Sint-Sebastiaansgilde

Schuttersgilde Sint-Sebastiaan van Binderveld 1506-1825.

Wat de ouderdom van de “handboogschuttersgilde Sint-Sebastiaan” van Binderveld betreft is er het reglement (ook “de caerte” genoemd) uit 1769, dat in de periode 1815-1830 door de toenmalige burgermeester Wouters werd overgeschreven in een register (nu nr. 150 archief Binderveld) in het Rijksarchief te Hasselt). Het geeft ons een goed inzicht in de datering, organisatie en werking van deze schuttersvereniging.

Wat de ouderdom betreft bekrachtigt dit reglement uit 1769 een nog vroegere “caerte” uit 1506, die door de toenmalige Heer van Binderveld, Hendrik van Grevenbroek, op 18 mei 1506 werd bevestigd. Deze oudst bekende goedkeuring werd naargelang de opvolging door de kasteelheren herhaald o.a. in 1565, 1621, en 1658.

Rijksarchivaris Rombout Nijssen heeft dit reglement (bestaande uit 41 artikelen) in 2001 gepubliceerd, en uitgebreid toegelicht.

In 1825 werd het oude schuttershuis afgebroken om plaats te maken voor de nieuwe gemeenteschool. De schuttersgilde bestond toen nog ondanks de afschaffing van de gilden in 1795, na de Franse Revolutie. Wettelijk was het schuttershuis toen in feite reeds overheidsbezit. In Binderveld echter werd een overeenkomst gemaakt waarbij de schuttersgilde afstand deed van rechten en hierdoor het eeuwige recht verkreeg om in de school een vergaderlokaal te gebruiken.

De schutterskraag met zilveren vogel is gelukkig bewaard gebleven, nu in privaatbezit. De 35 zilveren platen dragen de namen van schutterskoningen vanaf 1714.

In de kerk wordt er een houten Sint-Sebastiaan bewaard. De toenmalige kasteelheer Louis de Succa (1795-1833) die in onmin leefde met het gemeentebestuur en de dorpsbewoners, ondermeer omtrent het gebruik van de kasteelkapel als parochiekerk, gooide ooit op tergende wijze deze Sebastiaan in 1827 in zijn visvijver.

De schuttersgilde van Binderveld leidde begin 19de eeuw, ten tijde van burgemeester Wouters, een sluimerend bestaan. De invoering van de Franse revolutionaire wetgeving en de afschaffing van de oude gilden en corporaties bemoeilijkte immers haar werking. In 1825 droegen de overblijvende schutters hun schutterslokaal aan het gemeentebestuur over om op die plaats een gemeenteschool te bouwen. Zelf beschouwden zij dit niet als de feitelijke afschaffing van hun vereniging. In de overdrachtsakte werd immers gestipuleerd dat in het nieuwe schoolgebouw een vergaderlokaal voor de schuttersgilde moest worden voorzien.

De namenlijst van de schutters die in 1769 de gilde uitmaakten leert ons dat de schuttersgilde toen 20 leden telde, waaronder Peeter Stiers, die deken of voorzitter van de gilde was, en Gilis Derneven, die koning was. De koning was de schutter die op de laatste koningsschieting de papegaai had weten af te schieten. Peeter Esselen was alferis of vaandeldrager. De bestuurders van de gilde konden beroep doen Arnold van Mechelen voor het uitvoeren van allerlei karweitjes. Hij staat in de ledenlijst als knecht vermeld.

Caerte van de schutters van Binderveld, vernieuwt in het jaer 1769