પ્રસ્તાવના
પ્રસ્તાવના
માતા સીતાના આશીર્વાદ સાથે
અને શ્રી સત્ગુરુ દત્ત ચિલે મહારાજની આધ્યાત્મિક કૃપાથી
સત્ગુરુ ઓમ દત્ત શ્રી ઠાકુર મહારાજના આશીર્વાદ
સત્ગુરુ શ્રી શરદ જોશી મહારાજના આશીર્વાદ
સત્ગુરુ શ્રી ગણપતિ સચ્ચિદાનંદ સ્વામીના આશીર્વાદ
સીતા શક્તિ કાવ્ય
(સીતાનો સશક્તિકરણ સંગ્રહ)
"સીતાની કૃપા અને માતૃત્વનું એક કાવ્યાત્મક શ્રુતિ - એક આંતરિક શ્રવણ,
આધુનિક ભાવના માટે કાલાતીત જ્ઞાન નું અનાવરણ."
લેખક દ્વારા નમ્રતાપૂર્વક પ્રસ્તુત
ડૉ. પ્રદીપ વાઘ, પી.એચ.ડી.
સીતા શક્તિ કાવ્ય
© પ્રદીપ વાઘ, ૨૦૨૫
સર્વ હકો અમારી પાસે રાખેલા છે.
લેખક/પ્રકાશકની પૂર્વ લેખિત પરવાનગી વિના આ પુસ્તકનો કોઈપણ ભાગ પુનઃઉત્પાદિત કરી શકાશે નહીં, પુનઃપ્રાપ્તિ પ્રણાલીમાં સંગ્રહિત કરી શકાશે નહીં, અથવા કોઈપણ સ્વરૂપમાં અથવા કોઈપણ માધ્યમથી - ઇલેક્ટ્રોનિક, યાંત્રિક, ફોટોકોપી, રેકોર્ડિંગ અથવા અન્યથા - પ્રસારિત કરી શકાશે નહીં.
આવૃત્તિ: ૨૦૨૫
ISBN: (ફાળવવામાં આવશે)
લેખક અને પત્રવ્યવહાર સરનામું:
પ્રદીપ વાઘ
B8, ચૈત્રાંગણ, કંચનગલ્લી, પુણે ૪૧૧ ૦૦૪, ભારત
ઈમેલ: muktikavya@gmail.com
ફોન: +૯૧-૯૮૮૧ ૩૬૪ ૯૭૭
ગુજરાતી અનુવાદ: ડૉ. અવનીશ થાણાવાલા
પ્રકાશક:
(પ્રકાશકનું નામ / સ્વ-પ્રકાશિત છાપ)
[પ્રકાશકનું સરનામું]
મુદ્રિત અને બંધાયેલ .....
કવર ડિઝાઇન: શ્રી પ્રતાપ મુલિક
ટાઇપસેટિંગ: લેખક દ્વારા
આ પુસ્તક સંબંધિત પરવાનગીઓ, પૂછપરછ અથવા પત્રવ્યવહાર માટે, કૃપા કરીને ઉપરોક્ત સરનામે/ઈમેલ પર લેખકને લખો.
ઓમકાર વાઘ માટે — ✧
જેમણે આ ગીતોને કોમળ સ્મૃતિમાં રાખ્યા હતા,
અને જેમની ભાવના તેમને અનંતકાળ સુધી લઈ જાય છે.
પુસ્તક માટે આગોતરી પ્રશંસા
આ જીવંત સીતા શક્તિ કાવ્યના વિકાસમાં માત્ર પ્રયાસ જ નહીં, પણ એક દૈવી પ્રેરણાએ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી છે.
બ્રિગેડિયર પી.વી. ગોલે (નિવૃત્ત), એવીએસએમ, ચેરમેન,
ડેવલપમેન્ટ એજ્યુકેશન (ઇન્ટરનેશનલ) સોસાયટી, પુણે, ભારત
ભારતીયોમાં સામાન્ય લોકોના હૃદયમાં સીતાનું આદરનું એક અનોખું સ્થાન છે.
