Czaplinski‎ > ‎

Czaplinski h. Drogoslaw



Czapliński herbu Drogosław
 
  
 
Ziemia Lidzka - Polskie pismo historyczno-krajoznawcze na Białorusi

See: http://pawet.net/zl/zl/2004_64/6.html

 
Czapliński - h. Drogosław, pw. 3.III.1798 r. - 20.I.1799 r.
wieś Janowlany - parafia białohrudzka; - © Pawet 2004
 

REF.: Niesiecki, Kaspar. Herbarz Polski. Kaspra Niesieckiego S.J. powiększony dodatkami z poźniejszych autorów, rękopismów, dowodów urzędowych i wydany przez Jana Nep. Bobrowicza. Tom III. Lipsk: Breitkopf i Haertel, 1839. -

"Czapliński herbu Drogosław. O tych ani Paprocki, ani Okolski nie pisał: przecięż Paprocki o herb. fol. 40. namienia o Czaplińskim, że pod Skoworodkiem 1577. przerciwko Tatarom między inszemi mężnie stawał. Władysław będąc jedynakiem w domu ojcowskim, obrał sobie jednak dobrowolnie ubóstwo w zakonie naszym, w mortyfikacyach, któremi trapił ciało swoje, przyostrzejszy na siebie, z tem się dawszy słyszeć: radbym prawi wszystkie siły moje wydystylował, żebym przynamniej jedną z nich droplą gust Boski ukontentował. Umarł w Kaliszu w r. 1638. wieku swego 23. Marcina wspomina konstytucya w roku 1611. Jan w Zmudzi, paweł w Sandomierskiem w roku 1632. (Porządek Elekcyi),którego dwie córki, Zofia z Balcerem Niewiarowskim. Druga z Anzelmem Pikarskim cześnikiem Łomżyńskim dożywotnie zmówione. Zacharyasz 1648. Sebastyan 1705. Jan Kazimierz w województwie Kaliskiem w roku 1697. (Ks. R. in MS.) przydaje, że Janowi Czaplińskiemu za heroiczne jego pod czas Chocimskiej pierwszej dzieła, kiedy szyki Tureckie nie raz odważ łamał, herb Drogosław tak odmieniono, że na hełmie miasto piąciu piór strusich, które pospolicie nad tym herbem składają, rękę mu zbrojną wyniesiono: bodaj to nie o tym konstytucya w roku 1638.

Jerzy Czapliński na zjezdzie pod Olkinikami obywateli W. Ks. Lit. w roku 1700. pisał się z województwa Mińskiego. Józef Czapliński pisał się na elekcyą Stanisława Augusta Króla z powiatu Orszańskiego. - (Heraldyka Wielądka.)" - pg. 173.





REF: "Drogosław I. herb polski." & "Drogosław II. herb polski." Wielka Encyklopedya Powszechna Ilustrowana. Tom XVII. Warszawa: Drukarnia Artystyczna S. Sikorskiego, 1896. -

 

Drogosław I. herb polski. Na tarczy, w polu czerwonem żalazna strzała, grotem w górę stojąca na połowie srebrnego pierścienia. W koronie szl. pięć strusich piór. Herbem tym pieczętują się: Bartoszewscy, Bukowieccy z Bukowiec, Bukowińscy, Czaplińscy z Czaplic, Dąbrowscy, Gorzyccy z Gorzyc, Herstopscy vel Hersztopscy, Kuszle z Hulidowa, Rdułtowscy z Rdułtowa, z Rdułtowic i z Radzikowa, Skórzewscy ze Skórzewa, Srzemscy, Tołwińscy, Truszkowscy z Trusków, Więckowscy vel Wiedzkowscy. - Okolski, Bielski, Paprocki, Niesiecki, Kojałowicz, Borkowski, "Herb rod. szl. Kr. Pol." (W. K. Z.)

