Nieuwe schans - Engstegenschans

HISTORISCH:

Deze schans ligt op de Weyveheide. De Engstegenschans werd uitgepaald op 4 maart 1638. Deze schans werd ook de nieuwe schans genoemd, omdat het de jongste was van de Zonhovense schansen. Ze was opmerkelijk groot met een oppervlakte van 1 ha 80 a.

Melis haalt in zijn boek aan (p.56 en 188 - 1947): "De vierde schans van Zonhoven, die van Engstegen, werd ingericht met consent van de heer 'Baron tot Elder ende Vogelsanck', die de toelating verleende 'om uijt die Weijverheijde 'n vierkantige plaetse te palen tot eene schansse. In de oprichtingsakte wordt gesproken van 'nieuwe schans', welke naam ze steeds behoudt in officiële stukken. Zoals 't plan aangeeft, heeft de Engstegenschans de vorm van een trapezium. De borstwering is nog zeer goed te zien en begroeid met eikebomen en kreupelhout. De grachten (tenminste waar vroeger de grachten moeten geweest zijn), liggen nog ongeveer 0,75 m lager dan het middenvlak. Die grachten, waar nu weiland is, kan men nog gemakkelijk onder water zetten. Vroeger zijn die natuurlijk veel dieper geweest. Aan de oostkant zijn ze verdwenen.

Het huis dat midden op de schans staat, was hoogstwaarschijnlijk van de schanskapitein, nog tijdens de Franse Revolutie. Het stond er zeker al in het begin van de 19de eeuw. Het huis is zeer vervallen en zo goed als onbewoonbaar. Een van de oudste inwoners van Zonhoven vertelde ons dat er op de Engstegenschans op een hoorn werd geblazen als er gevaar dreigde. Haar grootmoeder had haar dit verteld."

KARTOGRAFISCH: (Google+)

• Kaart : Atlas van Ferraris met situering van de Nieuwe schans ten oosten van het centrum van Zonhoven. De Vrancken schans is in de benedenhoek links ook nog net zichtbaar.
• Kaart : detail
• Kaart : Uittreksel uit de Atlas der Buurtwegen met weergave van de Nieuwe Schans.
• Satellietbeeld : situering in de huidige omgeving.
• Kaart : militaire kaart Vandermaelen (1851).
• Overname kadasterplan + Luchtfoto + topografische kaart met waterlopen (via Marijke Wouters, Ruimte en Erfgoed, Limburg).
• Foto : oud zicht op de kapiteinshoeve (foto: Paul Rogiers)
• Foto : zicht op de schanshoeve net voor ze rond 1960 werd afgebroken.
• Uittreksel uit het digitaal kadasterplan (2012). Er is nog steeds een verwijzing naar de 'Engstegen Schans' behouden. De voormalige schans besloeg de nrs. 1029h, 1025w, 1025m, 1025g, 1029f.