Embedded Files
Dit boek is een soort literaire thriller met dito opbouw en logica, maar het heeft wel degelijk ook literaire kwaliteiten. Kortom een ideaal zomervakantieboek als je graag wil doorlezen in een fantasierijk speels verhaal.
Ella Milana komt na haar studie terug naar haar geboortedorp om er les te geven. Nadat de lokale krant een verhaal van haar heeft gepubliceerd, krijgt ze van de beroemde schrijfster Laura Witte een uitnodiging om het tiende lid te worden van een schrijversgroep. Dit is een grote eer omdat de groep veel beroemde schrijvers heeft opgeleverd, maar ook omdat er al lang geen volledige groep was. In de loop van het verhaal ontdek je de geschiedenis is van de schrijversgroep die al als kinderen bij elkaar zijn gebracht. Ook kom je in kleine stappen te weten wat de onderlinge verhoudingen zijn en welke gebruiken er zijn ontstaan onderling. Als Ella ontdekt dat er eerder een tiende lid was van wie niemand kan vertellen hoe hij verdween, heeft ze een missie. De negen schrijvers laten weinig los, maar één onthult haar hun geheime 'waarheidsspel'. Ella daagt hen uit het met haar te spelen. Dat brengt alles in het verhaal in beweging.
Het boek is onwaarschijnlijk, geconstrueerd maar ook mythisch en grappig. Soms eerder een kinderboek a la de Harry Potter vertellingen. Maar het gaat ook over kijken, een verhaal vertellen en tenslotte komen er een aantal zeer markante figuren in het verhaal voor die je amuseren.
Khushwant Singh Trein naar Pakistan ****
Khushwant Singh Trein naar Pakistan ****
Deze klassieker uit de wereldliteratuur is recent (2017) vertaald in het Nederlands. Het boek verscheen oorspronkelijk in 1956. Het verhaal neemt als thema de scheiding van India in twee aparte staten. India (leefgebied voor Hindoes en Sikhs) en (oost) Pakistan, (leefgebied voor moslims). De schrijver veronderstelt deze kennis hierover en begint onmiddellijk met zijn verhaal over Mano Majra, een fictief dorp op de grens van Pakistan en India. Bij het dorp ligt het treinstation waar dagelijks volgens een bepaald ritme de treinen uit Pakistan en India stoppen, zo op tijd dat het hele dorp dat gebruikt als klok. Hij introduceert een aantal hoofdrolspelers die ieder hun eigen rol spelen in het drama dat zich voltrekt. Allereerst Hukum Chand de District magistraat die politiek verantwoordelijk is en andere spelers manipuleert. Dan Iqbal Singh een opgeleide ontwikkelingswerker uit de stad die de gebeurtenissen in het dorp observeert maar feitelijk weinig tot stand brengt en Juggut Singh de ongeschoolde dorpeling die in het geheim zijn vriendinnetje ontmoet in de velden en uiteindelijk een heldendaad verricht. Het verhaal komt in beweging als er op een dag een trein uit Pakistan terug komt gevuld met alleen maar lijken van Hindoes.
“Er waren lijken die tegen de achterwand van het compartiment zaten gedrukt en angstig keken naar de lege ramen, waar waarschijnlijk kogels, speren en pieken doorheen waren gegaan. Er waren toiletten die tjokvol zaten met lijken van jongemannen die zich een weg naar betrekkelijke veiligheid hadden gevochten.”
“Er waren lijken die tegen de achterwand van het compartiment zaten gedrukt en angstig keken naar de lege ramen, waar waarschijnlijk kogels, speren en pieken doorheen waren gegaan. Er waren toiletten die tjokvol zaten met lijken van jongemannen die zich een weg naar betrekkelijke veiligheid hadden gevochten.”
In het vervolg van het verhaal lezen we wat voor impact deze gebeurtenis heeft voor de inwoners van het dorp.
