Post date: Apr 13, 2011 8:30:06 AM
Voor ik val is het debuut van de Amerikaanse schrijfster Lauren Oliver. Het verhaal gaat over Samantha, Sam voor haar vrienden. Ze maakt deel uit van een vast groepje vriendinnen, de populairste meisjes van de school. Ze zijn in hun laatste highschooljaar en volop bezig met hun vriendjes, met elkaar en met feesten.
12 februari lijkt een dag als alle andere te worden, wellicht een met een gouden randje want het is Cupidodag, de dag waarop de leerlingen elkaar rozen sturen, én ze is van plan die avond met haar vriend Rob voor het eerst naar bed te gaan.
De schooldag verloopt als alle andere en´s avonds bezoeken de meiden een feest van klasgenoot Kent. Als Sam het feest verlaat in de auto van vriendin Lindsay rijden ze ergens tegenaan en dan gebeurt het:
´Het moment van de dood is gevuld met hitte en herrie en pijn, erger dan wat ook. Een trechter van gloeiende hitte splijt me doormidden; verschroeiend en verzengend en verscheurend. Oftewel: als schreeuwen een gevoel was, dan zou het zo voelen.
En dan niets meer.´
Maar Sam wordt ´gewoon´ weer wakker in haar eigen bed; het is weer 12 februari, Cupidodag, en iedereen doet en zegt hetzelfde als de dag ervoor. Tot zeven keer toe beleeft Sam dezelfde dag en ze moet op zoek wat deze schijnbaar eeuwige herhaling kan doorbreken.
Het gegeven vast te zitten in dezelfde dag is niet origineel, de film Groundhog Day gaat uit van hetzelfde gegeven. In het boek wordt ook even gerefereerd naar deze film en omschrijft Sam haar toestand als een soort ´na-de-dood versie´ van de film. Ik zou het eerder de highschoolversie van Groundhog day willen noemen.
De uitwerking van het thema ligt voor de hand, tijdens de herhalingen van steeds dezefde dag zal Sam ontdekken wat de gevolgen van haar daden waren, zoals het naar beneden halen van minder populaire leerlingen, het inpikken van het laatste parkeerplaatsje voor de neus van een jaargenoot, het betrappen van een jongen die zijn vriendin bedriegt, het flirten met een leraar en de omgang met haar vriendinnen. De auteur neemt de tijd om dit alles over het voetlicht te brengen, het boek telt bijna 500 pagina’s, maar ze weet de aandacht van de lezer goed vast te houden.
Natuurlijk doet Sam in die zeven dagen van alles aan om te voorkomen dat ze weer dood zal gaan, maar niets lijkt te helpen. De uiteindelijke uitweg is verrassen en ontroerend.
Voor ik val is een typische Amerikaanse young adult roman in de keuze van de thema´s en de licht moralistische ondertoon. Dat het ´ideale´vriendje toch niet zo ideaal is en de seks nog maar even moet wachten is een voorspelbaar draadje in de verhaallijn.
Ook het pesten op school is al vaak uitgewerkt, evenals het analyseren van het schijnbare toeval of je tot de populaire leerlingen zal behoren, of tot de losers.
De auteur laat Sam ook een aantal malen tot de lezer spreken en dan wordt de licht moralistische ondertoon toch een stuk harder: `Is wat ík heb gedaan werkelijk zoveel erger dan wat de rest doet? Is het werkelijk zoveel erger dan wat júllie doen? Denk daar maar eens over na.´
Voor ik val neemt de tijd om een fascinerend thema uit te werken en dat doet de auteur op boeiende wijze. Lekker leesvoer dat vooral meisjes zal aanspreken.
Voor ik val
Lauren Oliver
The house of books, 2011 € 17,95