เชียงใหม่ได้รับการยอมรับจาก UNESCO ให้เป็นเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ (Creative Cities Network) ด้านหัตถกรรมและศิลปะพื้นบ้าน (City of Crafts & Folk Arts) เมื่อ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2560 โดยชูจุดเด่นการผสมผสานวัฒนธรรมล้านนา 720 ปีเข้ากับเทคโนโลยีและนวัตกรรมสมัยใหม่ ศูนย์กลางความสร้างสรรค์ ได้แก่ ย่านนิมมานเหมินท์, TCDC เชียงใหม่, และพื้นที่ Craft Space ต่าง ๆ เชียงใหม่ถือเป็นอีกเมืองที่มุ่งเน้นการเติบโตที่ยั่งยืนด้วยการรักษารากเหง้าวัฒนธรรม ผสมผสานกับแนวคิดสมัยใหม่ เพื่อเป็นเมืองที่น่าอยู่และน่าทำงานที่สุดแห่งหนึ่ง

จุดเด่นเมืองสร้างสรรค์เชียงใหม่:

หัตถกรรมพื้นบ้าน: มีชื่อเสียงด้านเครื่องจักสาน, งานผ้า, เครื่องเงิน, งานไม้, เครื่องปั้นดินเผา และเครื่องเขิน

นิเวศสร้างสรรค์ (Creative Ecosystem): เป็นแหล่งรวมดีไซเนอร์, ช่างฝีมือ, และ Digital Nomad ที่สร้างธุรกิจใหม่ๆ ผ่านการนำนวัตกรรมมาประยุกต์ใช้กับงานฝีมือท้องถิ่น

สถานที่และแหล่งเรียนรู้:

TCDC Chiang Mai:
ศูนย์กลางแหล่งเรียนรู้ด้านการออกแบบและงานคราฟต์

Chiang Mai City Craft Space:
พื้นที่แสดงงานคราฟต์และ Workshop
เสริมสร้างการยอมรับในระดับนานาชาติของผลิตภัณฑ์หัตถกรรมเชียงใหม่ในตลาดใหม่ๆ

Mitt Studio:
เวิร์กชอปปั้นเซรามิกและงานศิลปะ
ส่งเสริมให้เยาวชนพัฒนาทักษะด้านงานฝีมือและศิลปะพื้นบ้าน นวัตกรรม และความคิดสร้างสรรค์;

เทศกาล:
มีการจัดเทศกาล Chiang Mai Design Week เป็นประจำทุกปี
มีการจัดประชุมด้านงานฝีมือและศิลปะพื้นบ้าน; เป็นเวทีสำหรับผู้เชี่ยวชาญ นักวิชาการ และผู้ปฏิบัติงานทั้งในและต่างประเทศ เพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับการปกป้องและส่งเสริมทักษะและแนวปฏิบัติแบบดั้งเดิม

การสืบทอดหัตถกรรมของเชียงใหม่ ซึ่งรวมถึงเครื่องปั้นดินเผา เครื่องเงิน งานแกะสลักไม้ งานปักไหม และเครื่องเคลือบ ได้รับการดูแลโดยโครงการต่างๆ ในโรงเรียนประถมศึกษาและมัธยมศึกษาของรัฐ เช่น โครงการ “พิพิธภัณฑ์สู่โรงเรียน” และ “พื้นที่ของเรา” ซึ่งทั้งสองโครงการมีจุดมุ่งหมายเพื่อปลูกฝังจิตสำนึกของเด็กๆ เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ของหัตถกรรมและศิลปะพื้นบ้านของเชียงใหม่ เมืองนี้ยังส่งเสริมแนวทางแบบบูรณาการในสาขาต่างๆ ดังจะเห็นได้จากงานล้านนาเอ็กซ์โปที่ผสมผสานงานฝีมือ อาหาร และการออกแบบเข้าด้วยกัน

ผ้าปักปกาเกอะญอ
ลวดลายผ้าปักสีสันสดใส สอดแทรกด้วยลูกเดือยเพิ่มความสวยงามเป็นลายผ้าปักปะกาเกอะญอในการประกวดผ้าชนเผ่า งานมหกรรมผ้าตีนจกและผลิตภัณฑ์ชนเผ่าอำเภอแม่แจ่ม ชาวปะกาเกอะญอทอผ้ามาตั้งแต่อดีตจนกลายเป็นวัฒนธรรมประจำชนเผ่า เสื้อผ้าเด็กหญิงและหญิงสาวจะเป็นชุดทรงกระสอบยาว ทอด้วยผ้าฝ้ายสีขาว อาจมีการปักลวดลายให้สวยงาม ส่วนหญิงสาวที่มีครอบครัวแล้วจะสวมเสื้อสีดำ สีน้ำเงิน และผ้านุ่งสีแดงคนละท่อน ตัวเสื้อจะมีการปักลวดลายที่วิจิตรงดงาม และเอกลักษณ์หนึ่งของผ้าปักจะมีลูกเดือยม็ดเล็ก ๆ สีขาวแทรกอยู่ด้วยอย่างสวยงาม

เชียงใหม่ เมืองที่มีความหลากหลายของวัฒนธรรมผู้อยู่อาศัย อยู่ร่วมกันอย่างสงบสุขมาตั้งแต่อดีต ทำให้เชียงใหม่มีความหลากหลายของประเภทงานหัตถกรรม แต่วิวัฒนาการของโลกสมัยใหม่ทำให้วัฒนธรรมที่เป็นรากเหง้าถูกกลืน เราะทำอย่างไรเพื่อยังรักษาภูมิปัญญา ที่เป็นรากเหง้าทางวัฒนธรรรม งานหัตถกรรม เพื่อใช้เป็นกำลังขับเคลื่อนเมืองในอนาคต มาร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการรักษารากเหง้าทางวัฒนธรรมเพื่อขับเคลื่อนเมืองเชียงใหม่ให้เกิดการพัฒนาต่อไปอย่างยั่งยืน

ว่อม (หมวก)
หากเดินทางมาเที่ยวอำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ สิ่งที่จะพบเห็นได้ในช่วงฤดูหนาว ได้แก่ว่อม ที่มักสวมอยู่บนศรีษะเด็กผู้ชายในอำเภอแม่แจ่ม ลักษณะของว่อมนั้นจะสื่อถึงความกตัญญูต่อมารดา-บิดา ซึ่งหากมองไปยังจุดปลายของว่อม จะพบเห็นลักษณะมีเชือกผ้าฝ้ายพันกันอยู่ด้านบน เปรียบดังสายรกของมารดาที่เคยห่อหุ้ม เป็นเครื่องเตือนสติให้ ไม่ลืมบุญคุณของมาดาร-บิดา และยังให้ความอบอุ่นแก่ร่างกายอีกด้วย ในปัจจุบันได้มีการประยุกต์ให้มีขนาดใหญ่ขึ้นเพื่อให้ผู้ใหญ่ได้ใช้งาน เพราะว่อมมีลักษณะที่เฉพาะตัว ไม่เหมือนกับหมวกทั่วไปจึงมีการผลิตขึ้นเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับงานหัตถกรรมในพื้นที่อำเภอแม่แจ่ม

ซิ่นตีนจกแบบฮอด ดอยเต่า (ซิ่นน้ำท่วม)
ซิ่นตีนจกแบบอำเภอฮอดและดอยเต่า มีลักษณะที่ใกล้เคียงกันมาก เนื่องจากพื้นที่ในสองอำเภอนั้น ในอดีตเป็นแหล่งชุมชนเดียวกัน นักสะสมผ้ามักเรียกซิ่นตีนจกแบบอำเภอฮอดดอยเต่า ว่า “ซิ่นน้ำท่วม” ตามคำเรียกของพ่อค้าผ้าเก่า โดยมีสาเหตุมาจากการก่อสร้างเขื่อนภูมิพล ในราวพ.ศ. ๒๕๐๑ ทางการได้ประกาศให้ผู้คนอพยพเคลื่อนย้ายออกจากพื้นที่สองข้างแม่น้ำปิง ในบริเวณที่น้ำจะท่วมขึ้นถึง พื้นที่บางส่วนของอำเภอฮอด และดอยเต่า ได้รับผลกระทบนี้ด้วย ชาวบ้านในอำเภอฮอดและดอยเต่าบางส่วนถูกอพยพไปตั้งรกรากใหม่ในนิคมสร้างตนเองเขื่อนภูมิพลที่รัฐบาลจัดไว้ให้ ชาวบ้านอีกส่วนหนึ่งได้อพยพไปตั้งหลักแหล่งใหม่ในอำเภออื่น เช่น อำเภอแม่แจ่ม จอมทอง สันป่าตอง ไชยปราการ จังหวัดเชียงใหม่ อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน เป็นต้น ข้าวของเครื่องใช้ที่สำคัญถูกนำติดตัวไปด้วย รวมถึงผ้าซิ่น เมื่อมีพ่อค้าของเก่าไปพบซิ่นตีนจกกับชาวบ้านที่อพยพหนีน้ำท่วมมา จึงเรียกซิ่นเหล่านี้ว่า “ซิ่นน้ำท่วม” และทำให้คนทั่วไปกลับไปเรียกซิ่นตีนจกจากแหล่งเดิมที่ไม่ได้ถูกน้ำท่วม ว่า “ซิ่นน้ำท่วม” ตามไปด้วย

ซิ่นตีนจกแบบสันป่าตอง
อำเภอสันป่าตองในอดีตเป็นแหล่งชุมชนสำคัญที่อยู่บนเส้นทางการค้า ไม่ว่าจะเป็นทางบกหรือทางน้ำ กองคาราวานพ่อค้างัวต่างจะต้องผ่านชุมชนนี้เพื่อมุ่งหน้าไปสู่เมืองมะละแหม่ง ในขณะที่แม่น้ำปิงที่ไหลฟาดผ่านก็ทำให้มีเรือหางแม่ป่องที่จะมุ่งหน้าไปสู่กรุงเทพฯ ต้องผ่านชุมชนแห่งนี้ด้วย จากงานวิจัยเรื่อง“การค้าและผลิตภัณฑ์ผ้าในภาคเหนือของประเทศไทยจากมุมมองทางประวัติศาสตร์” ของแคทเธอรีน เอ.โบวี ชุมชนเหล่านี้เป็นศูนย์กลางการปลูกฝ้ายและทอผ้าเพื่อส่งออกไปยังต่างแดน ทำให้พอจะทราบได้ว่าสันป่าตองในอดีตนั้น คงเป็นชุมชนที่มีการทอผ้าอย่างแพร่หลาย แม้ในปัจจุบันแทบไม่ปรากฏให้เห็นแล้ว

ในบรรดาผ้าซิ่นตีนจกโบราณของจังหวัดเชียงใหม่ที่มีชื่อเสียงในด้านความงดงามและหายาก นอกเหนือไปจากผ้าซิ่นตีนจกโบราณแบบชาวเวียงแล้ว ก็คือผ้าซิ่นตีนจกจากอำเภอสันป่าตองนั่นเอง อย่างไรก็ตามเป็นที่น่าประหลาดใจ ที่ผ้าซิ่นตีนจกโบราณของสันป่าตองมักปรากฏอยู่อย่างมาก ในชุมชนชาวไทเขิน ไทยอง เช่น หมู่บ้านต้นแหน หมู่บ้านต้นกอก เป็นต้น แสดงให้เห็นถึงการยอมรับค่านิยม วัฒนธรรมชาวไทยวนในกลุ่มชาติพันธุ์ที่มาจากต่างแดนได้เป็นอย่างดี