Hoewel het boek een roman is kun je Singhs aanpak eerder zien als journalistiek en documentair. Hij geeft informatie over de beide betrokken religies. Zowel de praktijken van Sikhs als Moslims op het platteland van India. Hij beschrijft het dagelijkse leven en bijvoorbeeld de praktijk van gebed voor moslims. “De mullah bij de moskee weet dat het tijd is voor het ochtendgebed. Hij wast zich snel, staat naar het westen in de richting van Mekka en roept met zijn vingers in zijn oren in lange sonore tonen, Allah-o-Akbar(4) "Singh wijst ook op de praktijken van Sikhs," De priester in de Sikh-tempel ligt in bed tot de mullah heeft geroepen. Dan staat ook hij op, haalt een emmer water uit de put op de binnenplaats van de tempel, giet het over zichzelf en spreekt zijn gebed in monotone zang met het geluid van opspattend water (5)
Naema Tahir, zelf Pakistaanse, spreekt in het voorwoord van het boek over de impact die de scheiding (partition) van de twee bevolkingsgroepen, heeft gehad op haar familie en hoe ze het boek van Singh ziet als wereldliteratuur. Vooral omdat het aandacht geeft aan het niet te beschrijven leed, maar ook hoe deze haat en praktijk van moorden tot stand komt. Op wikipedia is te lezen dat door de verdeling tussen 10-12 miljoen mensen hun eigen leefomgeving moesten verlaten en dat er 2 miloen doden zijn gevallen. Ook is te lezen dat er grote groepen vrouwen in deze periode ontvoerd en seksueel misbruikt zijn. Vrouwen die niet meer terug durfden naar hun thuisgebied en familie, bang om uitgestoten te worden. De gewelddadige aard van de politieke verdeling creëerde uiteindelijk een sfeer van vijandigheid en achterdocht tussen India en Pakistan die hun relatie tot op heden plaagt. Zie.
In de bespreking kwam naar voren dat dit soort boeken niet fijn zijn om te lezen. Je legt het regelmatig weg als je de tragiek tot je door laat dringen. Tegelijkertijd haalt het je weg uit je eigen 'bubbel van kijken' en het brengt je besef bij van een nog altijd bestaande realiteit van ongelijkheid, uitsluiting en geweld tussen mensen. In de dialoog tussen de moslim en hindoe dorpsbewoners vlak voor het gedwongen vertrek van de moslims wordt zichtbaar hoe politieke beslissingen doorwerken en hoe onmachtig de achterblijvers zijn. Maar naar aanleiding van dit stukje verhaal spraken we ook over zaken die nu in de stad of het land spelen: insluiting of uitsluiting van bevolkingsgroepen en wat we daar zelf aan doen. De meesten van ons vonden het een goed, aangrijpend boek dat indruk maakt, mede omdat het je informeert over een geschiedenis waar je nauwelijks weet van hebt en dus de titel 'wereld'-literatuur verdient. Recensie Groene
Charles-Ferdinand Ramuz De grote angst in de bergen ***
Charles-Ferdinand Ramuz De grote angst in de bergen ***
Twintig jaar lang lag de alpenweide braak omdat er in het verleden onverklaarbare dingen gebeurd waren. Maar dat is lang geleden. Er wordt over vergaderd in het dorp en het besluit wordt genomen om opnieuw de koeien in de zomer op de alpenweide te hoeden. Enkele mannen, onder wie Joseph, trekken in de zomer met zeventig koeien naar boven maar krijgen opnieuw tegenslag te verduren: koeienziekte, malende mensen. Nu gaat het weer van kwaad tot erger. Dit verhaal is in 1926 geschreven door de Zwitserse auteur Ramuz (1878-1947) die in zijn tijd een zeer beroemd schrijver was. Het boek heeft een zeer eigen poetische schrijfstijl met herhalingen die een magische en mystieke wereld oproept. In het nawoord krijg je meer te weten over de schrijver en zijn betekenis voor die tijd. De suggestie dat dit boek te zien is als een ecologische roman is mogelijk te sterk. Wel stelt het de vraag of ons denken en doen van maakbaarheid nog wel te handhaven is als je kijkt naar alle klimaatveranderingen. Is het de onbewogen natuur die mensen en dieren de das omdoet of zijn het de mensen die de natuur verpesten? Enige ontvankelijkheid en respect voor de krachten en de schoonheid van de natuur kan daarbij wel helpen. We vonden het boek mooi als het gaat om het taalgebruik en de beschrijving van het landschap en we hebben een deel van de tekst hardop gelezen wat het prachtige taalgebruik nog meer naar voren laat komen. Als het gaat om het thema en de uitwerking van de karakters springt het boek er niet echt uit. Niet ieder leesboek is ook een goede groeps -leesboek. Zie
Jens Christian Grondahl Portret van een man ****
Jens Christian Grondahl Portret van een man ****
Grondahl is een zeer populaire schrijver op dit moment. Zijn boeken zijn in vele talen vertaald en veel van zijn boeken gaan over relaties.