શ્રીમતી લિન્ડી સ્ટુઅર્ટ ફોર્સ, કેનેડા
આ સંગ્રહ (સીતા શક્તિ કાવ્ય) સાર્વત્રિક રીતે લાગુ પડે છે
શ્રી કેલ્વિન ડંકન, ન્યુઝીલેન્ડ
મેં વેબ પર આ સીતા શક્તિ કાવ્ય ખૂબ જ રસ અને પ્રશંસા સાથે વાંચ્યું છે.
શ્રી વિલ્ફ્રીડ ક્લોસ, નેધરલેન્ડ્સ
સીતા શક્તિ કાવ્યમાં, તમે (પ્રદીપ વાઘ) એક યુગ નિર્માણ કરનાર દ્રષ્ટિકોણ રજુ કર્યો છે.
ડૉ.સિયારામ તિવારી, વિશ્વભારતી, શાંતિનિકેતન
વાઘ ની કવિતા કાલાતીત રામાયણ પરંપરામાં એક જરૂરી અને નોંધપાત્ર ઉમેરો છે.
ડૉ. પ્રકાશ સૂર્યકાંત અત્રે (મરાઠી શાસ્ત્રોના પ્રખ્યાત વિદ્વાન)
❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖
પ્રસ્તાવના
રામાયણ, કદાચ વિશ્વમાં અને ચોક્કસપણે ભારતમાં સૌથી પ્રાચીન મહાકાવ્ય, તેના નાયક અને નાયિકા - ભગવાન રામ, લક્ષ્મણ, ભરત, હનુમાન, સીતા, લવ-કુશ, મંદોદરી અને અન્યમાં આદર્શ ગુણો રજૂ કરવા માટે જાણીતું છે.
તે યુગની દાર્શનિક અને સામાજિક ધારણાઓ સાથે સુસંગત, કર્તવ્યનિષ્ઠ અને બલિદાન આપતી પત્ની તરીકે સીતાની ભૂમિકા સ્વાભાવિક રીતે અસાધારણ બનીને બહાર આવે છે. આ મહાકાવ્ય દર્શાવે છે કે કેવી રીતે તેણીએ અયોધ્યાના મહેલમાં પાછળ રહેવાનું શ્રદ્ધાપૂર્વક ઇનકાર કર્યો હતો અને તેના પતિ, ભગવાન રામને વનવાસ માટે જંગલમાં અનુસરવાનું પસંદ કર્યું હતું. ભારે દબાણ હેઠળ પણ, સીતા તેના ભગવાન રામ પ્રત્યે સમર્પિત રહી, જેમ કે રાક્ષસ-રાજા રાવણ દ્વારા તેનું અપહરણ કરવામાં આવ્યું ત્યારે તેમણે જે રીતે બધી પ્રગતિ અને લાલચ નો સામનો કર્યો હતો તેના પરથી સાબિત થાય છે. વધુમાં, સીતાને મુક્ત કર્યા પછી, તેણે તેના પતિ પ્રત્યે વફાદારી સાબિત કરવા માટે "અગ્નિ પરીક્ષા" (અગ્નિ દ્વારા અજમાયશ) માંથી પસાર થઈ. તેણીએ તેના પતિ, ભગવાન રામ પ્રત્યેના તેમના અવિરત પ્રેમ માટે આ બધું સહન કર્યું.
મહાકાવ્યમાં રામને એક સંપૂર્ણ પુત્ર અને એક સંપૂર્ણ રાજાના ચિત્ર તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યા છે. તે સમયે રાજાત્વને ટ્રસ્ટીશીપનું એક સ્વરૂપ માનવામાં આવતું હતું, જ્યાં રાજા નાગરિકોના સંપૂર્ણ કલ્યાણનું ધ્યાન રાખતા હતા, જેમણે તેમના પર સંપૂર્ણ વિશ્વાસ મૂક્યો હતો. તેથી, રાજાના બધા વ્યક્તિગત વિચારો રાજા તરીકે તેમની ફરજો માટે બલિદાન આપવું પડતું હતું.
