rabbi Neeman zag, legde hij uit: "Als ik jouw gezeg had dat hij de zoon is van die en die, dan had jij gedacht dat je wist wie hij was. Maar de identiteit die een onderwijzer voor ogen moet houden is dat al zijn studenten kinderen van de Almachtige zijn."
Wanneer een leraar deze instelling heeft, dan zal hij het geduld hebben om iedere student in zijn eigen tempo te onderwijzen.
11. Technieken voor het overwinnen van woede
A) Wanneer iemand zich misdraagt tegenover u, haat hem dan niet in uw hart. Het juiste pad is om hem aan te spreken en te zeggen: "Waarom heb jij mij dit en dat aangedaan?" Wanneer hij u om vergeving vraagt, vergeef hem dan.
Wanneer u een persoon kalm aanspreekt en hem vertelt hoe u zich voelt vanwege wat hij gedaan heeft, dan zal u vaak in staat zijn om een verzoening te bewerkstelligen.
Sommigen vinden het gemakkelijker om achter iemand zijn rug om te praten, maar zij moeten zichzelf er toe brengen om de betrokken persoon zelf direkt aan te spreken. Alhoewel dit onaangenaam zou kunnen zijn is het toch zo dat de voordelen ervan de nadelen ruimschoots overtreffen. Denk er aan om gericht te blijven op het vinden van een vreedzame oplossing, en blijf constant op een beleefde toon praten.
Wanneer u niet in staat bent om iemand direct te confronteren, dan is het een succesvolle techniek om in een rollenspel een dialoog met hem te voeren. Denkt u zich in dat die persoon in de kamer is, en vertel hem hardop waarom u kwaad bent op hem. Daarna speelt u de rol van die andere persoon, en u brengt zijn verdediging zo goed als u kunt. Soms kan deze techniek ideeën naar de oppervlakte brengen die u in staat zullen stellen de ander zijn negatieve gedrag in een dusdanig licht te zien dat u uw verbittering gemakkelijker kan overwinnen.
B) Wanneer u kwaad bent vanwege een bepaalde gebeurtenis, dan heb u de mogelijkheid om uzelf te kalmeren door uzelf af te vragen: "Wat is er werkelijk zo erg aan wat er gebeurt is? Wat had erger kunnen zijn? Wat is de feitelijke schade? Wat kan ik hiervan leren zodat ik zulk soort dingen in de toekomst kan vermijden?" Hoe langer u de lijst met zulk soort vragen maakt, hoe nauwkeuriger uw perspectief zal zijn, en hou groter de kans dat u naar de situatie kan kijken op een manier die uw woede zal verminderen.
C) Wanneer u weet dat iemand iets zou kunnen doen wat u kwaad zou kunnen maken, beleef de situatie dan in gedachten, en accepteer het. Wanneer u verwacht dat iemand u zal beledigen, dan kan u zich schrap zetten, en dat zal u helpen om kalm te blijven.
Deze effectieve techniek zal u redden van vele ruzies die de neiging hebben om zichzelf te herhalen. Wanneer u verwacht dat iemand zich zal misdragen, dan bent u beter in staat om effectief met de situatie om te gaan dan wanneer het u onverwacht overvalt. Weest u zich bewust van uw mogelijkheden voor constructief gedrag in zulke situaties. Het is vooral dan belangrijk dat u uzelf voorbereidt wanneer u automatisch reageert met woede wanneer iemand tegen u spreekt op een bepaalde toon, of zich op een bepaalde manier gedraagt. Laat datgene wat u nu aanzet tot woede datgene zijn wat u aanzet tot reageren met kalm vertrouwen en creatief denken. Beeldt u zich in dat u reageert op een productieve manier en herhaal dit telkens weer totdat u er zeker van bent dat uw echte gedrag zal verbeteren.
D) Voordat u iemand om een gunst vraagt, realiseert u zich dat het zou kunnen gebeuren dat hij die gunst niet verleent.
Hoewel u strategie moet gebruiken om te proberen hem te beinvloeden om u te helpen, accepteer het wanneer hij weigert. Zelfs voordat u hem de gunst vraagt, vraagt u zichzelf af hoe u hem gunstig kan beoordelen wanneer hij de gunst weigert.
