સારાંશ:

આ પ્રકરણ પરાકાષ્ઠાના પવિત્ર ક્ષણને ચિહ્નિત કરે છે. સીતા આગળ વધે છે તેમ એક દૈવી સ્થિરતા સર્વત્ર છવાઈ જાય છે - હવે ત્યજી દેવાયેલી રાણી નહીં, પરંતુ 'શક્તિની માતા' તરીકે, આત્મવિશ્વાસથી પ્રકાશિત.

રામ, તેમના દિવ્ય સ્વરૂપને જોતા, આખરે ઓળખે છે કે લવ અને કુશ ખરેખર તેમના પુત્રો છે - સીતા થી જન્મેલા, હવે એક પવિત્ર તપસ્વી.

આ સીતા શાંત, અલગ છે, પરંતુ તેમની દૈવી હાજરી પ્રકૃતિને જ ધબકતી બનાવે છે. 'જગતની માતા' તરીકે તે ફક્ત તેના પુત્રો જ નહીં પરંતુ તમામ સંવેદનશીલ જીવોને તેના કરુણા પૂર્ણ માતૃત્વમાં ભેટી પડે છે.

અયોધ્યાના લોકો વિસ્મયથી જુએ છે - તેઓ તેમની પ્રિય સીતાને ફરીથી ઓળખે છે, પરંતુ હવે સીતા તરીકે જેમાં 'શક્તિ'નો અવતાર રૂપ પામ્યો છે.

સીતા, દૈવી શ્રદ્ધામાં, ઊંડા પ્રેમમાં, રામની આરતી કરે છે - તેમને શાશ્વત ધર્મના અવતાર તરીકે વધાવે છે.

રામ તેમના હૃદયમાંથી સ્તુતિના પ્રવાહ સાથે પ્રસન્ન થાય છે - સીતાને અર્પણ કરાયેલ એક અનોખો સ્તોત્ર - 'નારી શક્તિ ના દૈવી અવતાર'.

તે સીતાની પૂજા કરે છે, તેમને 'ઓમકાર' ના આદિ સ્વરૂપ, સ્ત્રીત્વનો શાશ્વત અર્થ, શાશ્વતતાનો વૈભવ અને બધી સૃષ્ટિનો પ્રકાશ ગણાવે છે. તેઓ તેમને જીવનના ઉત્ક્રાંતિની માતા, શક્તિ, ભક્તિ અને મુક્તિથી શણગારેલી, અને નમ્રતાપૂર્વક પ્રાર્થના કરે છે કે તે તેમના હૃદયમાં કાયમ રહે.

આમ, સીતાને શાશ્વત, સર્વવ્યાપી, કરુણાશીલ શક્તિ - સીતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જે જીવનના અખંડ પ્રવાહ તરીકે બધી સૃષ્ટિનું પોષણ કરે છે.

શાંત, પરંતુ આધ્યાત્મિક તેજથી તેજસ્વી, સીતા સમગ્ર માનવતાને અંતિમ આશીર્વાદ આપે છે - એકતા, સુખ અને સમૃદ્ધિ, કાયમી સ્વાસ્થ્ય, જ્ઞાનનો પ્રકાશ અને શાંતિના વરદાનનો સંદેશ.

તેમનો અવાજ સમયના પ્રવાહમાં અમર બની જાય છે - 'શાશ્વત માતા' તરીકે.

આ તે સ્થાન છે જ્યાં 'સીતા શક્તિ કાવ્ય' ની મહાન યાત્રા સમાપ્ત થાય છે - આ વિચ્છેદ, શક્તિ, ભક્તિ અને દૈવી જાગૃતિના આ અનન્ય મહાકાવ્યનો પવિત્ર અંત છે.

શું આ અંત છે? કે પછી ખરેખર આ જ જગ્યા છે જ્યાંથી તે અદ્ભુત, આંતરિક યાત્રા અને અનંત યાત્રા શરૂ થાય છે - જ્યાં સીતાનું 'શક્તિ-સ્વરૂપ' અનંતકાળ સુધી દરેક હૃદયમાં પ્રકાશિત અને જીવંત રહેશે?

શું આ અંત છે? કે પછી આ એક અદ્ભુત, રહસ્યમય અને અનંત યાત્રાનો પવિત્ર દરવાજો છે - જ્યાં સીતા, શાશ્વત શક્તિના રૂપમાં, દરેક હૃદયના મંદિરમાં અમર રહેશે, હંમેશા સળગતી રહેશે, હંમેશા જાગૃત રહેશે, સમયના અનંત વિસ્તરણમાં?

