Bs'd
15. Waardering nastreven.
1. Eer en waardering zullen geen geluk brengen.
A) Ongeacht hoeveel eer hij verkrijgt, iemand die eer najaagt zal zich van streek voelen als er ook maar 1 persoon is die hem niet de eer en respect geeft die hij eist. Er zal nooit een hoeveelheid eer zijn die hem voldoening geeft. Lichamelijke geneugten hebben een verzadigingspunt, maar het verlangen naar eer is gebaseerd op valseheid en illusies. Aangezien het najagen van eer is gebaseerd op een illusie, zal er geen enkele hoeveelheid eer zijn die bevrediging geeft. Wanneer degene die waardering najaagt de waardering van slechts 1 persoon moet ontberen dan is alle eer die hij wel krijgt als niets in zijn ogen. Iemand veroorzaakt het verlangen naar eer zelf. Wanneer uw verlangen is dat iedereen u respecteerd, dan zullen uw eisen niet voldaan worden als er ook maar 1 persoon is die u geen respect betoont.
B) Er zijn mensen die rijkdom willen vanwege de eer en waardering die ze erdoor hopen te verkrijgen. Iemand met die instelling zal nooit tevreden zijn, ongeacht hoeveel geld hij zal hebben. En deze houding geeft ook blijk van het feit dat men een gebrek heeft aan waardering voor de werkelijke deugden die echte waardering waard zijn.
C) Objectieve observaties geven aan dat eer en leiderschap meer problemen en lijden met zich meebrengen dan plezier.
D) Veel mensen maken de fout te denken dat beroemd zijn hen automatisch gelukkig zal maken. Geluk is afhankelijk van wat er in uw gedachten omgaat, en niet van wat er "daarbuiten" gebeurt. Dientengevolge, wanneer u negatieve gedachten denkt dan zal u ongelukkig zijn zelfs als de hele wereld het er over heeft hoe geweldig u bent. Omgekeerd, wanneer u positieve gedachten denkt dan zal u gelukkig zijn, zelfs wanneer niemand u eer geeft. Geluk is afhankelijk van uw gedachten, en niet van wat anderen van u zeggen. Tenzij u natuurlijk uzelf verteld dat u niet gelukkig kan zijn zonder de waardering en respect van anderen. Maar wanneer dat het geval is dan is het probleem niet dat anderen u geen eer geven, maar dat u uzelf verteld dat het vreselijk is dat anderen u niet de eer geven die u willekeurig eist.
2. Waardering zoeken is een grote bron van ongeluk.
A) Waardering zoeken kan iemand's leven verwoesten.
B) 1 van de voornaamste oorzaken van ongeluk in de wereld is waardering zoeken. (gehoord van rabbi Chaim Zaitchyk)
C) Wanneer een persoon die eer verlangt van anderen niet die mate ontvangt die hij voldoende vindt, dan zal hij zeer van streek zijn. In extreme gevallen worden mensen zo miserabel dat ze niet in staat zijn om te eten, en kunnen ze zo ziek worden dat ze aan bed gebonden zijn.
D) Sommige mensen beschadigen daadwerkelijk hun gezondheid wanneer ze in hun eer aangetast zijn. Er zijn mensen die onbelangrijke dingen zeer ernstig nemen, en ze lijden hier erg onder. Bijvoorbeeld: Sommige mensen zijn beledigd wanneer ze benaderd worden voor bepaalde dingen, nadat iemand anders hier al voor benaderd was, of wanneer iemand ergens van op de hoogte is gesteld voordat zij ervan hoorden.
E) Een persoon die veel tijd en energie steekt in het verbergen van zijn fouten zal uiteindelijk aan de kaak gesteld worden. Aan de andere kant, iemand die bereid is zijn misstappen openlijk toe te geven, (wanneer gepast) geeft blijk van zijn spijt, en hij zal gemakkelijk vergeving krijgen.
Een waarderingzoeker voelt een noodzaak om zichzelf beter voor te doen dan hij werkelijk is. Omdat hij zijn fouten probeert te verbergen is hij nerveus vanwege de kans dat anderen te weten komen hoe hij werkelijk is. Zijn situatie is wel vergeleken met die van een spion in vijandelijk gebied. Maar, als hij eerlijk is over zijn fouten en gebreken, dan zal hij veel relaxter zijn, en hij zal dan ontdekken dat anderen zich veel positiever tegenover hem opstellen vanwege zijn eerlijkheid. Hoewel het niet zinvol is om naar het andere uiterste te gaan en iedereen te vertellen over uw fouten; als u stopt met u defensief op te stellen ten aanzien van uw fouten, dan zal u een veel serener leven leiden.
In het begin van zijn loopbaan als rabbijn werd rabbi Naftali uit Ropshitz gevraagd om iets te zeggen over het gedeelte van de torah dat die week gelezen werd. Hij zei tegen zijn toehoorders: "Wanneer men een voordracht geeft dan is het gewenst om de waarheid te vertellen, om kort te spreken, en het moet inhoudelijk gaan over het torahgedeelte van deze week. Ik heb niets te zeggen over het torahgedeelte van deze week. Dat is de waarheid, het is kort, en het gaat over het torahgedeelte van deze week."
F) Een persoon die eer najaagt zal vaak zijn geduld verliezen. Wanneer u verlangt dat anderen u eer bewijzen, dan zal u zich constant kwaad maken omdat de 1 of de ander u niet de eer bewijst die u vereist. Dit zal er de oorzaak van zijn dat mensen u nog minder hoog gaan achten en nog minder eer zullen bewijzen. In plaats van u te respecteren zullen anderen op u neerkijken. Waarom zou u uzelf onnodig lijden bezorgen?
G) Rabbi Israel Salanter zei dat een arm mens niet doodgaat van de honger, maar van arrogantie en het najagen van eer. Iemand die arm is kan over het algemeen van anderen lenen, of bedelen. Weigering om zoiets te doen komt meestal omdat men niet iets wil doen wat beneden zijn waardigheid is. Zo'n houding komt voort uit arrogantie. Wanneer u de wens tot het verkrijgen van eer loslaat dan zal uw criteria om iets wel of niet te doen alleen bepaald worden door de vraag: "Is het juist om dat te doen of niet."
H) Zij die eer najagen denken constant: "Wat zullen 'zij' zeggen als ik dit wel of niet doe?" Dit leidt tot onnodige stress over wat anderen van u denken. Zelfs wanneer u enige waardering ontvangt dan zal dit ten koste gaan van veel onnodige pijn.
3. Een waardering zoeker zal nooit alle eer en waardering ontvangen die hij wenst.
Het leven van iemand die waardering eist en najaagt is vol pijn en lijden. Zelfs wanneer hij een grote hoeveelheid waardering ontvangt zal nog meer eisen. We kunnen met zekerheid zeggen dat niet iedereen hem zo veel waardering zal geven als hij vereist, en hij zal zichzelf veel zelf opgelegde ellende veroorzaken.
Een persoon die eer najaagt zal het irrationele gevoel hebben dat alle eer in de wereld hem toekomt. Hij ziet zichzelf als het centrum van het universum.
Iedereen die waardering van anderen zoekt is gedoemd om zich gefrustreerd te voelen, aangezien het onmogelijk is voor een waardering zoeker om alle waardering te verkrijgen die hij wil.
4. Waardering najagen leidt tot contra-produktief gedrag.
A) Het najagen van eer kan iemand er toe aanzetten om de meest verschrikkelijke overtredingen te begaan.
B) Wanneer iemand er niet in slaagt om om al de waardering te ontvangen die hij willekeurig eist, dan kan dat hem ten gronde richten en hem leiden tot immoraliteit en wangedrag.
C) De Chofetz Chayim schreef dat de reden dat sommige mensen boven hun stand leven is om waardering te verkrijgen. Zij voelen zich gedwongen om veel geld uit te geven aan dingen die hen status zullen geven, ook al kunnen ze het zich niet veroorloven. Dit is het tegenovergesteld van de torah manier van leven.
D) Rabbi Israel Salanter zei dat het belachelijk is hoe sommige mensen bezorgd zijn over onbeduidende dingen als "eer". Bijvoorbeeld, sommige mensen zullen anderen niet bezoeken omdat ze het gevoel hebben dat die anderen eerst naar hun moeten komen. Of ze worden kwaad wanneer ze iemand bezoeken, en die anderen brengen hun geen tegenbezoek. Wees praktisch. Als u iemand wil spreken, wat voor verschil maakt het dan dat hij niet eerst naar u toe gekomen is?
