Of het nu gaat om inspirerende dagtochten of om uitgebreidere meerdaagse reizen, steeds staat het verbindend karakter van deze uitstappen centraal: verbinding tussen afdelingen, maar ook verbinding tussen Belgische en Nederlandse leden of zelfs leden uit andere landen.

Dit najaar starten we met twee unieke korte reizen naar bijzondere bestemmingen, georganiseerd vanuit de lokale afdelingen. We stellen graag deze twee parels aan je voor:

• Een exclusieve dagexcursie op 25 oktober naar Breda, waar we onder meer het kasteel van Breda bezoeken, de plaats waar Willem van Oranje woonde van 1544 tot 1555 en waar nu de Koninklijke Militaire Academie (KMA) gevestigd is. In de namiddag bezoeken we onder andere het Bredaas Museum, waar op dat moment een tentoonstelling over de Nassaus te zien is, uit de collectie van het Prinsenhof.

• Een bijzonder tweedaags weekend in Gent van 7 tot 9 november, gekoppeld aan de Pacificatielezing. Verdere onderdelen van het programma zijn een bezoek aan de Sint-Baafskathedraal met het Lam Gods, een bezoek aan het stadsmuseum STAM, een boottocht op de Leie en enkele culinaire hotspots.

Wat deze reizen écht bijzonder maakt? Ze bieden toegang tot locaties die normaal gesloten blijven voor het grote publiek. Grijp deze kans om samen met OvdP-leden uit verschillende afdelingen plekken te ontdekken die anders verborgen blijven.

Ontdek het volledige programma en schrijf in via OvdP-reizen. Wacht niet te lang, want het aantal plaatsen is beperkt. Om in te schrijven moet je geregistreerd zijn bij de Prince-Academie. Nog niet geregistreerd? Klik dan hier.

Kwartiermakersgroep OvdP-reizen:

• Anna de Zeeuw (Breda, voorzitter)

• Jan Van Daele (Keerbergen)

• Karline Vandenbroecke (Den Haag)

• Marinel Gerritsen (Utrecht)

• Marleen Haems (Antwerpen - 't Wit Lavendel)

• Susanne Lap (Londen)

• Wim Impens (Extra-Muros)

Vragen? Stel ze aan Anna de Zeeuw. 

In het februarinummer van PrincEzine hebben we al enkele enquêteresultaten gedeeld. Zo blijkt dat ruim negen op de tien respondenten het blad soms of altijd lezen, en dat driekwart enkele of de meeste artikelen doorneemt. De inhoud en vormgeving worden door een grote meerderheid, meer dan 80%, als goed tot uitstekend beoordeeld. Kortom, 'Noord & Zuid' wordt geapprecieerd door de OvdP-leden.

Uit de verdere analyse van de enquête kwamen waardevolle suggesties naar voren. Er is grote waardering voor de inhoud en vormgeving van het blad, voor de inzet van de redactie en de diversiteit aan onderwerpen. Voor het Bestuur blijft 'Noord & Zuid' een blad dat er moet zijn. Het is een middel ter verdieping, om de leden stof tot nadenken over een bepaald onderwerp te bieden. Maar niet alleen de leden, ook anderen, buiten de OvdP.

Toch zien we ook kansen voor verandering en mogelijke verbetering. Hoewel 72% van de leden de artikelen interessant vindt, ervaart ook een op de vijf leden het blad als moeilijk en niet makkelijk leesbaar. Vooral degenen die het blad maar af en toe openen, ervaren de teksten als moeilijk en zelfs saai. Hun verzoek is dan ook duidelijk: maak 'Noord & Zuid' luchtiger, met een lichtere toon en meer kleur, met foto’s en ander beeldmateriaal, zonder in te boeten aan inhoudelijke diepgang.

Uit de enquête blijkt dat 'Noord & Zuid' niet alleen verdieping zou moeten bieden, maar ook meer verbinding creëren. Dat zou kunnen worden gerealiseerd door het blad ter sprake te brengen in de afdeling, of artikelen daar te bespreken.

