Context

Inleiding

Eerste Episode 

Hoofdstuk 1

Zintuigen: 

Noteer tijdens het lezen hoe Mulisch de lezer helpt zich in het scenario in te leven.

Hoofdstuk 2

Maak een schets van wat er gebeurt met deze process-verbaal  voorbeeld.

Vul zo veel mogelijk detailes aan toe.  Laat er de emoties en subjectieve ervaring uit, en noteer alleen de feiten.

Hoofdstuk 3

Welke religieuse, kulturele, of literaire vrouwen vervullen hetzelfde rol als de ongenoemde gevangene die Toon tegenmoet komt? Welke symbolen merk je op?

Vind de volgende quote: 

'Ze zullen je vanalles wijs maken...Dan kan iedereen maar doen'

Hoe zie je dit quote als relevant voor vandaag in de politiek? Wat kunnen we hieruit leren?

Hoofdstuk 4

Lees De Banaliteit van het Kwaad  en leg banden tussen De Aanslag en de ideeen in de essay. Hoe komen ze overeen?

Welke symbolische waarde heeft het concept van een weg, of een route? Zijn er andere plekken in het werk waar er een route beschreven wordt met symbolische waarde?

Wat denk je over het laatste zin van het hoofdstuk? Beschrijf het emotionele gewicht van de dobblesteen als symbool?

Tweede Episode (1952)

Zorg dat je voor elke antwoord minstens een voorbeeld uit de tekst haalt.

Alle antwoorden moeten gedetailleerd zij, met duidelijk kennis van de besproken hoofdstuk.

Hoofdstuk 1: Anton bij zijn Oom en Tante

Geschiedenis

• Onderzoek: Wat was de rol van studenten in de jaren '50 vergeleken met studenten in de oorlog jaren, vooral in relatie tot de oorlog? Hoe wordt het verzet in die tijd herinnerd? Kijk bijvoorbeeld naar de rol van studenten tijdens de bevrijding van Nederland. 

Taalkunde

• Let op hoe Mulish Anton's tevredenheid uitdrukt. Hoe gebruikt Mulisch bepaalde woorden en zinnen om de onderliggende spanning te tonen?

Literatuur

• Thema: Overleven.  Hoe moet Anton zich stellen tegenover de afschuwelijke feiten van het verleden? Hoe stelt hij zich in het echt er tegen over? Voorspel je potentiele conflicten tussen de twee?  
  
  

Hoofdstuk 2: Terugkeer naar Huis

Geschiedenis

• Onderzoek: Welke rol speelde de zogenaamde "verzoening" na de oorlog? Hoe werd de Nederlandse samenleving in de jaren '50 verdeeld over de collaboratie met de Duitse bezetter? Vind een text of voorwerp van die tijd die hier een vorm van bewijs voor zou kunnen vormen. Leg je redenering uit.

Taalkunde

• Hoe gebruikt Mulisch indirecte taal en suggestie om de emoties van Anton tijdens zijn reis terug naar zijn dorp? Zoek naar een passage met verborgen betekenissen, schrijf over, en leg uit.

Literatuur

• Thema: Zonde en vergeving. Vergelijk het idee van vergeving in het boek met de discussie over verzoening in Nederland na de oorlog met een quote van het hoofdstuk.
  
  

Hoofdstuk 3:  De vier huizen

Geschiedenis

• Onderzoek: Hoe hebben steden hun stad herbouwed in de jaren na de oorlog? Kijk naar Leuven of Coventry Cathedral en hun keuzen van herdenking of herbouw. Geef een voorbeeld van een zo'n verdenkingen.

Taalkunde

• Let op de zinsopbouw en de manier waarop Mulisch de emoties van Anton laat voelen. Welke gevoelens worden er zo bij Anton opgewekt? Zijn die verschillend dan die er bij de lezer opkomen?  Geef een duidelijk voorbeeld voor elk van het boek en citeer.

Literatuur

• Thema: De banaliteit van het kwaad. Welke symbolen van het alledaags vind je terug in het hoofdstuk? Hoe worden ze omgezet tot metaforen? Geef een paar voorbeelden.
  
  

Hoofdstuk 4: Terug naar Amsterdam

Geschiedenis

• Onderzoek: Hoe  probeerden Amsterdammers na de bevrijding in 1945 hun dagelijkse leven weer op te pakken op het vlak van economie?