સીતા, લક્ષ્મણ અને હનુમાન બધા જ એવા આદર્શો તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા છે જે તેમની ચોક્કસ ભૂમિકા ને અનુરૂપ વિવિધ ગુણો પર ભાર મૂકે છે. તે બધાએ રામના સંબંધમાં પોતાની વ્યક્તિગત જરૂરિયાતો નું બલિદાન આપ્યું હતું.
કદાચ આ કારણે, સીતા ના પાત્રના અન્ય ગુણો - એક વિશ્વાસુ અને કર્તવ્યનિષ્ઠ પત્ની સિવાય - સંપૂર્ણ રીતે દર્શાવવામાં આવ્યા ન હતા. તેથી, કોઈ આશ્ચર્ય નથી કે સીતાની એક મજબૂત માતા તરીકેની ભૂમિકા (તેના જોડિયા બાળકો, લવ અને કુશને આદર્શ વિશ્વ નાગરિક તરીકે ઉછેરવા) પર પૂરો ભાર મૂકવામાં આવ્યો નથી.
સીતા શક્તિ કાવ્યના લેખક પ્રદીપ વાઘને આ પછી નું પાસું સ્પર્શી ગયું. અભ્યાસ, સંશોધન અને આત્મનિરીક્ષણ ના પરિણામે, સીતાને એક મજબૂત માતા તરીકે દર્શાવતા આ કાવ્યસંગ્રહ આકાર પામ્યો. આ જીવંત કૃતિના વિકાસમાં માત્ર પ્રયાસ જ નહીં, પણ એક દૈવી પ્રેરણાએ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી છે. પરિણામે, રામ અને સીતાના જીવનના અન્ય સંસ્કરણોમાં વર્ણવવામાં ન આવેલા આ કાવ્યસંગ્રહ માં ઘણી ઘટનાઓ પહેલીવાર અહીં સ્થાન પામી છે.
આ પાસા નો સ્વીકાર રામાયણ ના પ્રખ્યાત વિદ્વાનો જેમ કે ડૉ. યુ. એમ. પઠાણ, ડૉ. ઉમાશંકર ઉપાધ્યાય અને ડૉ. સિયારામ તિવારી દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે અને નોંધવામાં આવ્યો છે.
વ્યક્તિગત સ્તરે, પ્રદીપ ઘણીવાર મારી સાથે કાવ્યસંગ્રહના ટુકડા પર ચર્ચા કરતા, ક્યારેક તેમને મળતા અને લખાતાની સાથે જ. થોડા વર્ષોમાં આ કાવ્યસંગ્રહ ઉભરી આવતાં તેની ધારણાઓ શેર કરવામાં મને ખૂબ આનંદ થયો.
તેથી, મને ખૂબ આનંદ થાય છે કે હું નાના અને મોટા બધાને - આ અનોખી સીતા શક્તિ કાવ્ય નો અભ્યાસ કરવાની ભલામણ કરું છું. મને આશા છે કે તે તેમને એટલો જ આનંદ અને શાંતિ આપશે જેટલો મને તેનાથી મળ્યો છે.
❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖
બ્રિગેડિયર પી. વી. ગોલે (નિવૃત્ત), AVSM
ચેરમેન, ડેવલપમેન્ટ એજ્યુકેશન (ઇન્ટરનેશનલ) સોસાયટી પુણે, ભારત તારીખ ૨૫ માર્ચ ૨૦૦૧
પૂરો વચન
સીતા શક્તિ કાવ્ય - સીતાનો સશક્તિકરણ સંગ્રહ - રામાયણના શાશ્વત વારસા માંથી ઉદભવે છે. હજારો વર્ષ પહેલા રચાયેલ આ પ્રાચીન મહાકાવ્ય, ભગવાન વિષ્ણુના અવતાર રામ અને તેમની શક્તિ, પવિત્રતા અને ભક્તિ માટે આદરણીય તેમની પત્ની સીતાના જીવનનું વર્ણન કરે છે.
