Byggt á verkefni: Jason Buckley, Jóhann Björnsson, Brynhildur Sigurðardóttir: Hugtakaskalinn

Útfærsla: Ingi Jóhann Friðjónsson

Aldur og hópastærð: 3+, 4–5 í hverjum hópi

Viðfangsefni/umræða: Krúttlegt/ekki krúttlegt, fallegt/ekki fallegt (fagurfræði)

Markmið: Samvinna, æfing í að segja hvað sér finnst og af hverju, hlusta á aðra og bíða eftir að röðin komi að sér

Tímalengd: 20 mín.

Kennsluleiðbeiningar á PDF

Undirbúningur kennara:

· Kynna sér kennsluleiðbeiningarnar vandlega.

· Notast við myndakveikjur í verkefninu (má bæta við).

· Skalinn er frá minnst krúttlegu til mest krúttlega.

Framkvæmd:

· Skipuleggja sætaskipan í hring þar sem allir sjá hver annan.

· Kennarinn metur aldur og þroska hópsins, fyrir yngri nemendur er betra að kennarinn kynni hverja myndakveikju eina í einu og börnin raða á skalann.

· Með eldri nemendum getur kennarinn sýnt kveikjurnar í upphafi samræðunnar og börnin tekið við og raðað á skalann í sameiningu. Kennarinn gefur þeim þá næði og þegar skalinn er tilbúinn fer kennarinn með hópnum yfir niðurstöðuna og spyr um rök.

· Athuga eftir samræðurna hvort nemendur vilja breyta uppröðun.

Dæmi um Sókratískar spurninga:

1. Skrautfiskur, 2. Býfluga, 3. Flóðhestur, 4. Hvolpur, 5. Kettlingur, 6. Köttur, 7. Leðurblaka, 8. Ljón, 9. Mús, 10. Rotta, 

11. Steinbítur

Nú ætlið þið að raða á skala frá því sem er minnst krúttlegt til þess sem er mest krúttlegt.

Þegar farið er yfir listann spyr kennarinn um rök og ástæður  fyrir því af hverju eitthvað er krúttlegt. Kennarinn getur spurt hvort það sama gildi um alla, t.d: Er býflugan loðin eins og kettlingurinn?

· Er hægt að búa til reglu um hvað er krúttlegt og hvað ekki?

· Hvað felst í því að eitthvað sé krúttlegt?

· Er þá eitthvað sem gerir eitthvað ekki krúttlegt?

· Hvað gerir eitthvað krúttlegt? Er það liturinn, stærðin eða áferðin?

· Ykkur finnst þetta dýr ekki krúttlegt, en hvað myndi gera það krúttlegt?

· Ykkur finnst þetta dýr mjög krúttlegt en hvað myndi gera það minna krúttlegt?

· Með yngri nemendum er hægt að fjalla um hvaða hljóð dýrin gefa frá sér.

 Skapa eigið krútt eða ekki krútt. Til dæmis með því að teikna, mála, leira eða nota annan opinn efnivið. Börnin kynna afraksturinn fyrir hópnum og útskýra hvað er krúttlegt við hlutinn/dýrið/veruna og hvað ekki. Einnig er hægt að lýsa öðrum eiginleikum

Lesið sögu og spyrjið hvort sögupersónurnar eru krúttlegar eða ekki. Af hverju eru þær krúttlegar og af hverju ekki? Fer það eftir því hvernig þær líta út eða hvernig þær haga sér? Skipta athafnir máli?

Aðalbjörg Steinarsdóttir, Anna Þórunn Hjálmarsdóttir, Helga María Þórarinsdóttir, Kristín Sigurðardóttir,  Sigurbjörg  Friðný  Héðinsdóttir,  Unnur  Kristjánsdóttir,  Þórdís  Halldórs-dóttir  og  Örn  Arnarson.  (2001).  Íslenskar  barnabókmenntir  og  þjóðsögur  sem  upp-spretta  heimspekilegrar  samræðu  meðal  leikskólabarna:  Þróunarverkefni  leikskólans  Lundarsels 1999–2001. Leikskólinn Lundarsel.´

Brynhildur Sigurðardóttir. (2013). Hugtakaskalinn. Verkefnabanki Heimspekitorgsins. https://verkefnabanki.wordpress.com/2013/04/21/hugtakaskalinn/

Forms könnun um mat á verkefni