E) Rabbi Josef Hurwitz van Nevardok placht te zeggen "Om ook maar de eerste paragraaf van de Sjoelchan Aroeg te vervullen moet iemand aan zichzelf werken. Er staat dat je je niet moet schamen om te doen wat juist is, zelfs niet als andere je ervoor beschimpen en bespotten.
5. Een waarderingzoeker heeft geen pure intentie.
Waardering zoeken verminderd de waarde van iemand zijn goede daad. In plaats dat de waarderingzoeker de goede daad doet omdat hij goed wil doen, zal hij het doen omdat mensen hem zullen prijzen voor zijn goede daad. Het najagen van eer doet af van de waarde van goed gedrag. Wat voor goeds iemand die eer najaagt ook doet, hij doet het niet voor het goed zijn op zich. Zijn gedachten zijn uitsluitend geconcentreerd op hoe hij eer kan ontvangen voor zijn goede daden.
De Chofetz Chajim vertelde dat iemand die hij kende vlak voor zijn dood vroeg dat zijn set talmuds geschonken zouden worden aan het leerhuis. Hij was een handelaar, en hij was bang dat hij tijdens het zaken doen iemand tekort gedaan had zonder het te beseffen of het zich te herinneren. Daarom wilde hij dat alle mensen van de stad zouden profiteren van zijn boeken, en dit zou dienen als een resitutie voor eventuele verliezen die hij hen veroorzaakt zou kunnen hebben. Toen hij op zijn sterfbed lag vroeg hij aan de begrafenisondernemers of zij dit konden doen terwijl hij nog leefde, zodat het niet op problemen zou stuiten. Toen dit gebeurde barste hij in tranen uit en zei: "Zelfs nu, vlak voordat ik doodga, voel ik hoe mijn neiging naar het kwaad probeert me te beinvloeden en me er toe aanzet om alles te doen om goed voor de dag te komen in de ogen van anderen."
6. Een waardering zoeker zal niet proberen om anderen te corrigeren.
A) Een belangrijke reden waarom mensen anderen niet terechtwijzen is omdat ze zijn waardering willen behouden, en zich niet zijn afkeuring op de hals willen halen. De talmud stelt dat wanneer iemand een ander niet terecht wijst wanneer hij daartoe in staat is, dat hij dan een medeplichtige is in zijn overtreding.
B) Het flatteren van een overtreder veroorzaakt veel schade. Het kan anderen er toe aanzetten om zijn misdragingen over te nemen, en de overtreder zal geen reden zien om zijn gedrag te verbeteren. Aangezien anderen hem prijzen, gaat hij ervan uit dat ze zijn gedrag goedkeuren. Een vereiste voor het niet vleien van mensen die zich misdragen is u verre houden van waardering zoeken. De meer u goedkeuring wil van anderen, de meer u geneid zal zijn om iemand die zich misdraagt te vleien, ondanks het feit dat u het helemaal niet eens bent met zijn gedrag. Zelfs wanneer iemand de goedkeuring van anderen zoekt dan moet hij kieskeurig zijn. Als u op het punt staat een overtreder te flatteren omdat u zijn waardering wil verkrijgen, vraagt u zich dan af: "Heb ik echt wel de waardering van deze persoon nodig? Is dat het waard dat ik het slechte wat hij doet door de vingers zie?"
7. Een waarderingzoeker maakt zichzelf afhankelijk van ander om gelukkig te zijn.
A) Een persoon die blijft proberen om de waardering van anderen te verkrijgen aanbidt meer dan een afgodendienaar. Een afgodendienaar aanbid slechts 1 ding, maar er is geen eind aan het aantal mensen dat een waarderingzoeker moet dienen.
B) De torahgeleerden zeggen dat iemand zijn leven verduisterd is als hij constant afhankelijk is van anderen. Rabbi Israel Salanter zei dat een persoon die eer zoekt de meest afhankelijke persoon is die er is. Hij is constant afhankelijk van de waardering van anderen en altijd bezorgd wat ze van hem zullen zeggen. Wanneer u anderen nodig hebt om u eer te geven dan bent u in een ergere situatie dan iemand die van anderen afhankelijk is om hem liefdadigheid te geven. Wanneer iemand bedelt om een aalmoes, dan zou men medelijden met hem kunnen hebben en hem geven. Maar als mensen zien dat iemand eer wil hebben dan zullen ze weigeren om het hem te geven.
C) Rabbi Yosef Chayim Sonnenfeld haalde regelmatig zijn leraar rabbi Avraham Shag aan: "Er is geen dwazer persoon dan iemand die zijn geluk baseert op het verkrijgen eer en waardering. Zo iemand zijn geluk is altijd in handen van anderen. Wanneer zij dat willen zullen ze het hem geven, en wanneer ze dat niet willen, dan zullen ze het hem onthouden. Zo'n persoon is zijn hele leven afhankelijk van anderen en zal regelmatig vernederingen ondergaan. Alleen een idioot zal zichzelf willens en wetens in een situatie plaatsen waarin hij constant afhankelijk is van anderen en zichzelf zal vernederen voor een twijfelachtig en bedenkelijk voordeel.
D) Een persoon die houdt van de waardering van anderen zal een slaaf worden van hen die hem vleien. Waardering zoeken is irrationeel. Waarom zou een persoon zijn succes afhankelijk maken van andere mensen? Wanneer u eer verlangt van anderen dan geeft u hen macht over u, want het is aan hen om het te geven of te onthouden.
E) Echte eer is iets dat niemand u af kan nemen. Daarom zegt Salomo: "De wijzen be'erven eer." Spreuken 3:35. Het is hun onvervreemdbaar recht. Wanneer een persoon lijdt, en klaagt dat anderen hem niet zoveel eer geven als hij wenst, dan is dat een teken dat zijn eer in vreemde handen terecht is gekomen. Een waarlijk wijs man zal niet in zo'n situatie terecht komen. De kroon van een wijs man zal niet in de handen van vreemden vallen. Een wijze hoopt niet dat een ander hem eer zal bewijzen. Hij zoekt zijn eer alleen van wijsheid, en wijsheid zal hem niet van zijn eer beroven. Het zal zijn eer met de dag vergroten. Daarom zal iemand die wil dat zijn eer hem nooit ontnomen wordt zijn eer niet overgeven in de handen van anderen, maar zal zijn eer verkrijgen van wijsheid, hetgeen eer in zichzelf is.
F) Iemand die eer najaagt maakt zichzelf nodeloos onderdanig aan anderen. Niet alleen maakt hij zichzelf onderdanig aan 1 persoon, maar aan de gehele mensheid. Hij doet wat hij kan om goedkeuring te verkrijgen in de ogen van iedereen die hem mogelijkerwijs eer zou kunnen geven of onthouden, ongeacht of dat persoon wel of niet een belangrijk persoon is. Hij dient elk persoon in de hele wereld, zelfs personen die hem proberen te dienen om zijn waardering te verkrijgen.
G) Wanneer een persoon behoefte heeft om gewaardeerd te worden dan zal het voor anderen eenvoudig zijn om misbruik van hem te maken. Ze kunnen hem dan er toe aanzetten om dingen te doen die tegen zijn belangen ingaan in ruil voor een kleine hoeveelheid vleierij en een oppervlakkig vertoon van vriendschap. Het slachtoffer is zich niet bewust dat hij iets waardevols of zinvols weggeeft voor een vluchtig moment van onechte vleierij. Hoe meer u zich bewust bent van hoe u verlies lijdt door geimponeerd en beinvloed te zijn door iemands vertoon van waardering, des te gemakkelijker het zal zijn voor u om te voorkomen dat u misleid en gemanipuleerd wordt door anderen.
H) Het verlangen om op te vallen en uit te steken boven de middelmaat komt van dezelfde bron als jaloezie. Een persoon die constant de aandacht van anderen nodig heeft heeft zichzelf nog niet gevonden. Hij heeft nog niet het besef van de grote waarde die intrinsiek is (een wezenlijk deel uitmaakt) aan hemzelf. Hij maakt zichzelf afhankelijk van de opinie van anderen. Hij verlangt dat ze hem prijzen en hoogachten omdat hij onder de verkeerde indruk is dat hij zo inferieur is dat als anderen hem niet hoogachten dat hij dan waardeloos is.
8. Het plezier van eer is gebaseerd op een illusie.
A) Rabbi Israel Salanter placht te zeggen: "Eer is in werkelijkheid niets." Iedereen die een objectieve studie maakt van hoe 'eer' nu werkelijk werkt zal de waarheid in deze uitspraak zien. Wat gebeurt er in werkelijkheid wanneer iemand u eert? U zal misschien reageren met positieve emoties, maar er heeft niets plaatsgevonden wat werkelijk een praktisch verschil maakt. Het verlangen naar eer is veel sterker dan het daadwerkelijk plezier dat iemand ervaart wanneer een ander hem eer bewijst. Als u een sterke behoefte heeft aan het verkrijgen van eer denk dan aan het plezier wat u ervaarde toen iemand u daadwerkelijk eer bewees. Was dat werkelijk al die moeite waard?
Aangezien eer zulk een denkbeeldig plezier is kan iemand met een sterke verbeeldingskracht het plezier van het verkrijgen van eer voelen door zich zeer levendig een scene in te beelden waarin hij veel eer ontvangt. Als u denkt dat dit belachelijk is, brengt u dan die realisatie over op uw verlangen naar "echte" eer.
B) Rabbi Israel Salanter placht te zeggen dat veel mensen alles geven wat ze hebben voor een klein fluitje, en dat dan uiteindelijk blijkt dat dat fluitje het niet doet. Een persoon die zijn hele leven wijdt aan het najagen van eer is in dezelfde situatie. Hij fantaseert over hoe geweldig het zal zijn om ieders waardering te hebben, en hij steekt er veel tijd en energie in om het te krijgen. En wanneer hij er dan in slaagt om het te verkrijgen, dan realiseert hij zich dat het hem helemaal niet zoveel plezier geeft als hij gedacht had.
C) Een objectieve observatie zal aantonen dat het vreselijk dwaas is om overmatig bezorgd te zijn over wat anderen van u denken. Het vooral irrationeel (dat is: het gaat tegen het gezonde verstand in) om iets ongepasts te doen vanwege wat anderen van u zullen denken. Waarom zou iemand zich zo gedragen dat hij schade lijdt in deze wereld en de volgende, alleen maar omdat hij de waardering wil van anderen? Iemand die zich het najagen van waardering aangewend heeft die zal niet inzien hoe dwaas het is, maar iemand die hierover nadenkt zal zich bewust worden van zijn dwaasheid en zich erover verbazen.
D) Rabbi Simcha Zissel vergeleek eer met een droom. Iemand kan een zeer aangename droom hebben, maar als hij wakker wordt dan realiseert hij zich dat het een illusie was. Eer heeft geen grotere waarde dan een droom. Wanneer iemand er achter komt dat eer geen enkele waarde heeft zal hij gemakkelijk zijn verlangen ernaar kunnen overwinnen.
E) Zelfs wanneer u eer ontvangt van anderen dan is het nog vaak onechte vleierij van de kant van hen die de eer aan u betuigen, terwijl ze in hun hart op u neerkijken. Maar in het geval dat u de eer niet verkrijgt, dan zal u vernedering ten deel vallen. Denk aan de vele malen dat geapplaudiseed hebt voor mensen of hen eer bewezen hebt. Wat waren toen uw werkelijke gevoelens? Was u altijd oprecht? Is het voor iemand anders de moeite waard om het ontvangen van eer van u zijn levensdoel te maken? Welke gevolgtrekking kan u hieruit maken betreffende uzelf om het ontvangen van eer van anderen uw levensdoel te maken?
F) Er is een groot gedeelte misleiding in het geven van eer. Veel mensen die eer geven zijn in werkelijkheid niet gevers maar nemers. Wanneer iemand eer bewijst aan iemand die heel beroemd is, dan is zijn werkelijke bedoeling om zelf eer te krijgen. Soms geven mensen iemand anders eer om er zelf financieel beter van te worden. Andere keren heeft degene die zij eer bewijzen henzelf in het verleden al eer bewezen. Soms geeft iemand eer aan iemand anders omdat hij wil dat die ander hem in de toekomst eer zal bewijzen. In al deze situaties is de eer niet oprecht. En eer is nog meer onecht als het komt van iemand die geneigd is tot vleierij, of die de gewoonte heeft anderen eer te bewijzen zonder erbij na te denken wat hij doet.
G) Er zijn mensen wiens gehele gedrag draait om het verkrijgen van waardering. De hoofdreden achter hun keuze van kleren en hun manieren is om aandacht te verkrijgen. Ze gedragen zich alsof ieders ogen alleen op hen gericht zijn. Als ze zich er alleen bewust van zouden worden hoe weinig anderen er om geven om wat zij doen en hoe zij er uitzien, dan zouden ze gemakkelijk in staat zijn om van hun dwangmatige fixatie op wat voor indruk ze maken op anderen, af te komen.
H) Er zijn vele volwassenen die er nooit over zouden denken om de spelletjes te spelen waar kleine kinderen zo veel van houden, omdat ze zich bewust zijn van het feit dat die spelletjes heel onrealistisch zijn. Maar er is ook een hele grote mate van fantasie in hun doelstellingen van "eer". Zelfs iemand die niet actief eer najaagt voelt desondanks plezier wanneer anderen hem eren, en lijdt wanneer anderen hem als minder beschouwen dan hij denkt dat ze zouden moeten doen. Maar wat zou hij daadwerkelijk winnen wanneer hij hooggeacht is in de ogen van anderen? Echte eer is wanneer iemand een deugd heeft. Het hebben van de deugd is wat telt. Als u die deugd hebt, wat maakt het dan uit of uw vrienden en bekenden wel of niet weten dat u die deugd heeft? Als u die deugd niet hebt, wat wint u er dan mee als uw vrienden in de verkeerde veronderstelling zijn dat u die deugd wel hebt? Het hele plezier is gebaseerd op uw verbeelding; als anderen u belangrijk vinden, dan is het makkelijker voor uzelf om uzelf belangrijk te vinden, dan zonder hun waardering. Maar, in werkelijkheid hangt het feit dat u deugden bezit of niet, niet af van de opinie van anderen.
I) Veel mensen hebben het verlangen om beroemd te zijn. Maar iedereen die hier logisch over nadenkt zal inzien hoe belachelijk dit verlangen is. Welk feitelijk plezier is er in bekend zijn? Wat is het daadwerkelijke verschil als er een heleboel mensen in de wereld zijn die uw naam gehoord hebben? Het hele plezier is gebaseerd op een illusie. Een hoop mensen die bekend willen zijn realiseren zich niet dat als overal waar je gaat mensen je observeren, dat het dan moeilijk zal zijn om een goede daad te doen louter voor de goede daad. Omdat je weet dat anderen je observeren zal je een sterke neiging hebben om in hun ogen goed voor de dag te komen.
Het hoogst bereikbare in beroemdheid is dat iedereen op de hele wereld over je praat. Op straathoeken, in restaurants, en aan de eettafel zal tijdens gesprekken jouw naam genoemd worden. Maar de persoon achter jouw naam zal onbekend blijven. Mensen zullen niet de ware jouw kennen, alleen je naam hebben ze gehoord. Vele beroemde mensen hebben geleden onder eenzaamheid en een gebrek aan intieme vrienden.
J) Wanneer je een goede daad doet wanneer er anderen in de buurt zijn, stel je dan voor dat je in een bos staat, alleen omringd door bomen en bloemen. Op de lange termijn is er geen verschil tussen de twee situaties. Net zoals de bomen zich niets bewust zijn van wat jij doet, zo maakt het op de lange termijn ook geen verschil wat die mensen dachten voor die paar seconden dat ze jouw zagen.
Deze techniek is ook bruikbaar om mensen van hun angst voor afkeuring van anderen af te helpen. Wanneer iemand zich bevind tussen mensen waarvan hij bang is dat ze hem minachten of afkeuren, iets wat een verlegen persoon voelt iedere keer als hij op straat loopt, dan kan hij zich voorstellen dat hij in een bos loopt. Wanneer een persoon dit eenmaal kan doen, dan kan hij weer terugkomen naar de realiteit en zien dat er geen noodzaak is om nodeloos nerveus te zijn in het gezelschap van anderen, en dan kan hij zijn verlegenheid overwinnen.
K) Realiseert u zich hoe klein onze planeet is gezien vanuit het verre heelal. Het is zo klein en onbelangrijk dat een ieder die eer opeist voor zichzelf zich belachelijk maakt. Denkt u is aan de leiders van landen die oorlogen voeren om eer te verkrijgen. Vanuit het perspectief van de enorme onbeduidendheid van onze kleine planeet in relatie tot het heelal is iemand die eer najaagt dwaas bezig.