Drogosław II. herb polski. Na tarczy, w polu cerwonem, strzała żelazna, grotem w górę, stojąca na barku złotego półksiężyca, zwróconego rogami w dół; w boronie szlach. nad hełmem pięć strusich piór. Herbem tym pieczętują się Buchowieccy z Buchowic - "Herb rod. szl. Kr. Pol."; Borkowski. (W. K. Z.)



REF.: Boniecki, Adam. Herbarz polski. Część I. Wiadommości-historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. Tom III. Warszawa: Gebethner i Wolff, 1900. -

"CZAPLIŃSCY h. DROGOSŁAW. Heraldycy nasi znają jedynie Czaplińskich powyższego herbu i wyprowadzają ich z Czaplina, leżącego w ziemi czerskiej (Bork.). Są jednak Czaplińscy pochodzący ze wsi Czaple i do nich należy Andrzej, syn Bartłomieja, o którym wyroki lubelskie z 1581 r. wspominają (Ks. 10 f. 193), a Czaplińscy czerscy, bodaj czy nie są herbu Szeliga, gdyż jeden z nich, mianowicie Jakób, pisał w 1451 r. Szeligą z Czaplina (Zs. Gr. Czers. 1 B f. 254). Z uwagi jednak, że Czaplińscy czerscy późno, bo dopiero w połowie XV wieku pojawiają się i w owym czasie właścicielem Czaplina był jedynie Jabób, po którym pozostało się dopiero potomstwo, można przypuszczać, że to obcy przybysz tutaj osiedlony, a przydomek Szeliga brany przez jednego z jego synów, nie oznaczał jego herbu, a był poprostu przezwiskiem.

Jakób, właściciel Czaplina, którego drugą żoną była Świętochna, z pierwszej nieznanej Zony pozostawił: Marka, Jakóba i Macieja, oraz córki: Annę, Małgorzatę, Magdalenę i Dorotę. W 1466 r. Gotard z Chynowa przyznaje im pewną sumę.

Jakób, syn Jakóba, pisał się Jakóbem Szeligą z Czaplina. Dostał on 1476 r. dla dóbr wsoich Czaplina, w ziemi czerskiej, wraz z innemi ziemianami różne wolności od ks. Konrada (KM.) i miał dwóch synów: Stanisława i Jakóba, żyjących w 1472 r. (Zs. Gr. Czers. 1 A. f. 157; 1 B. f. 254 i 2 f. 98). Stanisław miał synów: Mikołaja, który 1521 r. zabezpieczył posag żonie, Annie z Gąsek, córce Marcina; Marcina, który zabezpieczył w 1523 r. żonie, Annie Krakowińskiej, córce Feliksa i córkę Cemujtę, żonę Jana Kamieńskiego w 1534 r. (Ibid. 7 f. 41 i 422; 10 A. f. 295). Mikołaj pozostawił dwie córki: Małgorzatę, żonę Jakóba z Raciborów i Dorotę, żonę Wawrzyńca Parula, 1563 r. i synów trzech: Stanisława, Jana i Pawła. Ten ostatni już nie żył w 1567 r., a pozostała po nim wdowa, Anna z Kąckich i dzieci jej: Jan i Agnieszka, zawarli układ z synami Mikołaja, o spadek po nim pozostały (Ibid. 30. f. 648 i 649; 35 f. 740; 36 f. 44 i 20 f 307). Jan, syn Pawła, subdelegat grodzki czerski 1593 r., a komornik graniczny 1597 r., żonaty 1-o v. z Anną Borkowską, 2-o v. z Elżbietą Lewikowską 1615 r., z pierwszej żony miał synów: Jerzego i Pawła, orąz córki: Zofię za Adamem Podstolskim 1605 r., 2-o v. za Tomaszem Głoskowskim 1617 r. i Annę za Anzelmem Pikarskim 1615 r. Zofia 1621 r., a Anna 1634 r. zrzekły się spadku rodzicielskiego na rzecz braci (perp. Czers. 1 B. f. 232; 5 f. 40, 41, 73 i 369; 9 f. 27; 2 f. 505; 6 f. 217). Jerzy, żonaty z Heleną z Golińskich, sprzadał Czaplin Turowskiemu 1619 r. (Ibid. 6 f. 45).