E) Wanneer u kwaad begint te worden op iemand vanwege iets wat hij deed, of juist niet deed, concentreert u zich dan op uw eigen fouten. Denkt u er aan wat u allemaal zal moeten doen om uzelf te verbeteren, en hoe u niet uw volle potentieel benut. Wanneer u bezig bent met uzelf te corrigeren, dan zullen de fouten van anderen onbelangrijk en onbetekenend zijn.
Wanneer u een fout ziet in iemand anders, probeer dan een gebied in uzelf te vinden waarin u een tekortkoming hebt die gerelateerd is aan die u ziet in die andere persoon. Wanneer u hiervan een gewoonte gemaakt hebt, dan zal u in staat zijn om uzelf te verlossen van woede.
F) Er was eens een rechtvaardige koning die één grote fout had; hij werd gemakkelijk kwaad. Om deze karakterfout te overwinnen schreef hij drie zinnen op een stuk papier, en gaf zijn bedienden de opdracht om ze aan hem te laten zien wanneer hij kwaad begon te worden. De eerste regel was: "Bedenk dat je een wezen bent dat geschapen is, en dat je niet de Schepper bent". De tweede regel zei: "Bedenk dat je vlees en bloed bent, en dat je uiteindelijk opgegeten zal worden door de wormen." De derde regel zei: "Bedenk dat er voor jouw in de toekomst geen genade zal zijn als jij zelf geen genade betoont aan anderen."
G) Zet een geldbedrag apart wat je zal weggeven wanneer je kwaad wordt. Zorg er voor dat het bedrag zo groot is dat u zich wel twee keer bedenkt voor u kwaad wordt.
H) Wanneer kwaad bent op iemand, kijk dan niet naar hem terwijl u kwaad bent; dan zal u veel sneller kalmeren.
I) Wanneer u kwaad begint te worden, denk dan aan iets anders. Eén extreme mogelijkheid is om u in te denken dat u midden op een begraafplaats staat. Probeer zo veel mogelijk details ervan voor ogen te halen, dit zal u een geheel ander perspectief geven, en u helpen om te kalmeren.
J) Wanneer er vreemden aanwezig zijn dan is het voor iemand veel gemakkelijker om zijn geduld te bewaren dan wanneer hij met zijn gezin alleen is. Wanneer u kwaad bent op een gezinslid, denkt u er dan aan hoe u zou reageren als er een vreemde aanwezig zou zijn.
Sommige mensen beweren dat zij hun woede niet in bedwang hebben, maar als er een belangrijk persoon aanwezig zou zijn, dan zouden zij zeker in staat zijn om een bepaalde mate van controle te hebben. Deze mogelijkheid kan ook benut worden wanneer er niemand anders aanwezig is, door u voor te stellen hoe u zou reageren als er iemand anders aanwezig zou zijn.
K) Wanneer u bemerkt dat u gauw kwaad wordt wanneer u over een bepaald onderwerp discusseert, vermijd dat onderwerp dan een poosje. Nadat er wat tijd verstreken is, probeer het dan nog is, en kijk of u nu wel kalm kan blijven terwijl u dat onderwerp bediscusseert.
L) Wanneer u kwaad bent op iemand, maak er dan een gewoonte van om niets tegen hem te zeggen of te doen tot de volgende dag. Door het uitstelllen van uw reactie zal u over het algemeen voldoende gekalmeerd zijn om niet iets te doen waar u later spijt van hebt.
M) Een algemeen bekende techniek voor het onder controle houden van woede, is het tot vijftig tellen (of meer als dat nodig is) wanneer u kwaad bent op iemand. Deze korte pauze helpt om de aanvankelijk sterke gevoelens te verlichten.
Iemand die constant zijn geduld verloor vanwege zijn gezinsleden leerde uiteindelijk om zijn woede te beheersen met de volgende methode: Telkens wanneer hij kwaad werd op een lid van het gezin, voordat hij dan wat zei, nam hij een slok water, en hield dat voor vijf minuten in zijn mond. Pas na vijf minuten begon hij met het bekritiseren van iemand. Tijdens die vijf minuten ebde zijn woede weg, en daarna was hij in staat om kalm te praten.