Bijna alle respondenten vinden het belangrijk dat er auteurs van binnen en buiten de OvdP aan het woord komen. Dat gebeurde al, maar we streven naar een nog betere mix van externe auteurs en leden-auteurs, waarbij expertise en schrijftalent uiteraard de doorslag geven.

Tot slot, om de band met de leden te versterken, zou in PrincEzine plaats kunnen worden ingeruimd voor nieuws over 'Noord & Zuid' en reacties, suggesties en getuigenissen van die leden.

Blader door het 'Water'-nummer van ‘Noord & Zuid’ met deze ideeën in gedachten. Er waait een nieuwe wind door het tijdschrift, en dat zal in de komende nummers alleen maar duidelijker worden.

Willy Martin, namens de redactie van 'Noord & Zuid'
Ruud Hendrickx, namens het Bestuur

Benieuwd naar nog meer cijfers? Klik dan hier.

In zijn gedicht verwoordt Jef Leplae hoe een mens op leeftijd tegen het begrip 'tijd' aankijkt, in combinatie met 'het eigen zelf', en hoe ze daarover mijmert - nog aanwezig, al afwezig…

Tijd - Mijn moeder mijmert

Mijn zinnige tijd raakt op,
mijn nut verdwijnt, mijn zelf
al werd ik achtennegentig.

Ik spartel tegen de tijd
die mij nog rest
maar die strijd is ongelijk.

De drive is weg
waarom nog vechten tegen tijd
die onomkeerbaar is
en het laatste restje dat nog is
verdoezelt slechts
het slot.

Ooit was ik jong
en toen was tijd een eeuwigheid
die ik genoten heb
met man en kroost.

Maar heimwee is wat rest
naar toen
die eindeloosheid van de tijd. 

Jef Leplae

Toelichting door de dichter

Een klein jaar geleden is mijn moeder overleden. Haar leeftijd in acht genomen (98 jaar) was ze nog fit en helder. Maar tijdens haar laatste levensdagen zat ze soms in gedachten verzonken voor zich uit te staren en ver weg te zijn. Lijfelijk was ze nog aanwezig, maar er was een ring van stille afstand rond haar opgetrokken.

Ik denk dat dit veel te maken had met het besef dat ze haar lijfelijkheid echt begon te voelen en waarschijnlijk ook het einde ervan. Haar 'fysieke omhulsel' begon haar in de steek te laten en dat besefte ze, vermoed ik.

Ik vroeg mij af wat er in haar hoofd omging. Ik probeerde mij in haar in te leven en ik schreef 'Tijd - Mijn moeder mijmert'.

Voor het juninummer is genomineerd: Herma de Beer, lid van de afdeling Zwolle.

Snuffelen aan de OvdP

Waarschijnlijk ken je wel mensen die net als jij geïnteresseerd zijn in taal, cultuur, geschiedenis en gezelligheid. Misschien hebben ze daarom ook wel interesse in de activiteiten van de OvdP.

Alleen zien ze het niet zitten om lid van de OvdP te worden. Ze zijn te druk met hun baan, hun kinderen of kleinkinderen. We kennen de argumenten.

Maar misschien hebben ze wel zin en tijd om te lezen over de activiteiten van de OvdP en er zelfs af en toe aan deel te nemen. Daarom is er nu 'Vrienden van de OvdP'. Als vriend kunnen ze komen snuffelen, zonder verplichtingen maar wel met veel mogelijkheden.

Formule

Voor een kleine bijdrage kan iedereen 'Vriend van de OvdP' worden. Vrienden betalen 25 euro per jaar (30 euro buiten België en Nederland) en krijgen daarvoor:

• twee nummers van het blad 'Noord & Zuid', thuisgestuurd;

• tien nummers van de digitale nieuwsbrief 'PrincEzine';

• toegang tot de lezingen, debatsalons en taalcafés van de Prince-Academie.

Vrienden hebben geen toegang tot de OvdP-website en de ledenlijst, en worden als niet-lid ook niet opgenomen in de ledenlijst.