જ્યારે રામને ચૌદ વર્ષ માટે વનવાસ આપવામાં આવ્યો, ત્યારે સીતાએ તેમના ભાઈ લક્ષ્મણ સાથે એક સમર્પિત પત્ની તરીકે તેમની સાથે રહેવાનું પસંદ કર્યું. આ વનવાસ દરમિયાન, લંકાના રાક્ષસ-રાજા રાવણે સીતાનું અપહરણ કર્યું. તેણીએ અડગ હિંમતથી તેની પ્રગતિનો પ્રતિકાર કર્યો જ્યાં સુધી રામે, વનરાઓ (વન સાથીઓ) ની મદદથી, યુદ્ધ કર્યું, રાવણને હરાવ્યો અને તેનું સન્માન પાછું મેળવ્યું. શંકાઓને શાંત કરવા માટે, સીતા એ અગ્નિ પરીક્ષણ (અગ્નિ પરીક્ષા) માંથી પસાર થઈ, જેમાંથી તે સહી સલામત બહાર આવી.
છતાં, જ્યારે અયોધ્યાના કેટલાક નાગરિકોમાં નિંદા થઈ, ત્યારે રાજા અને પતિ તરીકેની ફરજ વચ્ચે ફસાઈ ગયેલા રામે સીતાને દૂર મોકલી દીધી. ગર્ભવતી અને એકલી, તેણીને વાલ્મીકિ ઋષિના આશ્રમમાં આશ્રય મળ્યો, જ્યાં તેણીએ જોડિયા પુત્રો, લવ અને કુશને જન્મ આપ્યો. અહીં, આ વન આશ્રમમાં, સીતા ની સૌથી ઊંડી શક્તિ પ્રગટ થઈ - મહેલો કે યુદ્ધભૂમિમાં નહીં, પરંતુ તેના બાળકોના શાંત ઉછેર અને તેના મૂલ્યોના પ્રસારમાં.
સીતા શક્તિ કાવ્ય વનવાસના આ ક્ષણ થી શરૂ થાય છે.
તે બોધામૃત પ્રસાદ તરીકે પ્રાપ્ત થાય છે - દૈવી સાક્ષાત્કારનું અમૃત - સદગુરુ ચિલે મહારાજની કૃપાથી પ્રાપ્ત થયેલ અને કવિના આંતરિક દ્રષ્ટિકોણમાં વ્યક્ત થયેલા.
આ કાવ્યસંગ્રહ સીતાના અવાજને આત્મીય ગીતો અને વાતચીતમાં એકત્રિત કરે છે: અયોધ્યા અને જનકપુરી ની યાદો, વનવાસના વિલાપ, અને ગુણો અને સંસ્કારો સાથે તેના પુત્રોના સૌમ્ય આકાર. ગીતો ઘટનાક્રમને અનુસરતા નથી; તેના બદલે, તે સ્મૃતિની જેમ વહે છે - પાછળ ફરે છે, થોભે છે અને હૃદય માં યાદ આવે છે તેમ આગળ વધે છે.
❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖
લેખકની પ્રસ્તાવના
આ સીતા શક્તિ કાવ્ય ખરેખર માતા સીતા ના આશીર્વાદ છે અને તે દૈવી કૃપાનો પ્રવાહ છે જે મારા સદગુરુ, કોલ્હાપુરના પૈજરવાડીના શ્રી દત્ત ચિલે મહારાજ દ્વારા ઉતર્યો હતો. શાંત તેજના સંત, તેમણે ક્યારેય અનુયાયીઓ કે ખ્યાતિની શોધ કરી ન હતી; તેમણે ફક્ત સાધકોને તેમના આંતરિક સ્વભાવ અનુસાર માર્ગદર્શન આપ્યું હતું. તેમના આશીર્વાદ થી, 1990 ના દાયકાના મધ્યમાં, મને ધ્યાનની શરણાગતિ ક્ષણો દરમિયાન બોધામૃત - શાણપણનો અમૃત - કહેવાનું શરૂ થયું. આ ગીતોના સ્વરૂપમાં આવ્યા, ઘણીવાર લય અને સૂર સાથે, મારા હોઠમાંથી ઇચ્છા વિના વહેતા હતા. મારી પત્ની નેત્રા, અથવા આસપાસ રહેલા અન્ય પરિવાર અથવા મદદગાર મિત્રો, જેમ જેમ તે ઉદ્ભવતા હતા તેમ તેમ તેમને વિશ્વાસપૂર્વક લખતા હતા.
