geheim is geheim

Geheim is geheim

Mary Noothoven van Goor 

In het boek 'Die Geschwister von Neapel' van Franz Werfel trof ik en uitspraak aan van Placido, een van de hoofdfiguren:
De kunst om doelloos in dwaling en onrecht te volharden, noemt men leven. Wie dat eenmaal ziet, ziet het niet meer, want dat is de dood.

De Christus zegt tegen Nicodemus, een overste der joden, die hem 's nachts bezoekt:
Waarachtig, ik verzeker u: niemand kan het koninkrijk van God binnengaan, tenzij hij geboren wordt uit water en geest. Wat geboren is uit een mens is menselijk, en wat geboren is uit de Geest is geestelijk. Wees niet verbaasd dat ik zei dat jullie allemaal opnieuw geboren moeten worden. De wind waait waarheen hij wil; je hoort zijn geluid, maar je weet niet waar hij vandaan komt en waar hij heen gaat. Zo is het ook met iedereen die uit de Geest geboren is.

Goethe's 'Stirb und Werde' is overbekend. Rudolf Steiner: Wie het eigen wezen doodt, leeft een eeuwig zijn.
Dit is de betekenis van de uitspraak: Wie niet sterft voordat hij sterft, gaat te gronde als hij sterft.

Deze wezens die dit hebben volbracht, zijn te allen tijde wel ergens in de wereld geweest. In de vorige eeuw hebben er tenminste twee geleefd: Krishnamurti en Etty Hillesum. Zij hebben gemeen tijdens het leven, in de geest werden wedergeboren. Zij kwamen tot inzicht.
Franz Werfel noemt het Erkenntnis.

En dan zijn er die onuitsprekelijken. Er is in onze tijd geen naam meer voor hen. Een van hen was Bernadette Soubirous.

Franz Werfel, geboren in 1890 in Praag, ontvluchtte jong het ouderlijk huis en ging naar Wenen. Daar werd hij als veelbelovend

auteur in de kring van kunstenaars met onder meer Rilke en Kafka opgenomen. Ook als dichter kreeg hij i bekendheid.

Toen Hitler aan de macht kwam, begreep hij met veel andere joodse, en ook niet-joodse kunstenaars, dat onder het fascistische bewind hem slechts vervolging en dood te wachten stond.
Hij besloot te emigreren naar Amerika met zijn vrouw Alma. Maandenlang waren zij op de vlucht door een bezet Europa. Tenslotte kwamen

zij berooid en uitgeput in de Pyreneeënstad Lourdes terecht, waar zij wekenlang moesten wachten op valse paspoorten en papieren die het oversteken naar Amerika via Spanje mogelijk moesten maken.

Op een van zijn rusteloze zwerftochten bracht Franz Werfel enkele uren in de grot van Lourdes door, waar de kleine Bernadette in 1858

de verschijningen zag. Toen hij bij Alma terugkwam zei hij:
‘Ik heb in de grot van Lourdes de gelofte afgelegd dat ik, wanneer wij ooit de reddende kust van Amerika zullen bereiken, als

eerste het Lied van Bernadette zal zingen’

Wat hij in de grot heeft ervaren, wat hem ertoe bracht deze gelofte af te leggen, heeft hij nooit verteld.

Toen zij de hoop op redding begonnen op te geven, kwamen de papieren. Voor zij uit Lourdes vertrokken, verzamelde Franz Werfel alle gegevens en documenten, die over de 'Heilige van Lourdes' te verkrijgen waren. In Amerika aangekomen begon hij aan het boek 'Het lied van

Bernadette'.

Zelf noemde hij het een episch gedicht in de vorm van een roman, bestaande uit vijf reien die elk tien hoofdstukken bevatten. Deze hoofdstukken staan voor de vijftig kralen van de rozenkrans, die alle één Ave Mariagebed vertegenwoordigen. 

Hij besluit het voorwoord van zijn boek als volgt: 

'Ik heb het gewaagd het lied van Bernadette te zingen, hoewel ik geen katholiek ben, maar een jood.
De moed tot deze gelofte, heb ik geput uit een veel oudere en veel minder bewuste gelofte.
Toen ik mijn eerste verzen schreef, heb ik mijzelf gezworen om altijd en overal met mijn geschriften, het goddelijke mysterie van de

menselijke heiligheid te verheerlijken. Ongeacht de geest van de tijd, die zich spottend, verbitterd en onverschillig, afkeert van deze laatste waarden van ons leven.

Hij schreef het boek in 1941 in Los Angeles. 

Jennifer Jones speelde haar Oscarwinnende rol als Bernadette Soubirous in The Song of Bernadette naar het gelijknamige boek.
Het camerawerk was van Arthur Miller.

There was a child named Bernadette

I heard the story long ago

She saw the Queen of Heaven once

And kept the vision in her soul

No one believed what she had seen

No one believed what she heard

That there were sorrows to be healed

And mercy, mercy in this world

So many hearts I find

Broke like yours and mine

Torn by what we've done and can't undo

I just want to hold you

Won't you let me hold you

Like Bernadette would do

We've been around, we fall, we fly

We mostly fall, we mostly run

And every now and then we try

To mend the damage that we've done

Tonight, tonight I cannot rest

I've got this joy inside my breast

To think that I did not forget

That child, that song of Bernadette

So many hearts I find ...

leonard cohen

 Amsterdam, Uitgeverij De Appelbloesem Pers 1990