I am following an online journalism course. The online course Journalism is in Dutch, that is why this article is in Dutch. For lesson 8 I had to make a paragraph about a subject. The paragraph is part of this article about Utrecht, Lunetten.
Ooit was Lunetten, de nieuwbouwwijk van Utrecht met een nieuwe bouwstijl laagbouw in een tijd dat hoge torenflats de norm waren. Toch was Lunetten niet aantrekkelijk voor de doelgroep waarvoor er daar gebouwd werd, hierdoor werden de plannen voor het laatste deel van Lunetten herzien. Door te besparen bij de bouw werden de huren lager, de kwaliteit van de huizen minder en hierdoor trok een publiek dat niet oké was naar de wijk. De binding van de bewoners met Lunetten was hierdoor niet aanwezig. Ook de sociale cohesie was ver te zoeken met als gevolg vandalisme en ander kleine criminaliteit in de wijk. In de 8,5 jaar dat ik in deze wijk gewoond heb, heb ik een verslaafde buurman als buurman gehad. Dit was vaak een hel, maar verhuizen was niet mogelijk doordat ik studeerde en de woning schaarste die nog steeds heerst. Gelukkig was hij maar 2x door de lint gegaan in de 8,5 jaar dat ik er woonde. Alleen mijn fiets, het gehele gebouw en de eigendommen van anderen waren slachtoffer geworden. De huurbescherming die in Nederland de huurder beschermt, beschermt in dit soort gevallen vooral de verslaafde huurder en in mindere mate de overige huurders.
Lunetten ligt tamelijk geïsoleerd van de buitenwereld (Santen et al, 2005). Lunetten ligt als het ware los van Utrecht en heeft 1 hoofdtoegangsweg. Aan de hoofdweg hangen aftakkingen (stronkjes) en de woningen liggen in een soort roos, net een soort bloemkool. Dit geeft de wijk Lunetten een zogenaamde bloemkool vorm, waardoor het ongeschikt is voor bovenwijkse voorzieningen (Werkgroep Lunetten, 1972). Hierdoor is het een slaapwijk en werken de meeste bewoners elders. Gelukkig is er goed openbaar vervoer (ov) en kunnen diegene die een auto hebben snel de snelweg of de ring op. Voor de dagelijkse boodschappen kon men wel terecht in de wijk. Ik was blij met de keuze uit 2 supermarkten, de trein, 2 buslijnen naar Utrecht Centrum en 1 naar de Uithof.
HAT-eenheden zijn afkomstig uit Nota huisvesting alleenstaanden van staatssecretaris Marcel van Dam, 1975. Door de traditionele focus op gezinswoningen was er een tekort ontstaan voor een- en tweepersoonshuishoudens woningen. HAT-eenheden moesten hierin voorzien, bestemd voor een zo breed mogelijke groep:
studenten,
werkende jongeren,
alleenstaanden na scheiding,
oude en jonge echtparen zonder kinderen,
ongehuwde samenwonende,
alleenstaande buitenlandse werknemers,
etc. (Santen et al, 2005).
HAT staat voor Huisvesting voor Alleenstaande en tweepersoonshuishoudens (Stichting Welzijn Lunetten, 1983). Tegenwoordig worden er geen HAT-eenheden meer gebouwd, maar lofts en studio's. Ik had een HAT-eenheid van 22 m2 (inclusief ruime balkon en ruime badkamer). Mijn HAT-eenheid kwam uit op een afgesloten gang die ik deelde met 5 andere HAT-eenheidbewoners. De bewoner naast mij was dus verslaafd en zorgde voor veel overlast. Ik was zelfs een keer getuige van hoe hij zijn moeder met een vuistslag neersloeg net toen ik bij thuiskomst de deur van de afgesloten gang opende. Ik heb me 1x echt onveilig gevoeld in mijn woning. Dit was de eerste keer dat de verslaafde buurman los ging. Ik en 2 buurvrouwen keken wat het lawaai was. Ze renden mijn woning in, want de buurman ging los op alles wat hij tegen kwam. Ik schrik nog altijd als er een onverwachts geluid is of troep gerookt wordt door de buren. Ik heb nooit gebruikt en kan niet tegen rook. Ik vond al vanaf jongs af aan wat van gebruikers. Door 8,5 jaar! naast een verslaafde te wonen heb ik ervaren wat voor overlast en kosten ze andere bewoners kunnen jagen. Verder was ik zeer tevreden met mijn HAT-eenheid vooral de grote van de badkamer. De grote van de badkamer ben ik maar in 1 van mijn volgende woningen (Cremerplein, Utrecht) tegen gekomen.