Praktisch

Heb je vrienden, kennissen, collega's, buren of contacten van wie je vermoedt dat ze geïnteresseerd zijn in de OvdP? Laat hun 'Noord & Zuid' en PrincEzine zien, spreek met hen over de Prince-Academie en nodig ze uit om 'Vriend van de OvdP' te worden.

Aanmelden als 'Vriend van de OvdP' is eenvoudig. Gewoon surfen naar https://bit.ly/ovdp-vriend.

Samen maken we de OvdP bekend als een boeiende en gezellige club!

Ruud Hendrickx
Portefeuillehouder Communicatie in het Bestuur

De stad Sint-Omaars - Saint-Omer in het Frans - vormde eeuwenlang het kruispunt van Frans-Vlaanderen en Artesië. Met haar indrukwekkende gotische kathedraal, het voormalige jezuïetenklooster en de uitzonderlijke historische bibliotheek ademt ze Vlaamse geschiedenis en cultuur.

De centrale uitvalsbasis voor de gewestdag is het charmante MAC (Le Moulin à Café), een 19e-eeuws theater in Italiaanse stijl, gelegen aan het centrale plein van de stad. Vanuit deze locatie vertrekken de deelnemers voor gegidste wandelingen langs de vele bezienswaardigheden die Sint-Omaars rijk is.

In de namiddag komen alle aanwezigen opnieuw samen voor een academische zitting. Hoofdspreker is prof. em. Herman Pleij, die een lezing zal geven met als titel: “Liever een koe in de wei dan Christus aan het kruis – Over de uiteenlopende opvattingen inzake verbeelding in Noord en Zuid”.

Tijdens deze zitting wordt ook de tweede Prijs van de Orde van den Prince – Gewest West-Vlaanderen uitgereikt. De dag wordt afgesloten met een feestelijke cocktailreceptie, waar volop gelegenheid is om na te praten en nieuwe contacten te leggen.

Het belooft een feestelijke dag te worden vol cultuur, ontmoeting en verbondenheid, op een plek die onze taal en traditie weerspiegelt en waar verleden en heden samenkomen.

Praktisch

• Zaterdag 14 juni 2025, 13.30 uur

• MAC - Moulin à Café, Place Maréchal Foch, 62500 Saint-Omer

• Veel meer praktische informatie in de brochure.

• Inschrijven via het aanmeldformulier.

Zoals vele nieuwe leden van onze vereniging, werd Michiel door een lid van de OvdP attent gemaakt op een mogelijk lidmaatschap van de vereniging. "Ik kende enkele leden van de Prince en toen de concrete vraag kwam, heb ik ja gezegd", blikt Michel Zegers terug. "Het leek mij interessant om in contact te komen met mensen die ook cultureel geïnteresseerd zijn. Ik heb zelf een brede culturele belangstelling, maar cultuur komt in de algemeenheid van het dagelijkse leven te weinig aan bod. Kunst, geschiedenis, klassieke muziek, literatuur, het kan mij allemaal boeien. En het zijn precies die dingen die ik terugvind bij de Orde van den Prince."

Daginvulling

De culturele interesses van Michel Zegers zorgen voor een ruime daginvulling. "Ik lees veel - op dit moment Dius van Stefan Hertmans. Dat vele lezen brengt mij soms in de problemen: de boeken die mijn partner uit de bibliotheek meebrengt, wil ik tegen inlevertijd ook gelezen hebben. De gekochte boeken moeten dan even wachten! Ik ga ook graag naar de bioscoop, ik hou van sciencefictionfilms."

Taal

Iemand die veel leest, hecht natuurlijk veel waarde aan taal. "Onze Nederlandse taal is de achtergrond en het stramien waardoor onze cultuur vorm krijgt. We hebben dat niet zelf gekozen, onze taal werd bepaald door onze geboortestreek. Wanneer ik in Frankrijk geboren zou zijn, dan sprak ik Frans."