9. Weest u zich er bewust van hoe tijdelijk eer en waardering zijn.
A) De aarde is zo klein en onbeduidend, dat als iemand door iedereen op aarde geeerd zou worden, dat het nog totaal onbetekenend zou zijn. Voeg daarbij het feit dat iemand zijn leven zo kort is, dat zelfs als hij zijn hele leven geeerd zou worden, dat het dan nog bijna niets zou zijn in vergelijking met de eeuwigheid. En dat is het maximale succes waar een strever naar eer op kan hopen, en de realiteit is dat zelfs als iemand zijn hele leven probeert om de waardering van anderen te verkrijgen, dat dan nog maar een klein gedeelte van de mensheid je zal kennen en waarderen. De eer die je krijgt duurt maar kort en is binnen de kortse keren vergeten en dan is het alsof het nooit geweest is.
B) Denk aan al de mensen die op deze aardbodem rondgelopen hebben vanaf het begin van de schepping en die er nu niet meer zijn. Velen hebben veel tijd gestoken in het verkrijgen van eer van anderen. Wat is er gebeurd met al de waardering die ze verkregen hebben? Het leven op deze aarde is zeer kort. Waarom zou u uw weinige tijd stoppen in het verkrijgen van waardering als het zo tijdelijk is?
C) Wanneer iemand zich down voelt omdat iemand hem geen respect betoonde of niet waardeerde, dan kan hij zich afvragen: Wat heb ik daadwerkelijk te winnen als hij me respecteerd of waardeerd? Wat verlies ik in de realiteit als hij mij beledigd?
Het anwoord is: Niets! Zowel eer als vernedering zijn zeer tijdelijke zaken, en ze maken slechts zelden een praktisch verschil in uw leven. Dus waarom zou u van streek zijn als u geen eer bewees? Als een persoon de waarheid van dit gegeven integreert in zijn persoon, dan zal hij nooit lijden vanwege een gebrek aan eer of waardering.
U moet het bovenstaande niet alleen lezen, maar u moet het overpeinzen, er op mediteren. Als u het alleen maar vlug leest dan zal uw houding ten aanzien van eer en waardering niet veranderen. Maar als u een kwartier tot een half uur besteedt aan het denken aan hoe waardeloos eer eigenlijk is, en hoe een gebrek aan waardering helemaal niet pijnlijk hoeft te zijn als u dat besluit, dan zal u beginnen met het integreren van dit concept in uw persoonlijkheid.
10. Weest u er bewust van welke rol waardering zoeken speelt in uw leven.
A) Hoe kan u nagaan of u goede daden doet omdat het juist is omdat te doen, of omdat u er eer en waardering voor in ontvangst wil nemen? Vraagt u uzelf af: "Zou ik dit ook doen als ik alleen zou zijn en niemand ooit van mijn goede daad te weten zou komen?"
Insgelijks, als u een fout gemaakt hebt, en u voelt zich er bedrukt door, wat zit u dan dwars? Is het de fout op zich of het feit dat anderen er vanaf weten? Vraag: "Hoe zou ik me hierover voelen als niemand anders er van af zou weten?
B) Het najagen van eer zet mensen er meer toe aan om dingen te doen dan enige andere reden in de wereld. Als iemand zijn verlangen naar status op zou geven, dan zou hij tevreden zijn als er in zijn minimum behoeftes inzake eten, drinken, kleding en onderdak voorzien was. Een groot gedeelte van iemand zijn behoefte aan geld komt van zijn behoefte aan status. Omdat hij de bewondering van anderen wil heeft hij de behoefte aan dure kleren een mooi en luxe huis. Een persoon die de eis voor status opgeeft die zal in staat zijn om voor zichzelf vast te stellen wat hij nu eigenlijk precies nodig heeft en die zal zich veel onnodig zwoegen en zweten besparen.
Rabbi Jaakov, die later de rabbijn van Radzumin werd, droeg een goedkope jas waarvoor zelfs een zwerver zich zou schamen om die te dragen. Hij was niet tegenstaande dat een zeer opgewekt persoon en hij scheen zich niet bewust te zijn van zijn armoede. Iemand vroeg hem: "Schaamt u zich niet om zo'n jas te dragen?" Zijn antwoord was: "Waarom zou ik me moeten schamen? Ik heb hem toch niet gestolen?"
C) Het is een fundamenteel principe dat niemand zichzelf totaal kan verlossen van het feit dat u anderen in uw omgeving in overweging neemt. Wanneer u in het gezelschap van anderen bent dan is het onmogelijk om niet na te denken over wat de anderen zullen denken van wat u aan het doen bent. Wanneer u probeert wijsheid te verkrijgen terwijl er andere mensen in de buurt zijn, dan zal u niet in staat zijn om u volledig te concentreren als u zich ook afvraagt wat de anderen denken. Ook zal u hoogstwaarschijnlijk proberen anderen te imponeren met uw kennis, en dit zal u ervan weerhouden om de zaken diep uit te spitten. Elke goede daad die u doet zal veer oprechter zijn als er niemand anders er van af weet.
Rabbi Eliyahu Meir Bloch vertelde dat toen hij vijftien jaar oud was zijn opa rabbi Eliezer Gordon overleed, en dat hij veel huilde van verdriet. Rabbi Josef Leib Bloch wees hem erop dat tezamen met zijn verdriet hij ook plezier ervaarde omdat anderen zagen hoe zeer hij rouwde. Rabbi Eliyahu Meir gaf toe aan zijn vader dat hij gelijk had.
D) De enige manier om goede daden te doen zonder gemotiveerd te zijn door de noodzaak voor waardering van anderen is om het nivo te bereiken dat voor u lof en beledigingen aan elkaar gelijk zijn. Als een persoon veel plezier ervaart wanneer anderen hem prijzen en als hij vreest voor afkeuring, dan zullen zijn gedachten als hij een goede daad doet geconcentreerd zijn op de vraag of men hem zal hoogachten.
E) Een man kan vriendelijk, eerlijk, medelevend, zelfs nederig zijn, en dit alles vanwege een verlangen naar erkenning en lof.
F) Rabbi Israel Salanter placht te zeggen: "Sommige mensen verkeren in de verkeerde veronderstelling dat ze bezorgd zijn vanwege de ontheiliging van de naam van de Almachtige, terwijl ze in werkelijkheid bezorgd zijn over de ontwijding van hun eigen eer. Hoe groter een persoon is, des te gemakkelijker het is voor hem om onterecht te denken dat zijn zucht naar eer niet persoonlijk is maar geheel vanwege pure beweegredenen. Een torah geleerde kan zichzelf gemakkelijk overtuigen dat hij geirriteerd is over een gebrek aan eer vanwege het gebod om torahgeleerden te eren, en niet omdat hij zelf eer wil voor hemzelf. Wanneer u geirriteerd bent omdat iemand u geen eer bewees, vraag uzelf dan af: "Zou ik ook zo geirriteerd zijn als iemand anders van mijn status geen eer verkreeg?"
G) Iemand die eer najaagt, die zal niet de waarheid najagen. Om iedereen zijn waardering te verkrijgen moet de waarderingzoeker constant de mening die hij verkondigt wijzigen, zodat hij het met iedereen waar hij mee praat eens is. Hierdoor zal hij uiteindelijk het respect van anderen verliezen. Zij die hem manipuleren zien in dat hij alleen maar met hen mee praat om hun waardering te verkrijgen, en zij zullen hem ervoor minachten. Alleen een persoon die praat en handelt naar zijn idealen, ongeacht of iemand anders het er mee eens is of niet, die zal het respect van anderen verwerven. Wanneer u iemand ontmoet wiens opinies niet gelijk zijn aan die van u, en u bent geneigd om uw inzichten te veranderen, vraagt u uzelf dan af: "Ben ik het met hem eens vanwege zijn wijsheid en zijn bewijsvoering, of omdat ik zijn waardering wil?"
H) Een persoon zijn smaak is tamelijk stabiel. Wanneer iemand constant alles wat hij of zij heeft verandert, zoals kleding, juwelen, meubilair, dan is dat een teken dat zo iemand een sterke behoefte heeft aan waardering van anderen.