શરૂઆતમાં, આ સાક્ષાત્કાર મારી સમજની બહાર લાગતા હતા. કેટલાક સૂચનો જેવા લાગતા હતા, અન્ય રામ, સીતા અને અન્ય સાક્ષાત્કાર આત્માઓના જીવનમાં દૈવી ઘટનાઓના દર્શન જેવા, જાણે હું તેમને સીધા જોઈ રહ્યો હોઉં. ડૉ. યુ.એમ. પઠાણ અને બ્રિગેડિયર પી.વી. ગોલે, જેવા આદરણીય વિદ્વાનોના માર્ગદર્શન સાથે.મને સમજાયું કે મારી ભૂમિકા ફક્ત એક સાધન તરીકે સેવા આપવાની છે - શંકા કે ખચકાટ વિના, વિશ્વાસ પૂર્વક લખવાની.
આ શરૂઆતના ગીતો ખાનગી રીતે જ્ઞાનના અમૃત તરીકે પ્રકાશિત થયા હતા. જુલાઈ 1998 માં, મારા સદગુરૂએ મને ભગવાન રામ અને માતા સીતા પર કેન્દ્રિત ગીતો અને સાક્ષાત્કારોને સીતા શક્તિ કાવ્યમાં એકત્ર કરવા પ્રેરણા આપી. પ્રગટ થયેલા શ્લોક સાથે, મને સુસંગતતા માટે જોડતા ફકરાઓ લખવાની મંજૂરી આપવામાં આવી.
આ રચના નો પહેલો ડ્રાફ્ટ પૂર્ણ થયો, અને દૈવી સંયોગથી, મને તે સમયગાળા દરમિયાન સંત સદગુરુ ઠાકુર મહારાજના દર્શનનો આશીર્વાદ મળ્યો. તે શુભ પ્રસંગે, મને આ કવિતા તેમના ચરણોમાં અર્પણ કરવાનું સૌભાગ્ય મળ્યું. મહારાજે કૃતિને આશીર્વાદ આપ્યા અને ટિપ્પણી કરી: "આ કવિતા તમારા જીવનકાળ પછી પણ વધુ ચમકશે."
પંડિત ઉદય દેશપાંડે ની સંગીત રચનાઓ અને શ્રી રવિન્દ્ર સાઠે અને અન્ય પ્રખ્યાત ગાયકો દ્વારા ભાવનાત્મક પ્રસ્તુતિ દ્વારા, ગીતોમાં જીવનનો સંચાર થયો.
આ કવિતા પર આધારિત એક નૃત્ય-નાટિકા ફિલ્મ પણ બનાવવામાં આવી હતી. આ ફિલ્મ સૌપ્રથમ શ્રી ગણપતિ સચ્ચિદાનંદ સ્વામીજી સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવી હતી, જેમણે તેને ઉદારતાથી આશીર્વાદ આપ્યા હતા. આ પ્રેરણાથી, ફિલ્મે કવિતાના સારને ભારત અને વિદેશમાં, બંને ક્ષેત્રના વિશાળ વર્તુળ માં પહોંચાડ્યો.
હિન્દીમાં પ્રથમ આવૃત્તિ 2000 માં 25 પ્રકરણોમાં લગભગ 150 ગીતો સાથે પ્રકાશિત થઈ. ત્યારબાદ મરાઠી, અંગ્રેજી અને ગુજરાતીમાં તેના અનુવાદો કરવામાં આવ્યા.
