Πως θα έπρεπε να διδάσκεται η Ιστορία

Η Ιστορία είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό αντικείμενο, του οποίου η σωστή διδασκαλία επιτρέπει στον μαθητή να κατανοήσει καλύτερα την χώρα του, αλλά και ολόκληρο τον κόσμο. Πάρα την αξία της, ωστόσο, ο τρόπος διδασκαλίας της Ιστορίας στο ελληνικό σχολείο παραμένει ελλιπής, παρουσιάζει προβλήματα και θεωρώ ότι θα μπορούσε να είναι πολύ καλύτερος.

Συνοπτικά μιλώντας, διακρίνουμε την ύλη του μαθήματος σε τρεις βασικούς θεματικούς κύκλους: τον Αρχαίο Κόσμο, το Βυζάντιο και την Νεότερη Εποχή (μέχρι την δεκαετία του ’40). Η διδασκαλία της κάθε ενότητας διαρκεί ένα σχολικό έτος και επαναλαμβάνεται ανά βαθμίδα (δημοτικό, γυμνάσιο, λύκειο). Ταυτόχρονα, μεγαλύτερη βαρύτητα δίνεται στα γεγονότα του ελλαδικού χώρου. Τα βιβλία καταλαμβάνουν κομβικό ρόλο στο μάθημα, όμως πολλές φορές είναι κακογραμμένα, περιέχουν υπερβολικό όγκο πληροφοριών και περιλαμβάνουν ακόμα και ιστορικές ανακρίβειες. 

Κατά την άποψη μου, η διδασκαλία του μαθήματος της Ιστορίας θα βελτιωνόταν σημαντικά αν χρησιμοποιούνταν δύο βιβλία σε κάθε τάξη. Το ένα, πάνω στο οποίο θα εξετάζονταν οι μαθητές, θα ήταν μικρότερο, συνοπτικό ευκατανόητο και θα παράθετε μόνο τις βασικότερες πληροφορίες. Το δεύτερο θα ήταν πιο μεγάλο και θα ανέλυε σε μεγαλύτερο βάθος τα γεγονότα. Ο μαθητής δεν θα το μάθαινε απέξω, αλλά θα το διάβαζε για να κατανοήσει πληρέστερα την ιστορική περίοδο που μελετάει. Ακόμα θα ήταν προτιμότερο να αφιερώνουμε περισσότερο χρόνο στην σύγχρονη ιστορία, να φτάνουμε μέχρι την σημερινή εποχή και να αναφερόμαστε και στα σημαντικά ευρωπαϊκά και παγκόσμια τεκταινόμενα. Με αυτόν τον τρόπο οι μαθητές θα ασχολούνταν με πρόσφατα γεγονότα τα οποία τους επηρεάζουν άμεσα (π.χ. η Μεταπολίτευση ή ο Ψυχρός Πόλεμος) και θα κατανοούσαν καλύτερα τη σημερινή εποχή. 

Επίσης, το μάθημα πρέπει να γίνει περισσότερο διαδραστικό. Χρειάζεται να βασιστεί στη συζήτηση και στις απαντήσεις των μαθητών, οι οποίες καθοδηγούνται από τις ερωτήσεις και τις προτάσεις του καθηγητή, καθώς και στη μελέτη των ιστορικών πηγών. Επιπλέον, είναι απαραίτητο η διδασκαλία του μαθήματος να συμπληρώνεται από εργασίες μαθητών, οι οποίες αποτελούν τον καλύτερο τρόπο για να αγαπήσει ένα παιδί την ιστορία. Τέλος, η εκμάθηση της ιστορίας  θα μπορούσε να συνδυαστεί με εκπαιδευτικές εκδρομές σε μουσεία ή αρχαιολογικούς τόπους.

Συμπερασματικά, στους ανθρώπους αρέσει η ιστορία. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, πως υπάρχουν εκατοντάδες ταινίες, ντοκιμαντέρ, εκλαϊκευμένα βιβλία και περιοδικά με αυτό το θέμα. Στο σχολείο ωστόσο, οι μαθητές αισθάνονται -πολλές φορές δικαιολογημένα- ότι μαθαίνουν πράγματα «άχρηστα», «βαρετά», που δεν τους βοηθούν στην βαθύτερη κατανόηση του σήμερα. Αυτό οφείλουμε να το αλλάξουμε.