"Even een parenthese: Nederlands vind ik niet meteen de mooist klinkende taal. Talen met een Latijnse achtergrond zijn in dat opzicht mooier, Frans en Italiaans klinken toch melodieuzer. Maar Nederlands is wel 'onze' taal, en dus belangrijk. Ik lees uitsluitend in het Nederlands, alhoewel ik soms de wat houterige vertalingen betreur." Een pleidooi voor het beroep van literair vertaler, dat we alleen maar kunnen bijtreden…

Geschiedenis

Michel Zegers is geboeid door de geschiedenis van zijn streek, Tongeren en omgeving. "Ik heb net nog enkele oud-collega's van de politierechtbank wegwijs gemaakt in de archeologische kelder van Tongeren. Tongeren is op gebied van oudheidkunde belangrijk. Je kunt hier geen spade in de grond steken, of je vindt wel wat. En dat leidt soms tot grote ergernis bij de eigenaars van bepaalde percelen. De buurt rond de Beukenberg bijvoorbeeld, een Romeins aquaduct dat nu een gewone heuvel is, werd onlangs archeologisch gebied. Dat wil zeggen dat iedereen die daar in de buurt een stuk bouwgrond heeft, rekening moet houden met strikte eisen. Dat is niet altijd makkelijk."

Justitielandschap

Natuurlijk blijft Michel Zegers het reilen en zeilen van het justitielandschap volgen. "Ik heb behoorlijk wat bedenkingen bij de huidige gang van zaken, vooral wat media-aandacht betreft. Die heeft te grote proporties aangenomen. Kranten besteden tegenwoordig aandacht aan elk proces. Op de koop toe vellen ze al een oordeel, zonder enige kennis van zaken, nog voor er een uitspraak is.  Ik vind dat we op deze manier afglijden naar een bigbrothermaatschappij. En dat wil ook zeggen dat de veroordeelde naast de straf die hem of haar wordt opgelegd door de rechters, nog eens een extra mediastraf erbovenop krijgen. Dat kan niet."

Chris Vermuyten
Lid van de redactie van PrincEzine

Gent Princehof

• Steve De Veirman, directeur Marketing & Communicatie

• Lincy Van Twembeke, departementshoofd Lerarenopleiding Hogeschool Gent

Haspengouw

• Michel Zegers, oud-magistraat

Vlaamse Ardennen

• Thierry Rouckhout, directeur basisschool Het Groene Lilare

Nieuw boek

Deze maand verschijnt het nieuwe boek van Miet Ooms, Van Vogala tot Noncha. Wat is 'noncha'? "Noncha is het tienerwoord van 2024 en het staat voor 'nonchalant'. Ik heb het boek gemaakt op vraag van uitgeverij Borgerhoff & Lamberigts. Zij vroegen me een geschiedenis van het Nederlands te schrijven. Ik stond eerst wat afwijzend tegenover het project. Er zijn recent al twee uitgebreide en uitstekende geschiedenissen geschreven, een door Jelle Stegeman en de andere door Nicoline van der Sijs."

Vulgariserend

De uitgeverij was echter op zoek naar een meer vulgariserend werk, minder gespecialiseerd, voor een breder publiek en uitgaande van sleutelmomenten. "Die momenten plaats ik in een breder kader: hoe zag de maatschappij eruit, welke rol speelde de Nederlandse taal toen, hoe zag de taal eruit? Uiteindelijk werden het 58 hoofdstukken, die de geschiedenis van het Nederlands vanaf het eerste opgetekende Oudgermaanse woord tot nu vertellen. En dan begin ik niet met de vogala die we allemaal kennen, maar wel met dat eerste woord dat teruggevonden werd als inscriptie op een helm, namelijk harigastiteiva. Pas veel later volgen de vogala!"

Vos Reynaerde

Ook Van den Vos Reynaerde krijgt een hoofdstuk. "De oorspronkelijke versie uit Oost-Vlaanderen is verloren gegaan, maar er zijn wel nog twee afschriften bewaard. Ik vertel onder meer waarom de meeste moderne uitgaven vertrekken van het jongere, Comburgse afschrift: dat is uit Oost-Vlaanderen, de regio waar het origineel waarschijnlijk geschreven is. Maar evengoed komen Suske en Wiske aan bod, en wanneer en waarom Willy Vandersteen plots Hollands ging schrijven."

