નિપાત એટલે અવ્યય.
એવુ પદ જેમાં કોઈ વ્યય કે ફેરફાર ન થાય.
ભાષાના જે ઘટકો સંજ્ઞા , વિશેષણ , ક્રિયાવિશેષણ , કૃદંત , ક્રિયાપદ , વગેરે સાથે આવીને ભાર , આગ્રહ , વિનંતી , સીમા , નિશ્ચય , મર્યાદા જેવા અર્થ પ્રગટ કરે છે.
ઉદા.
તે સાવ (નિપાત) એકલો પડી ગયો.
પાયલ મારી સાથે આવશે ને.(નિપાત)
નિપાતના પ્રકારો :-
સીમાવાચક નિપાત :-
મર્યાદાનો અર્થ દર્શાવે છે.
પ્રત્યય :- તદ્દન , સાવ , છેક , માત્ર , કેવળ , ફક્ત
ઉદા. માત્ર 100 રુ ની નોટ ખોવાઈ હતી.
ભારવાચક નિપાત :-
ભારપૂર્વક કથન કરવા માટે.
પ્રત્યય :- જ , તો , ય , પણ , સુધ્ધા , સિખ્ખ , ખરું
ઉદા. વાચશો તો જ પાસ થશો.
વિનય/આદર વાચક નિપાત :-
આદાર / માનનો અર્થ દર્શાવતો હોય.
પ્રત્યય :- જી
નોંધ :- નામમાં જી હોય તો તે નિપાત નથી.
ઉદા. ગાંધીજીએ દેશની આઝાદી માટે અથાગ પ્રયત્નો કર્યા.
પ્રકીર્ણ / લટકણીયા નિપાત :-
વિનંતી , આગ્રહ , અનુમતી , ખાત્રી , જેવા ભાવોને દર્શાવવામાં આવે છે.
વાક્યના અંતે આવે.
પ્રત્યય :- ને , કે , તો , એમ કે , ખરો , ખરી , ખરા , કેમ કે
ઉદા.
મારી સાથે ક્રિકેટ રમશો ને ?
તમે એને મારું કહ્યું ખરું ?
હવે જમવાનું આપ તો