Een competitieve markt is een markt waar er perfecte concurrentie is en heeft volgende kenmerken:
- Veel vragers en aanbieders
- homogeen product (de oorsprong/merk is niet van belang)
- open markt (je kan zonder veel belemmeringen toetreden tot de markt)
- doorzichtige of transparante markt (alle info over het product/prijs is vrij verkrijgbaar of terug te vinden)
De prijsvorming op een competitieve markt kunnen we weergeven aan de hand van de wet van vraag en aanbod.
De wet van vraag en aanbod houdt in dat op een competitieve markt de prijs van een product tot stand komt onder invloed van het handelen van kopers (vragers, consumenten) en verkopers (aanbieders, producenten). De prijs evolueert hierbij naar dat niveau waar gevraagde en aangeboden hoeveelheden aan elkaar gelijk zijn.
Aan de hand van oefening 1 gaan we de prijsvorming op de competitieve markt uitleggen. Deze oefening kan je terugvinden via smartschool > Vak Boekhouden en economie (Goens) > Documenten > H5_Oefeningen.
Samenvatting: de wet van vraag en aanbod
De wet van vraag en aanbod kunnen we uitleggen aan de hand van bovenstaande figuur. De marktprijs wordt gevormd waar de vraag gelijk is aan het aanbod. In dit geval Pe en bij deze prijs wordt er Qe afgezet.
Als het aanbod groter is dan de vraag, dan blijven de producenten met een overaanbod zitten. Hier spreken we van een aanbodoverschot. De producenten zullen enkel kunnen verkopen indien zij bereid zijn hiervoor een lagere prijs te vragen. Er is in dat geval dus een neerwaartse druk op de prijs.
Als de vraag groter is dan het aanbod, dan blijven er nog consumenten vragen naar het product als de totale productie is verkocht. Hier spreken we van een vraagoverschot. Als de consumenten het product nog willen hebben, zullen zij dan bereid moeten zijn een hogere prijs te betalen, wat wijst op een opwaartse druk op de prijs.
Deze druk zal zolang aanhouden, en leiden tot bewegingen LANGSHEEN de vraag- en/of aanbodcurve totdat er opnieuw een evenwicht is op de markt.
De vraag- en aanbodcurve blijven echter niet altijd gelijk. Door bijvoorbeeld de plotse populariteit van een product kan de vraag gaan toenemen. Het aanbod blijft ook niet altijd gelijk. Deze veranderingen in vraag en aanbod gaan we toelichting aan de hand van de goudmarkt.
De markt van goud heeft volgende kenmerken:
Er zijn vele vragers en aanbieders naar goud,
iedere vrager en aanbieder kan makkelijk toetreden tot de markt,
alle informatie die nodig is om het product te kopen is ter beschikking (transparant),
ieder stuk goud is gelijk (homogeen).
We kunnen dus spreken van een competitieve markt.
We gaan de veranderingen bekijken aan de hand van onderstaande voorbeelden. Link de wijziging met het juiste gevolg:
Opdrachten: we maken nu in Excel oefening 4. Deze oefening kan je vinden in het vak 'Boekhouden en economie (Goens)' op Smartschool, bij Documenten>Economie. Deze oefening gaat over de goudmarkt en is gespreid over verschillende tabbladen.
Verschuiving van vraagcurve
Als de consumenten beslissen om meer (of minder) te kopen bij elke prijs, verschuift de vraagcurve naar rechts (of naar links). Deze verschuiving van de vraagcurve kan zich voordoen door verschillende factoren.
het inkomen van de consumenten veranderd
de prijzen van substituten of complementaire goederen veranderen
de voorkeur van de consumenten is veranderd
de bevolkingsgrootte is veranderd
...
de vraag stijgt
de vraag daalt
Verschuiving van aanbodcurve
Als de aanbieders beslissen meer (of minder) te verkopen bij elke prijs, verschuift de aanbodcurve naar rechts (links) en is er sprake van een toename (afname) van het aanbod. Een verschuiving van de aanbodcurve naar rechts of links kan zich voordoen als gevolg van een wijziging van een aantal factoren zoals
Het aantal producenten is toe of afgenomen
De productiekosten zijn af- of toegenomen.
…
het aanbod stijgt
het aanbod daalt
3. Verschuiving van zowel de vraagcurve als de aanbodcurve
Als er zich een gelijktijdige verschuiving van zowel vraag als aanbodcurve voordoet is de uitkomst minder voorspelbaar. De uitkomst hangt af van de elasticiteit van de vraag en aanbodcurve en de mate van verschuiving van de vraagcurve en aanbodcurve.