Lunetten is een slaapwijk net als er slaapsteden bestaan. De voorzieningen in deze wijk zijn vooral lokaal en werkgelegenheid is beperkt in de wijk, waardoor de meeste Lunettenaren buiten de wijk werkten. Dit kon makkelijk door de goede OV-verbindingen en de wijk lag dichtbij grote wegen die hun elders konden brengen. De straatnamen hebben geografische namen gekregen, want de Socialistische Partij vond de eerst bedachte namen te militaristisch (Santen et al, 2005). De straten in Lunetten kregen geen achtervoegsel straat of laan, alleen de luswegen kregen ‘baan’ als achtervoegsel (Brinkman, 2004). Ik woonde op Normandie. Toen ik er woonde heb ik van de voorzieningen tandarts, huisarts, Toko, videotheek en 2 supermarkten gebruik gemaakt. Later toen ik al uit de wijk verhuisd was ben ik 1x naar de theater en 1x naar een congres in Musketon geweest. Als zzp'er heb ik gebruik gemaakt van Aristo. De keren dat ik daar was vond ik dat de wijk nog een lange weg te gaan heeft. Ik ben blij dat ik uit die wijk verhuisd ben. Ondanks al dit was mijn HAT-eenheid in Lunetten de woning waarin ik het langst heb gewoond in mijn gehele leven tot nu toe (2025), namelijk 8,5 jaar (2000- begin 2009).
Veel vrouwen vinden het griezelig om ’s avonds op de fiets te gaan, omdat veel fietspaden langs bosjes of onbebouwd terrein gaan in en uit Lunetten. Er is meer verlichting, maar door vandalisme door de jeugd doet 1 op de 3 lantaarns het niet (De Nieuwe Timmerwerf, 1986). Ook in mijn Lunetten periode (2000 - begin 2009) gold nog steeds dat het griezelig was naar en van Lunetten te fietsen in het donker. Toch fietste ik iedere zaterdagochtend naar mijn tennislessen op de Uithof en naar tenniswedstrijden. Meestal deed ik er 20-30 minuten over, maar in het donker kon ik dit stuk in 10 minuten fietsen ook na een tenniswedstrijd!
De gemeente is bezig met plannen voor Utrecht Zuid. Er komen woningen tussen de sportvelden en de wijk Lunetten. In de wijk zelf is er weinig plek, maar worden ook een aantal voorzieningen vernieuwd en wordt er bijgebouwd. Gelukkig zijn er in de nieuwe plannen voor Lunetten en de rest van Utrecht Zuid aandacht voor:
de openbare ruimte,
wandelen,
en veiligheid (gemeente Utrecht, 2024/5).
Brinkman, M. (2004) Lunetten : Geschiedenis van een Utrechtse nieuwbouwwijk. Utrecht : Stichting De Plantage.
De Nieuwe Timmerwerf (1986) Thuis in … Lunetten Dorpse sfeer, sept 1986, p. 17-18 (maandblad voor personeel van de ROVU).
Gemeente Utrecht (2024/5) https://omgevingsvisie.utrecht.nl/gebiedsbeleid/gebiedsbeleid-wijk-zuid ingezien online.
Santen, B. v, Vliet, K. v, Vogelzang, F., Heurneman, M. (2005) De Utrechtse wijken: Zuid: Tolsteeg, Hoograven, Lunetten. Utrecht: Stichting Publicaties Oud-Utrecht.
Stichting Welzijn Lunetten (1983) De lunet, Willem Vlasveld: Informatieavond deelplan 16/17, p. 1. April 1983, Jr 1 (2).
Werkgroep Lunetten (1972) Betaalbaar Lunetten haalbaar. Utrecht: Werkgroep Lunetten.
I lived in Lunetten, Utrecht from 2000 till 2009, 8,5 years. I rented from BOEX and got the house through waiting on the waiting list for 2,5 years. It was a HAT-eenheid of 22 m2. Before living in Lunetten I lived in the Torenflat in Zeist and after Lunetten I lived in New-England, Utrecht. In all my houses I lived alone!
*Hogeschool Economische Studies Amsterdam ( HES Amsterdam) merged in 2004. I graduated in the summer of 2004, before the merger.