Embedded Files
Beschrijving
Achtergronden
Achtergronden
De "Carl-Friedrich-Wilhelm-Wander-Medaille" is ingesteld op 4 maart 1954 in drie klassen: goud, zilver en brons. De medaille is genoemd naar Karl Friedrich Wilhelm Wander (1803 - 1879). (Onduidelijk is waarom de naam Carl voor de medaille werd gebruikt in plaats van Karl, zoals hij heette. Overigens stond op de oorkonde wel "Karl".) Wander was een pedagoog en germanist. Hij legde een grote verzameling Duitse spreekwoorden aan. Hij werd in de DDR gezien als wegbereider van het socialisme.
De medaille werd toegekend in 1954. In 1955 werden ook nog enige medailles toegekend. De medaille en de bijbehorende oorkonde werd toegekend aan leerkrachten, schoolbestuurders en onderwijswetenschappers die een uitzonderlijke bijdrage hadden geleverd aan de ontwikkeling van een democratische school.
De medaille werd op de linkerborst gedragen.
Beschrijving medaille
Beschrijving medaille
De medaille is gemaakt van zilver. De medaille heeft een diameter van 36,5 mm. Op de voorzijde staat het portret van Karl Friedrich Wilhelm Wander. Hij kijkt naar rechts. Aan de onderzijde van het portret zijn zijn geboorte- en sterfjaar vermeld: "1803" en "1879". Daaronder zijn twee gekruiste lauriertakjes afgebeeld. Links, boven en rechts staat de tekst "ALLES SAMMELT SICH UNTER DER FAHNE DER EINHEIT" (Alles verzamelt zich onder de vlag van de eenheid).
Op de achterzijde van de medaille is bovenaan de omtrek van het kasteel Wartburg te zien en daaronder de tekst: "FÜR AUSGEZEICHNTE / LEISTUNGEN IM KAMPF / FÜR DIE DEUTSCHE / DEMOKRATISCHE SCHULE" (voor uitstekende prestaties in de strijd voor de Duitse democratische school). Verder is de datum van toekenning opgenomen: "12 juni 1954". Het geheel wordt omsloten door twee gekruiste lauriertakjes. Boven de kruising van de takjes zijn de letters "KR" aangebracht die staan voor de ontwerper (mij is niet bekend wie dat was). Onder de gekruiste takjes staat de letters "MB", die verwijzen naar de producent: "Münze Berlin".
In de rand is het zilvermerk "900" aangebracht. 900 duidt op het zilvergehalte 900/1000. Er zijn ook zileveren medailles beked zonder zilvermerk.
De medaille is bevestigd aan een 35 mm breed en 22 mm hoog zwart, rood en goudkleurig strikje. Het strikje wordt bijeengehouden door een zilverkleurige metalen beugel van 4,7 mm breed, waarvan de kleur overeenkomt met de kleur van het toegekende niveau van de medaille. De medaille kende geen los draagteken; daartoe diende het strikje.
Typen medailles
Typen medailles
In de "DDR Spezialkatalog Band I" van Bartel wordt een type onderscheiden van de "Carl-Friedrich-Wilhelm-Wander-Medaille in Silber".
Het losse strikje.
"MB" staat aan de onderkant van de medaille aan de achterzijde. Boven de gekruiste lauriertakjes staan de initialen van de ontwerpen "KR".
Het zilvermerk "900" in de rand van de medaille.