N) Rabbijn Avraham Tuvalski gaf de volgende praktische techniek: Vraag iemand in het gezin om wanneer je je geduld verliest, je op te nemen met een cassetterecorder, zonder dat jij weet dat er opgenomen wordt. Wanneer je gekalmeerd bent, beluister dan de opname. Wanneer u hoort hoe u klinkt wanneer u kwaad wordt, dan is dat een krachtige motivator om kalm te blijven.
O) Blijft u zichzelf afvragen: "Wat is mijn doel op dit moment?" Wanneer u gefocussed blijft op een bepaald doel, dan is er minder kans dat u daarvan afgebracht wordt door uw woede de vrije loop te laten tegen iemand. Als u voor het bereiken van uw doel interactie nodig hebt met een ander persoon, dan zal over het algemeen het bereiken van uw uiteindelijke doel niet verenigbaar zijn met woede aanvallen en schreeuwen. Bijvoorbeeld, een ondernemer wil dat zijn medewerker goed werk aflevert. Aanmoedigen zal dan waarschijnlijk veel effectiever zijn dan schreeuwen tegen zijn personeel.
Ouders willen dat hun kinderen goede waarden aanleren. Een vriendelijk en warm gesprek is daarvoor beter dan woedend schreeuwen. Door u bewust te blijven van uw uiteindelijke doelstellingen zal u geconcentreerd blijven op vooruitgang, en niet op zijsporen gebracht worden.
P) Een experimentele techniek voor het overwinnen van woede uitbarstingen is proberen om uw lichaamsreacties te beschrijven wanneer u kwaad wordt. Stop even met denken aan het onderwerp van uw woede en probeer te beschrijven wat er zich in uw lichaam afspeelt. Focust u zich op uw spieren, hart, maag, gezicht en handen. Deze simpele techniek doet woede verdwijnen.
Q) Hou een lijst bij van de keren dat u kwaad was. Beschrijf de situatie, de betrokken persoon, wat het onderwerp van uw woede was (bijvoorbeeld slechte service, beledigingen, pesten, geen rekening met u gehouden, of onredelijkheid).
Noteer de tijd, plaats, en uw algemene gemoedstoestand voor het incident (bijvoorbeeld vermoeid, gehaast, of gestressed). Hierdoor zal waarschijnlijk patronen gaan zien. Zoek uit wat u uzelf verteld over deze situaties. Stel daarna die zelfstatements ter discussie. De gewoonte van het opschrijven van de voorvallen samen met de weerlegging van uw houding die tot woede leidt, zal u grotere controle geven.
Sommige mensen zien dat telkens wanneer hun kennis of intelligentie ter discussie gesteld wordt zij kwaad worden. Anderen zien dat telkens wanneer hun autoriteit ondermijnd wordt zij hun geduld verliezen. Weer anderen zien dat het afkraken van hun competentie of mogelijkheden tot woede leidt. Sommigen raken van streek wanneer zij kritiek krijgen. Dit laat een persoon zien waar hij kwetsbaar is, en in welke gebieden hij aan zichzelf moet werken.
R) Wanneer een heel gezin kwaad op elkaar wordt, maak dan een kaart met een ieder zijn naam er op. Teken er op aan wanneer iemand kwaad wordt. (leg van te voren vast wat precies valt onder kwaad worden, bijvoorbeeld: schreeuwen, met deuren slaan, of beledigen) De competitie zal iedereen helpen om veel kalmer te blijven. Een prijs voor de winnaar, (speciale priveleges, of een kado) zullen de motivatie versterken.
12. Mogelijke fouten
A) Sommige mensen die slecht gehumeurd zijn maken de fout om te denken dat het hun natuur is om snel kwaad te worden, en dat ze daar niets aan kunnen doen. Dat is niet correct. Het is waar dat sommigen eerder kwaad worden dan anderen, maar iedereen heeft de mogelijkheid om aan zijn karakter te werken en het te verbeteren, als zij maar hard genoeg er aan werken.
Aangezien woede voortkomt uit gedachten en houdingen, hebben we de mogelijkheid om onze gedachten te veranderen, en daarmee onze woede onder controle te houden. Alhoewel dit moeilijk zou kunnen zijn voor sommigen, en het onrealistisch zou zijn voor hen om perfectie te verwachten, toch heeft iedereen de mogelijkheid om te verbeteren.