In dit boek laat hij zijn licht schijnen op een man, 60 jaar, docent op een middelbare school die terug kijkt op zijn leven en de verschillende vrouwen waar hij contact mee heeft gehad. Opvallend is dat de ik-persoon in deze roman naamloos is. Het boek beschrijft hoe hij uit een arbeidersgezin komt, dat hij langzaamaan ontgroeit als hij in aanraking komt met marxisme en literatuur. Hij lijkt daarbij zijn moeder achterna te gaan die vanuit het platteland naar de stad gaat en later in de filmindustrie een baan krijgt. Als zij overlijdt lijkt de jongen wat te ontsporen. Het verlies van zijn moeder werkt door in zijn relaties met vrouwen. Zijn huwelijk met Maria, die uit een welgesteld milieu komt, loopt spaak omdat zij vindt dat hij iets moet doen aan zijn minderwaardigheidsgevoel. Als leraar en mentor op een middelbare school krijgt hij contact me een jonge vluchteling uit de Balkan die hij helpt, maar hij krijgt ook een korte seksuele relatie met zijn moeder. Vrouwen en seksualiteit spelen een belangrijke rol in zijn leven, waarbij steeds de vraag speelt verbinding of alleen seks. Maria verwijt hem dat hij het geluk van de vertrouwelijkheid van het huwelijk en gezin, de verbinding met elkaar niet voldoende ziet en waardeert. De consequentie is dat hij op zichzelf gaat wonen en geniet van het alleen zijn in de weekenden. Hij heeft een LAT-relatie met een docent op school en dat bevalt hem prima. En als zijn meer vastigheid zoekt bij een andere man vindt hij dat prima. Alleen zijn dochter krijgt zijn onvoorwaardelijke liefde.
Het boek eindigt met een scene in Rome waar hij alleen is om zijn zestigste verjaardag te vieren. Opnieuw ontmoet hij een jonge vrouw, fotografe en trekt een paar dagen met haar op. Een naaktfoto van haar werkt opnieuw als een spiegel, zoals al zijn vorige relaties, en zet hem aan het denken.
In de bespreking van het boek kwam allereerst naar voren dat Grondahl mooi en goed kan schrijven. De man als karakter blijft wat vaag en zijn keuzes onduidelijk. De gebeurtenissen en zijn relaties met vrouwen lijken hem te overkomen, toevallig. Hij laat het leven gebeuren, maar is daar niet ongelukkig mee. Dit gaf irritatie bij enkele van onze groepsleden. In het verhaal is het Maria die hem niet begrijpt en we spraken over verschillen tussen vrouwen en mannen als het gaat om verschil om onafhankelijkheid, binding voelen en aangaan. In Denemarken eindigt de helft van de huwelijken in een scheiding. Mogelijk mede door de economische zelfstandigheid van vrouwen en de huidige nadruk op geluk en persoonlijke ontwikkeling. Het alleen wonen van de hoofdpersoon en zijn bewust opzoeken van vrijheid is een verschijnsel dat we ook in Nederland kennen. Maar deze vrijheid kan ook leiden tot isolement, want hoeveel mensen zijn toch niet op zoek naar een geschikte partner. Het boek is zo vonden we, mede door dit soort thema's die actueel zijn, zeker geschikt als leesgroep boek.
