Halymenia durvillei

„Smoczy język” raf koralowych

1. Nazewnictwo i klasyfikacja

Nazwa naukowa: Halymenia durvillei Bory de Saint-Vincent, 1828
Nazwy zwyczajowe: Dragon’s Tongue (ang.), Langue de dragon (fr.), Drachenzunge (niem.), „smoczy język” (pl.)

Systematyka:

Królestwo: Plantae – rośliny
Gromada: Rhodophyta – krasnorosty
Klasa: Florideophyceae
Rząd: Halymeniales
Rodzina: Halymeniaceae
Rodzaj: Halymenia
Gatunek: H. durvillei

2. Morfologia i cechy rozpoznawcze

Halymenia durvillei jest dużym, efektownym krasnorostem o miękkiej, mięsistej i półprzezroczystej plesze. Jej budowa przypomina język lub falującą wstęgę – stąd angielska nazwa „Dragon’s Tongue”. Plecha ma jaskrawoczerwony lub ciemnoczerwony kolor, często z pomarańczowymi lub purpurowymi odcieniami, który zmienia się w zależności od oświetlenia i stężenia składników odżywczych w wodzie.

Poszczególne „liście” (czyli blaszki plechy) mogą osiągać długość 20–30 cm i szerokość 2–5 cm. Brzegi są faliste, a powierzchnia gładka i lekko błyszcząca. Brak wyraźnych struktur korzeniowych – plecha przytwierdza się do podłoża za pomocą małego dyskowatego chwytnika. Nie występują żadne zwapnienia ani sztywne części.

3. Występowanie i siedlisko naturalne

Gatunek występuje w tropikalnych i subtropikalnych wodach Indo-Pacyfiku, m.in. w rejonie Filipin, Indonezji, Tajlandii, Japonii południowej, Wysp Salomona i północnej Australii. Spotykany jest również w lagunach Polinezji i na rafach Mikronezji.

Halymenia durvillei rośnie przytwierdzona do skał koralowych lub innych twardych podłoży w strefie przybrzeżnej, zwykle na głębokości 1–20 m. Preferuje miejsca o umiarkowanym przepływie wody, gdzie jest chroniona przed silnym falowaniem, a jednocześnie otrzymuje dużo światła. Jej rozwój często związany jest z bogatymi w składniki odżywcze obszarami raf koralowych.

4. Zachowanie i interakcje ekologiczne

W naturalnym środowisku H. durvillei odgrywa ważną rolę w cyklu materii organicznej rafy. Pobiera z wody rozpuszczone azotany i fosforany, wiążąc je w swojej biomasie, przez co ogranicza eutrofizację i sprzyja równowadze biologicznej.

Stanowi schronienie i substrat dla mikrofauny, małych ryb, skorupiaków, ślimaków i drobnych wieloszczetów. Bywa również zjadana przez roślinożerne ryby (np. Zebrasoma, Acanthurus) oraz niektóre gatunki ślimaków i jeżowców. W akwarystyce jej obecność poprawia jakość wody, pełniąc funkcję naturalnego „filtra biologicznego”.

5. Dymorfizm płciowy i cykl życiowy

Halymenia durvillei nie wykazuje dymorfizmu płciowego w sensie morfologicznym. Jak wszystkie krasnorosty, rozmnaża się złożonym trójfazowym cyklem obejmującym gametofit, karposporofit i tetrasporofit. Poszczególne fazy różnią się mikroskopowo, ale z zewnątrz wyglądają podobnie.

Gametofity wytwarzają męskie spermatia i żeńskie karpogonia. Po zapłodnieniu rozwija się karposporofit, który produkuje karpospory. Z nich powstaje tetrasporofit, który przez podziały mejotyczne wytwarza tetrasporangia. Cykl ten zapewnia zmienność genetyczną i zdolność kolonizacji nowych siedlisk.

6. Odżywianie i metabolizm

Jako autotrof H. durvillei prowadzi fotosyntezę z udziałem fikobiliprotein (fikocyjanina, fikoerytryna) oraz chlorofilu a i d, które nadają jej charakterystyczną barwę i pozwalają efektywnie wykorzystywać światło w zakresie zielono-niebieskim. Roślina pobiera z wody rozpuszczone sole mineralne – przede wszystkim azotany, amoniak, fosforany i mikroelementy (żelazo, mangan).

W akwarium jej wzrost jest silnie uzależniony od dostępności tych składników. Przy ich niedoborze plecha może blednąć lub zanikać, natomiast w środowisku bogatym w nutrienty rozwija się szybko, osiągając nawet kilka centymetrów przyrostu tygodniowo.

7. Warunki akwariowe

Halymenia durvillei jest jednym z najbardziej efektownych krasnorostów w akwarystyce morskiej. Jej hodowla jest możliwa zarówno w refugium, jak i w głównym zbiorniku rafowym, pod warunkiem zapewnienia odpowiednich parametrów fizykochemicznych, światła, cyrkulacji oraz dostępności składników odżywczych. Poniżej przedstawiono szczegółowe wymagania i zalecenia dotyczące pielęgnacji tego gatunku w akwarium:

Temperatura: 24–27 °C (optymalnie), tolerancja 22–28 °C. Stałe temperatury powyżej 28 °C powodują blaknięcie plechy i jej rozpad. Należy unikać dobowych wahań większych niż 2 °C.