B) Er zijn personen die de torah bestuderen, en vele goede daden doen, maar als iemand zich misdraagt tegenover hen, dan verliezen ze alle controle. Ze spreken kwaad over die persoon tegen iedereen die maar wil luisteren, en beledigen hem zelfs publiekelijk. Wanneer zo iemand aangesproken wordt op zijn gedrag dan probeert hij zichzelf te verontschuldigen door te zeggen: "Het is niet mijn schuld. Wat kan ik er aan doen? Het is nou eenmaal mijn natuur om snel kwaad te worden." Rabbi Moses ben Maimon schreef dat we verplicht zijn om berouw te hebben wanneer we kwaad geworden zijn. In plaats dat we fout gedrag verontschuldigen door te zeggen dat we nu eenmaal kwaad zijn geworden, moeten we niet alleen berouw hebben en tot inkeer komen voor dat foute gedrag, maar ook voor het feit dat we kwaad zijn geworden.
C) Soms kan het gebeuren dat wanneer iemand aan zichzelf werkt om niet kwaad te worden, dat hij dan zo gespannen wordt dat hij juist vaker kwaad wordt dan gewoonlijk. Hij moet het dan rustig aan doen, en kalmpjes aan werken aan verbetering. Verwacht geen onmiddelijke perfectie. Blijft u kalm over kalm blijven. Uw doel moet verbetering zijn, en geen absolutie perfectie.
D) Alleen maar uzelf vertellen: "Er is geen reden voor mij om kwaad te worden" of "Het is irrationeel voor mij om kwaad op hem te worden" zal over het algemeen niet voldoende zijn voor u om niet kwaad te worden. In plaats daarvan probeer te ontdekken wat u uzelf precies verteld over een bepaald persoon of situatie en stel die houding ter discussie.
E) Sommigen zijn bang dat als ze hun woede onder controle houden, dat ze dan slechts hun woede onderdrukken, en dat hun dat schade zal toebrengen. Wij zeggen u niet om woede te onderdrukken, maar om het helemaal te verwijderen. Wij zijn in staat om op vele manieren tegen een situatie aan te kijken, en we hebben de mogelijkheid om ons een houding aan te leren waarmee we gebeurtenissen in een zodanig perspectief zien dat we niet kwaad worden. (zie hoofdstuk 3)
Als iemand niet in staat is om het perspectief waarmee hij een situatie beziet te veranderen, en hij is ook niet in staat om de dingen die hij zichzelf verteld over situaties te veranderen, dan is het raadzaam om een onschadelijke uitlaatklep voor zijn woede te vinden. Het is verkeerd om iemand te slaan of dingen te breken. In plaats daarvan kan iemand een blokje om gaan rennen, push ups doen, of spierontspannende oefeningen doen. Maar gelukkig is hij die zich de torah kijk op het leven eigen gemaakt heeft, want hij zal vrij zijn van woede en een gelukkig leven leiden.
F) Sommige mensen vragen: "Als ik niet kwaad wordt, dan krijg ik niet wat ik wil, en mensen zullen dan gebruik van me maken. Zal niet kwaad worden me daarom geen schade berokkenen?" Mijn antwoord daarop is een wedervraag: "Zal u meer geneigd zijn om iemand zijn verzoek in te willigen wanneer hij beleefd en met respect tot u spreekt, of wanneer hij tegen u schreeuwt en tiert?" Het is fout om te denken dat woede noodzakelijk is om te presteren. Het overgrote deel van de mensen kan gemotiveerd worden door takt en gezond verstand te gebruiken. Wanneer u uw doelen duidelijk vaststeld, en plannen maakt om die doelen te bereiken, dan zal u zien dat woede maar zelden nodig is.
13. Wees voorzichtig om anderen niet te corrigeren wanneer u kwaad bent.
A) Wanneer u anderen wil beinvloeden om betere mensen te worden, dan is het van essentieel belang om kalm te blijven en op een prettige manier te spreken. Worden op die manier gesproken zullen geaccepteerd worden, zo niet de eerste keer, dan wel de tweede keer.