ગીત ૧ ।। શક્તિરૂપિણી સીતામાંં દર્શન ।।

સાંભળી વાઘણ નો હુંકાર 

કાંપી બધા શૂર અને વીરા 

ત્યારે પ્રવેશ સીતા માં નો થયો 

સ્તબ્ધ સેનાની બધા શીશ ઝુકાવી ।। ૧ ।।

સિયના હાથમાં શંખ પૂજાનો 

ડાબા હાથમાં ધૂપ-દીપ હતો 

મયૂર શ્વાન, ગૌ-માતા વિહંગ 

ડોલે વાઘણ પણ સીતા સાથે ।। ૨ ।।

શ્વાસ પર સિયના વન પણ ડોલે 

મધુર સી ધૂન હવામાં ઘોલે 

વન ફૂલોની માળા વાળમાં 

સિય સેજાયલા સફેદ સુવેશમાં ॥ ૩ ॥

સૌભાગ્ય અલંકાર એના 

માથા પર સિંદૂર હતુ ચમકતુ 

ચરણ આંગળિયોં માં સુંદર બિછુઆ 

દરેક પગમાં નૃત્ય આભાસ થયો ।। ૪ ।।

મીઠા સ્વરમાં ‘લવ-કુશ' પુકારે 

આખોથી જ કર્યો ઇશારો 

જેમણે સેનાના વીરો હરાવ્યા 

સવિનય એ માઁના ચરણોમાં આવ્યા ।। ૫ ।।

સિયની આખોમાં પ્રભુની ભક્તિ હતી 

પણ વિરક્તિની પણ પરમ-શક્તિ હતી 

મમતાની આભા તેજસ્વી 

વાણી તપથી હતી ઓજસ્વી ।। ૬ ।।

જ્ઞાન પ્રકાશ માનોં ઉદિત થયો 

સત્યનો અંકુર પ્રસ્કૂટીત થયો 

મુખ હતુ શાંત ભાવોથી પૂર્ણ 

ધૈર્યનો બાંધ માનો પ્રકટે અપાર ॥ ૭ ॥

પ્રતિકુળ પળની સામે જઈને 

રઘુકુલ દીપ સીતાએ જગાવ્યો 

ધર્મ-કર્મની કરી હતી પૂર્તિ 

સાહસની હતી આ સાક્ષાત મૂર્તિ ।। ૮ ।।

પૂર્ણ સત્ય લગન અને શ્રમથી 

ચાલતી હતી મસ્તક ઊંચું કરી 

ક્ષણ માટે ઉંચા સ્થાને સીતા રોકાઇ 

પ્રભુ ની આંખો રહી આશ્ચર્યભરી ।। ૯ ।।

બધા જીવોની જનની જેમ 

જુએ બધાને સ્નેહ પ્રેમથી 

નમ્ર હાથ જોડે બધા સેનાની 

ઉત્સુક સાંભળવા પ્રભુ વાણી ।। ૧૦ ।।

અદ્ભૂત દૃશ્ય ત્યારે સામે આવ્યુ 

સિય એ ભક્તિથી શંખ વગાડ્યો 

સિયા કરે રામની આરતી

ગદ્-ગદ્ પ્રભુ ત્યારે કરે સીતાની જ સ્તુતિ ।। ૧૧ ।।

ગીત ૨ ।। સીતાની સ્તુતિ ।।

શ્રીરામ ઉવાચ : 

