Sommige mensen die een levensbedreigende crisis hebben overleefd melden een buitengewone ervaring in hun bewustzijn. Een BDE (=Bijna-Dood-Ervaring) is de gemelde herinnering aan alle indrukken tijdens deze bijzondere bewustzijnstoestand, met enkele specifieke elementen, zoals het ervaren van een tunnel, licht, een levenspanorama of levensterugblik, het ontmoeten van overleden dierbaren, of het waarnemen van de eigen reanimatie (uittreding).

Deze bijzondere bewustzijnstoestand kan optreden tijdens een hartstilstand, dus tijdens een periode van klinisch dood, maar ook bij ernstige ziekte; bij een hersenbeschadiging met coma ten gevolge van een verkeersongeluk of hersenbloeding; bij shock door bloedverlies, bijvoorbeeld na een bevalling; bij bijna-verdrinking (meestal bij kinderen); of tijdens een stervensproces (sterfbedvisioen). BDE’s worden ook gemeld bij depressie, tijdens meditatie of zonder duidelijke oorzaak. Men hoeft dus géén hersenbeschadiging te hebben om een BDE te ervaren. Een BDE heeft altijd een transformatief karakter en heeft onder meer tot gevolg dat de angst voor de dood verdwijnt.

De BDE wordt steeds vaker gemeld door de toegenomen overlevingskans ten gevolge van verbeterde reanimatietechnieken en verbeterde behandelingsmogelijkheden bij hersenletsel. De inhoud van de BDE en het effect op patiënten lijkt wereldwijd hetzelfde, in alle tijden en culturen. In de wereld zijn vele duizenden mensen bekend met een BDE, maar de schatting is dat er ruim 20 miljoen mensen in Europa een BDE moeten hebben gehad, en in Nederland zijn er waarschijnlijk ruim 600.000 mensen met een BDE.

Hoewel het begrip BDE inmiddels redelijk is ingeburgerd, spreken sommigen liever over een Nabij-de-Dood Ervaring (NDE).