Jakób, syn Jakóba, ożeniony 148 r. z Katarzyną z Glinek, córką Pawła miał syna Jana, Zonatego 1-o v. z Katarzyną Chojecką, której posag zabezpieczył w 1524 r., 2-o v. z Anną Celejewską. Z pierwszej żony synowie: Feliks, Andrzej, Jakób i Baltazar, oraz córka Dorota, za Wawrzyńcem Brzumińskim 1563 r.; z drugiej żony syn Mikołaj i córka Zofia (Zs. Gr. Czers. 2 f. 329; 13 f. 92, 287 i 344; 30 f. 428 i 731; 37 f. 246). Stanisław, syn Feliksa, w 1572 r. (Zs. Gr. Czers. 41 f. 11). Andrzej, zabezpieczył posag żonie, Zofii Kruszewskiej, 1554 r.; z-niej syn Paweł 1571 r. i córka Anna, za Hieronimem Grzumińskim 1591 r. (Zs. Gr. Czers. 20 f. 89; 37 f. 93 i 39 f. 463; Perp. Czers. A. f. 137). Jakób, brat Andrzeja, dopełnił z min działu dóbr w 1556 r.; z Barbary Jastrzębskiej, córki Hieronima, pozostawił synów; Stanisława, Jana, Mateusza, oraz córki: Małgorzatę, Katarzynę, Annę i Jadwigę, którzy procesują się ze stryjem Andrzejem w 1565 r. (Zs. Gr. Czers. 5 f. 102; 31 f. 535; 20 f. 433 i 33 f. 4). Stanisława synów trzech: Krzysztof, Andrzej i Stefan w 1605 r.; z nich Andrzej żonaty 1613 dr. z Katarzyną Chłochołówną (Zap. Lub. 20 f. 359). Mateusz, ożeniony 1585 r. z Barbara Moczydłowską córką Stanisława, miał dzieci: Stanisława, Walentego, katarzynę, Zofię i Annę, którzy części swoje na Moszydłowie odstąpili Karmelitom warszawskim w 1618 r. Stanisław, żonaty z Anną Szumską 1616 r., nabył dobra Czersk 1624 r. Anna za Janem Chojeckim 1622 r., Zofia za Stanisławem Krzywańskim, Jadwiga za Stanisławem Mroczkiem (Zs. Gr. Czers. 53 f. 188; {er[. Czers. 3 f. 49; 6 f. 341: 11 f. 148; 5 f. 254 i 493; 7 f. 109).

Pisali się z województwem krakowskiem: Jan i Zacharyasz na elekcyę Jana Krzimierza, z ziemią przemyską: Jerzy i Marcyan na obiór króla Michała; z województwem lubelskiem Stanisław, na elekcyę Augusta II-go, a z powiatem orszańskim Józef, na obiór Stanisława Augusta.

Piotr, żyjący w 1523 r., miał syna Jana w 1567 r. Wawrzyniec procesuje Andrzeja 1563 r. (Zs. Gr. Czers. 7 f. 2d15; 30 f. 842 i 37 f. 116). W 1796 r. Andrzej, Maryanna, żona Antoniego Grasińskiego i Zuzanna, żona Wincentego Żylińskiego, zapisują się na kompromis. Lukwik, właściciel Bogusławek 1797 roku (DW. 111 f. 1368 i 112 f. 256).

Jerzy, otrzymał 1547 r. wieś nieosiadła Łodyżyńce, w powiecie latyczowskim (M. 73 f. 260).