Taalkunde

• Mulisch gebruikt specifieke zinnen en woorden om Anton’s verwarring over zijn verleden over te brengen. Kijk naar het overgang van taal van het begin van de hoofdstuk naar het einde - geef een mogelijk uitleg waarom Mulish het zo schreef met concrete voorbeelden uit de tekst.

Literatuur

• Thema: Herinnering en verwerking. Hoe wordt het proces van herinnering in dit hoofdstuk gepresenteerd? Een korte paragraaf (200-300 woorden) antwoord.

Derde Episode (1956)

Zorg dat je voor elke antwoord minstens een voorbeeld uit de tekst haalt.

Alle antwoorden moeten gedetailleerd zij, met duidelijk kennis van de besproken hoofdstuk.

Hoofdstuk 1: De Hongaarse Opstand en Anton’s arrestatie

Geschiedenis

• Onderzoek: Wat was de impact van de Hongaarse Opstand van 1956 op Nederland? Welke reacties waren er op de gebeurtenissen in Hongarije?

Taalkunde

• Hoe gebruikt Mulisch snelheid en kortere zinnen om de chaos en angst in dit hoofdstuk over te brengen? 

Literatuur

• Thema: Vrijheid en onderdrukking. Vergelijk de situatie in Hongarije met Anton’s situatie na de oorlog.
  
  

Hoofdstuk 2 en Hoofdstuk 3: Anton’s ontmoeting met Fake

Geschiedenis

• Onderzoek: Na de oorlog waren er verschillende visies op de oorlogsmisdaden en collaborateurs. Vergelijk de houding van de NSB’er in dit hoofdstuk met die van Pieter Menten (1976-1980).
   

Taalkunde

• Hoe komt de kloof tussen Anton en Fake naar voren in de taal die ze gebruiken? Zoek naar de verschillen in zinsstructuren en woordkeuze.
  
  

Thema: 

• Schuld en verantwoordelijkheid. Hoe speelt dit thema een rol in het gesprek?
  
  

Vierde Episode (1966)

Zorg dat je voor elke antwoord minstens een voorbeeld uit de tekst haalt.

Alle antwoorden moeten gedetailleerd zij, met duidelijk kennis van de besproken hoofdstuk.

Hoofdstuk 1: De begrafenis van Fake Ploeg junior

Geschiedenis

• Onderzoek: Hoe werden kinderen van NSB’ers behandeld in de jaren '60? Wat was de publieke reactie op hen?
  Taalkunde
  
  

• Hoe laat Mulisch de emotionele afstand tussen Anton en Fake Ploeg junior voelen? Let op de taal die ze gebruiken.
  Literatuur
  
  

• Thema: Herinnering en perspectief. Hoe beïnvloedt het perspectief van Fake Ploeg junior de manier waarop hij de aanslag ziet?
  
  

Hoofdstuk 2: De begrafenis en Antons innerlijke strijd

Geschiedenis

• Onderzoek: Wat was de houding van de Nederlandse overheid ten opzichte van collaborateurs en hun familieleden in de jaren '60?
  Taalkunde
  
  

• Zoek naar het gebruik van symbolische taal die Anton’s strijd tussen het verleden en het heden uitdrukt.
  Literatuur
  
  

• Thema: Herinnering en trauma. Hoe toont Mulisch de impact van het verleden op de psyche van Anton?
  
  

Hoofdstuk 3: Anton en zijn confrontatie met het verleden

Geschiedenis

• Onderzoek: Hoe werd de schuld van de collaboratie in de jaren '60 besproken in Nederland? Wat werd er met de daders gedaan?
  Taalkunde
  
  

• Hoe gebruikt Mulisch herhaling om de obsessie van Anton met het verleden te benadrukken?
  Literatuur
  
  

• Thema: Waarheid en verzoening. Hoe probeert Anton vrede te sluiten met zijn verleden?
  
  

Hoofdstuk 4: Anton en de reflectie op de aanslag

Geschiedenis

• Onderzoek: Hoe behandelde Nederland de herinnering aan de oorlog in de jaren ‘60? Kijk bijvoorbeeld naar de opkomst van nieuwe geschiedschrijving over verzet en collaboratie.
  Taalkunde
  
  

• Hoe verandert Anton’s taalgebruik als hij meer te weten komt over de aanslag?
  Literatuur
  
  

• Thema: Schuldig of onschuldig. Wat leert Anton over zijn eigen rol in de gebeurtenissen?
  
