Enkele weetjes over bomen. Een heel aantal van deze weetjes vallen niet in goede aarde van vele natuurbeheerders. Maar dit betekent niet dat ze niet waar zijn. Misschien zijn er wel verschillende waarheden.
Vlaanderen heeft een bosindex vn 10.8 % en is daarmee een van de bosarmste streken in Europa (Ierland, Nederland, VK zijn nog armer)
In de provincie Antwerpen is nog 16.2% bos (in Limburg 20.6%, West-Vlaanderen 2.3%)
70% van de bossen zijn in privéhanden
Tussen 1990 en 2000 zijn in Vlaanderen 6107 hectaren bos verloren gegaan; vooral in prov Antwerpen met een verlies van 2806ha (tussen haakjes verleden jaar zijn 100ha aangeplant vanuit het compensatiefonds)
Een groot aantal van de bossen zijn jonger dan 40 jaar en bestaat uit dennenaanplant.
Problemen van onze bossen: : de geringe leeftijd, de versnippering, de arme bodems. Deze factoren leiden tot soortenarmoede.
(bron: Inbo Cornelis 2007 bosplantengemeenschappen)
Een groot deel van onze bossen, 63273 ha, is zonevreemd. 62.5% hiervan is ecologisch waardevol.
(bron: ANB 2012 zonevreemde bossen deelrapport 1)
De verantwoordelijken slagen er niet in om door een degelijk beleid onze bossen te beschermen.
42% van onze bomen zijn exoten. De Amerikaanse eik en populier groeien snel, zijn efficiënter in luchtzuivering.( groene bomen wordpress)
De kap van 1 ha moet gecompenseerd worden met 15 ha nieuwe bomen (groene bomen wordpress).
24% van het fijn stof wordt verwijderd door naaldbomen, loofbomen doen dit 10 keer minder (Bos +)
Bomen filteren tot 16 keer meer fijn stof dan lage vegetatie zoals heide en gras (Natuurrapport INBO 2014 H19 p12 )
Natuurbeheerders spreken over bepaalde boomsoorten alsof het geen bomen zijn. In adviesraden zijn ze erg kritisch voor het uitdoen van bomen (is er absolute noodzaak?, zijn er geen andere mogelijkheden?), terwijl men er zelf met honderden laat kappen.
Dezelfde beheerders vallen uit tegen boeren die houtkanten uitdoen omwille van uitbreiding van hun productie, maar zelf doet men het overal ook, niet in de laatste plaats in natuurgebieden.
Houdt men er voldoende rekening mee dat door deze ingrepen het leefmilieu van de dieren die er leven kapot gemaakt wordt?
Dat het tientallen jaren duurt vooraleer het zich min of meer heeft hersteld? (zie bossen anders bekeken)
Het beleid in verband met bossen is triest. Vlaanderen blijft zo een bosarme streek, en wordt met de dag armer. De minister koopt bos rond Brussel aan, zo kan ze haar uitgezette doelstellingen bereiken: nieuw toegankelijk bos in de rand bij creëren. Maar... er komt geen enkele boom bij. Natuurverenigingen zijn wel gematigd positief hiertegenover; intussen blijven zonevreemde bossen verdwijnen.
ze helpen ons ademen
ze pompen zuurstof in de lucht en absorberen koolstofdioxide. Een volwassen boom produceert in 1 seizoen evenveel zuurstof als 10 mensen op een jaar inademen. De CO2 wordt opgeslagen in hout, bladeren, maar ook in de bodem. Daarnaast verwerken ze ook andere verontreinigde stoffen: koolstofmonoxide, zwaveldioxide, stikstofdioxide, fijn stof... Naaldbomen vangen meer fijn stof dan loofbomen omdat de bladeren heel het jaar door aan de bomen blijven, ook door de vorm van de naalden.
bossen bestaan uit meer dan bomen
insecten en wormen brengen voedsel in de bodem, bijen en vogels verspreiden stuifmeel en zaden, enz
bossen houden ons koel
het bladerdak vangt het zonlicht op, op de grond heerst er schaduw, in een bos blijft het koel
in de stad zorgen bomen ervoor dat het er koeler wordt, want de stad is een warmte-eiland
grote bossen doen het regenen en creëren hun eigen microklimaat.
hun wortels houden de bodem vast; ze helpen de bodem de regen verwerken door deze langzaam te laten doorsijpelen - dit vult de grondwatervoorraad aan
bossen houden de wind tegen
ze dienen als windscherm en beschermen planten, maken het bijen gemakkelijker hen te bevruchten
bomen kunnen ook de vuile bodem opkuisen van verontreinigde stoffen
ze dempen geluidsoverlast
ze zorgen voor fruit, noten, zaden, sap, paddenstoelen, bessen, kevers... die dienen voor grotere dieren
en niet te vergeten: ze geven rust, helpen ons ontspannen, we kunnen er op ontdekking gaan
(bron; verwijzing)
is natuurlijk: bos is het laatste stadium van de successie: dus als men de natuur zijn gang zou laten gaan, dan zou er overal bos komen? (misschien.....). De visie ten aanzien van invasieve soorten is afhankelijk van het doel. Als men open landschap wil bewaren, is er beheer nodig. Om nog heidegebieden te bewaren, moet er aan beheer worden gedaan. Dit betekent niet dat op andere plaatsen de exoten geen nut hebben. Dit betekent ook niet dat men zomaar een vrijgeleide kan krijgen om zomaar bomen te kappen, want elke kap is een serieuze klap voor het bossysteem.
Als ik naar heide kijk, zie ik meestal velden van pijpenstrootje; vaak ook grote delen pitrus (op de natte delen die vaak betreden worden, o.a. door runderen die proberen het pijpenstrootje te beteugelen), soms grote vlakten met mossen en korstmossen… en hier en daar enkele weideplantjes.
Is het zinvol om zoveel tijd en energie te besteden, om bossen en bomen te blijven kappen in een wereld die volop verzuurt, en die nood heeft aan elk grammetje zuurstof dat we kunnen gebruiken?
Is de zelfverzekerdheid van de natuurwerker die het zoveelste eikenbos (laat) omleggen niet vergelijkbaar met de arrogantie van de houthakkers die in de Amerikaanse of Afrikaanse bossen de woudreuzen omleggen van enkele honderden jaren oud?
Is het de moeite waard om het gentiaanblauwtje te kunnen zien, maar intussen wel het leefgebied van zwarte mezen (en nog een aantal andere soorten) , eekhoorns, reeën, everzwijnen en andere naar de vaantjes te helpen?
Wat is de zin van het kappen van een prachtige beuk langs het Bels lijntje (die schaduw geeft aan de fietsers, rust- en nestplaats voor vogels) voor het invoeren van het zgn hakhoutbeheer? (schiet die beuk terug op?); wat voor zin heeft het als men 10 meter verder wel laag hout heeft of kan aanplanten?
Is het niet tijd dat Natuurpunt ophoudt om de acties voor het behoud van bomen, bossen, zelfs exoten en dennen te bestempelen als eenmansacties en bedoeld om de reputatie van de vereniging te schaden? en in de plaats zich hierover toch eens bezint… op zijn minst een fatsoenlijke en ruime compensatie in dezelfde streek voorziet?