Embedded Files
detail kaart Kampereiland getekend door Johannes Swets Azn. (coll. Stadsarchief Kampen)
Voordat de erven op het Kampereiland in 1879 opnieuw werden verpacht, nam de Kamper gemeenteraad een herindelingsplan voor het Kampereiland aan. In dit door Johannes Swets Azn . gemaakte plan werden de erven verkleind tot 30 à 40 hectare. Hierdoor steeg het aantal te verpachten erven van ca. 80 naar ca. 100 en daarmee de pachtinkomsten voor de stad.
toename van de bevolking
In de eerste helft van de 19e eeuw nam de bevolking in Europa toe. De groeiende arbeidersklasse verbleef vooral in de steden. Dit leidde tot een toenemende vraag naar graan en zuivelproducten. Om het Kampereiland rendabeler te exploiteren werd er vanaf 1849 onderzoek gedaan naar het verkleinen van de erven, waar meer vee op een kleiner oppervlak werd gehouden.
van hooibouw naar zuivelbereiding
De stad Kampen wilde de hooibouw op het Kampereiland beperken. Hoewel er goed geld verdiend werd met hooibouw, mergelde deze het land uit. Daarvoor in de plaats moest zuivelbereiding komen: boter en kaas. Om de concurrentie met elders (Denemarken) en ''kunstboter'' (margarine, vanaf 1870/71) aan te kunnen, moest de zuivelbereiding op de boerderijen verbeterd worden. Melkfabrieken bestonden nog niet.
de praktijk
Boer zijn leerde men van vader op zoon, er was nog vrijwel geen agrarisch onderwijs. Het gevolg was dat men (te) lang in verouderde landbouwmethoden bleef hangen. Te lang werd gebruik gemaakt van verouderde werktuigen. Langzamerhand kwam hierin verandering. Het raadslid J.W. Jonkers opperde het idee om één van de nieuwe erven op het Kampereiland tot modelhoeve in te richten. Het oorspronkelijke voorstel van het raadslid Jonkers omvatte meer dan alleen de zuivelbereiding, er was ook sprake van fokken met modelstieren en modelhengsten. Kortom: ook de veestapel moest verbeterd worden.
herindeling van de erven in 1878
Hiernaast de kaart van Johannes Swets Azn. met de nieuwe indeling van de erven op het Kampereiland. In de linker benedenhoek het Kampereiland in 1825 (herinrichting door stadsarchitect Nicolaas Plomp) en in de rechter benedenhoek het Kampereiland rond 1625. De grijze erven zijn de 17 nieuwe erven. Mogelijk door verkleining van de bestaande erven en door landaanwinst. Bij deze kaart hoorde een publicatie over de geschiedenis van het Kampereiland. De kaart van het Kampereiland was gedrukt bij Laurens van Hulst, boekverkoper en uitgever aan de Oudestraat in Kampen. Voor liefhebbers was de kaart voor f 2 te verkrijgen.
Na 1,5 jaar aan de plannen te hebben gewerkt, werd het voorstel tot herindeling van de erven op het Kampereiland eerst door de commissie van publieke werken en daarna door de raad aanvaard. In de raadsvergadering van donderdag 26 juni 1879 was één van de ingekomen stukken een kaart op linnen van 't Kampereiland, vervaardigd door Johannes Swets Azn.
gratificatie
In de raadsvergadering van 2 september 1879 werd op voorstel van B&W besloten om volgens het raadsbesluit van 30 oktober 1878 aan Swets een gratificatie te verlenen van f 500, wegens buitengewone werkzaamheden. Het maken van een nieuwe indeling van de stadserven op het Kampereiland behoorde niet tot het reguliere werk van direkteur voor Stadswaterwerken. Zoiets kwam misschien één maal in de honderd jaar voor.
cultuurZIEN, 2023
Page updated
Google Sites
Report abuse