ARALIN 12

- Pambansang Kita -

- National Income Accounting -

Ang National Income Accounting ay isang sistema ng pagtatala ng datos na may kinalaman sa mga ginamit na economic indicator, para masukat ang economic performance ng isang bansa o tiyak na lugar.

- Gross Domestic Product (GDP) -

Ang GDP ay isa sa mga Economic Indicator na nag sinusukat ang panloob na ekonomiya batay sa isang tinakdang particular na panahon.

Before you continue please read Aralin 11 since alot of terms present here are present there so we avoid confusion

Aralin 11

- Pamaraan sa pag kwenta ng GDP at GNI -

NFIFA or NFIA or NPIRW are all the same in computing.

- Kabilang sa datos na kinakalap sa GDP ay ang mga sumusunod -

Pampamilihang halaga o market value ng kabuoang produksiyon ng mga mamamayan, kung na ito na gawa sa loob ng bansa, kasama dito ang mga nag nenegosyo at nagtratrabaho, kasama ito sa GDP, Pero ang mga pinal na produkto (Final Goods) lamang ang sinasama
Sa pag kwenta hindi sinasama ang mga produkto ginamit bilang sangkap ng produksiyon (Intermediate Goods), ginagawa ito para ma iwasan ang double counting oh dobleng pag kwenta
At mga produktong ginamit sa takdang panahon ginamit man toh oh hinde
Produksiyon na lahat ng gawain pang-ekonomikal na nakarehistro, ngunit hinde kasama ang negosyo na nakaloob sa Underground Economy

- Gross National Income -

Ang Gross National Income (GNI) ay pinag sama lamang ang GDP at netong kita (Net income) sa ibang bansa, Ang netong kita sa ibang bansa o ang Net Primary Income from The Rest of The World (NPIRW), ito ang kinita ng isang bansa sa ibang bansa, bawas ang kinita ng mga dayuhan sa loob ng bansa

- Nominal GNI at Real GNI -

Nominal GNI

Ang Nominal GNI o Current Price ay naglalahad ng kabuoang produksiyon na ginawa ng mamamayan sa isang bansa sa kasalukuyang presyo ng mga produkto oh serbisyo.

Real GNI

Ang Real GNI o Constant Price ay datos na inilahad batay sa presyo ng mga produkto at serbisyo sa isang batayang taon.

- Pamaraan sa pag kwenta ng GDP at GNI -

- Final Expenditure Approach -

Sa paraan na ito, kinakalap ang kabuoan o aggregate na gastos ng lahat ng sektor ng pambansang ekonomiya. Ito ay binubuo ng sumusunod na datos.

Personal or Household Consumption Expenditure (C) - Ito ang lahat ng gastusin personal oh sambahayang sektor tulad ng Pagkain, Damit, Panglibang, at iba pa.
Government Consumption Expenditure (G) - Ito ang gastusin oh bayarin ng Pamahalaan tulad ng Pa sweldo ng mga empleyado nito at mga gastusin para sa produkto at serbisyo ng proyekto at operasyon nito.
Capital Formation (I) - Ito ang gastos para sa pamunuhan on Investments nahahati ito sa dalawa: Ang Fixed Capital at Changes in Inventories and Stocks.
Fixed Capital - ito ang pinakamalaki, Dahil lagi ito pang bile ng Construction at Durable Equipment.
Changes in Inventories and Stocks - Ito ang pagdargdag o pagbawas sa imbentaryo ng Bahay-Kalakal.
Export (X) - Ito ang gastusin binayaran para sa pag benta ng produkto oh serbisyo naginawa sa loob ng bansa.
Import (M) - Ito ang gastusin binayaran para sa pag bili ng produkto oh serbisyo sa ibang bansa, Ibinabawas ito sa GDP dahil hinde naman ito kabilang sa produksiyong pang loob.
Statistical Discrepancy (SD) - Pwedeng wala o meron sa datos, ito ang karagdagan oh kabawasan sa datos na dapat ibilang bung ng ibang datos na hindi mapaliwanag, kapag pinagsama-sama ang iba't bang datos na ito, bawas ang import makukuha mo ang GDP at kapag sinama mo ang datos ng GDP at NPIRW makukuha mo ang GNI.

