Bs”d
20. Ontmoediging
1. Moeilijke levenssituaties hoeven geen ontmoediging te veroorzaken
A) “Zelfs wanneer u midden in zwaar lijden zit, geef de hoop dan niet op.” Soms is uw situatie zo negatief en hopeloos dat u totaal geen hoop hebt voor de toekomst. U zegt tegen uzelf: “Mijn leven is zo'n puinhoop, ik denk niet dat dat ooit nog zal veranderen.”
Zulk soort gedachten zullen leiden tot zeer pijnlijke gevoelens. De Torah geleerden adviseerden ons om nooit de hoop op te geven. Vraag uzelf: “Welk bewijs heb ik dat de dingen nooit zullen verbeteren?” Hoewel u misschien geen garantie hebt dat de dingen zullen verbeteren, u kan er toch niet zeker van zijn dat ze niet zullen verbeteren. Het is heel dom om alle hoop op te geven terwijl uw hele situatie in korte tijd dramatisch zou kunnen verbeteren.
Rabbijn Avraham van Slonim vertelde van een generaal die een rapport ontving dat de vijand door zijn verdedigingslinie heen gebroken was. De generaal was zichtbaar geschokt door deze boodschap en zijn gezichtsuitdrukking gaf wanhoop aan. De vrouw van de generaal zei tegen hem: “Ik heb net een ergere boodschap ontvangen dan jij.” “Zeg me wat het is” zei de generaal. “Aan je gezicht te zien heb je alle hoop opgegeven” zei zijn vrouw. “Ontmoediging is erger dan het verlies van onze verdedigingslinie.” “Evenzo” zei de Rabbijn van Slonim, “Je ontmoedigd voelen vanwege een mislukking is erger dan de mislukking.”
B) Een inwoner van Bne Brak kwam eens naar de Chazan Ish en vertelde hem dat hij verdronk in zijn vele problemen. Toen hij hem bemoedigde zei de Chazan Ish tegen hem dat ontmoediging gevaarlijker is dan enige tegenslag. De Torah geleerden zeggen ons dat zelfs wanneer de vijand een zwaard tegen je nek houdt, dat je dan niet de hoop moet opgeven om gered te worden. Toen hij dit zei plaatste de Chazan Ish zijn vingers op zijn nek, en zei dat de Torah geleerden letterlijk spraken over een zwaard geplaatst op iemand zijn nek.
Rabbijn Immi was gevangen door een groep gevaarlijke criminelen en zijn leven was in gevaar. Toen één van de Torah geleerden hier van hoorde gaf hij de hoop op dat Rabbijn Immi ooit gered zou worden, en hij verzocht dat de doodskleden voor hem klaargemaakt zouden worden. Rabbijn Shimon ben Lakish zei echter: “Ik ga Rabbijn Immi redden. Of ik dood hen, of ik word gedood.” Rabbijn Shimon ben Lakish ging naar de ontvoerders van Rabbijn Immi en overrede hen om Rabbijn Immi vrij te laten zonder een gevecht.
In een ander incident namen criminelen Zeer bar Chanina gevangen. Rabbijn Ammi en Rabbijn Shmuel gingen naar hen toe om hen er toe te brengen om hem vrij te laten. De hoofdman van de criminelen weigerde en zei: “Alleen een wonder kan zijn leven redden.” Terwijl ze aan het praten waren kwam er een boodschapper binnen die zei tegen de hoofdman: “Met dit zwaard heeft Bar Netzer uw broer vermoord.” Tijdens de schok en de opwinding die er volgde op dit bericht wist Zeer bar Chanina te ontsnappen.
C) Zelfs wanneer iemand zich in een situatie bevind waarin hij gevaar loopt gedood te worden, dan moet hij oppassen dat hij niets doet om het proces te versnellen. Er is altijd een kans, hoe klein ook, dat iemand gered wordt van wat er uitzag als een totaal hopeloze situatie.
D) Jozef werd verkocht als een slaaf door zijn broers. Maar die ervaring van uiterste vernedering leidde er toe dat hij een groot leider werd. Tamar werd afgewezen, maar deze afwijzing leidde er toe dat zij de moeder werd van de Davidische dynastie. Van deze en andere gebeurtenissen in de Torah leren we dat telkens wanneer we ontmoedigd worden door tegenslagen in ons leven, dat we dan voorbarig reageren. Onze donkerste momenten kunnen leiden tot ons grootste fortuin.
E) Iemand die in een moeilijke situatie zat schreef aan Rabbijn Jitschak Hutner: “Er is niets wat ik kan doen om de situatie te veranderen.” Rabbijn Hutner antwoordde: “We kunnen altijd bidden. Er is enorm veel kracht in een hoofdstuk uit de Psalmen wanneer het gezegd wordt met een gebroken hart en diep gevoel.”
F) Vaak, wanneer u veel tijd, geld, en energie steekt in een project wat de moeite waard is, dan zullen sommige mensen u tegenwerken. Het is gemakkelijk om u in zo'n situatie ontmoedigd te voelen. Rabbijn Jechezkel Levenstein schreef aan iemand die in zo'n situatie zat: “Schenk geen aandacht aan hen die u tegenwerken. Elk waardevol project zal obstakels en tegenstand tegenkomen.” Wanneer u zich realiseert dat het normaal is dat mensen tegenwerken wanneer u probeert iets te bereiken, dan zal u dat veel makkelijker kunnen tolereren en zal u gemakkelijker de problemen daardoor veroorzaakt kunnen overwinnen.
G) Wanneer u wanhoopt, realiseer u dan wat een grote prestatie het is om te proberen om ondanks die wanhoop door te gaan. Vele mensen voelen zich gedeprimeerd vanwege hun wanhoop, maar iedereen heeft de mogelijkheid om nog hoger te groeien door die wanhoop geen obstakel te laten zijn op uw pad. U kan wanhoop zien als een instrument voor groei, en dit kan leiden tot grote prestaties.