W województwie kijowskiem spotykamy Jana, żonatego 1646 r. z Katarzyną Skarbkówną z Czarnego, z której synowie: Rafał, Kazimierz, Jan, Stanisław, Lukwik i Wacław, oraz córki: Maryanna, Zofia i Urszula, procesują Sanguszków 1650 r. o zabór gruntów (Kij. IV. D. f. 147 i VI E. f. 33). Rafał, burgrabia łucki 1648 r.

Kilian, syn Wojciecha, ur. 1722 r., ożeniony z Aleksandrą Wrońską w ziemi ciechanowskiej, zostawił syna Franciszka, który dostawszy w posagu za żoną, Maryanną z Sochockich, wieś Badurki w póockiem, zamieszał tamże. Syn jego Klemens, ur. 1808 r., z żony, Julianny Kotarskiej z Rokicia, zostawił dwóch synów. Z nich Tomasz, ur. 1841 r., były właśclciel Borzeńca w płockiem, z żony, Ireny z Gawareckich, córki Wincentego, ma synów: Wincentego, ur. 1878 r. i Pranciszka, ur. 1882 r. Leon, drugi syn Klemensa, ur. 1854 r., żonaty z Amelia Zarembianką.

Wacław i Apolinary, synowie Stanisława i Florentyny z Majewskich, wnukowie Wojciecha, prawnukowie Karola, dziedzica Zalesia 1783 r., udowodnili pochodzenie swoje szlacheckie w Królestwie 1852 r. (A. b. Her.).

CZAPLIŃSCY. Rodzina Klemensa Czaplińskiego z Węgier otrzymała szlachectwo 1578 r. i herb Drzewicę z tą odmianą, że w szczycie hełmu w miejsce pięciu strusich, znajduje się księżyc z gwiazdami, jak na tarczy (M. 117 f. 62).

CZAPLIŃSKI Jan otrzymał szlachectwo 1634 r., o czem konstytucya z 1638 r. wspomina (V. L.). Herb jego Drogosław z tą odmiana, ze w szczycie hełmu nie pióra strusie, a ręka zbrojna z mieczem." - pg. 273-275.



REF.: Ostrowski, Juliusz Hr.Księga Herbowa Rodów Polskich. Cz.1 Zeszyt XV & Zeszyt VIII. Warszawa: Jósef Sikorski, 1903. -

"Czapliński I cz. Drogosław odm. - W polu czerwonem nad barkiem półpierścienia srebrnego strzała żeleźem w górę. Nad hełmem w koronie ręka zbrojna z mieczem. Nobilitowani w r. 1634: Jan Czapliński otrzymał potwierdzenie szlachectwa w r. 1638. Vol Leg. III. 973.; Ms. Księdza Rutki.; Czarn.

Czapliński II cz. Drzewica odm. - W polu błękitnem nad i pod półksiężycem złotym rogami do góry - sześciopromienna gwiazda złota. Nad hełmem w boronie taki sam księżyc i gwiazdy. Nadany 1 Lipca r. 1578 Klemensowi Czaplińskiemu z Węgier. M.Kor.Ks. 117.61; Czacki - Prawa polskie i litewskie.; Bork.; Piek." - pg. 48.





REF.: Uruski, Seweryn. Rodzina Herbarz Szlachty Polskiej. Tom II. Warszawa: Gebethner i Wolff, 1905. -

CZAPLIŃSKI h. DROGOSŁAW. Wzięli nazwisko od wsi Czaplina w ziemi czerskiej, zkąd przesiedlili się na Litwę. Marcin, poborca wileński 1611 r. Jan i Paweł podpisali elekcyę 1632 r. Jerzy z wojew. mińskiem podpisał konfederacyę olkienicką 1700 r. Po Tomaszu, podsędku upiekim 1749 r., dziedzicu dóbr Widnopole, syn Szymon, po którym syn Wojciech 1785 r. Józef z pow. orszańskim podpisał elecyę 1764 r.