- Formula -

GNI = C + G + I + (X - M) + SD + NPIRW

C - Personal or Household Consumption Expenditure
G - Government Consumption Expenditure
I - Capital Formation
X - Export
M - Import
SD - Statistical Discrepancy
NPIRW- Net Primary Income from the Rest of the World

- Example -

- Komputasyon gamit ang hypothetical na datos na ito -

Household Final Expenditure - 30,500

Government Final Consumption Expenditure - 20,000

Fixed Capital - 600,500

Exports - 10,000

Imports - 6,000

Statistical Discrepancy - 5,000

GDP =

Net Primary Income from the Rest of the World - 200,000

GNI =

- Step 1 (X - M) Subtract the value of Exports to Imports -

Household Final Expenditure - 30,500

Government Final Consumption Expenditure - 20,000

Fixed Capital - 600,500

(X - M) = 4,000

Statistical Discrepancy - 5,000

GDP =

Net Primary Income from the Rest of the World - 200,000

GNI =

- Step 2 Get our GDP by Adding all the Values Except NPIRW -

Household Final Expenditure - 30,500

Government Final Consumption Expenditure - 20,000

Fixed Capital - 600,500

(X - M) = 4,000

Statistical Discrepancy - 5,000

GDP = 660,000

Net Primary Income from the Rest of the World - 200,000

GNI =

- Step 3 Get our GNI by Adding The GDP and NPIRW -

Household Final Expenditure - 30,500

Government Final Consumption Expenditure - 20,000

Fixed Capital - 600,500

(X - M) = 4,000

Statistical Discrepancy - 5,000

GDP = 660,000

Net Primary Income from the Rest of the World - 200,000

GNI = 860,000

- We are done -

- Pamaraan sa pag kwenta ng GDP at GNI -

- Industrial Origin Approach -

Sa paraan na ito, Pinag sasama ang kabuoang ambag ng ekonomiya ng mga pangunahing sektor nito, Para makuha ang GDP

Mga Pangunahing Sektor

Agrikultura - Pangingisda, Pangangahoy at iba pa.

Industriya - Pagmimina, Konstruksiyon at iba pa.

Serbisyo - Pananalapi, Transportasyon at iba pa.

- Formula -

GNI = Agrikultura + Industriya + Serbisyo + NPIRW

- Komputasyon gamit ang hypothetical na datos na ito -

Agrikultura = 15,000

Pangingisda - 5,000
Pangangahoy - 10,000

Industriya = 100,000

Pagmimina - 45,000
Konstruksiyon - 55,000

Serbisyo = 30,000

Pananalapi - 15,000
Transportasyon - 15,000

GDP =

Net Primary Income from the Rest of the World = 15,000

GNI =

- Step 1 Add the Agrikultura, Industriya, and Serbisyo to get the GDP -

Agrikultura = 15,000

Pangingisda - 5,000
Pangangahoy - 10,000

Industriya = 100,000

Pagmimina - 45,000
Konstruksiyon - 55,000

Serbisyo = 30,000

Pananalapi - 15,000
Transportasyon - 15,000

GDP = 145,000

Net Primary Income from the Rest of the World = 15,000

GNI =

- Step 2 Add the GDP and the NPIRW to get our GNI -

Agrikultura = 15,000

Pangingisda - 5,000
Pangangahoy - 10,000

Industriya = 100,000

Pagmimina - 45,000
Konstruksiyon - 55,000

Serbisyo = 30,000

Pananalapi - 15,000
Transportasyon - 15,000

GDP = 145,000

Net Primary Income from the Rest of the World = 15,000

GNI = 160,000

- What if ? -

What if one of the Pangunahing Sektor was gone?

Then all you have to do is add the values below that specific sector.