H) Viktor Frankl, een Joodse arts die in de tweede wereldoorlog in de concentratiekampen Auswitch en Dachau zat, vertelde: “Ik herinner me mijn dilemma in een concentratiekamp toen ik geconfronteerd werd met een man en een vrouw die dicht tegen zelfmoord aan zaten. Ze hadden me beiden verteld dat ze niets meer verwachtten van het leven. Ik vroeg hun of het echt de vraag was wat zij van het leven verwachtten. Was het niet de vraag wat het leven van hen verwachtte? Ik suggereerde dat het leven iets van hen verwachtte.
Degene die wanhoop en ontmoediging voelt die stelt zich de verkeerde vraag. Hij vraagt wat de wereld hem geeft. Zo gauw als hij de vraag verandert naar welke goede daden hij kan doen, dan zal hij altijd in staat zijn om een antwoord te vinden.
I) Sommigen voelen zich ontmoedigd. En dan nemen ze aan dat deze gevoelens feiten zijn; het feit dat ze zich ontmoedigd voelen zien ze als “bewijs” dat er geen hoop is.
Maar gevoelens geven alleen maar iemands huidige geestelijke toestand weer. Ze kunnen niet de toekomst voorspellen. Zij kunnen zichzelf afvragen: “Bewijzen mijn huidige gevoelens dat er werkelijk geen hoop is?” Natuurlijk niet. Er is nooit onweerlegbaar bewijs dat uw huidige situatie niet zal verbeteren. Door te geloven dat er geen hoop is brengt u uzelf veel schade toe. Adopteer de houding: “Het is altijd mogelijk dat de toekomst veel rooskleuriger zal blijken te zijn dan ik nu denk. Welke constructieve actie kan ik nu ondernemen om verbetering aan te brengen?”
2. Ambitie voorkomt ontmoediging.
A) Rabbijn Eliyahu Dessler schreef: Wanneer u iets echt ambieert, dan zal u de hoop niet opgeven. De hoop opgeven is een teken dat u gebrek aan ambitie heeft om dat doel echt te bereiken.
Rabbijn Levi Jitschak uit Berditchev reisde een grote afstand om geld in te zamelen voor een belangrijk doel, maar hij slaagde er niet in om de fondsen werven. Hij was gedeprimeerd vanwege al de tijd die hij er in geïnvesteerd had, en besloot dat hij de volgende keer gewoon thuis zou blijven om de Torah te bestuderen. Diezelfde dag werd hem verteld dat er iemand die op stelen betrapt was naar de gevangenis gebracht was waar hij erg geslagen werd. Rabbijn Levi Jitschak voelde medelijden met de man die erg zwaar gestraft werd, en hij slaagde er in om een vervroegde vrijlating voor hem te verkrijgen. Naderhand zij Rabbijn Levi Jitschak tegen de dief: “Denk er aan hoe je geslagen bent in de gevangenis, en wees van nu aan voorzichtig dat je je negatieve gedrag niet meer herhaalt.” De dief antwoordde hem: “Waarom zou ik? Ik was deze keer niet geslaagd in mijn opzet, maar ik hoop dat ik de volgende keer meer succes zal hebben.”
Toen hij dit hoorde zei rabbijn Levi Jitschak: “De woorden van die dief gelden ook voor mij. Ik was deze keer niet succesvol in het fondsen werven, maar dat hoeft me er niet van te weerhouden om het nog een keer te proberen. Misschien ben ik volgende keer wel succesvol.”
B) Wanneer u een Torah geleerde wil worden en u vindt het moeilijk om te studeren, laat u dan niet ontmoedigen en stop er niet mee. Alle begin is moeilijk, maar er staat u niets in de weg wanneer u een sterke wil hebt om te presteren. Het belangrijkste is dat u vastbesloten bent om succesvol te zijn.
3. Wanneer u gelooft dat u iets kan doen, dan zal u beter in staat zijn om het daadwerkelijk te doen.
A) Een wijs persoon probeert te verkrijgen wat hij nodig heeft, en zal niet ontmoedigd worden door te denken dat het te moeilijk is voor hem. Gebruik uw intelligentie en uw vermogen om rationeel te denken, en dan zal u vaak succesvol zijn.
Wanneer u ontmoedigd bent dan zal u niet in staat zijn om helder te denken en dan zal u waarschijnlijk mogelijkheden over het hoofd zien waar u van had kunnen profiteren. Wanneer iets belangrijk voor u is, denk dan niet op een negatieve manier. Probeer in plaats daarvan aan een aantal plannen te denken. Eén van die plannen zou kunnen werken. Hoe optimistischer u bent, en hoe meer vertrouwen u hebt, hoe groter uw kans van slagen.
B) Het grootste obstakel voor het veranderen van onszelf, is ontmoediging.
Door de optimistische instelling te hebben dat u kan verbeteren, overwint u automatisch het grootste obstakel. Geloof dat u kan verbeteren, en dan zal u het zeker kunnen doen.
Wanneer u sceptisch bent over uw mogelijkheid om te veranderen, dan is uw grootste vijand uw scepticisme. Wanneer u dat obstakel overwonnen hebt, dan zal de rest eenvoudiger zijn.
Probeer te denken aan keren dat u in het begin dacht dat u niet in staat zou zijn om iets te doen, maar waar bleek dat u dat wel kon. Dit kan u leren dat uw gevoel dat iets onmogelijk is niet noodzakelijkerwijs betekent dat het echt niet mogelijk is.
C) Wanneer iemand de verantwoordelijkheid voor een belangrijk project op zich neemt, dan zal hij een bepaalde mate van goddelijke hulp ontvangen om succesvol te zijn.
