Με την είσοδό μας στο Λύκειο, εμείς οι μαθητές καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε μια πρωτόγνωρη και πιεστική διαδικασία, προκειμένου να προετοιμαστούμε επαρκώς για τις πανελλαδικές εξετάσεις. Οι εξετάσεις αυτές, ως η κορύφωση του εκπαιδευτικού μας συστήματος, θέτουν συγκεκριμένες προτεραιότητες και κατ' επέκταση διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό την καθημερινότητά μας.
Έτσι, λοιπόν, το σχολικό περιβάλλον και οι ενισχυτικές διδασκαλίες προετοιμάζουν τους μαθητές για αυτό που από την κοινωνία θεωρείται καταξιωμένο, προωθώντας τη βαθμοθηρία, καλλιεργώντας το άγχος για την επιτυχία, επιδοκιμάζοντας τη μανιακή συλλογή τίτλων σπουδών και βεβαιώσεων γλωσσικής επάρκειας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι ρυθμοί ζωής των εφήβων να είναι πολύ έντονοι. Οι ίδιοι δυσκολεύονται να ανταποκριθούν, με αποτέλεσμα να παραγκωνίζουν την ψυχική τους ακεραιότητα, ώστε ν’ αντεπεξέλθουν με επάρκεια στις απαιτήσεις τόσο του σχολείου όσο και του φροντιστηρίου. Σαφώς, το πρόγραμμα που ακολουθούν οι νέοι περιορίζει την επιθυμία τους να ασχοληθούν με άλλες δραστηριότητες, όπως αθλητικές και καλλιτεχνικές, υιοθετώντας τελικά μια ασθμαίνουσα καθημερινότητα.
Μάλιστα, μετά από μια έρευνα ανάμεσα σε μαθητές της Τρίτης Λυκείου του σχολείου μας, λάβαμε τις εξής μαρτυρίες, που επιβεβαιώνουν τα προαναφερθέντα και αναδεικνύουν πόσο οι Πανελλαδικές Εξετάσεις επιδρούν στην ψυχολογία των εφήβων και γενικότερα στην καθημερινότητά τους.
«Έχω σταματήσει όλες τις δραστηριότητες. Δεν υπάρχει καθόλου ελεύθερος χρόνος. Η Ελλάδα προωθεί ένα δωρεάν εκπαιδευτικό σύστημα, ωστόσο περνάμε ατελείωτες ώρες στο φροντιστήριο.»
«Μπορεί οι πανελλήνιες να περιορίζουν τον ελεύθερό μου χρόνο ωστόσο φροντίζω πάντα να βρίσκω χρόνο για τον εαυτό μου.»
«Ο μοναδικός τρόπος να έχω προσωπικό χρόνο είναι να ξενυχτάω.»
«Έχω κόψει όλες τις δραστηριότητες, καθώς δεν υπάρχει χρόνος! Η κατάσταση αυτή έχει επηρεάσει την ψυχολογία μου.»
«Με τα διαγωνίσματα κάθε Σάββατο περιορίζονται οι δυνατότητές μας να ασχοληθούμε με κάτι άλλο πέρα από το διάβασμα.»
«Στη Δευτέρα Λυκείου αρκετές φορές διάβαζα μαθήματα στο σχολείο, με αποτέλεσμα το πρόγραμμά μου να αποφορτίζεται. Φέτος το σχολείο είναι μια καλή επανάληψη του φροντιστηρίου και δεν υπάρχουν περιθώρια να μην προσέχεις ή να είσαι ασυνεπής. Έτσι, περνάω ατελείωτες ώρες διαβάζοντας και στο σπίτι, πέρα από το σχολείο και το φροντιστήριο.»
Από την άλλη, αρκετοί δήλωσαν την ασυμφωνία τους με το τεχνοκρατικό πνεύμα των πανελληνίων. Έτσι, η προετοιμασία δεν έχει επηρεάσει ιδιαίτερα τον ελεύθερό τους χρόνο.
Χωρίς αμφιβολία, η μελέτη για τις εξετάσεις συνιστά ακρογωνιαίο λίθο για τη διανοητική ανάπτυξη του νέου και σαφώς τον ωφελούν σε διάφορα επίπεδα. Είναι ωστόσο η επιτυχία στις πανελλαδικές εξετάσεις το "απόλυτο" που αναζητούν οι νέοι στην εφηβεία τους; Η ήβη άλλωστε αποτελεί μια κρίσιμη περίοδο, κατά την οποία ο έφηβος καλείται να έρθει σε επαφή με διάφορα ερεθίσματα, προκειμένου να διαμορφώσει την προσωπικότητά του. Κατά πόσο, όμως, είναι αυτό εφικτό όταν επικρατέστερη είναι η πεποίθηση ότι οι Πανελλήνιες Εξετάσεις "καθορίζουν" το μέλλον του;