Embedded Files
De brug van ir. N. H. Nierstrasz was de vijfde versie van de stadsbrug voor Kampen. Alle bruggen en hun historie zijn samengevat in een grote tekening van Swets. De man moet een liefhebber van (lijn-)tekenen zijn geweest.
Maar het tekenen van bouwwerken, het met de hand ''aftasten'' van een bouwsel, is ook een hele goede manier om bouwwerken van anderen te leren begrijpen. Swets heeft voor zijn brochure ''De brug over de IJssel voor Kampen'' een prachtige tekening gemaakt met daarop alle versies van de stadsbrug tot en met de brug van Nierstrasz uit 1872. Ook hierbij hoorde weer een boekwerkje over de geschiedenis van de Kamper stadsbruggen.
brug I
Uit deze tekening van de eerste stadsbrug voor Kampen blijkt al Swets studieuze wijze van benaderen van een ''probleem''. Helemaal links op de tekening staat de situatie afgebeeld, voordat Kampen een stadsbrug bouwde over de rivier de IJssel.
In een paar maanden tijd sloeg de stad in de zomer van 1448 een brug over de behoorlijk brede rivier voor Kampen. Zoiets was na de romeinse brug bij Maastricht nergens meer in het land vertoond. Voor tijdgenoten moet de Kamper stadsbrug een soort wereldwonder zijn geweest.
brug II
De tweede versie van de stadsbrug (1589-1607) toont een gedeeltelijke schipbrug aan de zijde van IJsselmuiden (onderaan). Dit deel van de brug lag (en ligt) in de stroomdraad van de rivier en was altijd moeilijk te funderen.
Aan de IJsselmuider kant lag nu een schans voor de brug, oorspronkelijk stammend uit de 80-jarige oorlog.
brug III
De derde versie van de brug lag in de 17e eeuw over de IJssel voor Kampen. Deze brug werd van bredere doorstroomopeningen voorzien, waardoor de brug minder gevaar liep beschadigd te raken tijdens hoogwater en bij kruiend ijs. Daarvoor was het nodig de brug van zogenaamde ''galgen'' (tuien) te voorzien. Het zwakkere deel aan IJsselmuider kant werd van deze extra belasting door tuien uitgezonderd. De doorvaart lag vlak onder de wal aan Kamper kant (rechts).
brug IV
In de 18e eeuw was Jan ten Holt stadsarchitect van Kampen. Een getalenteerde man, die o.a. de waaiersluis uitvond. Voor Kampen ontwierp en bouwde hij in 1729 een houten brug met een doorvaart aan de stadzijde, iets verder vanaf de kade (links).
In 1872 had het stadsbestuur met een flinke opknapbeurt van deze brug en verplaatsing van de doorvaart naar het midden kunnen volstaan. Maar het moest allemaal anders en vooral moderner.
brug V
In 1872 bouwde ir. N. H. Nierstrasz een ijzeren brug over de IJssel voor Kampen met in het midden een doorvaartopening van 17 m. breed. De brug was voorzien van neo-renaissance torentjes rond het val en bij de landhoofden van dito portieken. Aan de zijde van Ijsselmuiden (rechts) bekroonde een stenen Kamper stedemaagd het portiek. Aan de stadszijde, wanneer men richting het Kampereiland ging, was dat een personificatie van ''de landbouw''.
Swets ontwerp voor een ijzeren brug met stenen pijlers over de IJssel voor Kampen
Niet opgenomen in zijn brochure ''De brug over de IJssel voor Kampen'', maar wel tussen alle tekeningen van Swets in het Stadsarchief, bevindt zich een schetsontwerp voor een ijzeren brug over de IJssel voor Kampen. Deze schets wijkt flink af van het ontwerp van ir. N. H. Nierstrasz. Waarschijnlijk is dit een eigen, niet uitgevoerd, ontwerp van Johannes Swets Azn. voor een brug over de IJssel voor Kampen. Een goedkopere, maar veel sierlijker versie, met de mogelijkheid om de portalen op de landhoofden te verfraaien met smeedwerk en stadswapen. De doorvaartopening ligt ook iets meer naar de stadszijde, waardoor de pijlers voor de klappen een steviger ondergrond hebben.
cultuurZIEN, 2023
Page updated
Google Sites
Report abuse