I) Een wijs man zei: "De meeste mensen gaan niet gebukt onder het feit dat ze geen wijsheid hebben, ze voelen zich gekwetst omdat mensen zeggen dat ze geen wijsheid hebben." Degene die eer najaagt die studeert wijsheid, niet om wijzer van te worden, maar zijn doel is het laten zien hoe wijs hij is. Dit is het gedrag van een dwaas. Een waarlijk wijze man zal wijsheid bestuderen, ongeacht of hij er eer mee verkrijgt of niet.
J) Een persoon die wil opscheppen over zijn kennis zal zich gekwetst voelen wanneer anderen niet waarderen wat hij weet. Maar een nederig persoon zal geen erkenning van zijn kennis eisen, en het zal hem geen probleem zijn als anderen niet weten hoeveel kennis hij heeft. (tenzij er natuurlijk een praktisch doel voor is) Vraag uzelf: "Welk praktisch verschil is er als dit persoon niet weet hoeveel kennis ik heb?"
K) Hoeveel geld geeft u uit om de waardering van anderen te verkrijgen? (denk aan alles wat u uitgeeft om "status" te verkrijgen of om indruk op anderen te maken) Hoeveel tijd en moeite hebt u (of uw echtgenoot, of je ouders) er in moeten stoppen om dat geld te verkrijgen? Was het de moeite waard?
L) De geleerden zeggen dat een persoon iets verkeerd doet dan zal hij tot zichzelf zeggen: “Ik hoop dat niemand mij ziet.”Een zelfde iets gebeurd wanneer iemand iets goed doet, dan zal hij meestal bij zichzelf denken: “Ik hoop dat iemand ziet wat ik aan het doen ben.” Dit soort gedachten gaan constant door iemand’s hoofd. We moeten proberen om ons daarvan te bewust te worden.
M) Iemand die waardering zoekt zal geneigd zijn om te liegen om waardering te verkrijgen.
Hij zal zich proberen groot voor te doen en de indruk te geven dat hij meer bereikt heeft dat in werkelijkheid het geval is. Merk op wanneer je onterecht knikt om aan te geven dat je iets weet of gelezen hebt dat in werkelijkheid niet het geval is. Deze vorm van bedriegerij is niet nodig voor iemand die zijn neiging tot gewaardeerd te worden heeft overwonnen.
Een waarderingzoeker kan zo absurd bezig zijn dat hij eist van mensen dat ze hem hoogachten omdat hij zo hard werkte aan nederigheid.
Een waarderingzoeker zal zichzelf altijd in het middelpunt plaatsen. Zelfs wanneer hij een bruiloft of een begrafenis bezoekt dan zal hij in plaats van te denken aan het bruidspaar of aan de overledene er mee bezig zijn of hij wel genoeg eer ontvangt.
P) Een torahgeleerde die zelfkennis had die zei: “Wanneer ik een kamer binnenkom en mensen staan op voor me dan doet dat me pijn, maar het doet me nog meer pijn wanneer ze niet voor me opstaan.”
Sommige mensen zouden kunnen denken dat ze geen waarderingszoekers zijn omdat ze zich in verlegenheid gebracht voelen wanneer iemand probeert hen eer te bewijzen, maar een beter criterium is hoe zij zich voelen wanneer anderen hun geen eer bewijzen en respect geven.
Een persoon die zijn verlangen naar eer overwonnen heeft zal zich niet beledigd voelen wanneer anderen hem geen eer bewijzen.
Q) Veel ouders winden zich op over beslissingen die hun kinderen maken. Niet omdat de keuze slecht is voor hun kind, maar omdat ze bang zijn voor negatieve reacties van vrienden en bekenden. Daardoor bezorgen zij zichzelf onnodige ellende over de keus van hun kinderen betreffende bijv. een echtgenoot (hij of zij is niet zo hoog opgeleid als zij zouden willen of de familie waar hij vandaan komt is niet deftig genoeg) of de keuzen van hun beroep (hij wil leraar worden en zij vinden dat die baan niet hoog genoeg is).
Het is onterecht van ouders om hun kinderen te gebruiken om eer te verkrijgen voor henzelf.
Maak onderscheid tussen de keus van uw kind die daadwerkelijk slecht is voor zijn geestelijk of lichamelijk welzijn en tussen keuzes die op zichzelf niet slecht zijn maar die u niet aanstaan vanwege uw eigen ijdelheid.
Sommige ouders pushen hun kinderen om de beste in hun klas te zijn, in plaats van ze aan te moedigen om hun eigen potentieel te vervullen, ongeacht van het feit of ze de beste zijn of niet. Ouders die hun neiging tot waarderingzoeken via hun kinderen overwinnen zullen zichzelf en hun kinderen veel onnodige ellende besparen.
R) Verlegenheid, hetgeen het tegenovergestelde van waarderingzoeken lijkt, is in werkelijkheid gebaseerd op het verlangen waardering te verkrijgen. Een verlegen persoon is bang dat als hij zijn mond opendoet mensen hem niet zullen hoogachten en/of op hem neer zullen kijken. Als je je mond opendoet omdat wijsheid wil verkrijgen, of omdat je iemand wil terechtwijzen die fout bezig is, dan is er geen enkele reden om verlegen te zijn.
Door uw verlangen naar waardering te overwinnen zult u uw verlegenheid overwinnen.
11. Door het niet eisen van respect en waardering verkrijgt een persoon meer dan wanneer hij het eist.
A) Mensen willen een nederig persoon respect geven en zullen geneigd zijn zijn fouten door de vingers te zien.
B) Als u hoogachting zoekt, vraagt u zich dan eerst af waarom u dat zoekt. Het antwoord is dat achting u een goed gevoel geeft, en in de kern van de zaak wilt u gewoon gelukkig zijn en u goed voelen. Wanneer u zich dan realiseerd hoe veel onnodig lijden het nastreven van respect en achting u bezorgt, dan zal u zeer gemotiveerd zijn om u een dusdanige houding aan te leren die ervoor zal zorgen dat u zich altijd goed voelt, ook als u geen respect en/of hoogachting betoond wordt. Het is ironisch dat iets wat u uiteindelijk gelukkig moet maken u zoveel ellende bezorgd. Als u uw eis voor respect en achting laat varen dan zal u een stuk gelukkiger zijn.
C) De torahgeleerden zeggen dat wanneer iemand eer najaagt, de eer van hem zal wegvlieden. En wanneer iemand hard wegrent van eer, dan zal de eer hem najagen.
Anderen zullen het zien als iemand eer en/of achting wil verkrijgen, en dit zal hen er toe aanzetten om na te gaan of hij die eer wel verdiend. Hoe meer iemand waardering eist, hoe meer mensen geneigd zullen zijn om dat niet te geven. We zien een zelfde patroon wanneer iemand geld vraagt van iemand anders. Als iemand eist dat een ander hem geld geeft, en als die ander het idee heeft dat hij niet verplicht is om dat geld te geven, dan zal hij weigeren om geld te geven, dit terwijl het heel goed mogelijk is dat als er om gevraagd zou zijn in plaats van dat het geeist werd, dat hij het dan wel had willen geven.
Iemand zou bereid kunnen zijn iets weg te geven wat hem toebehoord, maar als iemand met een foutieve claim komt dat het van hem is en het opeist, dan zal de ander niet bereid zijn om het af te staan.
Hetzelfde geld voor eer; als iemand geen eer, respect, of hoogachting eist, dan zouden anderen het misschien kunnen geven, maar men wil zich niet aan hem onderwerpen, en hem eer geven alleen maar omdat hij er om vraagt. Ook is het zo dat als iemand respect opeist, hij meestal meer opeist dan anderen denken dat hij verdient. Dit zal minachting opwekken, en men zal dan zelfs niet meer bereidt zijn om het respect dat hij wel verdiend te geven. Dus doordat iemand eer en respect vereist schaadt hij zichzelf en roept vernedering over zichzelf af in plaats van eer. Maar wanneer iemand zich verre houdt van het najagen van eer, dan wekt hij niet in anderen de weerzin op om hem eer en respect te geven. Dan is van zichzelf een eerzaam persoon, en waarom zou iemand hem dan niet respecteren?
Ook is het nog is zo dat als iemand eer en waardering najaagt, dat hij dan geneigd is om allerlei niet zo frisse praktijken toe te passen die hem alles behalve waardering zullen brengen. Hij zal waarschijnlijk kwaad worden op anderen, en zichzelf zo vernederen.
