§5. model met buitenland

Door deze nieuwe ontwikkelingen komen er weer enkele economische relaties bij.

• Er worden nu ook goederen in- en uitgevoerd

• Er zijn vreemde munten, er moet afgesproken hoe de waardes zich t.o.v. elkaar verhouden

• Er komen andere/meer goederen op de markt

Dat brengt ons bij volgend schema met nog enkele nieuwe afkortingen.

M = import of invoer E = export of uitvoer

Aanvulling: de betalingsbalans

De vergelijking tussen de import en de export leidt tot een positieve of een negatieve betalingsbalans.

• E > M, dan spreken we van een positieve betalingsbalans

Een exportoverschot wordt gerealiseerd wanneer onze economie meer exporteert dan importeert. De nationale economie heeft een vordering op het buitenland. Dit tegoed is in feite een lening aan het buitenland, m.a.w. het land staat spaargelden af aan het buitenland. Deze lening betekent dan dat buitenlandse investeringen gefinancierd worden door spaargeld uit onze nationale economie.

• E < M, dan spreken we van een negatieve betalingsbalans

De betalingsbalans is deficitair, we voeren meer in dan we uitvoeren(importoverschot). Hierdoor ontstaat een betalingsbalanstekort. België heeft een schuld t.o.v. het buitenland en zal dit tekort moeten aanzuiveren door te lenen in het buitenland of m.a.w. het buitenland staat ons krediet toe.

B. Nationale rekeningen

Uiteraard komt er in de nationale boekhouding opnieuw een rekening bij.

We bekijken de ontvangsten en uitgaven hier vanuit het standpunt van het buitenland, m.a.w. de uitgaven zijn uitgaven van het buitenland.

Voor de sector buitenland is onze export een import die moet betaald worden, dus een uitgave. Onze export vormt dus een debetpost van de nationale rekening buitenland.

De Belgische invoer zal dan een creditpost zijn voor het buitenland.

C. Wiskundige voorstelling

Na de invoering van de sector buitenland, bestaat het nationaal product X niet enkel meer uit consumptiegoederen en investeringsgoederen voor de binnenlandse markt, maar ook uit de goederen voor de export E, onder aftrek van de in het buitenland aangekochte goederen, de import M:

X = Cg + G + I + E – M

X = Cg + Co + Y_o + I + E - M

Het nationaal inkomen wordt nog steeds zowel aangewend voor consumptie, besparingen als belastingen:

Y = Cg + T + Sg

We gaan nog steeds uit van een gelijkheid tussen de nationale productie en het nationale inkomen:

X = Y

Dat brengt ons tot volgende afleiding:

Cg + G + I + E - M = Cg + T + Sg

G + I + E - M = T + Sg

of

G + I + E = T + S + M

Aan deze gelijkheid zal boekhoudkundig steeds voldaan zijn. We kunnen er echter niet uit afleiden dat E gelijk is of moet zijn aan M, of T al dan niet gelijk moet zijn aan G, ... In principe zijn een drietal deelevenwichten mogelijk (wenselijk):

I = S (evenwicht op de vermogensmarkt)

G = T (evenwicht in de begroting)

E = M (evenwicht op de lopende rekening)

E. Transferten van de overheid:

Om nog een stap dichter bij de werkelijkheid te geraken zullen we ons model nog wat aanpassen met transferten van de overheid.

Met de opbrengst van de belastingen betaalt de overheid de lonen van het overheids­personeel, koopt zij consumptiegoederen en diensten bij de bedrijven en betaalt ze de intresten op de staatsschuld.

Een deel van de belastingen wordt echter terug uitgekeerd aan de gezinnen en de bedrijven in de vorm van transferten: werkloosheidsvergoeding, pensioenen, kindergeld, subsidies enz.

Hiervoor staat geen directe tegenpresta­tie vanwege de gezinnen en de bedrijven. We stellen deze transferinkomens nu voor door de symbolen Fg en Fb

Deze transferten betekenen voor de overheid een vermindering van de belastingsinkomsten.

We zullen steeds met het saldo van die twee geldstromen werken en dit saldo met Tn (n=netto) aangeven: belastingen min transferten

T_dn = netto directe belastingen: dir bel – transferten naar gezinnnen (= Td - Fg)

T_in = netto indirecte belastingen: indir bel – transferten naar bedrijven (=Ti - Fb)