Zasolenie: 1.020–1.026 sg .

pH: 8.0–8.4.
KH: 7–10 dKH.
Ca: 380–440 ppm.
Mg: 1250–1350 ppm.

Stabilność parametrów chemicznych jest kluczowa dla prawidłowego wzrostu i regeneracji krasnorostu.

Składniki odżywcze:

Azotany (NO₃): 2–10 ppm – przy niższych stężeniach (<1 ppm) plecha blednie i przestaje rosnąć.
Fosforany (PO₄): 0.02–0.1 ppm – ich całkowity brak ogranicza fotosyntezę.
Amoniak (NH₄): <0.05 ppm – w wyższych stężeniach toksyczny.

Zarówno niedobór, jak i nadmiar składników odżywczych wpływa negatywnie na kondycję glonu – przy nadmiarze dochodzi do porastania plechy przez glony nitkowate i biofilm bakteryjny.

Oświetlenie:

Natężenie: umiarkowane do silnego, 100–200 µmol PAR.
Spektrum: światło białe z przewagą czerwieni (620–680 nm) lub niebieskiego (430–470 nm).
Czas oświetlenia: 10–12 godzin dziennie.

W warunkach niedostatecznego oświetlenia H. durvillei staje się cienka, ciemna i traci barwę. Zbyt silne światło (>250 PAR) bez odpowiedniej ilości składników odżywczych prowadzi do degradacji tkanek.

Cyrkulacja:
Wymagany jest średni, laminarny przepływ wody – wystarczający do transportu składników odżywczych i zapobiegania osadzaniu się detrytusu, ale niewywołujący mechanicznych uszkodzeń plechy. Glon najlepiej umieszczać w miejscach o umiarkowanym ruchu wody, z dala od silnych dysz pomp cyrkulacyjnych.

Mocowanie:
Halymenia durvillei przytwierdza się do skał lub ceramiki za pomocą cienkiej nici lub żyłki.

Mikroelementy:

Żelazo (Fe): 0.02–0.1 ppm – jego niedobór powoduje utratę intensywnej czerwieni.
Mangan (Mn), jod (I), stront (Sr): obecność śladowa wspomaga fotosyntezę i syntezę fikobiliprotein.

Regularne dozowanie mikroelementów znacznie poprawia barwę, tempo wzrostu i odporność glonu.

Towarzystwo:
Plecha może być zjadana przez roślinożerne ryby z rodzaju Zebrasoma i Acanthurus oraz niektóre jeżowce. W akwariach z dużą obsadą roślinożerców zaleca się hodowlę glonu w refugium lub w wydzielonej części zbiornika. H. durvillei może rosnąć obok innych makroglonów.

Pielęgnacja:
Co 4–6 tygodni warto usuwać najstarsze, przyciemnione części plechy, które mogą się degradować. Regularne cięcie poprawia cyrkulację, zwiększa tempo wzrostu i zapobiega obumieraniu centralnych partii kolonii. Odcięte fragmenty można wykorzystać do rozmnażania wegetatywnego.

8. Rozmnażanie i regeneracja

W warunkach akwariowych H. durvillei rozmnaża się głównie wegetatywnie – przez podział plechy. Fragment odcięty od macierzystej kolonii i przytwierdzony do skały lub rusztowania szybko regeneruje i tworzy nową roślinę.

Rozmnażanie płciowe (gametofitowe) i sporofitowe zachodzi rzadko i trudne jest do zaobserwowania w zbiorniku domowym.

9. Ciekawostki i znaczenie

Halymenia durvillei bywa używana jako naturalny wskaźnik jakości wody – jej intensywny kolor świadczy o dobrej dostępności mikroelementów.
W niektórych regionach Azji jest spożywana jako warzywo morskie – ma delikatną konsystencję i wysoką zawartość błonnika oraz antyoksydantów.
Zawiera związki bioaktywne o potencjalnym działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwnowotworowym, co jest przedmiotem badań farmaceutycznych.
Dzięki estetycznemu wyglądowi jest jednym z najczęściej wybieranych makroglonów dekoracyjnych w akwariach typu „display refugium”.

10. Bibliografia

Littler, D. S. & Littler, M. M. (2000). Caribbean Reef Plants. Offshore Graphics.
Guiry, M. D. & Guiry, G. M. (2024). AlgaeBase: World-wide electronic publication. National University of Ireland, Galway.
Leliaert, F. et al. (2018). Marine macroalgae: biodiversity, ecology and biotechnology. Springer.
Titlyanov, E. A. & Titlyanova, T. V. (2010). Coral Reef Ecosystems: Structure, Function and Impact. Springer.
Okuda, K. et al. (2021). "Bioactive compounds from red macroalgae Halymenia sp.: potential for pharmaceutical applications." Marine Drugs 19(8): 450–462.

Page updated

Google Sites

Report abuse