D) Er zijn mensen die het liefst eer zouden najagen, maar die zich realiseren dat als zij het gewoon zouden eisen van anderen, dat zij het dan niet zullen krijgen. Daarom proberen zij de schijn op te wekken dat zij eer mijden, en zo proberen zij eer te krijgen. Zij zullen hun doel zeker niet bereiken. Anderen kunnen het aanvoelen dat zij op waardering en hoogachting uit zijn, en de eer zal van hen wegvluchten.
Een man klaagde tegen rabbi Simcha Bunim uit Parshischo; "De talmoed zegt dat als een persoon wegvlucht voor eer, dat de eer hem dan zal najagen. Ik vlucht voor eer, maar de eer achtervolgt mij niet."
De rabbi antwoordde: "Dat komt omdat jij achterom blijft kijken, en daarom verbergt het zich voor je."
E) Een eer najager is niet geinterreseerd in zelfverbetering. Hij is alleen geinteresseerd in het ontvangen van achting van anderen. Daarom zal hij elke fout die hij bezit negeren als hij weet dat anderen het niet zien. Maar iemand die bereidt is om af te zien van eer en waardering is in staat om zich te concentreren op de waarheid. Zijn enige doel is om het juiste te doen, ongeacht of het gewaardeerd wordt of niet. Hij is bereidt om zijn eer op te offeren voor zijn principes. Zo'n persoon zal uiteindelijk geeerd worden, want hij werkt constant aan het verbeteren van zichzelf.
F) Wanneer iemand kwaad wordt omdat hij niet voldoende eer bewezen kreeg en hij vloekt en verwijt dat diegenen vanwie hij denkt dat ze hem te kort gedaan hebben, dan is dat feit alleen al voldoende reden om die persoon niet de eer te geven die hij eist.
G) Sommige klagen dat ze niet gewaardeerd worden. Zij voelen zich gekwetst omdat ze niet genoeg dankbaarheid verkrijgen voor wat ze voor anderen doen. Dit is een bedekte vorm van waardering zoeken. Het is normaal dat mensen gewaardeerd willen worden, maar om waardering te eisen is jezelf onnodige misere bezorgen. Het enigste wat je doet als je iets eist wat je toch niet krijgt is jezelf het leven moeilijk maken. Iedereen kan liefdadigheid doen in ruil voor eer. Het is het kenmerk van een spiritueel verheven persoon om liefdadigheid te doen als hij weet dat hij er helemaal niets voor terug zal krijgen.
In plaats van bij je zelf te denken: "Wat een ramp dat ik helemaal geen waardering krijg voor mijn harde werk" zeg tegen jezelf: "Ik kan me verheugen in het feit dat ik iemand help, ongeacht het feit dat hij er helemaal geen waardering voor zal tonen".
H) Rabbi Zundel van Salant zei: "Het zou voldoende voor iemand die werk doet voor de gemeenschap dat er iedere shabbath een speciala zegen uitgesproken wordt voor diegenen die anderen helpen. Zij hebben geen andere eer nodig".
12. Het doel om naar te streven.
A) Het doel waar naar gestreefd dient te worden is dat het hetzelfde is voor jouw als mensen je ophemelen of afkraken.
Dit is een zo hoog ideaal dat de meeste mensen dit zullen beschouwen als onhaalbaar, maar hoe meer iemand zich realiseert dat er geen praktisch verschil is tussen lofzangen en beledigingen, en dat u een waardevol persoon bent, ongeacht wat wie dan ook van u zegt, hoe minder lof en beledigingen u zullen raken.
Rabbi Jacov Yitschak van Lublin, prees eens iemand in het bijzijn van anderen, en de persoon in kwestie kleurde rood. De rabbijn zei hem: "Je hebt nog niet het juiste nivo bereikt. Werk aan jezelf om hetzelfde te reageren op lof en beledigingen. Probeer uit te stijgen boven er om geven of iemand je prijst of afkraakt. Je bent nog steeds te verlegen betreffende geprezen worden."
B) Sommige mensen proberen te vermijden dat ze geprezen worden, en kunnen zelfs proberen te vermijden dat ze ook maar enige vorm van eer bewezen wordt. Maar een nog hoger nivo is dat je helemaal niets geeft om eer. Aangezien zo'n persoon zich realiseert dat er geen echte waarde is in alle vormen van hoogachting van anderen, zal het hem niet uitmaken of mensen hem eer bewijzen of proberen te vernederen. Hij verheugt zich zelfs wanneer hij beledigt wordt, want daarmee bewijst hij voor zichzelf dat hij niet onderworpen is aan de neiging om door zijn omgeving geaccepteerd te worden. Wat mensen over hem zeggen maakt hem helemaal niets uit. Wanneer hij een besluit neemt, wordt dat helemaal niet beinvloedt door wat anderen van hem denken. Of zij het goed of afkeuren is niet van belang voor hem. Het enigste wat hij zich afvraagt is of deze beslissing goed is of niet. Wanneer iemand dit nivo bereikt dan is er letterlijk niets waar hij zich van zou onthouden omdat hij bang zou zijn voor afkeuring of vernedering. Anderen denken dat ze liever dood gaan dan dat ze de schande moeten ondergaan om dingen te doen die verder heel eenvoudig zijn voor hen. Maar het maakt hem absoluut niets uit wat een ander denkt van hem. Hoewel dit nivo bijzonder moeilijk te bereiken is, is het toch wel mogelijk.
C) We moeten aan onszelf werken om het nivo te bereiken dat zelfs al honderduizenden mensen ons toejuichen, we nog niet hoogmoedig worden. Wanneer mensen ons eer bewijzen, dan hebben we de mogelijkheid om de situatie te bezien alsof iemand anders dan wijzelf de eer ontvangen.
D) Leer jezelf de gewoonte aan om eer en waardering te vermijden. Wanneer u actief eer najaagt dan zal u een natuurlijk verlangen ernaar ontwikkelen, en dan kan u alleen nog met veel moeite van uw verslaving afkomen.
Op een bijeenkomst van Torahgeleerden in Sint Petersburg waren een aantal bijzonder grote torahgeleerden bijeen. Rabbi Jozef Dov Soloveitchik, rabbijn vnan Brisk, en de schrijver van de "Beth Halevi", vroeg een moeilijke talmoedische vraag in de naam van zijn zoon rabbijn Chaim. De aanwezige geleerden debateerden lang over de vraag. Uiteindelijk gaf rabbijn Soloveitchik zijn eigen antwoord op de vraag, en een ander antwoord van zijn zoon rabbijn Chaim, hetgeen lof oogste van alle aanwezigen omdat het zo'n briljant antwoord was. Rabbi Jitschak Blauser was aanwezig, maar hij deed er volledig het zwijgen toe. De schrijver van de "Beth Halevi" verwonderde zich over rabbijns Blauser zwijgzaamheid, het werd van hem gezegd dat hij zo'n groot geleerde was, maar waarom gaf hij dan helemaal geen commentaar tijdens de discussie?
Toen rabbi Josef Dov thuis kwam vroeg hij of iemand hem het boek van rabbijn Blauser genaamd "Pri Jitschak". Tot zijn grote verbazing zag hij dat rabbi Blauser dezelfde vraag stelde in zijn boek en dat hij dezelfde twee antwoorde gaf als op hijzelf op de conventie. Rabbi Josef Dov was stomverbaasd over de bescheidenheid van rabbi Blauser die geen enkele hint had gegeven dat hij ook op dezelfde antwoorden gekomen was.
E) In de ogen van een wijs man is vluchtige eer goedkoop. Wijsheid stelt een persoon in staat om een verheven leven te leiden en kleinzieligheid achter zich te laten.
F) Wees gericht op de waarheid, en gebruik waardering of eer niet als maatstaf voor wat u wel en niet zal doen. Wees bijvoorbeeld om anderen om informatie te vragen als u iets niet weet, en maak u niet druk omdat ze u misschien minder hoog zullen achten omdat u iets niet wist.
H) Rabbi Menachem Mendel van Riminove zei: "Als iemand u wil eren door u voor te laten gaan als u ergens binnen wil gaan en u weet dat hij er op zal staan om u die eer te bewijzen, accepteer dan direkt die eerbetuiging, en laat hem niet onnodig aandringen. Denk niet te lang na over de eer die u ten deel is gevallen, want dit kan leiden tot hoogmoed. Accepteer het direkt en vergeet het zo snel mogelijk."
I) Het ligt in de natuur van wijze mannen dat ze vragen op hun ideeen meer waarderen dan instemming.