Iemand die een leidinggevende positie heeft de belangrijke plicht om kalm en geduldig te zijn, zelfs wanneer hij te maken heeft met moeilijke mensen. De Chofetz Chayim placht rabbi Salanter te citeren betreffende leidinggeven: "Met woede en schreeuwen bereik je niets. Maar aan de andere kant is het verboden om iemand te prijzen die iets verkeerds doet. Daarom moet je veel moeite doen om wegen en manieren te vinden waarop je mensen kan bereiken zonder woede of vleierij."
B) Wanneer iemand een ander terechtwijst met woede, dan zullen ze een hekel aan hem hebben, en er op uit zijn om zijn fouten te openbaren. Maar wanneer je probeert om iemand te corrigeren op een vriendschappelijke manier en met liefde, dan zullen zij zich op dezelfde manier tegenover jouw gedragen, en waarschijnlijk luisteren naar je corrigerende woorden.
C) Wanneer u iemand moet terechtwijzen of straffen, zoals ouders en leraren vaak doen, dan moet dan gebeuren zonder woede. Uw motivatie moet zijn om uw kind of leerling te corrigeren, en niet om uw woede de vrije loop te laten. Als u woede moet laten zien om hen te beïnvloeden, dan moet het slechts een uiterlijk vertoon zijn, en geen innerlijk gevoel van woede van uw kant.
Studenten van rabbijn Josef Hurwitz van Nevardok vertelden dat wanneer hij hen berispte, dat hij dan af en toe stopte in het midden. Hij gebruikte die onderbrekeningen om bij zichzelf na te gaan dat het geen echte interne woede was wat hij voelde.
D) Rabbijn Chayiem van Volozhin schreef dat een persoon die niet in staat is om een ander terecht te wijzen op een vriendelijke toon ontslagen is van de verplichting om iemand terecht te wijzen.
E) Een leraar die gauw kwaad wordt veroorzaakt veel schade. Zo iemand wordt vaak kwaad over de verkeerde dingen of onbelangrijke zaken. En omdat hij zijn leerlingen terechtwijst met woede, zullen zij zijn kritiek over belangrijke zaken ook niet accepteren. Daarbovenop: Zijn leerlingen zullen meer leren van zijn foute gedrag dan van zijn lessen. Studenten gebruiken hun leraren als rolmodellen, en zullen zijn verkeerde karaktereigenschappen kopiëren. Een leraar met negatieve karaktertrekken die zichzelf beschouwt als een bijna helemaal perfekt persoon die zal manieren vinden om al zijn fouten en ongepast gedrag goed te praten. Evenzo, de studenten die zijn voorbeeld volgen zullen ook de verkeerde dingen van hem overnemen, en ze beschouwen als verheven daden. Zo'n onderwijzer zal constant nakomelingen naar zijn beeld blijven produceren.
F) Een zekere torahgeleerde berispte zijn gezinsleden wanneer ze een onbedachtzaam een kopje braken. Op een keer brak een gezinslid een duur kristallen gebruiksvoorwerp. De persoon zette zich schrap voor de verwachte tirade, maar er werd geen woord vuil gemaakt aan het voorval. Toen hem daar naar gevraagd werd, zei de torahgeleerde: "We zijn verplicht om voorzichtig te zijn, en geen bruikbare dingen te breken. Ik berisp iemand voor het breken van een goedkoop kopje, omdat hij het zou kunnen beschouwen als een onbelangrijk iets, en daarom onvoorzichtig zou kunnen zijn. Maar iedereen is voorzichtig met duur kristal, en als dat brak dan is dat een ongeluk, en dan is er geen noodzaak voor een terechtwijzing."
G) Als iemand u onheus bejegent, en u veroordeelt hem, dan zal hij meestal defensief reageren, en u hebt dan niets bereikt, maar alleen maar een vijand gemaakt. De schrijver van Erech Apayim schreef dat hij zichzelf meestal in hield wanneer iemand hem verkeerd behandeld had. Hij deed juist extra zijn best om vriendelijk en aardig om te gaan met die mensen. En omdat hij hen vriendelijk bejegende, behandelden zijn hem ook vriendelijk, en werden ze goede vrienden. Uiteindelijk herstelden zij de schade die zij hem hadden toegebracht. Hij schreef: "Als ik niet met geduld gereageerd had, dan had ik al de goede daden verloren die deze personen later voor mij gedaan hebben."