Joachim, Kacper, Józef, Kazimierz, Jan i Dawid, synowie Michała, zapisani do ksiąg szlachty gub. mińskiej 1802 r. Michał, syn Tadeusza, sztabs-kapitan wojsk ros., z synami: Ignacym, Antonim, Władysławem i Edwardem w 1862 r.; Dominik, Kalikst i Ignacy z potomstwem, synowie Mateusza, wnukowie Wawrzyńca, w 1855 r. wylegitymowani w Cesarstwie i zapisani do skiąg szlachty gub. kowieńskiej.

Z osiedlonych w Koronie. Jakób, dziedzic dóbr Czaplina 1480 r., miał synów, Jakóba i Stanisława, po którym syn Mikołai pozostawił synów: Stanisława, Jana i Pawła. Jan, syn Powła, komornik graniczny czerski 1600., z żony Anny Borkowskiej pozostawił synów, Jerzego i Pawła, oraz córki, Zofię 1v. Podstolską, 2v. żonę Tomasza Głoskowskiego i Annę za Anzelmem Pikarskim. Paweł 1632 r., Jan i Zacharyasz z wojew. krakowskiem 1648 r., a Stanisław z wojew. lubelskiem 1697 r. podpisali elekcye. Sebastyan podpisał konfederacyę sandomierską 1705 r. Stanisław, Jezuita, uczony i pracowity, napisał historyę Jezuitów polskich do 1600 r., umarł 1760 roku.

Po Janie, komorniku granicznym czerskim 1609 r., syn Jerzy, z żony Heleny Golińskiej, miał syna Jakóba, po którym syn Stanisław pozostawił suma Józefa, tego syn Jan zaślubił Małgorzatę Konopka i z niej miał syna Feliksa, urzędnika celnego, wylegitymowanego w Krołlestwie 1859 r.

Po Karolu, dziedzicu dóbr Zalesie i Wólka 1788 r., syn Wojciech miał syna Stanisława, po którym z żony Florentyny Majewskiej synowie, Wacław i Apolinary wylegitymowani w królestwie 1852 r. - p. 359.



REF.: Bagieńscy, Ewa i Włodzimierz. "Czaplinek, Krzymów." Historia Wokół Nas, miesięcznik Co i jak nr 26 (6/2000). GoraKalvaria.info. 12 April 2009. http://www.gorakalwaria.info/pliki/historia.php?rozwin=109. -

"Czaplinek, Krzymów. Nazwa miejscowości Czaplinek (w języku łacińskim Czaplino Minor) nie uległa zmianom od XVI w. W 1576 r. ta szlachecka wieś położona nad rzeką Czarną podzielona była na 3 części. Należały one do: Elżbiety wdowy po Stanisławie Turowskim (2 łany), Marcina i Mikołaja Czaplińskich (1 łan) oraz do Piotra i Jana Pęcławskich (1/2 łana)..."



REF.: Bagieńscy, Ewa i Włodzimierz. "Czaplin." Historia Wokół Nas, miesięcznik Co i jak nr 28 (8/2000). GoraKalvaria.info. 12 April 2009. http://www.gorakalwaria.info/pliki/historia.php?rozwin=108. -

"Czaplin. Wieś Czaplino w XVI w., po włączeniu Mazowsza do Królestwa Polskiego, należała do województwa mazowieckiego, ziemi czerskiej i parafii Sobikowo. Znajdowała się przy drodze wiodącej z Tarczyna do Czerska. Z uwagi na położenie obu miast przy dalekosiężnych traktach odpowiednio Warszawa - Kraków i Warszawa - Lublin, to lokalne połączenie miało duże znaczenie gospodarcze.

Czaplino stanowiło własność szlachecką, gniazdo rodowe Czaplińskich herbu Drogosław. Herb ten przedstawia pół pierścienia białego ze strzałą w polu czerwonym. Legenda głosi, że nieznany bliżej Drogosław przerwał w czasie walki szeregi nieprzyjacielskie, aby rozerwać pierścień okrążenia. Herb Drogosław przeniesiony został do Polski ze Śląska w XIV w. za Kazimierza Wielkiego.