Toen Rabbijn Moshe Schwab op een fondsenwervingreis was voor de Gateshead Talmoed academie, toen ontmoette hij iemand die probeerde fondsen te werven voor een Torah leerhuis voor getrouwde mannen wat hij opgezet had. Hij klaagde er over dat het moeilijk was om de benodigde hoeveelheid geld bij elkaar te krijgen. Rabbijn Schwab vroeg hem: “Wat gaat u nu doen met de getrouwde Torah studenten die u financieel ondersteunt?” “Ik heb geen keus” antwoordde de man “ik zal sommige leden van mijn instituut moeten vragen om te vertrekken.” Rabbijn Schwab antwoordde hem: “Dat is uw fout, en de oorzaak van uw gebrek aan succes. Wanneer u juist meer mensen toelaat tot uw instituut, dan zal u meer kans hebben om succesvol te zijn in uw ondernemingen.”
D) Voel u nooit ontmoedigd over een relatie met een ander persoon die niet succesvol is. Ondanks dat u op dit moment voelt dat er geen hoop is dat u een positieve relatie kan hebben met een familielid of echtgenoot of echtgenote, of een vriend, kan die situatie snel veranderen. Zelfs een zeer stijfkoppig persoon kan veranderen. Wanneer u gelooft dat u iemand kan beïnvloeden om op een positieve manier met u om te gaan, dan zal u op een positieve manier met die persoon omgaan, en dit zal dan waarschijnlijk een positief effect hebben op de hele relatie.
4. Wanhoop nooit over het genezen van een ziekte
A) Wanneer iemand ziek is kan de Almachtige hem altijd genezen.
Wanneer iemand die ernstig ziek is de hoop opgeeft om beter te worden, dan zal dit hem verder verzwakken. Maar wanneer hij optimistisch blijft dat door de wil van de Almachtige er altijd de mogelijkheid is dat hij beter wordt, dan zal hij hier zowel geestelijk als lichamelijk voordeel van hebben.
B) Zelfs wanneer een arts zegt dat er geen hoop op genezing is, dan moet men niet opgeven. Er is een zeer groot aantal gevallen waarin de dokter de hoop had opgegeven, en de patiënt toch herstelde. Alhoewel het onverantwoordelijk is om een betrouwbaar medisch advies te negeren wanneer er iets gedaan kan worden, is het toch zo dat ook artsen menselijk en feilbaar zijn. Het is belangrijk dat ook artsen zelf zich dit realiseren, en zelfs wanneer de vooruitzichten erg slecht zijn zouden ze zich moeten realiseren dat alhoewel we niet op wonderen kunnen vertrouwen, medische wonderen toch regelmatig voorkomen.
Wanneer Rabbijn Jehoshua Leib Diskin verteld werd dat de dokter een patiënt had opgegegeven, dan was zijn commentaar: “Een dokter heeft het recht om te genezen, maar wie heeft hem het recht gegeven om te wanhopen?”
Een jong stelletje wat een aantal jaar getrouwd was zonder kinderen werden door hun arts verteld dat zolang als ze zich zouden houden aan de regels van de reinheid van het huwelijk, dat het dan voor hen onmogelijk zou zijn om kinderen te krijgen. Zij gingen te rade bij Rabbijn David Kronglas, verbonden aan de Neer Israel Talmoed academie, die urenlang met hen sprak. Hij legde er de nadruk op dat alles in de hand van de Almachtige is. De conclusies van de doktors zijn niet bindend voor Hem. Hij slaagde er in om zijn sterke geloof op hen over te dragen, en zij verlieten zijn kantoor met het vreugdevolle vertrouwen dat hun lot in de handen was van Degene die zij konden vertrouwen. Binnen een jaar werden zij gezegend met een baby, een meisje.
5. Twijfel nooit aan de mogelijkheid dat u geestelijk kan groeien.
A) Een zieke kan zijn situatie op twee manieren onnodig verslechteren. Hij kan zich vergissen en van zichzelf denken dat hij niet ziek is en daarom niet naar de dokter gaan en niet de medicijnen krijgen die hij nodig heeft. De tweede mogelijkheid is het tegenovergestelde, hij zou erg ziek kunnen zijn, maar hij verergert zijn situatie door te denken dat hij veel zieker is dan hij in werkelijkheid is, en daardoor geeft hij alle hoop op om ooit nog te genezen. Hij verergert zelf de schade van zijn ziekte door zijn wanhoop.
Dit is zeer belangrijk voor een zieke om in de gaten te houden. Maar het is ook heel belangrijk op het gebied van geestelijk welzijn. Iemand die zich niet bewust is van zijn fouten en tekortkomingen die zal niet werken aan zelfverbetering. Maar wanneer hij de mate van zijn negatieve kwaliteiten en gedrag overdrijft, dan zal hij ontmoedigd worden, en dat zal hem er van weerhouden om te verbeteren.
B) Wanneer iemand ontmoedigd is en de hoop opgeeft, dan is dat omdat hij het gevoel heeft dat er geen mogelijkheid is dat zijn situatie verbeteren zal. Maar in geestelijke zaken en karakterverbetering heeft iemand altijd de mogelijkheid om te veranderen en te groeien, en daarom is wanhoop altijd ongepast.
Wanneer we veel gebreken zien in onszelf dan is het onze keus of we de moed verliezen en opgeven, of dat we de situatie zien als een uitdaging en extra ons best doen om te verbeteren.
C) Wanneer u werkt aan het verbeteren van uzelf dan is het niet moeilijk om de moed te verliezen omdat u niet veel vooruitgang ziet. Blijf proberen en geef niet op. Elk klein beetje vooruitgang is succes.