H) De meest effectieve manier om uw gevoelens van woede tot uitdrukking te brengen is om eerlijk te zijn en hem te vertellen dat u kwaad of gekwets bent vanwege zijn woorden of gedrag. Val die persoon niet aan door de toon waarop u spreekt, of door wat u zegt. Zeg hem zo kalm mogelijk: "Ik ben kwaad omdat je dat en dat gedaan hebt, of dat en dat niet gedaan hebt." Wanneer u hem er op aanspreekt, houd u dan verre van iedere vorm van namen noemen of schelden. Zeg hem niet dat hij lui is, geen rekening houdt met anderen, onvolwassen, ziek, of kwaadaardig is. Vertel hem precies welke daad u dwars zit. U hoeft niet in razernij te schreeuwen om de boodschap over te brengen. Als de persoon in kwestie de eerste keer geen acht slaat op uw woorden, blijf de boodschap dan kalm en volhoudend herhalen. Uw geduld zal zijn vruchten afwerpen. Als u dit moeilijk vind, denk uzelf dan in dat u effectief met de situatie omgaat. Blijf dit in uw hoofd herhalen, totdat u vertrouwen hebt in het feit dat u op een produktieve manier met de situatie kan omgaan.
14. Het kalmeren van een kwaad persoon is een daad van menslievendheid.
A) Het kalmeren van iemand die kwaad is is een goede daad. Het is ook een kunst die veel vaardigheid vereist. Wanneer iemand kwaad is dan is het over het algemeen niet effectief om hem op belerende toon citaties over woede te geven, en het zal meestal het tegenovergestelde bewerkstelligen. Probeer u in te leven in de persoon, en de situatie door zijn ogen te bekijken. Ondanks het feit dat u zijn woede als onzinnig beschouwt, er is toch iets wat, gezien vanuit zijn subjectieve perspectief, (dat is zijn unieke manier om de situatie te bekijken) zijn woede opwekt. De meest effectieve manier om iemand te kalmeren is om u bewust te worden van hoe hij de situatie ziet, en om op vaardige wijze dit perspectief te veranderen, of om de feitelijke situatie zodanig te veranderen, dat hij kalmeert.
Bijvoorbeeld: Als iemand kwaad is op iemand anders omdat hij boeken van hem geleend heeft zonder zijn toestemming, dan kan u hem uitleggen dat hij plezier kan verkrijgen van het feit dat iemand anders voordeel verkregen heeft van zijn boeken. Als hij weigert om dit te accepteren, dan zou u hem kunnen uitleggen dat het maar een klein en onbeduidend voorval was, en dat hij het belang ervan niet moet overdrijven. Als hij ook dit weigert te accepteren, dan moet u blijven zoeken naar manieren om de situatie te bezien die hij wel zou kunnen accepteren. U zou hem kunnen vragen: "Zou jij misschien vijf mogelijke manieren kunnen bedenken waarom wat er gebeurt is niet zo ernstig is, of waarom die persoon niet fout bezig was?" Deze vraag zou hem kunnen aanzetten om te gaan denken in een woede verminderende richting. Als niets wat u zegt helpt, probeer dan de situatie te veranderen door te proberen de lener er toe te brengen dat hij zijn excuses aanbiedt voor het niet vragen van toestemming.
B) Als u met iemand praat en hij wordt kwaad op u, probeer er dan achter te komen waarom hij kwaad werd. Het zou uw neerbuigende manier van spreken kunnen zijn, het onderwerp, uw toon, het feit dat u hem dit al een aantal keer verteld hebt, of het zouden persoonlijke problemen van hem kunnen zijn. De torah verplicht ons om anderen geen onnodige emotionele pijn te bezorgen, en daarom moeten we voorzichtig zijn dan we mensen niet kwaad maken. Als u ziet wat de effecten zijn van uw woorden of daden doordat u zijn gezichtsuitdrukken kan aflezen, dan kan u de benodigde wijzigingen aanbrengen in uw benadering of gedrag om hem te kalmeren wanneer hij kwaad begint te worden.
Voor de introductie van "De Poort naar het Geluk" en een index van de hoofdstukken zie HIER