Verdamping

Planten verdampen water dat hun wortels uit de bodem halen. Daarmee houden ze een verticaal watertransport in stand zodat de bladeren voldoende water krijgen voor de fotosynthese. In dat water zijn ook mineralen opgelost die een rol spelen bij de stofwisseling en afweer van de plant. Bij kruidachtige planten zorgt de waterdruk van de opgaande stroom ook voor stevigheid.

Bomen 'pompen' veel meer water omhoog dan bijvoorbeeld een grasmat. ter vergelijking:

• Bomen verdampen gedurende het groeiseizoen 400 tot 800 liter water per vierkante meter kroonprojectie. Dat komt neer op 100.000 tot 200.000 liter. Boomwortels van grotere bomen zijn is staat voldoende water te vinden, ook tijdens droogte. Sommige bomen presteren zelfs extra goed in verdampen. Denk aan populieren, elzen en wilgen. Die kunnen dan ook helpen drassig grond weer droog te maken. Ze zijn ook zeer geschikt voor aanplant bij wadi's omdat ze bestand zijn tegen wisselende bodemvochtigheid.
• Een grasmat met sprieten van 10 cm hoog verdampt in een heel jaar 500 liter per vierkante meter. Dat komt neer op zo'n 80.000 liter in vergelijking met de kroonprojectie van een boom. Voorwaarde is dat er voldoende neerslag valt, want bij droogte is de verdamping van een gazon minimaal, of stopt helemaal en verdort. Daar in tegen gaat de verdamping bij bomen ook bij droogte gewoon door, tenzij de wortels geen water meer vinden. Dit leidt tot droogtestress en kan de vitaliteit van bomen ernstig aantasten.

Naast verdampen kunnen bomen aan het oppervlak van hun takken en bladeren water onderscheppen en vertraagd laten afvloeien. Een volwassen boom kan zo per jaar tussen 20.000 en 35.000 liter water per jaar onderscheppen. Bomen kunnen in grote lijnen het klimaat in hun eigen omgeving reguleren en laten andere organismen in die omgeving meegenieten.