Leer om zelfs het kleinste beetje vooruitgang te waarderen. Wanneer u één keer minder kwaad wordt dan voorheen, of minder erg kwaad wordt, dan is dat vooruitgang. Wanneer u een klein beetje vriendelijker spreekt tegen anderen, dan is dat vooruitgang. Als de kwaliteit van uw gebeden ook maar een heel klein beetje verbeterd is, dan is dat vooruitgang. Hoe meer vreugde u voelt over elk klein beetje verbetering, hoe groter de kans dat u zal blijven proberen om te verbeteren. Hetzelfde geldt voor de andere onderwerpen in dit boek; wanneer u zich iets minder neerslachtig voelt dan voorheen, wees dan blij met de vooruitgang, en blijf proberen om te verbeteren.
D) Sommige mensen worden depressief wanneer zij denken aan de jaren die voorbij gegaan zijn sinds zij voor het eerst begonnen te denken aan zichzelf te verbeteren. Zij zouden tegen zichzelf kunnen zeggen: “Er is geen hoop meer, omdat ik tot nu toe niet verbeterd ben.” Maar dat is fout. Het is nooit te laat om te veranderen. Het is waar dat uw vorige pogingen niks opgeleverd hebben, maar welk bewijs hebt dat u nu niet zal slagen? U hebt daar natuurlijk geen bewijs voor. Er zijn genoeg mensen die het gelukt is om zichzelf te verbeteren na vele valse starten. Vergroot uw vastbeslotenheid en probeer het opnieuw. Proberen om aan uzelf te werken is op zich al een vorm van succes.
E) Er is een zeer ernstige fout die veel mensen maken wanneer ze denken aan de perfectie van de grote Torah geleerden en rechtvaardigen uit het verleden. Zij zien alleen het eindresultaat van alle jaren dat deze grote mannen bezig geweest zijn om aan zichzelf te werken, en ze zien niet de problemen die ze moesten overwinnen. De indruk wordt dan gegeven dat zij groot waren geboren en dat ze geen moeite hebben moeten doen om zo te worden. Wij kennen niet de innerlijke strijd die zij hebben moeten voeren, of hun fouten en struikelingen onderweg. Het gevolg hiervan is dat wanneer een zeer gemotiveerd persoon obstakels en valkuilen tegenkomt onderweg, dat hij dan ontmoedigd wordt en wil opgeven. De waarheid is dat iedereen zich soms terneergeslagen voelt. Verwacht niet dat uw pad gemakkelijk zal zijn. Ongeacht hoe vaak u struikelt, blijf opstaan, en ga door met uw pogingen, en dan zal u uiteindelijk gegarandeerd succesvol zijn.
Rabbijn Moshe uit Kobrin zei tegen zijn volgelingen dat zelfs wanneer ze serieuze fouten maken ze niet de moed moeten verliezen. Ze moeten zich daarentegen wel richten op zichzelf verbeteren in de toekomst. Om dit punt te verduidelijken vroeg hij een volgeling van hem die opgegroeid was op een boerderij: “Reed jij op een paard?” “Ja” zei de man “heel regelmatig.” “Is het ooit gebeurd dat je van het paard afviel?” vroeg Rabbijn Moshe. “Heel wat keren” zei de volgeling. “En wat deed je dan?” vroeg Rabbijn Moshe. “Dan klom ik weer op het paard, en reed verder” was het antwoord. “Dit is hoe we op onze fouten moeten reageren” zei Rabbijn Moshe. “Geef nooit op. Ongeacht hoe vaak je valt, blijf het proberen.”
F) Wanneer iemand aan zichzelf werkt in geestelijke zaken, dan zal hij ontdekken dat hij zijn ups en downs heeft. Het is makkelijk om de moed te verliezen wanneer iemand ontdekt dat hij op een lager nivo zit dan voorheen. Rabbijn Tsadok Hacohen richtte zichzelf hierop toen hij zei: “Het is onmogelijk voor iemand om een grote geestelijke verheffing te ondergaan zonder dat hij eerst omlaag gegaan is.”
Het is niet redelijk om constant succes te verwachten. Bezie elke mislukking als een opstapje naar grotere groei.
G) Eén van de groten op het gebied van karaktervorming van deze tijd schrijft: “Het is normaal voor iedereen om zijn ups en downs te hebben. Iemand die toegewijd is aan het bestuderen van de Torah en aan geestelijke groei moet zich extra bewust zijn van het feit dat iedereen door periodes heen gaat dat hij het gevoel heeft dat hij niet groeit. Deze wetenschap zal het gevoel van ontmoediging en depressie wat met deze dagen gepaard gaat sterk verminderen.
Wanneer u constante groei eist zonder af en toe een terugval, dan zal u waarschijnlijk zeer van streek zijn wanneer u voelt dat u niet groeit. Vooral jonge mensen stellen vaak aan zichzelf eisen die onrealistisch hoog zijn, hetgeen leidt tot onnodige neerslachtigheid. Alhoewel u moet blijven proberen te verbeteren, accepteer uzelf wanneer u geen merkbare vooruitgang boekt. Alhoewel het tegenstrijdig lijkt is het toch zo dat door uzelf te accepteren zelfs wanneer u niet zoveel groeit als u zou willen, u beter in staat zal zijn om te groeien dan wanneer u uzelf veroordeelt.
6. Laat perfectionisme geen ontmoediging veroorzaken
A) “Het wordt niet van u verwacht dat u het hele werk afmaakt.” Spreuken der vaderen 2:21 Vaak is iemand voornamelijk ontmoedigd omdat hij zich doelen gesteld heeft die voor hem onbereikbaar zijn. Hoewel we veel meer kunnen doen dan we denken, zijn we toch beperkt in wat we kunnen doen. We moeten redelijke doelen stellen. Onze geleerden zeggen ons dat er niet van ons verwacht wordt dat we het hele werk afmaken. Er is heel veel Torah om te bestuderen en heel veel goede daden om te doen. Iemand die te veel van zichzelf eist die zal zich waarschijnlijk gefrustreerd en ontmoedigd voelen en zal waarschijnlijk stoppen. Daarom is het belangrijk om u bewust te zijn van uw beperkingen. Maar sommigen zullen het gevoel hebben dat wanneer ze niet perfect kunnen worden en niet alles kunnen doen wat er gedaan moet worden, dat ze er dan net zo goed niet aan kunnen beginnen. Maar in dezelfde Mishna waar staat dat er niet van u verwacht wordt om het werk af te maken, daar staat ook dat u niet vrij bent om er helemaal van af te zien. Kies de middenweg. Probeer zoveel mogelijk te doen, maar realiseer u dat u niet alles kan doen. Leer om er blij mee te zijn om te proberen te verbeteren zonder dat u gefrustreerd wordt omdat u niet alles kan doen wat u zou willen.
