Boekwinkel
Voorwoord van Rudolf Otto 
 

Paul Neff, Religion als Gnade. Töpelmann, Gießen 1927

EAN: 9789079133093

ISBN: 978-90-79133-09-3

REEKS: Fenomenologische Mystieken

Het meest opmerkelijke van Religie als genade schijnt me, dat het klaarblijkelijk buiten enig verband met vaktheologische arbeid uit volstrekt oorspronkelijke ervaring ontsproten schijnt te zijn. De titel is aanvechtbaar, voor zover ze schijnt te veronderstellen, dat wat het boekje wil uiteenzetten ‘religie überhaupt’ is. Dat is niet juist, want dan zouden boeddhisme en hindoeïsme geen religie zijn. De spil waarom ook dit boekje draait is eerder de as van de christelijke religie, niet van religie hoe dan ook. Hij probeert iets algemeens te maken van wat iets heel bijzonders is. Het geschrift is – vooral als getuigenis van een onmiddellijke ervaring – nog in een ander opzicht leerzaam, daardoor nl. dat juist in de hier aangegeven momenten een overgang naar de ‘mystiek’ wordt aangetroffen. Wat is mystiek? Ik heb elders proberen aan te tonen dat ze een zo rijk geschakeerd fenomeen is dat het hier zo goed als onmogelijk lijkt voor haar een definieerbaar algemeen wezensbegrip op te stellen. Inderdaad onttrekt de definitie van de mystiek zich aan begripsmatige precisie; haar wezen is zelf alleen gevoelsmatig te begrijpen. Maar ze heeft wel een uiterlijk formeel criterium dat ik al heb aangeduid. Daardoor wordt weliswaar niet haar wezen gedefinieerd, maar wordt wel een uiterlijk kenmerk gegeven aan de hand waarvan we kunnen constateren of we met haar van doen hebben. Dit kenmerk is het nu minder dan weer sterker en soms zelfs hartstochtelijk optredende afwijzing van een begripsmatige bepaalbaarheid van het religieuze object zelf. Het toont zich hierin dat ook de religieuze voorstellingsmiddelen als ontoereikend gevoeld worden om haar ten volle uit te drukken. Ze vatten het moeilijk bevattelijke bij de rand en dringen door in het gebied van het zonderlinge en voor onze rede wonderbare. Ze benaderen het ‘irrationele’, het ‘mirum’ of gaan daarin geheel op en worden dan loutere ‘ideogrammen’ van het irrationele. Zo is het ook in dit geschrift dat zich inderdaad met een zekere ingehouden hartstocht weert tegen alle rationele begrijpelijkheid hoe dan ook. Voor de auteur moet juist dat wat wij de ‘verzoenende genade’ noemen, ja, de religie zelf, geheel en uitsluitend ‘mystiek’ zijn. Mijn eigen, daarvan afwijkende mening dienaangaande heb ik in mijn boek over ‘Het heilige’, p. 113 (Duits), opmerking, uiteengezet.

 

RELIGION IST DER WEHRLOSE AUSDRUCK INDIVIDUELLEN ERLEBNIS

(Wilhelm Herrmann)

Neff.pdf

Blader door het boek.