- Example -

Agrikultura =

Pangingisda - 5,000
Pangangahoy - 10,000

Industriya = 100,000

Pagmimina - 45,000
Konstruksiyon - 55,000

Serbisyo = 30,000

Pananalapi - 15,000
Transportasyon - 15,000

GDP = 145,000

Net Primary Income from the Rest of the World = 15,000

GNI = 160,000

- Now add the Two Values in that sector -

Agrikultura = 15,000

Pangingisda - 5,000
Pangangahoy - 10,000

Industriya = 100,000

Pagmimina - 45,000
Konstruksiyon - 55,000

Serbisyo = 30,000

Pananalapi - 15,000
Transportasyon - 15,000

GDP = 145,000

Net Primary Income from the Rest of the World = 15,000

GNI = 160,000

- What if ? -

What if one of the Values under that Pangunahing sector was missing?

Then get the Remaining value and Subtract it to the Sector it is under of

Agrikultura = 15,000

Pangingisda - 5,000
Pangangahoy - 10,000

Industriya = 100,000

Pagmimina -
Konstruksiyon - 55,000

Serbisyo = 30,000

Pananalapi - 15,000
Transportasyon - 15,000

GDP = 145,000

Net Primary Income from the Rest of the World = 15,000

GNI = 160,000

- Now subtract the Remaining value with the sector it is under of -

Agrikultura = 15,000

Pangingisda - 5,000
Pangangahoy - 10,000

Industriya = 100,000

Pagmimina - 45,000
Konstruksiyon - 55,000

Serbisyo = 30,000

Pananalapi - 15,000
Transportasyon - 15,000

GDP = 145,000

Net Primary Income from the Rest of the World = 15,000

GNI = 160,000

- We are done -

- Pamaraan sa pag kwenta ng GDP at GNI -

- Factor Income Approach -

Ang paraan na ito, ay Binubuo ito ng Compensation of Employees at Net Operating Surplus, Kapag pinagsama ang dalawang datos matutuos ang GDP, Kailangan ding isaalang-alang ang dalawa pang datos: ang Depresasyong Pondo at Di-Tuwirang Buwis.

- Compensation of Employees and Net Operating Surplus -

Compensation of Employees

Ay kumakatawan sa lahat ng suweldo o sahod ng mga manggagawa at empleyado sa ekonomiya.

Net Operating Surplus

Ay kumakatawan sa lahat ng pinanggagalingan ng kita maliban sa paggawa.

- Depresasyong Pondo and Di-Tuwirang Buwis -

Depresasyong Pondo

O Capital Consumption Allowance ay kumakatawan sa pagkonsumo ng istak ng kapital, Anumang kapital ay nakakaranas ng pagkaluma o depresasyon.

Di-Tuwirang Buwis

O Indirect Business Tax ay tumutukoy sa mga buwis na nakasama sa presyo ng biniling mga produkto o serbisyo na hindi natin alam.

- GDP o GNI Growth Rate -

Ang Growth Rate Computation ay nag papakita sa bahagdan ng bilis ng pagtaas ng GDP o GNI, ito ay makukuwenta sa pamamgitan ng formulang ipapakita.

- Formula -

GDP (Kasalukuyan) - GDP (Nakaraan) x 100

GDP (Nakaraan)

Kasalukuyan - Depende sa Taon nahahanapin mo, ang kaharap ng Taon hinahanap mo ang kasalukuya.

Nakaraan - Depende sa Taon nahahanapin mo, Bago ang Taon hinahanap mo yun yung nakaraan.

- Per Capita Income -

Ang per capita income computation ay isang panukat ng ekonomiya a tumutukoy sa halagang tinatanggap ng mamamayan kapag hinati ang kabuoang halaga ng produksiyon sa kabuoang populasyon.

- Formula -

GDP Per Capita = GDP/Population

GNI Per Capita = GNI/Population

- Test Your Knowledge -

- The End and Thank you -

Page updated

Google Sites

Report abuse