આ કાવ્યને જે અલગ પાડે છે તે તેનો દ્રષ્ટિકોણ છે. રામાયણમાં સીતા ની વફાદારી અને બલિદાન ના પ્રતીક તરીકે દર્શાવવામાં આવી છે. જોકે, અહીં, તે એક મજબૂત અને પાલન પોષણ કરતી માતા તરીકે પણ ઉભરી આવે છે - તેના પુત્રો, લવ અને કુશને યુગોથી વધુ સમય સુધી ટકી રહે તેવા મૂલ્યો (સંસ્કારો) સાથે આકાર આપે છે. આ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાથી ડૉ. સિયારામ તિવારી અને ડૉ. ઉમાશંકર ઉપાધ્યાય જેવા પ્રખ્યાત વિદ્વાનોનું ધ્યાન ખેંચાયું, જેમણે મને ચાલુ રાખવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા.
શ્રી રવિન્દ્ર સાઠે અને અન્ય પ્રતિષ્ઠિત ગાયકો દ્વારા ગવાયેલ પંડિત ઉદય દેશપાંડે ની સંગીત રચનાઓ શ્લોકોને વધુ જીવંત બનાવ્યા. સર્જનાત્મક નૃત્ય-વિડિઓ તેને ભારત અને વિદેશના પ્રેક્ષકોની નજીક લાવ્યું.
સમય જતાં, સીતા શક્તિ કાવ્ય ને જાહેર માન્યતા મળી: સાહિત્ય શિરોમણી (2004) નો રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર, અને સાન ફ્રાન્સિસ્કો અને ગ્રેનાડા (2006) માં તેની નૃત્ય-નાટિકા વિડિઓ ફિલ્મ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર. આ યાત્રા દરમિયાન, હું મારી અયોગ્યતાથી ઊંડે સુધી વાકેફ રહ્યો. આ કાર્યનું જે કંઈ મૂલ્ય છે તે ગુરુની કૃપાથી વહેતી દૈવી ઉર્જાને કારણે છે. જો તે વાચકો, શ્રોતાઓ અથવા પ્રેક્ષકોને સ્પર્શે છે, તો આભાર ફક્ત તે સ્ત્રોતને કારણે છે; જો ખામીઓ હોય, તો તે મારી છે.
આ યાત્રા ૨૦૦૦ માં પ્રથમ આવૃત્તિ સાથે સમાપ્ત થઈ ન હતી. તે પછી પણ બોધામૃતનો પ્રવાહ ચાલુ રહ્યો, જે પહેલાના પ્રકરણોને નવી ઊંડાણ અને વિગતથી સમૃદ્ધ બનાવતો ગયો. તમારી પાસે જે છે - ૨૦૨૫ આવૃત્તિ - તેમાં લગભગ ૨૫૦ ગીતો છે, જે હજુ પણ ૨૫ પ્રકરણોમાં છે, પરંતુ અવાજ અને અવકાશમાં વધુ વિસ્તૃત છે.
આ વિસ્તૃત આવૃત્તિ સૌપ્રથમ વાસુદેવ નિવાસ આશ્રમ ખાતે સદગુરુ શ્રી શરદ જોશી મહારાજના કમળ હસ્તે શ્રદ્ધાપૂર્વક અર્પણ કરવામાં આવી હતી. તેમના આશીર્વાદ આપતા, મહારાજે સલાહ આપી હતી કે સમગ્ર કાવ્યમાં યોગ્ય ચિત્રોનો સમાવેશ કરવામાં આવે, અને જ્યાં શક્ય હોય ત્યાં, ગીતોના ઑડિઓ-વિઝ્યુઅલ અથવા વિડિઓ લિંક્સ/QR કોડ પ્રદાન કરવામાં આવે. આ રીતે, કાર્ય વાચકો માટે વધુ આકર્ષક બનશે. તે માર્ગદર્શન અનુસાર, ચોક્કસ ગીતોની સાથે QR કોડ ઉમેરવામાં આવ્યા છે, જેના દ્વારા વ્યક્તિ તેમના રેકોર્ડિંગ અને ઑડિઓ-વિઝ્યુઅલ અનુભવ સીધો ઍક્સેસ કરી શકે છે. નવી ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને, આ કાવ્યના દ્રશ્ય પરિમાણને વાચકો માટે વધુ આકર્ષક બનાવવામાં આવ્યું છે.
અને આ કૃતિ હવે વિશ્વભરના સાધકો માટે www.sita-radha-laxmi.org પર ઓનલાઈન પણ ઉપલબ્ધ છે.
હું આ કાવ્યસંગ્રહ મારા સદગુરુ શ્રી દત્ત ચિલે મહારાજના ચરણ કમળમાં અર્પણ કરું છું, એવી આશામાં કે તે વાચકોને માતા સીતાની શક્તિ, કોમળતા અને કાલાતીત અવાજની ઝલક પ્રગટાવશે. તે દરેક હૃદયમાં પ્રેમ ના પોષણના મૂલ્યોને પ્રેરણા આપે. તે આપણને આપણી અંદર છુપાયેલા જ્ઞાનના રત્નોને ઉજાગર કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે, જે આ સીતા શક્તિ કાવ્યમાં પ્રગટ થયેલા માનવ ભાવનાના અંતર્ગત જ્ઞાન સાથે ગુંજતું રહે. સીતા શક્તિ કાવ્યની આ આગળની યાત્રામાં હું તમારી ટીકાત્મક ટિપ્પણીઓ અને સહયોગનું સ્વાગત કરું છું.
સ્ત્રોતો વિશે એક શબ્દ:
જેમ વાચકોએ ઉપર પ્રસ્તાવનામાં નોંધ્યું હશે, આ કાવ્ય માતા સીતા ના આશીર્વાદ અને સદગુરુ ચિલી મહારાજની દૈવી કૃપાથી આવે છે. તેનો પ્રવાહ આંતરિક કાવ્યાત્મક સાક્ષાત્કાર તરીકે આવ્યો જે શાસ્ત્રો, અભ્યાસ, ઉદ્ધરણ અથવા ભાષ્ય નો આશ્રય લીધા વિના પ્રાપ્ત અને રેકોર્ડ કરવામાં આવ્યો. કૃતિ, સીતા શક્તિ કાવ્ય શ્રુતિની નજીક છે જેનો અર્થ આંતરિક શ્રવણ, પ્રસારણ, ધ્યાનાત્મક શરણાગતિ છે, અને આ રીતે પરંપરાગત લેખકત્વથી અલગ હોઈ શકે છે. આ સંદર્ભે વધુ સંપૂર્ણ રીતે સમજવા માગતા લોકો માટે, પુસ્તકના અંતે એક નોંધ મૂકવામાં આવી છે.
લેખક દ્વારા નમ્રતાપૂર્વક પ્રસ્તુત,
ડૉ. પ્રદીપ વાઘ,
પી.એચ.ડી, ૨૦૨૫
કૃતજ્ઞતા
“માનવ હાથ અને અવાજોએ મદદ કરી હોવા છતાં, સાચા સ્ત્રોત સીતા દેવી અને સદગુરુ ચિલી મહારાજ છે. આ યાત્રામાં બધા દૃશ્યમાન અને અદ્રશ્ય સાથીઓને, હું નમન કરું છું.”