પરબ્રહ્મ સહચારિણી 

આદિ શક્તિ સ્વરૂપિણી 

અદિતિ, ઉષા, પૂષા 

વાક, મહિ, સરસ્વતી ।। ૧ ।।

પૃથ્વી, લક્ષ્મી, ગૌરી 

જાનકી, કાત્યાયની 

મનસા, દુર્ગા, કાળી 

ચંડી, વિમલા, મહેશ્વરી ।। ૨ ।।

ભૂવનેશ્વરી, સુભદ્રા 

તુળજા, અંબા, જોગેશ્વરી 

ચતુઃશૃંગી, સમશ્રૃંગી 

રેણુકા, મહાલક્ષ્મી ।। ૩ ॥

મીનાક્ષી, વૈષ્ણોદેવી 

વિવિધ દિવ્ય સ્વરૂપિણી 

ભક્તિ ભાવ સ્વાગતમ્ 

પરાશક્તિ નમોડસ્તુતે ॥ ૪ ॥

અનંત નામ રૂપિણી 

અનંત સૌંદર્ય વાસિની 

સર્વ ઐશ્વર્ય સંપન્ન 

વિશ્વરૂપી નમોડસ્તુતે ॥ ૫ ॥

આદિ, મધ્ય, અંત રહિત 

સ્વયંભૂ મૂર્તિ તૂ છે 

શબ્દ-શિલ્પ અપૂરે 

સ્વયં-પ્રકાશી નમોડસ્તુતે ।। ૬ ।।

અસીમ આકાશે 

અગણિત તારાઓ વિભૂષિતાં 

પૃથ્વી જીવ વિસ્તારે 

જગત્-જનની નમોડસ્તુતે ॥ ૭ ॥

શક્તિ, ભક્તિ, મુક્તિ 

ત્રિગુણ તૂ મોહિની 

અંતઃકરણે વિરાજે 

સીતા શક્તિ નમોડસ્તુતે ॥ ૮ ॥

જોડ પદ્યાંશ:

રામના અવાજમા વખાણ ગુન્જે,

શુદ્ધ સીતાની સ્તુતી ગાતા.

સર્વ જગતોના હસતા માતા,

આશિર્વાદ નુ અમૃત વર્ષાવતા.

गीतं ३ || मातुः सीतायाः आशीर्वचनानि  ||  

  ( संस्कृत मूलम् )
  ( सन्निहितान् अयोध्यावासिनः उद्दिश्य) 

सीता उवाच : 

अखिलं विश्वे बन्धुत्वं समस्तलोके शान्तिं च । 

समृद्धि-क्षेम-कल्याणम् एतत् सर्वं मम आशीः ॥ 1 ||

लभेत शक्तिं स्वास्थ्यं च पूर्णे ब्रह्मण्यनुरागम्  |

अक्षयं  ज्ञानं भक्त्या च  तुभ्यं  सर्वे मम आशी:    || 2 ||

ॐ शांती: शांती: शांती:

ગીત ૩ || દિવ્ય માતા સીતાના આશીર્વાદ ||

(અયોધ્યાના લોકોને સંબોધિત)

(મૂળ સંસ્કૃતમાંથી અનુવાદિત)

સીતા:

વિશ્વ ભાઈચારામાં બંધાય,

સમગ્ર માનવજાત શાંતિ અને પ્રેમથી સંધાય.

આનંદ, સમૃદ્ધિ અને કલ્યાણ,

તમારા માટે કાળજી સાથે મારા આશીર્વાદ. (૧)

તમને શક્તિ*, આરોગ્ય નવેસરથી પ્રાપ્ત થાય

પરમ દિવ્ય માટેનો પ્રેમ સાચો થાય.

ભક્તિ, કાલાતીત જ્ઞાનનો પ્રકાશ

મારા આશીર્વાદ શાશ્વત પ્રવાહિત થાય! (૨)

નોંધ: * શક્તિનો અર્થ અહીં દૈવી શક્તિ, આદિમ ઉર્જા અથવા સર્જનાત્મક બળ - મૂળ, મૂળભૂત ઉર્જા જેમાંથી બધી સૃષ્ટિ ઉદ્ભવી - ખાસ કરીને દેવી માં પ્રગટ થાય છે.

ઈતિ શ્રી સીતા શક્તિ કાવ્યસર્ગ ૨૫ 

ઇતિ શ્રી પ્રદીપ વાઘ વિરચિત શ્રી સીતા શક્તિ કાવ્ય 

શુભં ભવતુ | ૐ શાંતિઃ શાંતિઃ શાંતિઃ ।।

II સીતા શક્તિ આરતી II

આરતી સીતા શક્તિની 

ઉતારું પ્રેમ ભક્તિથી I

કેટલું છે રમ્ય તેનું રૂપ 

દેખાય તે અલંકારયુક્ત II ધૃ II

પાઠ , શ્રવણ કરીને ,

વાંચન, કથન અને ગાઈને I

અત્મચિંતનથી જઈએ રંગાઈને 

એમ થાય અલંકાર પુર્તી II

ઉતારું પ્રેમ ભક્તિથી …

આરતી સીતા શક્તિની ..