Najstarszy znany z imienia przedstawiciel tej rodziny to Jakub, który w połowie XV w. był jedynym właścicielem Czaplina. Z pierwszą żoną miał dzieci: Marka, Jakuba, Macieja, Annę, Małgorzatę, Magdalenę i Dorotę. Drugą jego żoną była Świętochna. Jakub syn Jakuba dla odróżnienia nosił przydomek Szeliga. Pozostawił dwóch synów: Stanisława i Jakuba.

Prawnuk Stanisława - Jan Czapliński z małżeństwa z Anną Borkowską miał dwóch synów Jerzego i Pawła oraz dwie córki Zofię i Annę. Zofia w 1621 r., a Anna w 1634 r. zrzekły się spadku rodzicielskiego na rzecz braci. Jerzy już w 1619 r. sprzedał swoją część Czaplina nieznanemu z imienia Turowskiemu. Nie wiadomo do kiedy Czaplińscy byli związani ze swoim gniazdem rodowym.W drugiej połowie XVII w. przedstawiciele tej rodziny zamieszkiwali w województwach krakowskim i kijowskim, a w XVIII w. lubelskim i na Mazowszu Płockim.

W 1789 r. Czaplin należał do Wojciecha Kalisza łowczego buskiego. Spadkobierca Wojciecha Franciszek Kalisz - sędzia ziemski czerski - sprzedał dobra Michałowi Ochanowiczowi.

Czaplin graniczył z Czaplinkiem, Sobikowem, Pęcławem, Lininem i Staniszewicami.

W 1825 r. komornik opisał zadłużone dobra. W ich centralnej części stał stary potrzebujący remontu dwór zwany folwarkiem. Miał 7 pokoi, garderobę, 3 sienie, strych i jedną izbę przeznaczoną na kuźnię. Zbudowany był z drzewa sosnowego i pokryty gontem. Posiadał dwie wystawy od frontu oraz dwa kominy.

Dawna kuźnia stała pusta i pozbawiona narzędzi kowalskich. Również w starej gorzelni ze słodownią nie było naczyń.

Pozostałe zabudowania gospodarcze składały się z: dwóch spichlerzy, w tym jednego z kamienną piwnicą, dwóch stajni z wozownią, owczarni, obory, dwóch stodół i chlewków. Była też studnia drewnem cembrowana z żurawiem i dwie inne, z których jedna w gorzelni zawalona ziemią.

W dwóch ogrodach warzywnych i owocowych rosło około 150 sztuk młodych drzew owocowych.

Wieś folwarczna liczyła jedenaście chałup drewnianych, krytych słomą, każda o jednym kominie, dwie stodółki i jedną obórkę. Ponadto jedna stodółka i obórka stały puste i pozbawione zadaszenia. Studnia nie posiadała żurawia.

W obrębie majątku znajdował się obszar noszący nazwę miejscową Młynek. Stała tam jedna chałupa z drzewa sosnowego w węgieł stawiana, krokwiona i łacona, lecz nie poszyta, stara, pusta i niedokończona.

Po śmierci Reginy Romanowej pozostał jej jedyny syn i spadkobierca nieletni Aleksander Roman, podoficer gwardii huzarów wojsk rosyjskich.

W 1826 r. dobra zostały sprzedane na licytacji publicznej. Nabywcą był Wincenty Kozłowski, który w 1830 r. stał się właścicielem także sąsiedniego majątku Linin.

W 1843 r. majątek Czaplin, za pieniądze z wygranej na loterii krajowej, kupił Felicjan Antoni Kozłowski, historyk, autor pomnikowej historii Mazowsza. Nie znamy stopnia pokrewieństwa Felicjana z Wincentym, gdyż był on synem Józefa, który otrzymał szlachectwo na sejmie w 1790 r. i nie znana jest szersza genealogia jego rodziny. Nowy właściciel urodził się w 1805 r. w Tupadłach w powiecie płockim, należących do jego rodziców Józefa i Marianny. Do 1824 r. pobierał nauki w Szkole Wojewódzkiej w Płocku. Edukację kontynuował na Wydziale Nauk i Sztuk Pięknych Uniwersytetu Warszawskiego, który ukończył w 1828 r. Pracował jako profesor Gimnazjum Warszawskiego. Z Ludwiką Agatą ze Stawnickich (zmarłą w 1853 r.) miał sześcioro dzieci. W Warszawie urodziły się: Korneliusz Antoni (1834), Marianna Bronisława (1835), Kajetan Marceli (1837), w Czaplinie zaś Stefania Eufrozyna (1843), Waleria Ludwika (1844) i Wacław Wiktoryn (1850).

Jego córki Felicja Aleksandra Scholastyka (urodzona w Warszawie w 1863 r.) i Teodora Maria (urodzona w Czaplinie w 1864 r.) pochodziły z drugiego małżeństwa z Marią z Leśniewskich.

Felicjan Antoni Kozłowski był nie tylko pedagogiem (w Gimnazjum wykładał łacinę, grekę oraz historię powszechną i polską), ale także pisarzem historycznym. Tłumaczył działa Platona. W 1858 r. opublikował Dzieje Mazowsza za panowania książąt. Jego najstarszy syn Korneliusz pod wpływem ojca zainteresował się przeszłością Mazowsza. Napisał rozprawę Czersk historycznie i statystycznie opisany, współwydaną z pracą Felicjana w 1858 r. Był historykiem, ludoznawcą i literatem. W latach 1867-1873 opublikował pracę Lud. Pieśni, podania, baśnie, zwyczaje i przesądy ludu z Mazowsza Czerskiego. Wraz z tańcami i melodyami. Zmarł w 1904 r. w Dąbrowie Górniczej, gdzie został pochowany.

Około 1860 r. na terenie dóbr Czaplin utworzone zostały kolonie Józefów zwana wymiennie Dębówką (dziś Dębówka), Karolina, Wincentów i Ludwinów.

W 1862 r. Felicjan podpisał sześcioletni kontrakt z Ickiem Blassem, handlarzem z Góry Kalwarii na wyrąb sosen w lasach czaplinowskich.

Obszar majątku uległ uszczupleniu w 1867 r. Na mocy ukazu carskiego z 1864 r. włościanie z Czaplina otrzymali ziemię na własność. Byli to: Tymoteusz Jaworski, Jan Pruszeński, Stanisław Strzyga, Piotr Pruszeński, Stanisław Denarewski, Marcin Pirzak, Karol Kutera, Szymon Żurawski, Marcin Wrotek, Józef Gajownik i Bartłomiej Sawicki. Uwłaszczenie przeprowadzono też w koloniach.

Wymienionym przysługiwało prawo wypasu 25 sztuk bydła na polach i w lesie dworskim oraz prawo pozyskiwania zbieraniny w lasach na opał. Oba serwituty: pastwiskowy i leśny w 1881 r. zostały zamienione na dodatkowy przydział ziemi.

W 1868 r. wydzielono z dóbr Czaplin osadę młynarską (wiatrak), którą kupił Andrzej Kałęcki.

Dobra Czaplin graniczyły od zachodu i częściowo od północy z dobrami Czaplinek, od północy także z kolonią Józefów lub Dębówka, od wschodu z osadą Czersk, od południa z kolonią Wincentów oraz z wydzielonym z majątku Linin Aleksandrowem.

Felicjan Antoni Kozłowski zmarł w Czaplinie w 1870 r. Po jego śmierci i odbytych po niej formalnościach postępowania spadkowego dobra przeszły na jego dzieci. Majątek został wystawiony na sprzedaż publiczną. Nabywcą Czaplina i Linina stał się w 1872 r. Gustaw Adolf Rothert, dyrektor Banku Handlowego w Rydze.

