Taizan Maezumi: Voortdurend Zazen Doen

Taizan Maezumi (1931-1995) is één van de grondleggers van zen in het Westen

Eén van de belangrijkste leringen van de Buddha - en één van de belangrijkste ervaringen die je in zazen diepgaand kunt opdoen - is dat alles voorbijgaat, dat alles in een voortdurend veranderingsproces verkeert. Zelfs het koele verstand kan dit zien. Als we onze geest gadeslaan, ­zien we dat onze ge­dachten en gevoelens komen en gaan, en ook als we ons lichaam onder­zoeken, zien we onafge­broken verandering. Zo is ook de aarde zelf, het hele universum, onophoudelijk in beweging.

Maar hoewel we weten dat niets blijvend is, leven we daar zelden naar. In plaats daarvan klampen we ons vast aan onze ideeën, ons bezit, on­ze relaties of aan wat dan ook. We zijn er niet te­vreden mee dingen of men­sen in hun waarde te laten, maar we proberen ze onder controle te krijgen, te slim af te zijn of te bezitten­. Alles verandert en toch veroorzaken wij, doordat we de veranderingen wil­len tegenhouden, leed voor onszelf en anderen.

In zazen laten we alles precies zijn wat het is, zonder voorkeur of afwij­zing. Dogen zei dat we toegewijd dienen te zijn aan zazen. Natuurlijk is alleen zazen doen als we op ons kussen (of bankje) zitten, niet genoeg. We zouden vieren­twintig uur per dag zazen moeten beoefenen. Maar omdat het zo moeilijk is deze zazen-geest van mo­ment tot moment met ons mee te dragen, kunnen we niet anders dan steeds weer terugkeren naar ons kus­sen of bankje.

Voortdurend zazen doen kost zeker moeite, maar dit hoeft niet te betekenen dat het daarom zwaar of inspannend zou moeten zijn. Gespannen zijn is niet het doel van onze zen-­beoefening. De juiste in­spanning is licht en komt vanzelf. Ware kracht is zacht en soepel.

Omdat ons leven zonder grenzen is, kent ook onze oefening geen einde. We kunnen onderweg interes­sante en belangrijke erva­ringen opdoen, maar als we onze beoefening niet vol­houden, heeft zelfs de grootste verlichtingservaring geen betekenis. ledere ervaring is maar één trede op een oneindig lange ladder. Steeds weer keren we terug naar zazen. Steeds opnieuw beoefenen - dat is belangrijk. Alleen dan heeft deze zenpraktijk een positieve uitwerking op ons leven, verbindt het ons met alles en iedereen. Laten we daarom krachtig en in harmonie beoefenen, ons van dit grenzeloze leven bewust worden en het samen leven.

De hierboven afgedrukte vertaling werd, na be­werking door Kees van de Bunt, overgenomen uit Kwartaalblad Boeddhisme, september 1995.