આટલા વર્ષોમાં સીતા શક્તિ કાવ્ય ની યાત્રાને જેમની હાજરી, માર્ગદર્શન અને પ્રોત્સાહને ટકાવી રાખી છે તેમનો હું ઊંડો કૃતજ્ઞતા અને આદર સાથે આભાર માનું છું:-
બધા માર્ગદર્શક વિદ્વાનો અને માર્ગદર્શકોનો, હું ઊંડો ઋણી છું. બ્રિગેડિયર પી. વી. ગોલે (નિવૃત્ત), AVSM, પિતા સમાન અને હંમેશા પ્રેરણાદાયક હાજરી રહ્યા છે. તેમણે દરેક બોધામૃત (જ્ઞાન નું અમૃત) ઉભરી આવતાં પ્રાપ્ત કર્યો અને, દુર્લભ સૂઝ સાથે, મારા માટે તેના ઊંડા અર્થો પ્રગટ કરશે. હું ડૉ. ઉમાશંકર ઉપાધ્યાય અને ડૉ. રિચા શર્માનો પણ હૃદયપૂર્વક આભાર માનું છું, જેમની વિદ્વતા અને હિન્દી ભાષા અને કાવ્યશાસ્ત્રની સૂક્ષ્મતા પ્રત્યે સંવેદનશીલતાએ રચનાઓને સમૃદ્ધ બનાવી; શ્રી એસ. રામકૃષ્ણન, ટ્રસ્ટી, બ્રહ્મ સભા શિકાગો, સંસ્કૃત-સંબંધિત તમામ કાર્યમાં તેમની મદદ માટે; અને ડૉ. એસ. પી. મિશ્રા, જેમણે "ચાલો પહેલા જોઈએ કે દેવી શું કહેવા માંગે છે" એમ કહીને પ્રેરણાનો પહેલો આધ્યાત્મિક દૃષ્ટિકોણ પૂરો પાડ્યો, જ્યારે હું આત્મ-શંકાથી ભરેલો હતો.
ભારતની બહારના મિત્રો - જેમના હૃદયની ખુલ્લીતા અને આ કાર્યમાં ખરા દિલથી રસ હોવાથી દૂરથી શાંત પ્રોત્સાહન મળ્યું, જે તેના સાર્વત્રિક પડઘાને સમર્થન આપે છે: શ્રી વિલ્ફ્રીડ ક્લોસ (નેધરલેન્ડ્સ); શ્રી કેલ્વિન ડંકન (ન્યુઝીલેન્ડ); શ્રીમતી લિન્ડી સ્ટુઅર્ટ ફોર્સ (કેનેડા), અને અન્ય.
મારા પરિવાર - જેઓ દિવસ અને રાત મારા સતત સાથી હતા, અને ઘણીવાર બ્રહ્મમુહૂર્તની શાંતિમાં ખીલતા ગીતોના પ્રથમ શ્રોતા હતા. મારી પ્રિય માતા, વત્સલા, સરળ ભક્તિ સાથે, દરેક બોધામૃતને ઉભરી આવતાં તેને સાચવતી હતી અને તેમાંથી ઘણાને પ્રેમથી તેમની દૈનિક પ્રાર્થના અને સ્તોત્રોમાં વણતી હતી. નિર્દોષતા અને પ્રામાણિકતા સાથે, તે કહેતી: "પ્રદીપ સદગુરુ ચિલી મહારાજ અને સીતા દેવીનું આ શ્લોકો લખવામાં એક સાધન છે." મારી પત્ની, નેત્રા અને બાળકો, અનુયા, કાશ્મીરા અને ઓમકાર, મારા આધારસ્તંભ હતા.
કલાકાર શ્રી પ્રતાપ મુલિક - જેમના ઉત્કૃષ્ટ તૈલચિત્રોએ કાવ્યના દ્રષ્ટિકોણને જીવંત સ્વરૂપમાં લાવ્યો, તેને કાલાતીત સુંદરતાથી શણગાર્યો.
મારા સાથીદારો અને ટીમ - જેમણે શાંતિથી અને અડગતાથી હસ્તપ્રતને આકાર આપવાનું અને ધ્યાન અને ધીરજ સાથે છાપવા માટે તૈયાર કરવાનું કાર્ય સંભાળ્યું.
બધા અનામી મિત્રો અને શુભેચ્છકો - જેમના નામ અહીં દેખાતા નથી, પરંતુ જેમની સદ્ભાવના કોઈ આશીર્વાદથી ઓછી નથી રહી.
અંતે, હું AI-જનરેટેડ છબીઓ ના ઉપયોગનો આભાર માનું છું, જેણે આ આવૃત્તિમાં એક નવું દ્રશ્ય પરિમાણ ઉમેર્યું છે.
❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖❖