هر بار كه شما یك همبرگر می‌خورید، با هزاران نفر از مردمی كه تاكنون ملاقات نكرده‌اید رابطه برقرار می‌كنید. نه تنها با کارکنان فروشگاه‌ها و یا فست فودها بلكه احتمالا با مقامات بانک جهانی در واشنگتن و كشاورزان در آمریكای مركزی و جنوبی. و بسیاری از این مردم گرسنه هستند. واقعیت این است كه به اندازه كافی غذا در جهان برای همه مردم وجود دارد اما متاسفانه بیشتر منابع غذا و زمین جهان صرف تولید گوشت و خوراك دام‌ها برای ثروتمندان شده در حالی كه میلیون‌ها کودک و بزرگسال در سراسر جهان از گرسنگی و سوء تغذیه رنج می‌برند.... در آمریكای مركزی، چرای دام‌ها جایگزین تولید غلات اصلی شده و هم‌اكنون دو سوم زمین‌های قابل كشت را به تصرف خود درآورده است. بانك جهانی با هدف توسعه بازار فست فود و غذاهای منجمد آمریكا چنین تحولی را تشویق كرد. توسعه چرای دام‌ها منجر به محرومیت كشاورزان از دسترسی به زمین‌هایی شده كه برای تولید غذایشان به آنها وابسته بودند. و چون پرورش دام ظرفیت محدودی برای ایجاد شغل دارد (پروش دام به ازای هر هكتار 13 برابر كمتر از تولید قهوه در هر هكتار شغل ایجاد می‌كند)، گرسنگی در روستاها افزایش یافته است... اما تمام این موضوعات چه ربطی به همبرگر دارد؟ رژیم غذایی فست فود آمریكایی و همچنین عادت‌های غذایی ثروتمندان در چهارگوشه جهان سیستم غذایی‌ای را حمایت می‌كند كه در آن، منابع غذایی از گرسنگان دریغ می‌شود.

آنچه که می دانیم

تعداد افراد دچار سوءتغذیه و افرادی كه به اندازه كافی غذا در جهان دریافت نمی‌كنند: 1.2 میلیارد نفر

تعداد افرادی كه بیش از حد در جهان غذا می‌خورند اما دچار سوء تغذیه هستند: 1.2 میلیارد نفر

---------------------

عوارض مشترك افراد گرسنه و چاق: افزایش احتمال ابتلا به بیماری‌ها و ناتوانی جسمانی، كاهش طول عمر و كاهشی میزان تولید و بهر‌ه‌وری

كودكان بنگلادشی كه به حدی به خاطر گرسنگی لاغر هستند كه سلامتی‌شان در خطر است: 56 درصد

بزرگسالانی آمریكایی كه بیش از حد غذا می‌خورند و چاق هستند به گونه‌ای كه سلامتی‌شان در خطر است: 55 درصد

در گذشته در حالی كه جمعیت مردم زمین در حال افزایش بود، همواره امكان آمایش زمین های جدید و کشت غلات بیشتر وجود داشت. اما متاسفانه دیگر چنین چیزی صادق نیست. پس از 10 هزار سال توسعه بی‌وقفه، مساحت زمین‌هایی كه در سراسر جهان و در تمام قاره ها به كشت غلات اختصاص یافته در سال 1981 به نقطه اوج خود رسید. از آن زمان به بعد این رقم 5 درصد كاهش یافته است.

اد ایرز دبیر اجرایی انستیتو دیده‌بان جهانی است. در سال 1999، او توضیح داد كه توسعه شهرها در سراسر جهان چگونه منجر به كاهش زمین‌های كشاورزی جهان شده است:

«موقعیت بیشتر نقاط تمرکز جمعیت، در اصل به این سبب انتخاب شده بود که آن نقاط زمین‌های حاصلخیزی برای كشاورزی داست. به همین سبب توسعه شهرها باعث نابودی بسیار سریع زمین‌های كشاورزی حومه شهرها شد. همچنین رودخانه منبع تولید خاك و آب خوب بود و به عنوان ابزاری مناسب برای حمل نقل تجاری مورد استفاده قرار می‌گرفت. به همین دلیل مردم تصمیم گرفتند در كنار راه‌های آبی كه امكان كشاورزی هم وجود داشت ساكن بشوند. در یك ربع قرن پیش میلیون‌ها هكتار از حاصلخیز ترین زمین‌های كشاورزی زیر خانه‌ها، پارک‌های صنعتی و پیاده‌روها مدفون شده اند.»

در سال 2000، كمیسیون چالش‌های تغذیه قرن بیست و یكم سازمان ملل متحد اعلام کرد كه اگر تغییرات عمده ‌ای صورت نگیرد، طی 20 سال آینده یك میلیارد کودک برای همیشه معلول خواهند شد آن هم به دلیل دریافت ناكافی كالری. به گفته این كمیسیون، نخستین گام برای مقابله با این مشكل، تشویق مردم به مصرف غلات سنتی، میوه و سبزیجات است.

آنچه که می دانیم

تعداد گاوهای زنده در جهان: بیش از یك میلیارد

وزن گاوها در مقایسه با وزن انسان‌های موجود در جهان: تقریبا دو برابر

مجموع زمین‌های این كره خاكی كه برای چرای گاوها و سایر دام‌ها استفاده می‌شود: نصف زمین

مرتع مورد نیاز برای تأمین نیاز یك گاو در شرایط بهینه: 2.5 هكتار

مرتع مورد نیاز برای تأمین نیاز یك گاو در شرایط حداقلی رایج: 50 هكتار

در آمریكا اتحادیه ملی تولید كنندگان گوشت آمریكا این واقعیت را نپذیرفته كه تولید گوشت در این كشور منجر به گرسنگی انسان‌ها می‌شود. از سوی دیگر تبلیغاتی را براه انداخته تا مردم و مقامات را متقاعد به پذیرش نقطه نظرات خود كنند.

« بیشتر غلاتی كه به دام‌ها داده می‌شود، غلات دامی هستند تا غلات خوراكی انسان‌ها.» حرف آنها صحیح است اما هیچ دلیلی ندارد كه زمین، آب، انرژی و نیروی انسانی‌ای كه هم اكنون صرف پرورش غلات دامی می‌شود، برای تولید غلات خواركی مورد استفاده قرار نگیرند.

گاوداران همچنین به ما می‌گویند:« اگر غلات صرف تغذیه دام‌ها نشوند، الزاما غلات بیشتری برای سیر كردن شكم گرسنگان فراهم نخواهد آمد.» اما در واقع اگر غلات صرف تغذیه دام‌ها نشوند، آنگاه منابع مورد استفاده برای تولید غلات دامی می تواند برای تولید مواد غذایی مورد نیاز گرسنگان استفاده شود.

اتحادیه ملی تولید كنندگان گوشت گاو به چرای دام‌ها به عنوان شیوه منطقی برای بهره برداری از زمین اشاره می‌كند:« اگر به واسطه چرای دام‌هایی مانند گاوها نبود، صدها میلیون هكتار از زمین‌های آمریكا فاقد ارزش اقتصادی می‌شد. بیشتر از 15 درصد از چراگاه‌های آمریكا قابل استفاده برای كشت غلات نیست.» اما اگر همین 15 درصد از چراگاه‌های دام در آمریكا به كشت غلات و سایر محصولات خوراكی اختصاص یابد آنگاه ارزش غذایی همین محصولات معادل كل ارزش غذایی گوشت گاوی خواهد بود که در این زمین ها تولید می شود. همچنین اگر از 85 درصد زمین باقی مانده برای چرای دام‌ها استفاده نمی‌شد، آنگاه این زمین‌ها به حیات وحش باز می‌گشت و برای بسیاری از موجودات که بسیاری از آنها در معرض انقراض هستند تبدیل به زیست‌گاه طبیعی می‌شد. درختان نیز به این زمین‌ها باز می‌گشتند تا دی اكسید كربن موجود در اتمسفر را كاهش دهند، طبیعت را زیبا كنند و با تولید اكسیژن، آب و هوای ارزشمند ما را پایدار كنند.

.

آنچه که می دانیم

ذرت تولیدی آمریکا که توسط مردم آمریکا مصرف می شود: 2 درصد

ذرت تولیدی آمریکا که توسط دام‌های آمریكا مصرف می شود: 77 درصد

زمین‌های كشاورزی آمریكا كه در آنها سبزیجات کشت می‌شود: 4 میلیون هكتار

زمین‌های كشاورزی آمریكا كه در آنها یونجه برای خوراك دام‌ها کشت می‌شود: 56 میلیون هكتار

------------------------

درصد غلات و حبوبات تولیدی آمریکا که صرف دام‌های آمریكا می شود: 70 درصد

چند انسان با مصرف غلات و سویایی كه به دام‌های آمریكا خورانده می‌شود سیر می‌شود؟ یك میلیارد و چهارصد میلیون نفر

جمعیت آمریکا نسبت به جمعیت جهان: 4 درصد

مصرف گوشت گاو توسط آمریكایی‌ها نسبت به کل مصرف جهان: 23 درصد

مقدار غله مورد نیاز برای تولید یك کیلوگرم گوشت گاو آمریكایی به گفته اتحادیه ملی تولید كنندگان گوشت، ۲ کیلوگرم است. در جهانی كه مردم از گرسنگی می‌میرند، حتی همین مقدار هم اسراف است. با این حال بر اساس آمار منتشر شده از سوی بخش خدمات تحقیقات اقتصادی وكشاورزی وزارت كشاورزی آمریكا ، برای تولید یك کیلوگرم گوشت گاو آمریكایی، ۷ کیلوگرم غله لازم است.

