Symbolische beladenheid

Naast de toepassing als spelbord, duikt het molenspelpatroon eveneens op als een symbolisch opgeladen gegeven. Reeds van in de oudheid is het symbool van driedubbele omwalling (triple enceinte) terug te vinden. Het Angkor Wat-paleis is volgens een zelfde principe opgebouwd. In de Middeleeuwen komt het in heel wat geschriften voor als verwijzing naar de eeuwige, ideale stad, het hemelse Jeruzalem (Jérusalem celeste), Christianopolis...

Allicht was dit spanningsgegeven voldoende om het molenspel als symbolisch gegeven op te laden en apotropaeïsch toe te passen... En hoe complexer de symboliek, hoe krachtiger het wapen..? Of wilde men de duivel gewoon bezig houden met een spel om hem daardoor af te leiden van zijn normale destructieve bezigheden...

Het motief komt voor op de zijwand van de troon van Karel de Grote in Aken. Het feit dat de rechterbovenhoek buiten de huidige troonwand toont aan dat het om 'recuperatie-'materiaal gaat (het motief bevond zich reeds op de steen toen deze werd aangewend) dat boogvormig werd aangepast voor de troon. Maar de aanwezigheid van het molenspel was duidelijk geen reden om de steen niet te gebruiken voor een dergelijke belangrijke toepassing, integendeel.

Wanneer het motief voorkomt als metselteken op de kastelen van Le Moulin en Gien kan de wijze waarop de heer begaan was met het spel hebben meegespeeld bij de keuze van het motief. Maar het voorkomen op de zijwand van een herberg bevestigt dat een mogelijke link met de kasteelheer niet de enige drijfveer was. Metseltekens blijven in eerste plaats apotropaeïsche tekens geplaatst door metselaars, los van de bewoners.