Een persoon die waardering wil is geirriteerd en verstoord als zijn ideeen en inzichten ter discussie stelt. Maar een wijs man zoekt de waarheid, en daarom is hij blij als iemand met goede tegenargumenten komt, want dan kan hij zijn fouten corrigeren.
J) De Chofets Chajiem schreef dat als je niet in staat bent om liefdadigheid te doen uit altruistische beweegredenen, en je voornaamste motivatie is om eer en waardering te verwerven, dan moet hij toch zijn best doen om zo veel mogelijk mensen te helpen. De torahgeleerden schreven: "Iemand moet zich wijden aan torah studie en het doen van goede daden, ook als hij secundaire redenen heeft om dat te doen. Ook al begint hij met niet geheel pure intentie, uiteindelijk zal hij het doen voor de juiste reden.
K) Sommige mensen zullen doorslaan naar het andere uiterste. Zij zien af van het doen van goede daden en het verwerven van wijsheid als er iemand anders in de buurt is, want zij willen zeker weten dat zij het niet doen om "gezien te worden".
Dit is fout. Probeer constant te doen wat goed is, ongeacht hoe anderen er op reageren. Aangezien het niet je bedoeling is om waardering te oogsten, als je lof ontvangt van hun dan zal dit niet afdoen aan je goede daden.
13. Het overwinnen van de neiging tot waardering zoeken.
A) Voordat u een goede daad doet, denkt u er dan even over na hoe leeg en waardeloos lof van anderen in werkelijkheid is. Wanneer u dit feit in uw hoofd prent, dan bevrijdt u uzelf van van denken aan het verkrijgen van lof van anderen voor de goede daad die u doet.
Rabbi Shmuel Shmelke Horowitz was aangesteld asls de rabbijn van Nikolsburg. Toen hij aankwam in de stad was er een grote receptie georganiseerd ter ere van hem. Voordat hij kennis maakte met de leden van zijn nieuwe gemeente verontschuldigde hij zichzelf en trok zich terug in een kleine kamer om een poosje alleen te zijn. Een paar gemeenteleden waren nieuwsgierig naar wat deze rechtvaardige man aan het doen zou zijn in die kamer. Zij keken door het sleutelgat, en tot hun verbazing was hij bezig om na te doen hoe anderen hem zouden begroeten. "Hartelijk welkom, onze hooggeachte rabbijn!", "Welkom, nieuwe rabbijn van Nikolsburg", "Hoe gaat het met u, onze leider?" Hij bleef dit met veel enthousiasme tot zichzelf zeggen.
Na een poosje kwam rabbi Shmelke uit de kamer, en al de notabelen en andere gemeenteleden kwamen hem begroeten. Een van de afluisteraars zei tegen hem: "Vergeeft u mij alstublieft mijn brutaliteit, maar zou u onze nieuwsgierigheid kunnen bevredigen, en ons uit kunnen leggen waarom u uzelf alsmaar begroette?" De rabbi antwoordde: "Dat is omdat iedereen nu komt om mij eer te bewijzen. Ik was bang dat ik hierdoor hoogmoedig zou worden, en daarom wilde ik mezelf ongevoelig maken voor alle lof en eer zodat ik er niet door beinvloedt zou worden. Ik herhaalde die lofbetuigingen net zolang tot ik er aan gewend was en ze geen indruk meer op me maakten."
B) Sommige mensen geloven onterecht dat zij een natuurlijke behoefte aan waardering hebben, en dat er niets is wat zij daaraan kunnen doen. Maar in feite is het verlangen naar waardering van een volwassene gebaseerd op het feit dat hij het eist. Als een persoon stelt dat hij alleen zijn eigen goedkeuring nodig heeft, en niet die van anderen, dan zal hij in staat zijn om zich te concentreren op de vraag: "Wat is nu voor mij het juiste ding om te doen?" Hij hoeft zich dan niet af te vragen: "Hoe zullen anderen tegen mij aankijken?" Deze verandering in houding kan moeilijk zijn voor sommigen, maar zo gauw als iemand er van uitgaat dat hij kan veranderen, dan zal hij ook in staat zijn zijn houding te veranderen.
C) Hoe meer iemand zich bezig houdt met het verkrijgen van waardering, hoe meer de behoefte daaraan een deel van uw persoonlijkheid wordt. Hoe minder u zich bezig houdt met het krijgen van waardering, hoe minder u er behoefte aan zult hebben. Dat is de reden dat iemand die zich bezig houdt met het verkrijgen van wijsheid zijn behoefte aan waardering vermindert.
D) Stop met doen van dingen omdat u waardering wil oogsten, en dan zal het u niet langer deren als mensen u geen eer betuigen.
Toen de schrijver van de "Haflaah", rabbi Pinchas Hurwitz, de stad Frankfurt binnenkwam, werd hij verwelkomd door een enorme menigte. Naderhand vroeg iemand die hem na stond hem: "Wat ging er door uw hoofd toen u zo veel eer ontving?"
Hij antwoordde: "Ik stelde me voor dat het mijn begrafenis was, en dat al deze mensen mij begeleidden naar het kerkhof. Dit voorkwam dat ik hoogmoedig zou worden."
E) Corrigeer anderen wanneer zij u eren voor iets wat in werkelijkheid niet op u van toepassing is. Gelijk het in de talmoed geschreven staat: "Als een persoon in een stad arriveert, en men bewijst hem eer omdat men denkt dat hij een expert is in twee talmoed tractaten terwijl hij in werkelijkheid alleen een expert is in 1 tractaat, dan heeft hij de verplichting hen te informeren dat hij alleen een expert is in 1 deel, en niet in twee."
F) Gedraag u een korte tijd op een manier die totaal tegengesteld is aan waarderingzoekend gedrag, totdat u uw neiging tot het najagen van eer en waardering hebt overwonnen.
Om zijn neiging tot waardering zoeken te overwinnen ging rabbi Simcha Zissel af en toe naar een stad waar hij niet herkend zou worden, en daar kleedde hij zich als een arme bedelaar, of hij deed of hij doof was of een lichamelijk gebrek had.
G) Probeer minstens 1 keer per dag een goede daad voor tenminste 1 persoon, zonder dat die persoon of iemand anders daar achter komt. Als u dit moeilijk vind, dan bewijst dat hoe sterk uw behoefte voor waardering is. Wanneer u er een gewoonte van maakt om goede daden te doen zonder dat iemand er van weet, dan zal dit langzamerhand een onderdeel van uw natuur worden.
H) Herhaal voor uzelf, rustig en kalm, telkens weer, indien nodig honderden keren: "Ik heb de waardering van anderen niet nodig", of: "Wat anderen van mij denken maakt helemaal niets uit". Denk na over deze uitspraken totdat ze een onderdeel van uw persoonlijkheid worden. Herhaling helpt om ze te intergreren in uw persoonlijkheid.
Een waardering zoeker heeft duizenden malen tegen zichzelf gezegd dat hij de waardering van anderen nodig heeft. Om dit te neutraliseren zijn vele herhalingen nodig.
14. Het overwinnen van uw angst voor afkeuring.
A) Aangezien mensen zo verschillend zijn, is het onmogelijk voor iemand om de goedkeuring van iedereen te verkrijgen. Daarom zal iemand die bang is voor afkeuring veel lijden. Het overwinnen van iemand's angst voor afkeuring zal veel onnodig lijden besparen.
B) Rabbi Naftali van Ropshitz zei: "Er zullen altijd mensen zijn die anderen bekritiseren, ongeacht hoe groot of goed die anderen zijn." Wanneer je je realiseert dat het altijd mogelijk is om kritiek te leveren op het gedrag van anderen, dan zal het makkelijker zijn om iemand anders zijn afkeuring te zien als zijn persoonlijke mening of neiging om kritiek te leveren. Wanneer iemand zijn afkeuring over jouw uitspreekt betekent dat niet noodzakelijkerwijs dat jij daadwerkelijk fout zit.
C) Er zijn situaties waarvan mensen zeggen: "Ik schaamde me dood". Zulk soort uitdrukkingen geven aan dat mensen soms liever doodgaan dan dat ze de pijn van vernedering en schaamte doorstaan.
Een persoon die zijn behoefte aan goedkeuring/waardering kan overwinnen zal vrij zijn van de pijn van vernedering en schaamte, want die zijn gebaseerd op de behoefte aan waardering. Door niet overmatig bezorgd te zijn over wat een ander van u denkt zult u niet gekwetst zijn als die ander denkt dat u dom bent, of incompetent, hypocriet, slordig, of een mislukkeling. De mening van anderen kan u alleen in verlegenheid brengen als u dat toestaat. En waarom zou dat toestaan?
D) Sommige mensen worden geobsedeerd door de gedachte dat een bepaald persoon hen minacht. Het zou zinvol kunnen zijn als zulk soort mensen zich concentreren op mensen die hen aardig vinden. Hoewel het beter is om uw verlangen naar waardering totaal te overwinnen, is dit toch een stap in die richting. Wanneer u zich realiseert dat u heel goed kan leven met de minachting van sommigen kan leiden tot het overwinnen van de angst om geminacht te worden.
E) Stelt u zich het allerergste voor: Denkt u zich in dat iedereen in de hele wereld negatief denkt over u telkens als u langs loopt. Accepteer dat. In het begin zou deze gedachte u stress kunnen bezorgen, maar denk er over na: "Wat is er nou werkelijk zo verschrikkelijk?" Realiseert u zich dat hoewel het onaangenaam kan zijn, u de situatie toch aan kan. Aangezien de afkeuring van anderen iets is wat u niet direkt raakt, kan u altijd uw gedachten ergens anders op concentreren.
Zeg niet tegen uzelf: "Het is vreselijk dat zij mij niet waarderen", en dat zal u ook niet emotioneel lijden onder de afkeuring van anderen.
F) Behalve het veranderen van uw houding ten aanzien van afkeuring is het ook belangrijk om dingen te doen die u afkeuring zullen bezorgen. Sommige technieken gebruikt door de Alter van Nevardok en zijn studenten zijn: Een vreemd kledingstuk dragen, in een winkel vragen naar een artikel wat totaal niet verkocht wordt in die winkel (bijvoorbeeld een hamer bij een bakker) en publiekelijk ongewone aankondigingen doen. Door dingen te doen die u normaal gesproken in verlegenheid brengen (hoewel ik u adviseer om niets extreems te doen) zal u zien dat mensen u niet noodzakelijkerwijs uitlachen wanneer u iets doet waarvan u dacht dat het u hoon zo opleveren. Daarbovenop, wanneer mensen u wel uitlachen zal u zien dat dat niet zo'n vreselijke ramp is als u altijd al gedacht had. Omdat u er zelf voor kiest om afkeuring op te wekken zal het veel gemakkelijker te tolereren zijn. Die ervaring zal afkeuring in gewone dagelijkse situaties een stuk draaglijker maken.
Ik ken een ontzettend verlegen persoon die een schoen aan een touwtje achter zich aan sleepte op Jaffastraat in Jeruzalem. Hij wilde zichzelf aanleren om zich niet druk te maken als andere mensen hem aanstaarden. Het bleek dat bijna niemand enige aandacht aan hem besteedde. Een paar mensen vroegen hem wat hij aan het doen was, en als hij daarop antwoordde hij dat hij zijn schoen aan het uitlaten was, dan kwam daar vrijwel nooit commentaar op. Slechts 1 persoon zei dat hij dat niet kon doen, waarop hij kalmpjes zei: "Waarom niet? Hij bijt toch niemand?" Dit leerde hem meer dan iets anders dat verlegenheid niet nodig is.
G) Er zijn mensen die zo schuw en verlegen zijn dat ze zich constant afvragen hoe anderen hen zien. De oplossing voor hun probleem is om zo op te gaan in hetgeen waar ze mee bezig zijn dat ze zich bijna totaal onbewust worden van de mensen in hun omgeving. Het probleem is dat hun bezorgdheid over hoe anderen hen zien een belemmering is voor hun concentratie. Maar als zij heel rustig aan blijven werken aan goede doelen dan zullen zij hun verlegenheid overwinnen.
15. Wanneer het gewenst is om een goede indruk te maken.
A) Zoek alleen waardering als dat noodzakelijk is voor een praktische aangelegenheid. Hoewel vleierij een negatieve karaktertrek is, is het in sommige situaties gepast. Bijvoorbeeld, het is goed om dingen te doen die normaal gesproken gezien worden als vleierij als je het doet om je leraar er toe aan te zetten om jouw meer torah te leren. Evenzo is het gepast als je je op een ogenschijnlijk vleierige manier gedraagt om het je vader en moeder naar de zin te maken en hun te plezieren.
Evenzo heeft iemand een ander zijn goedkeuring nodig om een huwelijkspartner te vinden, om studenten te onderwijzen, of om een baan te vinden. Maar zo lang als u gericht ben op een bepaald praktisch doel, dan zal u gebrek aan waardering niet zien als een oorzaak van emotioneel leed, maar als een praktisch probleem.
Rabbi Naftali van Rophsitz zei: "Eerst aarzelde ik om rabbijn te worden, want voor een rabbijn is het vaak nodig om leden van hun gemeente te vleien, en ik was er niet op uit om mensen te vleien. Daarom zei ik: Ik wordt kleermaker. Maar toen zag ik dat ook kleermakers hun klanten vleien. Toen zei ik: Ik word schoenmaker. En toen zag ik dat ook schoenmakers hun klanten vleien. Ik kwam tot de conclusie dat iedereen anderen vleit. In dat geval, dacht ik toen, kan ik net zo goed rabbijn worden. Want wat ik ook doe, ik zal altijd geneigd zijn om anderen te vleien.
Toen rabbi Israel Salanter zich eens in een vreemd land bevond, zat hij zonder gebedsriemen. Hij ging naar een synagoge in de buurt en vroeg of hij een set kon lenen. Hoewel hij een zeer bekend torahgeleerde was en hij hun gemakkelijk had kunnen zeggen wie hij was, wilde hij zijn identiteit niet prijsgeven. De mensen dachten dat hij een eenvoudig en arm persoon was en wilden hun dure gebedsriemen niet aan hem uitlenen. Rabbijn Israel Salanter dacht hier even over na, en kreeg een idee. Hij stapte naar iemand toe die net zijn gebedsriemen had afgedaan, en vroeg hem of hij de juiste tijd had. Rabbi Salanter haalde daarop een duur gouden horloge uit zijn zak, en zorgde er voor dat de man het zag. Het horloge had het gewenste effect, en de man leende hem graag zijn gebedsriemen.
In deze situatie zorgde rabbi Salanter er voor dat de ander geimponeerd werd door zijn horloge, maar hij deed het alleen voor een praktisch doel, en hij zorgde er voor geen lof te ontvangen vanwege zijn geleerdheid.
B) Als je wilt dat anderen leren van je voorbeeld, span je dan in om een goede indruk te maken.
C) Een persoon die zijn gevoel voor eer en vernedering totaal kwijt is is een goede beschermengel kwijt die hem er van zal weerhouden om dingen te doen die niet in de haak zijn.
Zonder de angst voor vernedering wat je weerhoudt van foute zaken is de kans groot dat iemand zijn verlangens hem overweldigen en hij ernstige overtredingen begaat.
D) Het is gepast om dingen te doen die lijken op het najagen van eer als je motivatie is om iemand anders te helpen.
Rabbi Chaim Shmuelevitz, het hoofd van de talmoed academie van Mir, had een ouder familielid in een bejaardentehuis. Rabbi Chaim bezocht hem regelmatig en tussen de bezoeken in stuurde hij hem brieven. Hij gaf is een brief aan een jonge man die zijn huis bezocht en verzocht hem een brief te posten voor hem. De jonge man constateerde tot zijn verrassing dat op de afzender geschreven stond: "Rabbijn Shmuelevitz". Rabbijn Chaim was een zeer nederig persoon die nooit geen titels schreef voor zichzelf, ook niet "rabbijn". Toen hij de rabbijn vroeg waarom hij zijn titel gebruikte op deze brief, antwoordde de rabbijn: "Deze oudere man is helemaal alleen en hoogstwaarschijnlijk geven de mensen in het bejaardentehuis hem niet genoeg aandacht. Ik dacht dat als anderen zien dat hij brieven krijgt van een rabbijn, dan zullen ze hem met meer respect behandelen.
16. Wij moeten anderen eer bewijzen.
Rabbijn Israel Salanter placht te zeggen: "Hoewel wij persoonlijk moeten doen wat we kunnen om eer te ontlopen, hebben wij nog steeds de verplichting om anderen eervol en met respect te behandelen.
Voor de introductie van "De Poort naar het Geluk" en een index van de hoofdstukken zie HIER