พื้นที่มรดกโลกทางวัฒนธรรมและธรรมชาติ ( UNESCO World Heritage Sites)
พื้นที่ทรงคุณค่าที่ได้รับการอนุรักษ์และรับรองความสำคัญระดับโลกในด้านประวัติศาสตร์และระบบนิเวศน์ 

พื้นที่มรดกโลก (UNESCO World Heritage Sites) แบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก ได้แก่ มรดกโลกทางวัฒนธรรม (เช่น นครประวัติศาสตร์, สิ่งก่อสร้าง), มรดกโลกทางธรรมชาติ (เช่น อุทยานแห่งชาติ, ระบบนิเวศ) และแหล่งมรดกโลกแบบผสมผสาน โดยพิจารณาจากคุณค่าและความโดดเด่นระดับสากล

ประเทศไทยมีแหล่งมรดกโลกที่ขึ้นทะเบียนแล้วทั้งหมด 8 แห่ง (แบ่งเป็นทางวัฒนธรรม 5 แห่ง และทางธรรมชาติ 3 แห่ง)

มรดกโลกทางวัฒนธรรม (Cultural Heritage)

1. อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ศรีสัชนาลัย และกำแพงเพชร (Historic Town of Sukhothai and Associated Historic Towns) ขึ้นทะเบียนปี พ.ศ. 2534

2. นครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา (Historic City of Ayutthaya) ขึ้นทะเบียนปี พ.ศ. 2534

3. แหล่งโบราณคดีบ้านเชียง จ.อุดรธานี (Ban Chiang Archaeological Site) ขึ้นทะเบียนปี พ.ศ. 2535

4. เมืองโบราณศรีเทพ จ.เพชรบูรณ์ (The Ancient Town of Si Thep and its Associated Dvaravati Monuments) ขึ้นทะเบียนปี พ.ศ. 2566

5. อุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาท จ.อุดรธานี (Phu Phrabat, a testimony to the Sīma stone tradition of the Dvaravati period) ขึ้นทะเบียนปี พ.ศ. 2567

6. วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร จ.นครศรีธรรมราช (Wat Phra Mahathat Woramahawihan, Nakhon Si Thammarat) ขึ้นทะเบียน ปี พ.ศ. 2569

มรดกโลกทางธรรมชาติ (Natural Heritage)

1. เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร-ห้วยขาแข้ง (Thungyai-Huai Kha Khaeng Wildlife Sanctuaries) ขึ้นทะเบียนปี พ.ศ. 2534

2. กลุ่มป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่ (Dong Phayayen-Khao Yai Forest Complex) ขึ้นทะเบียนปี พ.ศ. 2548

3. กลุ่มป่าแก่งกระจาน (Kaeng Krachan Forest Complex) ขึ้นทะเบียนปี พ.ศ. 2564

นอกจากนี้ประเทศไทยยังมี แหล่งมรดกที่อยู่ในบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative Lists) ของศูนย์มรดกโลก ดังนี้

1.พื้นที่แหล่งอนุรักษ์ทะเลอันดามัน
โดยมีกรอบคุณค่าความเป็นสากล(Universalvalue) ตรงตามเงื่อนไข ข้อที่ 7 : เป็นแหล่งที่เกิดจากปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ มีความโดดเด่นอย่างเห็นได้ชัด หรือเป็นพื้นที่ที่มีความงดงามตามธรรมชาติหาพื้นที่อื่นเปรียบมิได้ ข้อที่ 9 : เป็นตัวอย่างที่มีความโดดเด่นสะท้อนถึงกระบวนการนิเวศวิทยาและชีววิทยา ซึ่งก่อให้เกิดและมีพัฒนาการของระบบนิเวศทางบก หรือระบบนิเวศน้ำจืด หรือระบบนิเวศทางทะเลและชายฝั่ง รวมทั้งสังคมสัตว์และพืช และข้อที่ 10 : เป็นถิ่นที่อยู่อาศัยที่มีความสำคัญสูงสุดสำหรับการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพในถิ่นกำเนิด รวมไปถึงถิ่นที่อยู่อาศัยของชนิดพันธุ์พืช และ/หรือชนิดพันธุ์สัตว์ ที่มีความโดดเด่นเชิงวิทยาศาสตร์ หรือเชิงอนุรักษ์ระดับโลก 

ประกอบด้วย
(1) อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะระนอง หงาว อำเภอเมืองระนอง จังหวัดระนอง
(2) อุทยานแห่งชาติแหลมสน ม่วงกลวง อำเภอกะเปอร์ จังหวัดระนอง
(3) ป่าชายเลนจังหวัดระนอง หงาว อำเภอเมืองระนอง จังหวัดระนอง
(4) อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสุรินทร์ คุระ อำเภอคุระบุรี จังหวัดพังงา
(5) อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลัน ลำแก่น อำเภอท้ายเหมือง จังหวัดพังงา
(6) อุทยานแห่งชาติเขาลำปี - หาดท้ายเหมือง ท้ายเหมือง อำเภอท้ายเหมือง จังหวัดพังงา
(7) อุทยานแห่งชาติสิรินาถ สาคู อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต

1. สงขลา และชุมชนที่เกี่ยวเนื่องริมทะเลสาบสงขลา
โดยมีกรอบคุณค่าความเป็นสากล(Universalvalue) ตรงตามเงื่อนไข ข้อที่ 2 : แสดงถึงความสำคัญของการแลกเปลี่ยนคุณค่าของมนุษย์ในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง หรือในพื้นที่วัฒนธรรมใดๆ ของโลก ผ่านการพัฒนาด้านสถาปัตยกรรมหรือทางเทคโนโลยี อนุสรณ์ศิลป์ การวางผังเมือง หรือการออกแบบภูมิทัศน์ ข้อที่ 4 : เป็นตัวอย่างของลักษณะโดยทั่วไปของสิ่งก่อสร้างอันเป็นตัวแทนของการพัฒนาทางด้านวัฒนธรรม สังคม ศิลปกรรม วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี หรืออุตสาหกรรม และข้อที่ 5 : เป็นตัวอย่างลักษณะอันเด่นชัด หรือขนบธรรมเนียมประเพณีแห่งสถาปัตยกรรม วิธีการก่อสร้าง หรือการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ที่มีความเปราะบางด้วยตัวมันเอง หรือเสื่อมสลายได้ง่ายจากการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรมที่ไม่สามารถกลับคืนดังเดิมได้ หรือการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ
มีตำแหน่งพื้นที่อยู่ที่  ทะเลสาบสงขลา จังหวัดสงขลา

2. อนุสรณ์สถานและภูมิทัศน์วัฒนธรรมของเชียงใหม่ นครหลวงล้านนา
โดยมีกรอบคุณค่าความเป็นสากล(Universalvalue) ตรงตามเงื่อนไข ข้อที่ 1 : เป็นตัวแทนที่แสดงถึงความเป็นเอกลักษณ์ด้านศิลปกรรม หรือตัวแทนของความงดงามและเป็นผลงานชิ้นเอกที่จัดทำขึ้นด้วยการสร้างสรรค์อันชาญฉลาด ข้อที่ 2 : แสดงถึงความสำคัญของการแลกเปลี่ยนคุณค่าของมนุษย์ในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง หรือในพื้นที่วัฒนธรรมใดๆ ของโลก ผ่านการพัฒนาด้านสถาปัตยกรรมหรือทางเทคโนโลยี อนุสรณ์ศิลป์ การวางผังเมือง หรือการออกแบบภูมิทัศน์ ข้อที่ 3 : เป็นเอกลักษณ์ที่หายากยิ่ง หรือเป็นของแท้ดั้งเดิม และข้อที่ 6 : มีความคิดหรือความเชื่อที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับเหตุการณ์หรือบุคคลที่มีความสำคัญในประวัติศาสตร์
มีตำแหน่งพื้นที่อยู่ที่ ดอยสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ 

3. กลุ่มเทวสถานปราสาทพนมรุ้ง ปราสาทเมืองต่ำ และปราสาทปลายบัด
โดยมีกรอบคุณค่าความเป็นสากล(Universalvalue) ตรงตามเงื่อนไข ข้อที่ 3 : เป็นเอกลักษณ์ที่หายากยิ่ง หรือเป็นของแท้ดั้งเดิม ข้อที่ 4 : เป็นตัวอย่างของลักษณะโดยทั่วไปของสิ่งก่อสร้างอันเป็นตัวแทนของการพัฒนาทางด้านวัฒนธรรม สังคม ศิลปกรรม วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี หรืออุตสาหกรรม ข้อที่ 5 : เป็นตัวอย่างลักษณะอันเด่นชัด หรือขนบธรรมเนียมประเพณีแห่งสถาปัตยกรรม วิธีการก่อสร้าง หรือการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ที่มีความเปราะบางด้วยตัวมันเอง หรือเสื่อมสลายได้ง่ายจากการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรมที่ไม่สามารถกลับคืนดังเดิมได้ หรือการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ
มีตำแหน่งพื้นที่อยู่ที่ อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง ตาเป๊ก อำเภอเฉลิมพระเกียรติ และปราสาทเมืองต่ำ จรเข้มาก อำเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์ 

4. พระธาตุพนม กลุ่มสิ่งก่อสร้างทางประวัติศาสตร์ และภูมิทัศน์ที่เกี่ยวข้อง
โดยมีกรอบคุณค่าความเป็นสากล(Universalvalue) ตรงตามเงื่อนไข ข้อที่ 1 : เป็นตัวแทนที่แสดงถึงความเป็นเอกลักษณ์ด้านศิลปกรรม หรือตัวแทนของความงดงามและเป็นผลงานชิ้นเอกที่จัดทำขึ้นด้วยการสร้างสรรค์อันชาญฉลาด  ข้อที่ 2 : แสดงถึงความสำคัญของการแลกเปลี่ยนคุณค่าของมนุษย์ในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง หรือในพื้นที่วัฒนธรรมใดๆ ของโลก ผ่านการพัฒนาด้านสถาปัตยกรรมหรือทางเทคโนโลยี อนุสรณ์ศิลป์ การวางผังเมือง หรือการออกแบบภูมิทัศน์ และข้อที่ 6 : มีความคิดหรือความเชื่อที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับเหตุการณ์หรือบุคคลที่มีความสำคัญในประวัติศาสตร์
มีตำแหน่งพื้นที่อยู่ที่ พระธาตุพนม ธาตุพนม อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม