Beschrijving
Medaille type c (voorzijde)
De medaille die hoorde bij de eretitel "Verdienter Mitarbeiter der Staatssicherheit" (verdienstelijk medewerker van met ministerie van staatsveiligheid) is ingesteld op 16 december 1969. De eerste toekenning vond plaats op 8 februari 1970 - de twintigste verjaardag van het "Ministerium für Staatssicherheit". De eretitel kon worden toegekend voor:
bijzondere prestaties bij de bescherming van de DDR tegen aanvallen van imperialistische machten en hun geheime diensten;
vernieuwende initiatieven om kwalitatief hogere arbeidsresultaten te bereiken;
Medaille type c (achterzijde)
Medaille type c (achterzijde)
versterking en verdere consolidatie van de positie van het "Ministerium für Staatssicherheit" (ministerie van Staatsveiligheid);
langjarige tot voorbeeld strekkende persoonlijk inzetbereidheid.
De eretitel werd toegekend aan individuen (dat konden zowel medewerkers als niet-medewerkers van het ministerie zijn). Een persoon kon slechts eenmaal worden onderscheiden met de eretitel. Jaarlijks werden er 20 eretitels toegekend. Bij de onderscheiding hoorde naast een medaille ook een oorkonde en een geldbedrag van 5.000 mark. De medaille werd op de linkerborst gedragen.
Op 1 februari 1990 werd de eretitel door de ministerraad afgeschaft.
Medaille type c - de gefotografeerde medaille weegt 27,2 gram
Achterzijde draagteken behorende bij medaille type c
De Interimsspange die bij type c werd verstrekt weegt 3,3 gram. Het metalen symbool meet 8,5 bij 12 mm. Het staatswapen heeft een diameter van 5 mm.
De medaille horend bij de eretitel "Verdienter Mitarbeiter der Staatssicherheit" is rond. De medaille is goudkleurig en in het midden staat het symbool van het "Ministerium für Staatssicherheit" (ministerie van Staatsveiligheid). Hiernaast staan twee eikenblaadjes. Om het wapen heen staat de tekst "VERDIENTER MITARBEITER DER STAATSSICHERHEIT". De eerste twee woorden staan in een rood vaandel dat boven op de ronde medaille is aangebracht.
De achterzijde bevat het staatswapen van de DDR omgeven door de tekst: "FÜR DEN SCHUTZ DER ARBEITER-UND-BAUERN-MACHT" (voor de bescherming van de arbeiders- en boerenmacht).
De medaille is bevestigd aan een donkerrood lintje. Het oogje is aan de medaille gesoldeerd. (Een aantal imitaties heeft een oogje dat integraal onderdeel is van de medaille).
Het draagteken is overtrokken met dezelfde stof. Daarop is een miniatuurafbeelding aangebracht van het wapen van het ministerie van Staatsveiligheid.
In de "DDR Spezialkatalog I" van Bartel worden drie typen onderscheiden van de "Verdienter Mitarbeiter der Staatssicherheit":
(1970 - 1974) type a: goudkleurige non-ferrometaal, linkerband over rechterband. Miniatuur op lintje geverfd, 9,5 mm breed.
(1975 - ) type b: goudkleurige non-ferrometaal, linkerband over rechterband. Miniatuur op lintje geverfd, 8,5 mm breed.
( - 1989) type c: messingkleurige non-ferrometaal, dikte 2 mm. Miniatuur op lintje geverfd, 8,5 bij 12 mm, staatswapen 5 mm diameter
Er is een proefontwerp bekend met een dikte van 3,1 mm. Na 1990 zijn van deze medaille imitaties gemaakt. Sommige hebben een "s" onder het staatswapen op de achterzijde.
Een papieren draagteken van de medaille. Dit kon worden opgenomen in een "Interimsspange" samen met andere papieren draagtekens, zie dit voorbeeld van een draagteken met verschillende papiertjes die 31 medailles symboliseren.
Dit tweevoudige draagteken bevat van links de "Kampforden für Volk und Vaterland in Bronze" en rechts "Verdienter Mitarbeiter der Staatssicherheit". Het is uitgevoerd met stoffen met plastic overtrokken draagtekens, bevestigd op een metalen ondergrond.
Een voorbeeld van een oorkonde behorende bij de "Verdienter Mitarbeiter der Staatssicherheit". Deze oorkonde hoorde bij een medaille die is uitgereikt aan Oberst Benno Paroch en is gedateerd op 8 februari 1988.
De oorkonde is ondertekend door Erich Mielke, de Minister van Staatsveiligheid (Minister für Staatssicherheit). Het betreft een "natte handtekening".
Tekst oorkonde
IN ANERKUNNUNG UND WÜRDIGUNG BESONDERER VERDIENSTE / BEIM SCHUTZ UND BEI DER SICHERUNG DES SOZIALISTIECHEN GESELLSCHAFTORDNUNG VOR DEN ANGRIFFEN IMPERIALISTISCHER / GEHEIMDIENSTE UND LANGJÄHRIGER VORBILDLICHER PERSÖNLICHER / EINSATZBEREITSCHAFT ZUR STÄRKUNG UND FESTIGUNG DES / MINISTERIUMS FÜR STAATSSICHERHEIT / WIRD / OBERST / BENNO PAROCH / DER EHRENTITEL / VERDIENTER MITARBEITER / DER STAATSSICHERHEIT / DER DEUTSCHEN DEMOKRATISCHEN REPUBLIK / VERLIEHEN / BERLIN, DEN 8. FEBRUAR 1988 / MINISTER FÜR STAATSSICHERHEIT / DER DEUTSCHEN DEMOKRATISCHEN REPUBLIK
Een voorbeeld van een aanvraagformulier om de Ehrentietel "Verdienter Mitarbeiter der Staatssicherheit" tot te kennen aan de toenmalige Oberst dr. Wolfgang Schwanitz.
Op de aanvraag staan de eerder toegekende onderscheidingen en de argumenten waarom hij de onderscheiding zou verdienen:
Ontwikkeling: Schwanitz heeft zich in 25 jaar ontwikkeld tot een bekwaam en consequent "politiek-operatief leider".
Loyaliteit: Hij heeft zijn trouw aan de SED en het staatsapparaat bewezen door bevelen en richtlijnen nauwgezet uit te voeren.
Operationele successen: Hij wordt geprezen voor zijn rol in het "ontmaskeren en liquideren van vijandelijke agenturen" en het verijdelen van subversieve handelingen.
Verantwoordelijkheid: Als hoofd van het district Berlijn was hij verantwoordelijk voor de veiligheid in de hoofdstad van de DDR en het beveiligen van belangrijke economische sectoren.
Hij krijgt de onderscheiding op 7 februari 1977 uitgereikt.
Schwanitz - inmiddels gepromoveerd naar Generalleutnant - was sinds 1986 plaatsvervangend minister van Staatssicherheit . Hij was verantwoordelijk voor de afdeling XI (codeerdienst) en hoofdafdeling III (Radioverkenning en radioverdediging), die de West-Duitse communicatie in de gaten hielden, maar ook het "vaste telefoonverkeer" van West-Berlijn naar de Bondsrepubliek afluisterden en registreerden.
Schwanitz werd feitelijk de opvolger van Mielke. Op 18 november 1989 werd het "Ministerium für Staatssicherheit" omgevormd naar het "Amt für Nationale Sicherheit" (AfNS), waar hij leiding aan gaf. Op 14 december 1989 werd hij met vakantie gestuurd en op 11 januari 1990 werd hij door de Volkskammer bedankt voor zijn diensten.
Nog een voorbeeld van een aanvraagformulier (nu uit 1978) voor de eretitel "Verdienter Mitarbeiter der Staatssicherheit". De aanvraag is bedoeld voor Oberst Werner Schröder. Hij was "Leiter der Zentralen Arbeitsgruppe Geheimnisschutz" (ZAGG) van 1975 tot en met 1989.
Hij is sinds 1945 lid van de partij en sinds 1950 werkzaam bij het "Ministerium für Staatssicherheit".
Zijn onderscheidingen zijn opgenomen, met uitzondering van de medailles voor trouwe dienst.
De volgende argumenten voor toekenning van de eretitel worden gegeven:
Langjarige dienst en grote verdienste in strijd tegen de vijand;
Erkenning voor zijn aandeel in de verdere perfectionering van het systeem van geheimhoudingsbescherming in de DDR;
Specifiek krijgt hij waardering voor de samenwerking met de Sovjetvrienden in "Aktion Raduga" (Operatie Regenboog). Deze operatie bewijst de effectiviteit van de geheimhoudingsbescherming.
Langjarig partijlidmaatschap en een trouwe vriend van de Sovjet-Unie en zijn bijdragen aan de "revolutionaire massa-waakzaamheid."
Op 8 februari 1970 werd Erich Mielke onderscheiden met de eretitel "Verdienter Mitarbeiter der Staatssicherheit". Hij is als een van de eerste onderscheiden met deze eretitel, op de de twintigste verjaardag van het "Ministerium für Staatssicherheit" (MfS). Boven de opgespelde medaille zit het ereteken voor 20-jarige verjaardag van de MfS.
Op de foto zijn afgebeeld vlnr: Walter Ulbricht (de toenmalige eerste secretaris van de SED); Luitenant-generaal Ivan Fadeykin van de KGB - de geheime dienst van de Sovjet-Unie. Hij was van 1966 tot en met 1974 gestationeerd in Oost-Berlijn en verantwoordelijk voor de afstemming en de coördinatie tussen MfS en KGB. Hij draagt ook het speldje voor de 20ste verjaardag en een Vaterländischer Verdienstorden in Gold; Markus Wolf en Erich Mielke. Gevieren dronken zij een glas op deze feestelijke gebeurtenis.
Frank Bartel, Auszeichnungen der Deutschen Demokratischen Republik von der Anfängen bis zur Gegenwart, Berlin, 1979, p. 132 - 133.
Frank Bartel, DDR Spezialkatalog 1949-1990 Band I, Staatliche Auszeichnungen, Berlin, 2003, p. 71.
Klaus H. Feder & Uta Feder, Auszeichnungen im Ministerium für Staatssicherheit der DDR, Rosenheim 1996, p. 13 - 16.
Christian Halbrock, Tatort Stasi-Zentrale. Wer hat wo was entschieden?, Bundesarchiv/Stasi-Unterlagen-Archiv, Berlin 2023, ISBN 978-3-946572-61-9, p. 100 - 101, 153.
Dirk Hubrich, Die Auszeichnungen der Generale des Ministeriums für Staatssichterheit. Selbstverlag, Dresden, 2025, p. 256, 316 - 317.
Ralph Pickard, Stasi Decorations and Memorabilia. A Collector's Guide. Lorton Virginia, 2007.
Ralph Pickard, Stasi Decorations and Memorabilia. Volume II. Lorton Virginia, 2012, p. 586.
Ralph Pickard, Stasi Decorations and Memorabilia, Volume III, Lorton Virginia, 2018, p. 844.
Günther Tautz, Orden und Medaillen. Staatliche Auszeichnungen der Deutschen Demokratischen Republik, Leipzig, 1983, p. 157.
Website shieldandsword.mozohin.ru (geraadpleegd op 28 februari 2026).