  

Hoofdstuk 5: Het vinden van de waarheid

Geschiedenis

• Onderzoek: Wat gebeurde er in Nederland met de herinnering aan de oorlog in de jaren '60? Hoe werd de schuld van de collaboratie geanalyseerd?
  Taalkunde
  
  

• Hoe gebruikt Mulisch korte, krachtige zinnen in de climax van dit hoofdstuk?
  Literatuur
  
  

• Thema: Waarheid en acceptatie. Hoe heeft de onthulling van de waarheid Anton veranderd?

Vijfde Episode (1981)

Zorg dat je voor elke antwoord minstens een voorbeeld uit de tekst haalt.

Alle antwoorden moeten gedetailleerd zij, met duidelijk kennis van de besproken hoofdstuk.

Hoofdstuk 1: Anton met zijn rug naar de toekomst en zijn gezicht naar het verleden.

Geschiedenis

• Onderzoek: Hoe werd de Herinnering aan de Tweede Wereldoorlog in Nederland in de jaren '80 opnieuw een belangrijk onderwerp? Kijk bijvoorbeeld naar de juridische en maatschappelijke discussies over oorlogsmisdaden.
  Taalkunde
  
  

• Hoe gebruikt Mulisch de tijdsprongen en wisselende vertelperspectieven om Anton’s standpunt en veranderende begrip van het verleden te laten zien?
  Literatuur
  
  

• Thema: De last van het verleden. Welke impact heeft herdenking in deze hoofdstuk?
  
  

Hoofdstuk 2: Anton en de ontdekking van de waarheid

Geschiedenis

• Onderzoek: Vergelijk de onthullingen in dit hoofdstuk met de juridische processen in de jaren '80, zoals de vervolging van oorlogsmisdadigers.
  Taalkunde
  
  

• Let op het gebruik van symbolen in dit hoofdstuk. Welke symbolen (bijvoorbeeld in natuur of omgeving) worden gebruikt om de onthulling van de waarheid te benadrukken?
  Literatuur
  
  

• Thema: Acceptatie en vergeving. Hoe verwerkt Anton de nieuwe kennis?
  
  

Hoofdstuk 3: Anton’s terugblik op zijn leven

Geschiedenis

• Onderzoek: Wat gebeurde er in Nederland met de verwerking van de oorlogsmisdaden in de jaren '80?
  Taalkunde
  
  

• Hoe gebruikt Mulisch een terugblikstructuur om de impact van de oorlog op Anton te laten zien?
  Literatuur
  
  

• Thema: Het sluiten van een hoofdstuk. Hoe voelt Anton zich na de onthulling van de waarheid?
  
  

Hoofdstuk 4: De afsluiting van het verleden

Geschiedenis

• Onderzoek: Wat gebeurde er met de herinnering aan oorlogsmisdadigers en collaborateurs in Nederland in de jaren '80?
  Taalkunde
  
  

• Hoe gebruikt Mulisch de manier van spreken in dit hoofdstuk om de emotionele impact van de onthulling te tonen?
  Literatuur
  
  

• Thema: Het verleden afsluiten. Schrijf een kort essay (500 woorden) over de vraag of het verleden ooit echt afgesloten kan worden.

Eindopdracht – Essay of creatief werkstuk

Optie 1: Essay (1000-1500 woorden)

Geschiedenisconnectie:
Na de oorlog worstelde Nederland met hoe het om moest gaan met zijn koloniale verleden, zoals de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog (1945-1949). Veteranen die in Indonesië vochten, waren soms trots op hun rol, terwijl anderen zich schuldig voelden over oorlogsmisdaden. Dit weerspiegelt hoe Anton in De Aanslag worstelt met de morele kanten van oorlog en geweld.

Schrijfoefening:
Schrijf een essay over hoe oorlogstrauma’s doorwerken in de samenleving. Gebruik zowel voorbeelden uit De Aanslag als uit de nasleep van de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog. Hoe beïnvloeden oorlogservaringen de manier waarop mensen naar het verleden kijken?

Optie 2: Creatief werkstuk

Geschiedenisconnectie:
Stel je voor dat Anton in de jaren ‘60 een krant leest over de Vietnamoorlog (1955-1975) en hoe Amerikanen protesteren tegen hun eigen regering. Net als Anton beseffen veel soldaten en burgers dat oorlog moreel gecompliceerd is en dat de scheidslijn tussen goed en fout soms onduidelijk is.

Schrijfoefening:
Schrijf een dagboekfragment (500-700 woorden) waarin Anton reflecteert op de Vietnamoorlog. Hoe zou hij de oorlog vergelijken met zijn eigen ervaringen? Wat zou hij denken over het protest van jongeren tegen hun regering?