اما گاوداران در برابر این ادعا موضع می‌گیرند:« این ادعا كه برای تولید یك كیلو گوشت گاو به ۵ تا ۷ کیلوگرم غله نیاز است، كاملا غلط است. این برآورد بر اساس این تصور غلط انجام شده كه گاوها از بدو تولد تا رسیدن به وزن بازار، از غلات تغذیه می‌كنند.»

در حقیقت اما برآورد ۵ تا ۷ کیلوگرم برپایه این فرض صورت نگرفته كه گاوها از بدو تولد تا موقع عرضه به بازار غلات می‌خورند. بلكه این برآورد بر پایه ارقام منتشر شده از سوی وزارت كشاورزی آمریكا است كه اعلام می‌كند گاوها به مدت حدود 100 روز در مراكز پرواربندی نگهداری می شوند و در آنجا هر گاو روزانه حدود ۹ کیلوگرم غله می خورد. در چنین شرایطی، حیوان حدود ۱۳۶ کیلوگرم وزن می‌گیرد كه از این وزن حداکثر ۵۴ کیلوگرم یا ۴۰ درصد آن، گوشت قابل خوردن برای انسان است و 60 درصد بقیه برای انسان قابل استفاده نیست. پس خوراندن ۹۰۰ کیلوگرم غلات منجر به تولید ۵۴ کیلوگرم گوشت گاو می‌شود. با توجه به این آمار و ارقام می‌توان نتیجه گرفت كه برای تولید یك کیلوگرم گوشت گاو آمریکایی، ۱۷کیلوگرم غلات در مراکز پرواربندی مصرف می شود.

در سال 2000، لستر بران، موسس انستیتو دیده‌بان جهانی برآورد كرد كه یک گاو برای تولید یك کیلوگرم وزن زنده نیاز به 7 کیلوگرم غله دارد. از آنجایی كه ۴۰ درصد وزن دام‌ زنده، قابل خوردن برای انسان‌ها است این رقم نشان می‌دهد كه برای تولید یك کیلوگرم گوشت گاو به بیش از ۱۷ کیلوگرم غلات نیاز است.

در حالی كه اتحادیه ملی گاوداران به صورت مداوم می‌کوشد تا هزینه‌های تولید گوشت را اندک جلوه دهد، سایر صنایع میانه‌رو تر هستند. پیتر آر چیكه استاد علوم دامپروی در دانشگاه اورگن در مورد واقعیت چنین می‌گوید:

« گوشت گاو سمبل یک آمریکایی اصراف گر و هدر دهنده منابع است؛ فردی كه محیط زیست جهانی را نابود می‌كند تا در تجمل زندگی كند آن هم در شرایطی كه بیشتر جمعیت جهان از قحطی و بیماری رنج می‌برند... بر اساس شواهد متقن علمی، تردیدی وجود ندارد كه مصرف مستقیم دانه‌های سویا و همچنین ذرت توسط انسان‌ها بهره‌وری بسیار بیشتری برای انسان‌ها خواهد داشت و انسان‌های بیشتری را سیر می‌کند تا اینکه این دانه‌ها به عنوان خوراك به ماكیان، خوک‌ها و دام‌ها خورانده شود و به گوشت خوك، مرغ و تخم‌مرغ تبدیل شود.»

آنچه که می دانیم

تعداد افرادی كه انرژی غذایی مورد نیازشان با تولید غذا در 2.5 هكتار زمین تامین می‌شود:

اگر در زمین كلم كاشته شود: 23 نفر

اگر در زمین سیب‌زمینی كاشته شود: 22 نفر

اگر در زمین برنج كشت شود: 19 نفر

اگر در زمین ذرت كشت شود: 17 نفر

اگر در زمین گندم كشت شود: 15 نفر

اگر در این زمین مرغ تولید شود: 2 نفر

اگر در این زمین شیر تولید شود: 2 نفر

اگر در این زمین تخم‌مرغ تولید شود: 1 نفر

اگر در این زمین گوشت گاو تولید شود: 1 نفر

غلات مورد نیاز برای تأمین غذای تمام انسان‌هایی كه سالانه به دلیل گرسنگی یا بیماری‌های مرتبط با گرسنگی می‌میرند: 12 میلیون تن

مقدار صرفه‌جویی‌ای كه مردم آمریكا باید در مصرف گوشت گاو انجام بدهند تا 12 میلیون تن غلات مورد نیاز بدست بیاید: 10 درصد

منبع:‌ کتاب انقلاب غذایی

نوشته: جان رابینز