XIII-tka została utworzona w 2000 roku jako między agencyjna jednostka federalna powołana do badania serii niewyjaśnionych zdarzeń, które rozpoczęły się w pierwszych tygodniach tego samego roku. Nie istnieją wiarygodne przesłanki wskazujące na działalność analogicznej jednostki przed 2000 rokiem.
Pierwsze Pęknięcia odnotowano w styczniu 2000 roku. Ich charakter, lokalizacja i skutki początkowo nie pozwalały na ustalenie wspólnego mechanizmu. Nie udało się też ustalić miejsca, ani dokładnego czasu Incydentu Zero, W dokumentacji poszczególnych agencji zdarzenia klasyfikowano niezależnie jako wypadki, zaburzenia percepcji, anomalie przestrzenne lub przypadki niewyjaśnione. Dopiero analiza zbiorcza wykazała występowanie powtarzających się cech.
Istotnym elementem wczesnych badań była Martwa Godzina, przedział pomiędzy 02:00 a 03:00, w którym odnotowano nieproporcjonalnie dużą liczbę zdarzeń anomalnych. Nie ustalono, czy zależność ta ma charakter przyczynowy.
W kwietniu 2000 roku przedstawiciele kilku agencji federalnych odbyli spotkanie poświęcone koordynacji dalszych badań. 10 kwietnia 2000 roku decyzją prezydenta utworzono między agencyjną spec grupę operacyjną, którą potocznie zaczęto określać mianem XIII-tki. Akronim słów Cross Intelligence. Investigation. Intervention Jednostka otrzymała dostęp do danych pochodzących z wielu struktur rządowych oraz uprawnienia pozwalające na prowadzenie operacji terenowych i badań interdyscyplinarnych.
Jednym z pierwszych przypadków, który uzyskał znaczenie dla późniejszej działalności XIII, był incydent LONG BLACK ROAD. Wydarzenie miało miejsce na pustyni Tule w Nevadzie w lipcu 2000 roku. Podczas oględzin terenu zidentyfikowano świeżo wyglądającą, asfaltową drogę o długości przekraczającej dwie mile, której obecności nie potwierdzały dostępne mapy ani dokumentacja infrastruktury. Podczas operacji zaginął dowódca zespołu XIII. Sprawa pozostała niewyjaśniona.
W kolejnych latach jednostka rozszerzyła działalność o badania neurobiologiczne, analizę wpływu Pęknięć na percepcję oraz tworzenie jednolitego systemu klasyfikacji. W dokumentacji pojawiają się między innymi określenia AX-I-92, Cortical Veil oraz późniejsze kategorie robocze stosowane do opisu różnych rodzajów anomalii.
W 2002 roku XIII prowadziła między innymi dochodzenie związane z CIVIC OPERA BUILDING, zarejestrowane w dokumentacji jako zdarzenie z 14 maja 2002 roku, godz. 02:17. Był to jeden z przypadków, które przyczyniły się do zmiany procedur dotyczących dokumentowania Pęknięć oraz zabezpieczania materiału obserwacyjnego.
W 2004 roku federalny program XIII został formalnie zakończony. Decyzja ta oznaczała rozwiązanie jednostki jako oficjalnej struktury rządowej. Część personelu została przeniesiona do innych agencji, część opuściła służbę. Niektórzy członkowie XIII kontynuowali jednak wymianę informacji poza oficjalnym łańcuchem dowodzenia.
Okres 2004–2008 określany jest w dokumentacji jako Czas Piątek. Niewielkie grupy byłych agentów i współpracowników prowadziły niezależne obserwacje, utrzymywały archiwa oraz kontynuowały analizę przypadków uznanych wcześniej za zamknięte. W tym okresie powstała również infrastruktura XIII-Intranet, która z czasem stała się podstawowym narzędziem wymiany danych.
Rok 2008 przyniósł kolejną zmianę. Uruchomienie Wielkiego Zderzacza Hadronów w CERN zbiegło się czasowo z serią zdarzeń, których korelacja z wcześniejszymi Pęknięciami początkowo została uznana za przypadkową. Późniejsza analiza materiałów doprowadziła do powstania raportu THE FRACTURE. W dokumentacji pojawiają się również określenia Incident 09/10, HORA VACUI oraz ZERO-SPACE EVENT.
W następstwie wydarzeń z 2008 roku sieć współpracujących grup uległa dalszemu rozproszeniu. Część personelu wycofała się z działalności. Pozostali utrzymywali kontakt poprzez istniejącą infrastrukturę i pojedyncze kanały wewnątrz struktur rządowych.
W latach 2009–2011 XIII funkcjonowała bez formalnego statusu. Jednocześnie liczba zdarzeń wymagających analizy oraz dostępność nowych danych doprowadziły do ponownego zacieśnienia współpracy pomiędzy dawnymi członkami jednostki.
Wraz z końcem roku 2011 podjęto decyzję o pełnowymiarowej reaktywacja XIII w szerszym, nieformalnym wymiarze. Organizacja nie odzyskała statusu federalnej jednostki. Jej członkowie pozostają rozproszeni pomiędzy różnymi strukturami, a część działa poza oficjalnym systemem. Cel pozostaje niezmienny od 2000 roku: identyfikować Pęknięcia, dokumentować anomalie, ustalać zależności pomiędzy zdarzeniami i określać możliwe konsekwencje.
Wraz ze zbliżaniem się roku 2012 coraz większą uwagę poświęcano hipotezom dotyczącym 21 grudnia 2012 roku. Brak jest danych pozwalających jednoznacznie określić charakter przewidywanego zdarzenia. Nie oznacza to jednak, że można uznać je za nieistotne.
Status XIII: ACTIVE / UNOFFICIAL.