B) Wanneer een dwaas overweegt om een boek te bestuderen, dan kijk hij eerst hoe lang het is, en dan zal hij vaak besluiten om er niet aan te beginnen. Een wijs man probeert te leren wat hij voor zich heeft, en hij maakt zich geen zorgen over hoeveel er is te leren. Eén hoofdstuk weerhoudt hem er niet van om een ander hoofdstuk te leren. Hij weet dat als hij maar één bladzijde leert, dat hij dan al voordeel geboekt heeft, omdat hij nu over de kennis beschikt van die ene bladzijde. Hij leert beetje bij beetje totdat hij uiteindelijk een heleboel kennis vergaard heeft.
C) Rabbijn Israel Salanter placht te zeggen: “Er is geen ergere ziekte dan ontmoediging.” Soms kan iemand al zijn fouten en gebreken zien en geeft hij de hoop op dat hij ooit zal verbeteren. Maar als het om financiële rijkdom gaat, dan probeert een mens om zoveel mogelijk geld te vergaren, ook al zal hij nooit rijk worden. Iemand die lichamelijk pijn lijdt, die probeert de pijn zo veel mogelijk te verlichten, ook al kan hij er niet helemaal van af komen. Rabbijn Israel zei dat onze houding ten aanzien van het afzien van kwade zaken en het doen van goede daden hetzelfde moet zijn. Zelfs wanneer iemand verre van perfect zal blijven, dan moet hij toch proberen om zo veel mogelijk goede daden te doen, en om af te zien van zo veel mogelijk overtredingen.
D) Wanneer iemand lijdt aan de ziekte van ontmoediging dan wordt dat een deel van de hele manier van hoe hij tegen het leven aankijkt. Maar ontmoediging is alleen voor dwazen. Een dwaas denkt dat wijsheid net zo moeilijk te verkrijgen is als de duurste edelsteen. Hij geeft de pogingen om het te verkrijgen op en daarom blijft hij een dwaas. Maar de wijze die verwerft vandaag een klein beetje, en morgen nog wat, totdat hij heel veel wijsheid verworven heeft. Iedereen die rationeel denkt die zal niet ontmoedigd worden op het gebied van persoonlijke groei en het verkrijgen van wijsheid. Hij realiseert zich dat perfectie onmogelijk is en niet van hem verwacht wordt. Constante verbetering is wat er verwacht wordt, en iedereen heeft de mogelijkheid om te verbeteren.
E) Er is een bekende uitspraak van Rabbijn Israel Salanter; “Wanneer iemand werkt voor de gemeenschap, dan moet hij drie voornemens maken: Wees voorzichtig om niet kwaad te worden. Wordt niet moe. En voel niet de noodzaak om het werk wat je begonnen bent af te maken.” Rabbijn Jitschak Hutner gaf als commentaar op het laatste gedeelte dat we constant moeten denken aan Abraham die zijn zoon Izak offerde. Het is interessant dat dat een daad is die Abraham begon, maar die nooit is afgemaakt. Maar we zien nergens de gedachte dat omdat hij de daad niet afgemaakt heeft, dat het daarom niet zo'n heel grote goede daad was.
7. Het overwinnen van ontmoediging
A) De realisatie dat onze kracht wel eens onvoldoende zou kunnen zijn moet ons niet in totale passiviteit doen wegzakken. Zie nooit af van het doen van een goede daad omdat de problemen onoplosbaar lijken. Hou in gedachten dat we een machtige Helper hebben in de Almachtige bij al onze goede ondernemingen. Laten wij ons deel doen, de Heer zal de rest doen.
B) Vertrouwen dat u zal slagen is belangrijk bij het verwerven van wijsheid. Sommige mensen verliezen de moed al voordat ze beginnen. Maar dat is de houding van een dwaas. Rabbijn Simcha Zissel gaf een vergelijking: Wanneer sommige paarden een hoge berg zien, dan worden ze zo bang dat ze stil blijven staan voordat ze bij de berg aankomen. Dat is hoe een dwaas zich gedraagt. Als hij niet zo bang zou zijn, dan zou hij door experimenteren voor zichzelf zien of hij de berg wel of niet kan beklimmen. Wanneer hij het probeert, dan zal hij zien dat hij hoge bergen kan beklimmen, zolang als hij maar één stap tegelijk neemt.
Leer om met moeilijke levenssituaties om te gaan door één stap tegelijk te nemen. Zie wat u moet doen niet als een berg die u in één sprong moet beklimmen. Verdeel taken in kleine stapjes die u beetje bij beetje kan overwinnen. Richt u op de taak waar u nu mee bezig bent, en verheug u in elk klein beetje wat u doet.
C) Zelfs wanneer u zich in een bijzonder moeilijke situatie bevindt waarvan u voelt dat er geen ontsnappen mogelijk is, probeer dan raad in te winnen bij een wijs man. Zelfs wanneer hij niet in staat is om de situatie volledig op te lossen, dan zal hij het misschien gedeeltelijk kunnen oplossen.