En zo zijn we terug bij het hertalen beland! De novelles van Miet Ooms en Max Koedood na elkaar lezen, kan ons een interessante inkijk geven in de geplogenheden van de Nederlandse taal. Of het nu Vlaams of Hollands is.

Chris Vermuyten
Lid van de redactie van PrincEzine

Het boek Van Vogala tot Noncha komt van de pers op 27 mei en wordt gepresenteerd op 12 juni.
Van Vogala tot Noncha. Het historische verhaal van de Nederlandse taal, Miet Ooms, Uitgeverij Borgerhoff & Lamberigts.

Nieuw in Antwerpen, Max Koedood, Miet Ooms, Uitgeverij Neandertaal.
Nieuw in Rotterdam, Max Koedood, Uitgeverij Neandertaal.

Website van Miet Ooms.
Website van Saar Patyn.

Een afdeling krijgt door de subsidie wat meer financiële speelruimte. De subsidie kan aangewend worden voor een bijzondere spreker, een interessante locatie en/of voor promotie. Let wel: kosten voor eten of drinken komen niet voor subsidie in aanmerking.

Tien afdelingen

De afdelingen Graafschap Loon, Den Haag, Arnhem, de drie Gentse afdelingen (Princehof, Willem I en Schelde-Leie), Halle, Heerlen, Rotterdam, Limburg I en Haspengouw en het gewest West-Vlaanderen vroegen het afgelopen jaar al subsidie aan voor een uitstralingsproject. Wellicht volgen er nog een paar aanvragen. Wat kunnen we van hun ervaringen leren? Hoe pak je een uitstralingsproject aan? Hoe maak je je activiteit extra aantrekkelijk en hoe bereik je een nieuw doelpubliek?

Interessante spreker

Een interessante spreker trekt belangstelling. Een mooi en kwaliteitsvol aanbod is bovendien ook goed voor de interne werking van de afdeling. Zo werden bijvoorbeeld Rik Torfs, Frits van Oostrom, Luc Devoldere, Wouter Duyck, Justus de Visser, Herman Pleij en de schrijvers Frank Westerman en Geur Gaarlandt (Otto de Kat) uitgenodigd.

Aantrekkelijk locatie

De subsidie kan ook worden gebruikt om een aantrekkelijke en ruime locatie te huren. Er worden immers meer deelnemers verwacht. Denk bijvoorbeeld aan de kathedraal van Hasselt, de Grote Zaal van de Haagse Sociëteit De Witte, de Historische Zaal van de Rotterdamse Roei- en Zeilvereniging De Maas, het Heerlense Museum Schunck of het Dordrechts Museum.

Samenwerking

Samenwerking met meerdere afdelingen en/of met het gewest vergroot uiteraard ook de mogelijkheden. Zo was er samenwerking binnen het gewest Limburg, tussen de drie afdelingen in Gent, tussen de afdelingen St.-Genesius-Rode-Beersel en Halle en tussen Den Haag en Rotterdam. Het is heel goed dat de meeste gewesten bereid zijn de uitstralingsprojecten mede te ondersteunen!

Doelpubliek

Het is belangrijk om na te denken over je doelpubliek. Hoe kun je belangstellenden bereiken die nog niet eerder met de OvdP in aanraking zijn gekomen? Wie zouden buiten de directe kennissenkring van de leden belangstelling kunnen hebben om lid te worden van de OvdP? Verschillende afdelingen probeerden een nieuw doelpubliek te bereiken door samenwerking met een lokale culturele speler, zoals een cultureel centrum, museum, bibliotheek, boekhandel of een andere culturele vereniging. De leden van deze organisatie wordt dan uitgenodigd. Zo werken Graafschap Loon en Rotterdam samen met de lokale boekhandel, Heerlen met Museum Schunck, Halle met het Huis van Teirlinck en Den Haag met de Vlaamse Tafel van Sociëteit De Witte en de Belgische Vriendenkring.

