allergen

ภูมิแพ้จากอาหาร พบได้บ่อยแค่ไหน

พบประมาณ ร้อยละ 2-5 ของประชากร

ในผู้ใหญ่ ประมาณ 2% (1 ใน 50)

ในเด็ก ประมาณ 5% (1 ใน 20)

เช่น ในประเทศสหรัฐอเมริกา ประชากรประมาณ 11 ล้านคน ที่มีภาวะ food allergy

>6 ล้านคน แพ้ปลาและกุ้ง

>3 ล้านคน แพ้ถั่ว

อาหารหลายร้อยชนิดเป็นสาเหตุของภูมิแพ้ แต่ 90% ของภาวะภูมิแพ้ เกิดจากอาหาร 8 กลุ่ม คือ

1. Milk
2. Egg
3. Peanuts
4. Soy
5. Wheat
6. Tree nuts
7. Fish
8. Shellfish

Labeling – Food allergy

ต้องระบุในฉลากว่าอาหารนั้นมีส่วนผสมของสารที่ก่อให้เกิดภูมิแพ้หรือไม่ เพื่อให้ผู้บริโภคสามารถหลีกเลี่ยงอาหารหรือสารที่แพ้ได้ ผู้ผลิตต้องทราบว่าอาหารนั้น มีส่วนประกอบอะไรบ้าง ครอบคลุมส่วนประกอบทุกอย่าง ทั้งส่วนประกอบหลักและ additive, flavor, color, processing aid, etc. ไม่กำหนดปริมาณขั้นต่ำของสารนั้น ถ้ามีก็ต้องระบุว่ามี

สหรัฐอเมริกา

• 2% ของผู้ใหญ่ 5%ของเด็กเป็นภูมิแพ้อาหาร
• ป่วย 30,000 คน/ปี

เสียชีวิต 150 คน/ ปี

• ไม่มีวิธีรักษา
• สินค้า 8 ชนิด/กลุ่ม

1. Milk
2. Egg
3. Peanuts
4. Soy
5. Wheat
6. Tree nuts
7. Fish
8. Shellfish

• บังคับใช้ 1 มค. 49
• กรณีอาหารแปรรูป
• “contains” food allergen common names
• พิมพ์ต่อกัน
• ขนาดตัวอักษรเท่ากัน
• ถ้าชื่ออาหารตรงกับ food allergen
• ถั่ว ระบุ specific type
• สัตว์น้ำ ระบุ species
• ข้อยกเว้น highly refined oil เช่น น้ำมันถั่วเหลือง ไม่ต้องติดฉลาก
• รัฐมนตรีประกาศข้อบังคับเพิ่มเติมได้
• Stakeholders สามารถขอให้รัฐมนตรี ยกเว้น food ingredient ใด ๆ จากการติดฉลากได้
• รัฐมนตรีพิจารณาภายใน 180 วัน
• ผู้ร้องขอต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการพิสูจน์ว่า food ingredient นั้น not contain allergen protein

สหภาพยุโรป

• EU ได้ปรับปรุงระเบียบการติดฉลากอาหาร โดยได้มีการประกาศเพิ่มเติมเกี่ยวกับ เรื่องการติดฉลากอาหารก่อภูมิแพ้ เมื่อ พ.ย. 46 โดยให้สมาชิกมีระยะเวลา 1 ปี เพื่อปรับเข้าสู่กฎหมายภายในประเทศ (พ.ย. 47)
• ผู้ผลิตอาหารจะต้องปรับการติดฉลากภายใน 25 พ.ย.48
• ระเบียบเดิมยกเว้นการติดฉลากสำหรับส่วนผสม อาหารก่อภูมิแพ้ที่มีน้อยกว่า 25%

อาหารก่อภูมิแพ้ 12 ชนิด ที่ต้องติดฉลาก

1. ธัญพืชที่มี gluten (เช่น ข้าวสาลี, ไวน์, บาร์เลย์)
2. สัตว์น้ำ
3. สัตว์น้ำมีเปลือก
4. นม (รวมทั้ง lactose)
5. ถั่วลิสง
6. ถั่วชนิดต่างๆ (Tree Nuts)
7. ไข่
8. ถั่วเหลือง
9. คื่นช่าย และพืชใน Umbelliferae family เช่น แครอท เซเลรี่ พาร์สลีย์
10. มัสตาร์ด
11. เมล็ดงา
12. Sulphur dioxide and sulphites (concentration > 10ppm)

ลักษณะการติดฉลาก

• ต้องมีถ้อยคำ trademark รูป สัญลักษณ์ใดๆ ที่ปรากฏในสินค้า หีบห่อ เอกสาร ป้าย
• ใช้คำว่า contain ชื่ออาหารภูมิแพ้ แต่ถ้าระบุไว้ใน list of ingredient แล้วไม่ต้องระบุ
• กำหนดให้ทบทวนรายการอาหารก่อภูมิแพ้ วันที่ 25 พฤศจิกายน 2548

ญี่ปุ่น

• ปี 2542 รัฐบาลญี่ปุ่นเริ่มให้ความสนใจ เรื่องภูมิแพ้อาหาร และได้จัดตั้งคณะกรรมการภูมิแพ้อาหาร เนื่องจากปัญหาดังกล่าวทวีความรุนแรงมากขึ้น
• ปี 2545 กระทรวงสาธารณสุขและสวัสดิการของ ญี่ปุ่น ได้ออกข้อกำหนดการบังคับใช้การติดฉลากอาหารที่ก่อให้เกิดภูมิแพ้

จำแนกได้ 2 กรณี ได้แก่

• อาหารก่อภูมิแพ้ (บังคับติดฉลาก)

— ประกอบด้วยอาหาร 5 ชนิด ได้แก่ ข้าวสาลี โซบะ (buckwheat) ไข่ นม และถั่วลิสง

— ถ้าไม่ติดฉลากถือว่า มีความผิด ตามกฎหมายสุขลักษณะของอาหาร

• อาหารชนิดอื่นที่แนะนำว่าอาจก่อให้เกิดภูมิแพ้

— ประกอบด้วยอาหาร 19 ชนิด ได้แก่ หอยเป๋าฮื้อ ปลาหมึก ไข่ปลาแซลมอน กุ้ง ส้ม ปู กีวี พีช แอปเปิ้ล เนื้อวัว tree nuts ปลาแซลมอน ปลาทู ถั่วเหลือง เนื้อไก่ เนื้อหมู เห็ดญี่ปุ่น แยม เจลลาติน

• ให้มีการตรวจสอบและปรับปรุงทุกๆ 2 ปี

ออสเตรเลีย-นิวซีแลนด์

• การให้ข้อมูลเรื่องอาหารก่อภูมิแพ้แก่ผู้บริโภค เพื่อหลีกเลี่ยงการบริโภคอาหารที่ตนแพ้
• เริ่มบังคับใช้ วันที่ 20 ธันวาคม 2545
• หลังจากการบังคับใช้ มีการทำวิจัยและตรวจสอบประสิทธิภาพของ “The Code” เพื่อการปรับปรุง

ลักษณะการวิจัยเรื่องอาหารก่อภูมิแพ้โดย FSANZ

• เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ
• 90 % อ่านฉลากอย่างถี่ถ้วน
• 67% สามารถแยกแยะว่าฉลากเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรบ้าง
• 62% ซื้อผลิตภัณฑ์เดิม
• 44% ซื้อผลิตภัณฑ์ที่มีการบรรจุแน่นหนา
• 43% ไม่เคยซื้ออาหารที่ไม่มีฉลากภูมิแพ้หรือฉลากคลุมเครือ
• 24% ตรวจสอบรายชื่อผลิตภัณฑ์จากหน่วยงานที่ กี่ยวข้องก่อนการบริโภค
• 14% แจ้งรายงานผลิตภัณฑ์ที่ติดฉลากผิด หรือบกพร่อง หรือไม่มีการติดฉลากกำกับ

ข้อแนะนำจากการวิจัย

• ฉลากภูมิแพ้ควรใช้คำที่เข้าใจง่าย หรือใช้ศัพท์ธรรมดา
• ควรระบุแหล่งที่มาของส่วนประกอบอาหารด้วย
• ควรระบุปริมาณอาหารที่ก่อภูมิแพ้โดยคำนวณเป็น ร้อยละ
• ฉลากควรจะมีขนาดและรูปแบบตัวอักษรที่เป็นแบบแผน