D) In veel gevallen is een gebrek aan succes het gevolg van een probleem in de persoon zelf, en niet van een externe oorzaak of situatie. Daarom helpt het vaak niet om van de ene plaats naar de ander te verhuizen. Iemand moet zelf verbeteren. Er is het welbekende verhaal van de vogel die een kwalijke reuk verspreidde. De vogel gaf de schuld aan de plaats waar hij was, en vloog verder en verder weg. Maar omdat hij zelf het probleem was bleef hij de noodzaak voelen om verder en verder weg te vliegen, waar hij ook heen vloog. Maar dit zou nooit het probleem oplossen. Evenzo zou iemand die ontmoedigd is het gevoel kunnen hebben dat verhuizen de oplossing is, maar wanneer het probleem in hem zelf zit, dan is er maar één oplossing. Hij moet dan uitzoeken wat zijn persoonlijke fouten zijn en er aan werken om ze op te lossen. Alleen dan zal hij succesvol kunnen zijn.
E) Ontmoediging heeft geen basis in de realiteit. Het is alleen maar een waandenkbeeld wat u er van weerhoudt om te verbeteren. Zo gauw als u zich realiseert dat er geen echte noodzaak is om de hoop op te geven, dan zal de bakstenen muur gebouwd door ontmoediging verdwijnen.
Eén suggestie om een verandering in houding te bewerkstelligen, is om te zien dat er anderen zijn die minder natuurlijke vaardigheden en talenten hebben dan u, en die toch in staat geweest zijn om heel veel te bereiken.
F) Wanneer u zich ontmoedigd voelt over een gebrek aan vooruitgang in uw Torah studie of in uw persoonlijke groei, kijk dan een paar jaar terug, en zie wat een vooruitgang u geboekt hebt sinds u begonnen bent. Dit bewijs uit ervaring zal u onweerlegbaar bewijzen dat u wel degelijk vooruitgang kan boeken. Omdat u al vooruitgegaan bent hebt u een goede basis om er van uit te gaan dat u kan doorgaan met verbeteren.
G) Wanneer u ontmoedigd bent dan zal u waarschijnlijk mislukkingen en teleurstellingen uit het verleden herinneren. Dit zal tot meer emotionele pijn leiden en uw ontmoediging verergeren. Doe een bewuste poging om positieve momenten uit uw leven te herinneren. Zelfs wanneer u maar één keer kan herinneren dat u u goed voelde over uzelf, of maar één keer dat u zelfvertrouwen en kracht toonde, dan hebt u toch een bron die u uw leven lang kan gebruiken. Herinner u kalmpjes de positieve gevoelens die u toen ervoer, en realiseer u dat omdat u één keer zelfvertrouwen en kracht ervaarde, u door kan gaan met dat te ervaren in de toekomst.
8. Ontmoediging in Torah en Talmoed studies.
A) Iemand die probeert de Torah te bestuderen die hoeft nooit ontmoedigd te worden vanwege het gevoel dat hij intellectueel tekort schiet. Het komt vaak voor dat mensen die het in het begin heel moeilijk vinden om te begrijpen en te onthouden wat ze leren, dat die uiteindelijk succesvol zijn vanwege hun ijver.
B) Sommige mensen zijn ongelukkig als ze de Torah bestuderen omdat ze graag zeer grote geleerden willen worden, en ze verliezen de hoop daarop. Ze zijn vaak teleurgesteld in zichzelf, en klagen dat anderen hun niet genoeg helpen. Om te beginnen, het criterium voor grootheid in geleerdheid hangt af van de kennis van de persoon in verhouding tot de kennis van anderen in zijn generatie. Iemand die ijverig studeert zal meestal een relatief hoog nivo bereiken. En wat belangrijker is, iemand die de Torah bestudeert, die verheft zichzelf, en zelfs iemand met een matige intelligentie kan een hoog nivo van competentie bereiken als hij geduldig genoeg is om door te gaan met studeren. Studeer en u zal groeien.
C) Wanneer iemand zich ontmoedigd voelt in zijn Torah studies en hij zijn voornemen om vooruit te gaan wil versterken, dan moet hij voorzichtig zijn om in het begin geen doelen te stellen die te moeilijk zijn om te verwezenlijken. Hij moet zich concentreren op zijn goede fortuin dat hij de kans heeft om de Torah te bestuderen.
D) Iemand die in zijn jeugd geen Torah gestudeerd heeft die zal ondervinden dat hij gemakkelijk ontmoedigd wordt omdat hij geen grote Torah geleerde kan worden. Velen denken dat alleen een Torah geleerde kan worden waneer je in de jeugd begonnen bent met het leren van de Torah. De Chazan Ish schreef dat zelfs iemand die op latere leeftijd begonnen is met het bestuderen van Torah zich als doel moet stellen om een zo groot mogelijke Torah geleerde te worden. Ontmoediging is een wrede verwoester. Zolang als u zich maar niet laat ontmoedigen zal u in staat zijn om grote hoogten te bereiken.
E) De Talmoed vertelt dat Rabbijn Praida een les 400 keer moest herhalen tegen een bepaalde student voordat hij het begreep. Dit wordt meestal aangehaald als een voorbeeld van hoeveel geduld je nodig hebt om een leraar te worden. Maar we kunnen ook de moed en het doorzettingsvermogen van de leerling zien. De meeste mensen zouden opgeven na 20 of 30 pogingen, en zeggen dat ze niet intelligent genoeg zijn om het onderwerp te begrijpen. Deze leerling begreep dat hij het uiteindelijk zou begrijpen als hij elk punt maar vaak genoeg zou horen. Wanneer u zegt dat u iets niet kan begrijpen, hoeveel keer hebt u het dan geprobeerd voordat u het opgeeft? Iedereen die niet geestelijk gehandicapt is die heeft een gigantische mogelijkheid om bijna alles te begrijpen, als hij maar het geduld heeft om de ideeën vaak genoeg te horen. Maar trots verhindert dat, en ook frustratie. Maar een waarheidszoeker maakt zich niet druk om wat anderen denken, en hij houdt zijn oog op het doel.
F) Een voorname oorzaak van depressie onder Torah studenten is het gevoel dat ze niet succesvol zijn in hun Talmoedische studies. Eén van de grote Talmoed geleerden van onze generatie, Rabbijn Jaakov Kaniëwskie, schreef het volgende over dat probleem: “Velen denken dat het voornaamste succes in Talmoed studies is om in staat te zijn om op originele ideeën te komen. Als een student niet in staat is om met originele ideeën te komen, dan beschouwt hij zichzelf als een mislukking, en voelt veel pijn. Dit is een fout. Met originele ideeën komen is slechts één onderdeel van de studie. Het voornaamste criterium voor succes in Talmoed studie is om elk onderwerp goed te begrijpen met alle details en hun redenen. Iedereen die dit onder de knie heeft is de titel “Torah geleerde” waardig. Wanneer iemand niet elk detail begrijpt, dan moet hij op zijn minst weten wat het is dat hij niet begrijpt, en wat hem precies dwars zit. Wanneer een student een algemeen gevoel van vaagheid heeft, dan moet hij het materiaal nog eens opnieuw bekijken en de ideeën met anderen bespreken totdat hij het begrijpt.
In een ander artikel over dit onderwerp gaf de Rabbijn bemoedigende woorden: “Het gebeurt regelmatig dat een jonge student een Talmoed academie in gaat en twee of drie jaar ijverig leert, en veel plezier heeft in zijn studies. Maar daarna komt er een crisis, en hij verslapt in zijn studies, en hij vertoont tekens van depressie en ontmoediging. Hij voelt zich niet succesvol in zijn studies, en hij denkt dat hij niet de capaciteiten heeft om echt te groeien. Wanneer hij er eenmaal van overtuigd is dat hij incompetent is, heeft hij geen plezier meer in zijn studies. Vaak is de oorzaak van dit gevoel dat anderen hem niet zo hoog aanslaan als hij zou willen dat zij zouden doen, of vanwege jaloezie over het succes van een andere student. Maar de waarheid is dat elke student die zijn best doet voor zijn Torah studies succesvol is. Elke bladzijde van de Talmoed die hij kent is op zichzelf al een succes. Elke Tosefot (commentator) die hij kent is op zichzelf een succes. Wanneer een student leert, dan ontwikkelt hij zijn studiemogelijkheden. Wanneer hij doorgaat met studeren, dan zal hij beetje bij beetje groeien naar een Torah geleerde. Er zijn veel grote Torah geleerden die in hun jeugd beschouwd werden als niet succesvol en niet al te slim, maar die volhielden en later bekend werden voor hun geleerdheid.
Zelfs wanneer iemand grote moeite heeft om iets te begrijpen, en niet snapt wat hij bestudeert, zelfs niet nadat hij het vele malen bestudeerd heeft, dan moet hij toch blij zijn dat hij het voorrecht heeft om op een plaats te zijn waar de Torah bestudeerd wordt. Zo iemand moet studeren volgens zijn eigen mogelijkheden. Hij kan bijvoorbeeld de Talmoed bestuderen zonder de Tosefot. Hij kan zich ook bezig houden met het bestuderen van de praktische wetten in de Mishna Beroera en aanverwante werken. Zijn succes is onschatbaar, voor de volgende redenen:
Alleen al het in een Talmoed academie zijn geeft iemand geestelijk voordeel. Wat dat betreft wint iedereen, ongeacht zijn intellectuele prestaties.
De Talmoed zegt dat de Almachtige geen onredelijke eisen aan iemand stelt. Hij vraagt niet meer van een persoon dan waar die toe in staat is. Iemand die traag van begrip is maar zijn best doet, die is op hetzelfde nivo als een genie die zijn best doet. In één aspect overtreft degene die traag van begrip is het genie. Iemand met een scherp verstand die zal veel plezier hebben in zijn studies. Maar iemand die traag van begrip is die zal het een grote opoffering vinden en een zware last om zijn tijd te besteden aan Talmoedstudie. En de geleerden hebben ons geleerd dat de beloning afhankelijk is van de hoeveelheid moeite die er in gestopt wordt.
In de toekomende wereld is degene die een hogere graad van inzicht heeft diegene die het hardst gewerkt heeft, niet noodzakelijkerwijs diegene die het beste verstand had.
Wanneer iemand ontzettend veel moeite heeft met het begrijpen van zijn studies, en hij doet zijn best om te begrijpen wat hij leert, dan zal hij vaak goddelijke hulp krijgen om een Torah geleerde te worden. Er is een algemeen bekend verhaal van een jongeling van 16 of 17 jaar, die naar de Chasam Sofer kwam om te studeren. Behalve dat hij nooit eerder geleerd had, had hij ook een slecht geheugen. Wanneer iemand hem een Mishna veel keren leerde, dan was hij het de volgende dag al vergeten. Niettegenstaande dat had hij een sterke wil om Torah te leren, en hij werkte ijverig aan zijn studies. Uiteindelijk maakte hij een doorbraak en werd hij een bekende Torah geleerde. Hij werd aangesteld als een Rabbijns rechter in een bepaalde Joodse gemeente, en later was hij het hoofd van een Rabbijnse rechtbank in een grote stad.”
De rabbijn besluit het bovenstaande artikel met de mededeling die zowel leraren als studenten in gedachten moeten houden: “De echte reden dat iemand zijn Torah studies niet begrijpt is vanwege ontmoediging. Het is niet zo, zoals sommigen denken, dat iemand ontmoedigd wordt omdat hij zijn studies niet begrijpt, het is juist dat hij zijn studies niet begrijpt omdat hij ontmoedigd is.”
9. Wordt niet ontmoedigd wanneer u anderen probeert te beïnvloeden.
A) Rabbijn Jehoshua Leib Diskin zei dat het de moeite waard is om iemand te helpen om zijn gedrag te verbeteren, zelfs wanneer die verbetering van korte duur is. Hij citeerde de stad Nineve als voorbeeld. De profeet Jonah werd naar hen gestuurd om hen te waarschuwen voor aankomende rampen, die alleen voorkomen konden worden door hun gedrag te verbeteren. Het boek Seder Olam zegt dat hun verbetering slechts drie maanden duurde. Niettegenstaande dat waren de pogingen van Jonah om die tijdelijke verbetering te bewerkstelligen de moeite waard.
Rabbijn Jehuda Palai gaf leiding aan een Torah school waar de meeste kinderen alleen de eerste twee jaar naar toe gingen. Rabbijn Palai klaagde tegen Rabbijn Moshe Feinstein dat de kosten van de school het niet waard waren, omdat de meeste kinderen er toch maar voor korte tijd naar toe gingen. Rabbijn Feinstein vroeg hem hoeveel hij betaalde voor zijn palmtak en etrog (soort citroen gebruikt in Joods ritueel). Toen hem verteld werd hoeveel hij er voor betaalde, vroeg Rabbijn Feinstein: “En wat deed je er mee toen het feest afgelopen was?” “Toen sprak ik een zegenspreuk uit”, antwoordde Rabbijn Palai. “En daarna?” Vroeg Rabbijn Feinstein. “Toen gooide ik hem weg.” zei Rabbijn Palai. “Net zoals jij je de waarde realiseert van het doen van een goede daad, ook al is het maar voor korte tijd, zo is het ook met Torah onderwijs. Het is de moeite waard om een hoop geld uit te geven ook al is de invloed maar voor korte tijd. Al het geld van de wereld heeft niet de waarde van één goede daad, ook al is het maar voor korte tijd.” verklaarde Rabbijn Feinstein. “Iemand beïnvloeden voor een korte tijd is op zichzelf zeer waardevol en voel je nooit ontmoedigd omdat de invloed niet zo lang duurt als jij zou willen.”
B) Wanneer u tijd besteed hebt om een individu of een groep te beïnvloeden en u voelt u ontmoedigd omdat u niet zo succesvol was als u zou willen, probeer dan aspecten van succes te vinden in wat u gedaan hebt. Dit zal u aanmoedigen om het te blijven proberen.
Rabbijn Israel Salanter zei: “Het is de moeite waard om een lezing te geven zelfs als dat slechts één persoon helpt om het avondgebed met meer concentratie te bidden. Dat geldt zelfs als dat diegene is die de lezing gaf.
Een student van de Chofetz Chajiem kwam eens naar hem toe met de klacht dat hij voor een grote groep twee uur lang gesproken had, maar dat hij er niet in geslaagd was om hen te beïnvloeden. De Chofetz Chajiem antwoordde hem: “Tijdens die twee uur deden ze niks verkeerds. Ze roddelden niet over anderen en ze veroorzaakte geen schade aan mensen of dingen. Alleen dat al moet je het gevoel geven dat je iets bereikt hebt.”
C) “Tuchtig uw zoon, want er is hoop, en trek u niks aan van zijn gejammer.” Spreuken 19:18 Geef nooit de hoop op voor een zoon die het criminele pad is opgegaan, zodat u hem niet meer zal tuchtigen en corrigeren. Er is altijd hoop. Zelfs wanneer hij jammert en door gaat, trek u het dan niet aan.
Het ergste wat een ouder kan doen is de hoop opgeven dat een kind zijn gedrag en persoonlijkheid verbetert. Zo lang als een ouder zijn zoon of dochter probeert te helpen om te verbeteren, dan is er altijd een kans. Vaak is het probleem dat een ouder niet die methode probeert die geschikt is voor dit unieke kind. Indien noodzakelijk ga dan te rade bij onderwijzers of ouders die succesvol zijn omgegaan met vergelijkbare problemen om te horen wat zij aanraden.
Rabbijn Abraham Pam, hoofd van de Talmoed academie van Torah Wedaath, vertelde: “De vader van één van mijn studenten was een grote Torah geleerde, en hij was zeer bezorgd over zijn zestienjarige zoon zijn vooruitgang in zijn Torah studie. Toen de vader informeerde over zijn zoon, zei ik dat hij een intelligente jongen was, maar dat hij niet zijn best deed op zijn studies. Hij riep meteen zijn zoon tot zich, en ik was er van overtuigd dat hij hem scherp de les zou lezen. Hij zei daarentegen op een zachte vriendelijke toon: “Je leraar zegt dat je het goed doet op school.... Er is alleen een klein beetje meer inzet van jou nodig. Doe alsjeblieft een klein beetje meer je best, en dan is het uitmuntend.” De jongen vertrok terwijl hij heel blij was, en begon veel beter te leren. Uiteindelijk groeide hij op om het hoofd van een bekende Talmoed academie te worden.
10. Bemoedig anderen.
A) Iedereen in de wereld, van de meest succesvolle tot de minste, heeft aanmoediging nodig. Maak het tot uw carrière om anderen aan te moedigen.
B) Het doel van al het onderwijs, preken, en instrueren is om volwassen individuen te ontwikkelen die begrijpen dat alle moeilijkheden in het leven goddelijk verordende uitdagingen zijn die overwonnen moeten worden en mogelijkheden voor groei, en geen excuses voor verslagenheid en zelfverwoesting.
C) Wees u bewust van de positieve attributen en gedragingen van de mensen waarmee u in contact komt, en help hun om voort te bouwen op hun sterke punten. Aanmoediging is een veel sterkere motivator voor verandering dan verwijten en veroordelingen. U kan wonderen teweeg brengen in het leven van mensen wanneer u gelooft in hun potentieel.
Voor de introductie van "De Poort naar het Geluk" en een index van de hoofdstukken zie HIER