Þegar við spjöllum venjulega við börnin ræðum við gjarnan um daglega atburði, spyrjum einfaldra spurninga og skiptumst á upplýsingum. Við tölum um hvað gerðist í dag, spyrjum um litina, dýrin eða tölur, og hlustum á sögur barnanna um upplifanir þeirra. Dæmigerð spurning gæti verið: „Hvernig var í útiverunni?“ og svarið: „Gaman! Ég gerði snjókarl.“ Þessi samtöl eru mikilvæg fyrir málþroska og félagsþroska barnanna, en þau snúast aðallega um staðreyndir og upplifanir.

Heimspekisamræðan er öðruvísi og sérstök vegna þess að hún hvetur til dýpri hugsunar. Hún einkennist af þremur meginþáttum sem gera hana frábrugðna venjulegri samræðu. 

Fyrst ber að nefna að við tölum um stórar, spennandi spurningar sem vekja börn til umhugsunar. Við veltum fyrir okkur hvernig heimurinn virkar og skoðum hugtök eins og vináttu, réttlæti eða hugrekki. Í stað þess að spyrja „Hver er vinur þinn?“ spyrjum við dýpri spurningar eins og "Hvað þýðir það að vera góður vinur?" Þessar spurningar hvetja börnin til að hugsa um hugtök frekar en bara staðreyndir.

Í öðru lagi notum við röklega hugsun í heimspekisamræðum. Við spyrjum „af hverju?“ og „hvað ef?“ til að hvetja börnin til að útskýra hugmyndir sínar og íhuga afleiðingar. Ef barn segir að allir eigi að fá jafn mikið, getum við spurt: „Af hverju finnst þér að allir eigi að fá jafn mikið?“ og síðan: „Hvað ef einhver lagði meira á sig?“ Þannig æfum við börnin í að rökstyðja hugmyndir sínar og skoða þær frá mismunandi sjónarhornum.

Að lokum vinnum við saman að því að skilja betur í heimspekisamræðum. Við hlustum virkilega á hugmyndir hvers annars, erum tilbúin að breyta skoðunum okkar og viðurkennum að enginn einn hefur alltaf rétt fyrir sér. Þannig læra þau að ígrunda eigin hugmyndir og vera opin fyrir nýjum sjónarmiðum.

Með því að þróa heimspekisamræður á leikskólanum hjálpum við börnum að hugsa dýpra, orða hugsanir sínar og verða betri hlustendur. Þetta eru ekki bara skemmtilegar samræður heldur mikilvægt verkfæri til að þroska gagnrýna og skapandi hugsun barnanna frá unga aldri.

Fræðimennirnir Daniel og Delsol (2006) rannsökuðu heimspekilega iðkun fimm ára barna. Þau skilgreina fimm stig í þróun samræðna og samræðusamfélaga sem sjá má hér að neðan.

Börn eru eðlislægt forvitin og velta gjarnan fyrir sér lífinu og tilverunni, en það veltur mikið á viðmóti fullorðinna hvernig úr þeim vangaveltum þróast. Því er mikilvægt að kennarar séu meðvitaðir um hvernig best sé að mæta spurningum barna til þess að ýta undir frekari eftirgrennslan og dýpka rannsóknarferlið. Með því að beita sókratískum spuningum  getur kennarinn opnað umræðuna enn frekar og hvatt nemendur til dýpri íhugunar.