Promotiemateriaal

Aantrekkelijk promotiemateriaal zoals flyers, folders en posters is uiteraard belangrijk. Je kunt denken aan specifiek materiaal gericht op deze bijeenkomst in het cultureel centrum of de boekhandel, maar ook aan de 'algemene' OvdP-folder die kan klaarliggen tijdens het evenement. Denk ook aan de websites van de organisaties waarmee wordt samengewerkt. Op de website van het Huis van Teirlinck staat het logo van de OvdP. Een persbericht gericht op de lokale pers levert misschien vooraf of na afloop een artikel op. Het is het proberen waard. Vergeet ook de sociale media niet!
 
Contactgegevens

Ten slotte is het belangrijk dat de afdeling de contactgegevens van de belangstellenden noteert of hen de mogelijkheid geeft zich ergens in te schrijven, zodat zij later voor een afdelingsbijeenkomst kunnen worden uitgenodigd.

Resultaat

Het is lastig om op korte termijn te weten hoeveel nieuwe leden een uitstralingsproject heeft opgeleverd, maar we kunnen wel zien hoeveel niet-leden hebben deelgenomen, hoeveel van hen belangstelling hebben getoond voor de OvdP en/of hebben aangegeven graag eens uitgenodigd te worden voor een afdelingsbijeenkomst. Elk nieuw lid is er een!

Hoe nu verder?

Als je als afdeling subsidie wil aanvragen voor een project (uitstralingsproject of doelgroepenproject), vul je het digitale formulier om subsidie aan te vragen in. Dat is te vinden op de website van de OvdP onder NT&C. Als je eerst aanklikt dat het om een voorlopige versie gaat en daarna op verzenden klikt, krijg je het voorlopige formulier terug in je mailbox. Je kunt dan met je medebestuursleden en met het gewest overleggen. Als iedereen het eens is, ga je terug naar je formulier en zet je 'voorlopig' om in 'definitief'. Laat het me weten, als je hulp nodig hebt!

Dank en succes

Mijn complimenten aan de afdelingen die het afgelopen jaar met succes een uitstralingsproject hebben georganiseerd en veel succes voor wie de komende tijd een dergelijk project wil organiseren!

Mieke Langenberg
Bestuurslid NT&C

Altijd zoekend - als pelgrim, zoals de pastoor hem bij zijn uitvaart omschreef - raakte hij via de abt van een Franse abdij onder de bekoring van het katholieke geloof. Dat was geen vanzelfsprekendheid met zijn protestantse achtergrond. Desondanks trad hij toe tot de rooms-katholieke kerk.

Hij heeft daarna, immer rusteloos, op vele plaatsen gewoond en gewerkt. Zijn zoeken naar de waarheid en naar een praktische invulling van zijn overtuigingen kregen vorm in studie aan 'de Tiltenberg' in Vogelenzang, contacten met de jezuïeten van de Krijtberg in Amsterdam, het lidmaatschap van zangkoor en bestuur van de parochie H. Lodewijk in Leiden en het verrichten van werkzaamheden voor 'Missio', de pauselijke instelling voor de verkondiging van het geloof.

Met zijn vaste overtuigingen bleef Christophe een minzame, geliefde vriend voor velen. In 2020 werd hij - vanwege zijn kennis van talen, geschiedenis en cultuur in het algemeen - lid van de afdeling Leiden van de Orde van den Prince. In ons midden discussieerde hij graag over religieuze en spirituele onderwerpen en over zijn werk als vertaler van onder meer de biografie van Carlo Acutis, de op vijftienjarige leeftijd overleden Italiaanse tiener die inmiddels zalig is verklaard.

Enkele maanden geleden bleek Christophe een ernstige ziekte te hebben. Die mededeling en de wetenschap dat hij mogelijk binnen korte tijd zou komen te overlijden, heeft hij manmoedig en in overgave gedragen. Tot zijn grote geluk heeft hij zijn liefde voor Sosina nog - in aanwezigheid van zijn naasten - met een huwelijk kunnen bezegelen. Tot het einde toe werd hij liefdevol omringd door zijn dierbaren. Ondanks het verdriet bracht deze intense periode ook veel verbondenheid en warmte met zich mee, een kostbare tijd die voor altijd in hun en onze herinnering zal voortleven.

Wij herdenken een bijzonder mens.

Hij ruste in vrede.

Paul de Meijer
Afdeling Leiden