O Xardín Botánico do IES A Pinguela foi inaugurado no ano 1987, tras un proceso previo de adecuación do terreo, que inicialmente se atopaba nun estado moi degradado, ocupado por pedras e restos de materiais procedentes da construción do propio Instituto. Para facer posible a súa creación, foi necesario retirar unha gran cantidade de pedras mediante maquinaria, nivelar o terreo, corrixir a súa acidez e elaborar os planos necesarios para deseñar unha plantación con finalidade didáctica, cuxos traballos se iniciaron no ano 1985.
Na construción do Xardín destaca especialmente o papel activo do alumnado, xa que desde o primeiro momento o proxecto foi concibido como unha experiencia educativa e participativa. A maior parte das especies autóctonas foron achegadas e plantadas por estudantes, profesorado e, nalgúns casos, por familias ou persoas alleas ao centro que, coñecendo o labor realizado, contribuíron doando exemplares vexetais. Cómpre salientar o caso dun emigrante residente en Inglaterra que doou diversas especies procedentes do Xardín Botánico de Leicester. Antes de realizar cada plantación, o alumnado estuda previamente as características máis relevantes de cada especie, tanto a nivel morfolóxico como ecolóxico.
No ano 2018, incorporouse ao Xardín Botánico unha nova sección dedicada ás Plantas Aromáticas, co obxectivo de achegar ao alumnado o coñecemento dos seus distintos aspectos botánicos, ecolóxicos e prácticos.
Máis recentemente, o xardín ampliouse con unha nova colección de arbustos froiteiros, entre os que se inclúen: grosellas, arandeiras, framboesas e outras especies de interese didáctico e alimentario. O xardín das aromáticas e arbustos froiteiros atopanse no sector B do plano. Nesta última fase tamén se procedeu á colocación de caixas niño e comedeiros destinados ás diferentes especies de aves insectívoras que habitan no recinto.
O obxectivo principal desta actuación é favorecer a presenza e a reprodución destas aves, que cumpren un papel fundamental no control biolóxico das pragas, reducindo de forma natural o número de insectos prexudiciais para as plantas do Xardín Botánico. As caixas niño foron situadas en zonas estratéxicas, escollendo árbores de distintas alturas e orientacións para ofrecer refuxio durante todo o ano. Pola súa banda, os comedeiros contribuirán a garantir alimento adicional, especialmente nas épocas máis frías, cando a dispoñibilidade de insectos é menor.
Estas caixas e comedeiros foron elaborados polo alumnado da FP Básica, como parte dun proxecto práctico de aprendizaxe no que se combinan competencias manuais, ambientais e educativas. Ademais, como recordo do seu traballo e participación, debaixo de cada caixa e comedeiro figura o nome do alumno que a elaborou, simbolizando así a súa contribución persoal á conservación e mellora deste espazo natural. Deste xeito, complétase unha actuación que combina o valor educativo, ambiental e colaborativo, fomentando o respecto pola biodiversidade e o coñecemento das relacións ecolóxicas entre as especies que habitan neste xardín.