Oek de Jong Zwarte schuur ****
Oek de Jong Zwarte schuur ****
Zwarte schuur van Oek de Jong gaat over veel thema’s. Het centrale thema is de verwerking van een ongelukkig ongeval met de dood van een meisje van 14 jr tot gevolg. Maris Coppoolse de dader, in de roman rond 59 jaar wordt opnieuw geconfronteerd met de deze gebeurtenis uit zijn leven. Het moment is wanneer hij een overzichtstentoonstelling in het Stedelijk Museum in Amsterdam heeft. De internationale pers schrijft over de tentoonstelling, het publiek stroomt toe. In de coverstory van een weekblad wordt de bron van zijn obsessieve werk blootgelegd: de misdaad die hij op zijn veertiende beging. De lezer krijgt vervolgens door de schrijver achteraf en in stapjes de geschiedenis van zijn leven vertelt. Belangrijk daarbij is zijn huwelijk met Fran, dat dreigt vast te lopen en zijn contact met haar kinderen, de ontmoeting met een jonge drugsverslaafde en prostitué die hij een tijdje onder zijn hoede neemt, en de ontmoeting met mensen uit het dorp in zeeland waar alle gebeurtenissen hebben plaatsgevonden.
Zwarte Schuur is boek met vaart en gebeurtenissen die te denken geven. De schrijver weet goed de belangrijke scenes beeldend en psychisch herkenbaar te beschrijven. Hij neemt je mee, het pakt je, je kan het navoelen, waardoor het soms beklemmend is. De schrijver probeert aannemelijk te maken wat het met je leven doet als het dorp, de rechter je verantwoordelijk houdt voor de dood van het meisje daar in de Zwarte Schuur. Het verhaal volgt zijn ontwikkeling als kunstenaar en zijn inspiratiebronnen. Ook wordt zo iets duidelijk van zijn woede uitbarstingen en krachtige beeldtaal. Toch kun je niet helemaal goed begrijpen hoe hij het trauma van de ongelukkige dood van het meisje verwerkt. Het blijft een mysterie, maar dat is misschien wel de bedoeling van de schrijver. Een paar leden van de groep vonden het indrukwekkend boek, anderen waren meer voorzichtig. Maar al met al een mooi leesgroep boek.
Lees ook het gesprek met de schrijver. Hier
Anna Burns De melkboer. **/****
Anna Burns De melkboer. **/****
Begin april bespraken we in verband met de Corona sociale distance het boek de Melkboer via een videogroepsontmoeting.
"Anna Burns (Belfast, 1962) is een Noord-Ierse auteur. Ze groeide op in de katholieke arbeiderswijk Ardoyne in Belfast en is de eerste Noord-Ierse auteur die met de prestigieuze Man Booker Prize werd bekroond.
In een onbekende stad en een wijk zonder naam wordt het verhaal verteld van middelstezus, een meisje/vrouw van 18 jaar. Ze woont nog thuis bij haar moeder en kleine zusjes, maar blijft ook wel eens slapen bij haar vriendje 'soortvanverkering'. En zij is voor hem 'misschienmijnmeisje'. Deze relatie speelt op de achtergrond want het zijn de drie korte ontmoetingen met de 'melkboer' datgene waardoor het verhaal zijn ontwikkeling krijgt. Deze wat oudere man volgt haar, zoekt contact, spreekt haar aan. Dat verontrust haar ten zeerste. Ze probeert door middel van leeslopen (een boek lezen tijdens het lopen) niet op te vallen in de wijk, maar dat wordt door haar omgeving niet geaccepteerd. In de loop van het verhaal wordt de situatie en de beklemming steeds duidelijker. Een citaat: Dit waren messcherpe tijden, primitieve tijden, waarin iedereen iedereen kon verdenken van alles. Je kon gewoon een leuk gesprekje hebben met een willekeurige ander, en erna denken: dat was een leuk, gezellig onbevangen gesprekje dat ik daarnet had totdat je het nog eens terugspoelde in je gedachten. En dan begon je je zorgen te maken (..) Vooral omdat het resultaat niet alleen de pijn is van erachter komen dat anderen over je hebben lopen praten, maar dat wat pas echt pijn kan gaan doen is als er figuren met bivakmutsen of halloweenmaskers op, geweren op scherp, midden in de nacht voor je deur staan. p.30.