Tekst oorkonde
DIE REGIERUNG / DER / DEUTSCHEN DEMOKRATISCHEN REPUBLIK / VERLEIHT / Herrn Wilhelm Van der Biesen / ANLÄSSLICH DES GEDÄCHTNISJAHRES FÜR / KARL FRIEDRICH-WILHELM WANDER, / DER 1848 AN DER SPITZE DES KAMPFES DER / DEUTSCHEN LEHRER UM DIE EINHEIT DEUTSCHLANDS / STAND, IN ANERKENNUNG DER HERVORRAGENDEN / VERDIENSTE UM DEN AUFBAU UND DIE ENTWICKLUNG / DER DEUTSCHEN DEMOKRATISCHEN SCHULE UND / FÜR AKTIVE TEILNAMHE IM KAMPF UM EIN EINIGES, / FRIEDLIEBENDES DEMOKRATISCHES DEUTSCHLANDS DIE / WANDER-MEDAILLE / IN SILBER / BERLIN, IM DEZEMBER 1954 / MINISTERIUM / FÜR ARBEIT UND BERUFSAUSBILDUNG / STELLVERTRETER DES MINISTERS
Een voorbeeld van een oorkonde die hoorde bij de "Carl-Friedrich-Wilhelm-Wander-Medaille in Silber". De oorkonde is uitgereikt aan Wilhelm van der Biesen. Hij was tijdens het nazi-regiem lid van de Mannhart-groep. Dit was een socialistische verzetsgroep in het Berlijn rond de arts en ambtenaar dr. Max Klesse en was voornamelijk actief in de wijken Reinickendorf, Tegel en Heiligensee, met een focus op fabrieken zoals Rheinmetall-Borsig en AEG. Ze verspreidden pamfletten, organiseerden geheime bijeenkomsten en boden weerstand tegen het naziregime, maar werden in 1943 ontdekt. Verschillende leden werden in 1944 geëxecuteerd. Wilhelm van der Biesen was ingenieur bij AEG Hennigsdorf en na de oorlog docent aan een vakschool in Borsigwalde. Hij was sinds 1931 lid van de KPD en sloot zich na de oorlog aan bij de SED en de FDGB (Vrije Duitse Vakbondsfederatie). In 1950 verhuisde hij met zijn gezin naar Pankow en werkte als docent in Oost-Berlijn. Zijn vrouw, Elisabeth, was na de oorlog actief bij de 'Volkssolidarität' en de 'Demokratischen Frauenbund Deutschlands'.
De oorkonde is met een 'natte' handtekening ondertekend door de plaatvervanger van de minister van Arbeid en Beroepsopleiding Rudolf Weißner.
De oorkonde is ook voorzien van een stempel van het ministerie.
Ook is er een voorlopige oorkonde bewaard gebleven die is uitgereikt aan Wilhelm van der Biesen. Deze heeft ook een 'natte' handtekening van de plaatvervanger van de minister van Arbeid en Beroepsopleiding Rudolf Weißner.
Tekst voorlopige oorkonde
Vorläufige Bescheinigung / Die Regierung / der / Deutschen Demokratischen Republik / v e r l i e h t / Herrn Wilhelm van der Biesen / anläßlich des Gedächtnisjahres für / Karl Friedrich-Wilhelm Wander, / der 1848 an der Spitze des Kampfes der deutschen Lehrer / um die Einheit Deutschlands stand, in Anerkennung der / hervorragenden Verdienste um den Aufbau und die Ent- / wicklung der deutschen demokratischen Schule und für / die aktive Teilnahme im Kampf um ein einiges, fried- / liebendes demokratisches Deutschland die / W a n d e r - M e d a i l l e / in Silber / Berlin, den 21. Dezember 1954 / Ministerium für / Arbeit und Berufsausbildung / Stellvertreter des Ministers
Bronnen
Bronnen
Frank Bartel, Auszeichnungen der Deutschen Demokratischen Republik von der Anfängen bis zur Gegenwart, Berlin 1979, p. 150 - 151.
Frank Bartel, DDR Spezialkatalog 1949-1990 Band I, Staatliche Auszeichnungen, Berlin, 2003, p. 99.
Staatliche Auszeichnungen der DDR. (Herkunft: Zentralbibliothek der Gewerkschaften; Standort: Haus 901 / Raum 040). Die Kartei wurde 2017 konvertiert und anschließend makuliert. (www.bundesarchiv.de) p. 21.
Gabriele Thieme-Duske Eckhard Rieke, Die Gruppe Mannhart Widerstand im Norden Berlins, AG Stolpersteine Reinickendorf für die Opfer der Verfolgung aus rassischen, politischen oder anderen Gründen in der Zeit des Nationalsozialismus im Förderkreis für Bildung, Kultur und internationale Beziehungen Reinickendorf e.V., 2016 Museum Reinickendorf Alt-Hermsdorf 35, 13467 Berlin.
laatste bewerking: 12 XII 2025
pagina gemaakt: 1 V 2025
Google Sites
Report abuse