W 1875 r. Towarzystwo Kredytowe Ziemskie w Warszawie wystawiło dobra na licytację publiczną. Jednocześnie wyraziło zgodę na wieczyste wydzierżawienie włościanom wsi Ludwinowa wycinka leśnego zwanego Krowica.

Zadłużone dobra miały być ponownie licytowane w 1880 r. Wówczas ich właścicielem był Władysław Michniewicz, po nim Feliks Ostaszewski. Wystawiono je na sprzedaż publiczną w 1883 r. Jednak do licytacji nie doszło, a nowym nabywcą został Feliks Długoborski z Warszawy.

Majątek składał się wówczas z folwarku Czaplin i następujących wsi: Czaplin (13 osad), Wincentów (16 ), Karolina (8), Ludwinów (2), Józefów lub Dębówka (12) i osady młynarskiej Wiatrak. Przez terytorium dóbr płynęła rzeczka Czarna. Folwark liczył 13 budowli murowanych i 11 drewnianych m.in. gorzelnię i browar oraz staw zarybiony, pokłady margli, gliny garncarskiej i torfu.

W 1894 r. miała odbyć się licytacja dóbr należących do Tadeusza Romockiego. Powtórzono ją w następnym roku. Wówczas jako właścicielka występuje w aktach Natalia Romocka, zapewne od niedawna wdowa. Majątek był nadal zadłużony w Towarzystwie Kredytowym Ziemskim.

Około 1910 r. część gruntów dóbr Czaplin sprzedana została włościanom i otrzymała nazwę Buczynów. Grunty uprawne nowej wsi graniczyły od północy z kolonią Dębówka i lasami dóbr czaplinowskich, od południa i wschodu ze wsią Aleksandrów, od zachodu z gruntami dóbr Czaplin. Przez ich środek przechodziła droga z Czaplina do Góry Kalwarii. Łąki należące do mieszkańców Buczynowa położone były na południe od drogi Czaplin-Aleksandrów. Graniczyły od południa ze wsiami Wincentów i Linin, a od zachodu z terenem browaru w Czaplinie.

W 1921 r. podczas pierwszego Powszechnego Spisu Ludności Polski folwark Czaplin liczył 2 domy zamieszkane przez 81 osób, a wieś Czaplin 11 domów i 74 mieszkańców. We wsi Buczynów było 13 domów, 84 katolików i 25 ewangelików, w Dębówce 13 domów i 115 katolików. Karolina liczyła 11 budynków mieszkalnych i 65 katolików, Ludwinów 13 domów, 69 katolików i 4 ewangelików i Wincentów 25 domów, 90 katolików i 71 ewangelików.

Wymienione miejscowości należały do gminy Czaplin do 1867 r., a w latach 1867-1954 do gminy Czersk.

W 1955 r. Wincentów stał się siedzibą Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej. Do tej gromady należały m.in.: Buczynów, Czaplin, Dębówka, Karolina i Ludwinów. Z dniem 1 stycznia 1960 r. zniesiono gromadę Wincentów, a jej obszar włączono do gromady Sobików. Tylko Buczynów i Karolina znalazły się w gromadzie Czersk. Po likwidacji gromad w Polsce, od 1 stycznia 1973 r. opisane wsie znalazły się w granicach gminy Góra Kalwaria.

Już w 1967 r. Ludwinowa nie było na mapie powiatu piaseczyńskiego.

Wieś Karolina należy do parafii Przemienienia Pańskiego w Czersku, a pozostałe miejscowości do parafii Świętego Stanisława Biskupa w Sobikowie, w dekanacie czerskim.

Ewa i Włodzimierz Bagieńscy. Ewa Bagieńska jest magistrem historii. Pracuje w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego. Włodzimierz Bagieński jest doktorem historii. W latach 1984-2003 pracował jako kierownik Archiwum m. st. Warszawy Oddział w Górze Kalwarii."

 

 

 

 
© 2011 Czapla z Puszczy
Subpages (1): Variation
Comments