Via de ogen van de hoofdpersoon krijgt de lezer zo inzicht in een samenleving die door een situatie van burgeroorlog zeer complex, gevaarlijk en onvrij is. Hoewel de schrijfster vermoedelijk haar eigen ervaringen met het leven in Belfast in de jaren '70 gebruikt, noemt ze de naam van de stad en de belangrijkste partijen nergens bij naam. Ze spreekt over: staatsverwerpers, benedenpeilmensen en bovenpeilmensen en geografische aanduidingen blijven beperkt tot: over de rivier, over de plas, . Enz. Het effect daarvan is dat het verhaal overal zou kunnen plaatsvinden waar burgers met elkaar botsen, de overheid geen grip heeft op het leven in bepaalde wijken (No go areas) en er milities zijn die in dat gat springen en eigen recht spreken.
We vonden 'de melkboer' een moeilijk te lezen boek. De deelnemers die er 'niet door heen gekomen' waren gaven het boek 1-2 sterren. De anderen gaven 3-4 sterren. De ruim 300 pagina's vragen om traag en geconcentreerd lezen. Maar het is tegelijkertijd een boek dat van binnenuit laat ervaren wat het betekent geen veiligheid te hebben en waarbij elk gesprekje kan betekenen dat je 'opgemerkt' wordt. Dat wil zeggen dat je gezien wordt als niet behorend bij de eigen sociale groep. Burns laat goed zien hoe ziekmakend die onveiligheid is, maar toch lukt het de hoofdpersoon om zich aan die druk te ontworstelen. En ze laat ook goed zien hoe anderen personen en groepen met deze situatie om gaan. Naast zeer scherpe observaties is het boek ook zeer humoristisch. De jonge zusjes die, hoe jong ze ook zijn, al wereldliteratuur lezen, de vrouwen in de wijk die een feministische groep starten en wekelijks in het tuinhuisje bij elkaar komen, de stakingen die de vrouwen organiseren tegen de avondklok, de moeder op leeftijd die verliefd is op de 'echte melkboer' en die niet goed weet wat aan te trekken. Kortom een boek wat niet zomaar weg leest, dat je moet veroveren, maar daar krijg je veel voor terug. Zeker ook als leesgroep omdat het vol zit met bespiegelingen die ook voor nu van belang zijn.
Uit het juryrapport van de Man Booker Prize. "Niemand van ons heeft ooit eerder zoiets gelezen. Anna Burns' uiterst onderscheidende stem daagt conventioneel denken uit en resulteert in verrassend en meeslepend proza. Een verhaal over wreedheid, seksueel vergrijp en verzet, verweven met scherpe humor.'
"Melkboer heeft zijn eigen energie en stem. Hoewel de roman zich afspeelt in Noord-Ierland tijdens de jaren zeventig, zet het je aan het denken over andere regimes en de impact ervan zoals Stalins Rusland en de Taliban. Ook de middeleeuwse heksenjachten, de Skripal-vergiftiging en de #MeToo-beweging komen naar boven wanneer je dit leest. (…) De verteller is origineel, grappig, ontwapenend en uniek. Net als het boek.' The Guardian
Interview NRC
Google Sites
Report abuse