5-Εργασία
Να μελετήσετε στην παρακάτω ανάρτηση τα τρία θεωρήματα που παρουσιάζονται καθώς και τα παραδείγματα και να κατασκευάσετε τρεις δικές σας ασκήσεις όπου η καθεμιά να αξιοποιεί ένα διαφορετικό θεώρημα από τα παρακάτω και να τις λύσετε.
Σημείωση: το σύμβολο ^ σημαίνει ύψηση σε δύναμη, π.χ. 2^3=8
Πώς μπορούμε να διδάξουμε σε μαθητές της Α΄ Γυμνασίου το πώς βρίσκουμε το τελευταίο ψηφίο μιας δύναμης.
Εύκολα μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι:
Θεώρημα 1: Αν ένας ακέραιος αριθμός α λήγει σε 0 ή 1 ή 5 ή 6 , τότε οποιαδήποτε δύναμη με βάση αυτόν τον αριθμό θα λήγει επίσης σε 0 ή 1 ή 5 ή 6 αντιστοίχως.
Π.χ. Να βρεθεί το ψηφίο των μονάδων του αριθμού 326^253+21^76.
Ο 326 λήγει σε 6. Άρα και ο 326^253 θα λήγει επίσης σε 6
Ο 21 λήγει σε 1. Άρα και ο 21^76 θα λήγει επίσης σε 1.
Οπότε το άθροισμα 326^253 + 21^76 θα λήγει σε 7.
Θεώρημα 2: Αν ένας ακέραιος αριθμός α λήγει σε 4 ή 9, τότε το τετράγωνό του θα λήγει σε 6 ή 1 αντίστοιχα. Οπότε εύκολα μπορούμε να βρούμε το τελευταίο ψηφίο μια δύναμης με βάση το α.
Π.χ. Να βρεθεί το τελευταίο ψηφίο του αριθμού 14^452.
Είναι 14^452 = (14^2)^226.
Ο αριθμός 14^2 λήγει σε 6, άρα και οποιαδήποτε δύναμη με βάση αυτόν το αριθμό θα λήγει επίσης σε 6.
Άρα ο δοσμένος αριθμός λήγει σε 6.
ΚΑΙ ΑΛΛΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Να βρεθεί το τελευταίο ψηφίο του αριθμού 29^153.
Έχουμε: 29^153 = 29.(29^152)= 29.[(29)^2]^76.
Ο 29^2 λήξει σε 1 άρα και οποιαδήποτε δύναμη με βάση αυτόν τον αριθμό θα λήγει σε 1.
Και επειδή ο 29 λήγει σε 9, άρα το γινόμενο 29.[(29^2)^76] θα λήγει σε 1 . 9 =9
Θεώρημα 3: Αν ένας αριθμός α λήγει σε 2 ή 3 ή 7 ή 8, τότε η τέταρτη δύναμη αυτού θα λήγει σε 6 ή 1 ή 1 ή 6 αντίστοιχα. Οπότε μπορούμε να βρούμε το τελευταίο ψηφίο της δύναμης με βάση το α, αν κάνουμε την Ευκλείδεια διαίρεση του εκθέτη με το 4
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Να βρεθεί το τελευταίο ψηφίο του αριθμού 3^1821
Η Ευκλείδεια διαίρεση που προκύπτει από την διαίρεση του 1821 με το 4, είναι: 1821=4 . 455 + 1 . Άρα έχουμε:
3^1821 = 3^(4 . 455 + 1) = 3^(4 . 455) . 3^1 =(3^4)^455 . 3.
Όμως ο 3^4 λήγει σε 1 άρα οποιαδήποτε δύναμη με βάση αυτόν τον αριθμό θα λήγει επίσης σε 1
Άρα ο αριθμός (3^4)^455 λήγει σε 1
Και επειδή ο άλλος παράγοντας του γινομένου είναι ο 3, τότε ο δοσμένος αριθμός θα λήγει σε 1 . 3 δηλαδή σε 3