PERMEABILITY

PERMEABILITY

Przepuszczalność Błony określa stopień, w jakim informacja pochodząca z bodźca anomalnego może zostać przetworzona, zachowana i zintegrowana przez układ nerwowy obserwatora.

Nie należy rozumieć jej jako fizycznej właściwości ani jako prostej granicy pomiędzy „widzeniem” i „niewidzeniem” anomalii. Przepuszczalność jest zmienną funkcjonalną. Ten sam bodziec może zostać całkowicie odfiltrowany u jednego obserwatora, częściowo przetworzony u drugiego i w znacznej mierze zintegrowany u trzeciego. W badaniach Gilesa przepuszczalność stanowiła jeden z najważniejszych parametrów opisujących indywidualną reakcję na Pęknięcie.

W uproszczeniu:

niska przepuszczalność → ograniczone przetwarzanie → niepełny zapis → silna racjonalizacja

wysoka przepuszczalność → zwiększone przetwarzanie → pełniejszy zapis → większe obciążenie poznawcze

Nie oznacza to jednak, że wysoka przepuszczalność jest stanem pożądanym.

1. Niska przepuszczalność — low permeability

Przy niskiej przepuszczalności większość informacji anomalnej zostaje zatrzymana przed osiągnięciem stabilnego poziomu świadomego przetwarzania. Obserwator może nie zauważyć Pęknięcia lub zarejestrować jedynie jego elementy zgodne z dotychczasowym modelem rzeczywistości.

Typowe są:

• pominięcie elementów anomalnych,

• pozornie normalna interpretacja zdarzenia,

• fragmentaryczne wspomnienia,

• szybka racjonalizacja,

• brak świadomości wystąpienia anomalii.

Nie oznacza to braku reakcji neuronalnej. Bodziec może wywołać mierzalną odpowiedź fizjologiczną pomimo braku świadomego rozpoznania jego źródła.

W tym przypadku Błona działa przede wszystkim jako mechanizm ograniczający dostęp informacji do dalszych etapów przetwarzania.

2. Przepuszczalność pośrednia — intermediate permeability

Zakres pośredni jest najbardziej zróżnicowany i najczęściej obserwowany w materiałach terenowych XIII.

Obserwator może zauważyć anomalię, lecz nie zachować pełnego obrazu zdarzenia. Poszczególne elementy mogą zostać prawidłowo zarejestrowane, podczas gdy inne zostają pominięte, zniekształcone albo zastąpione późniejszą interpretacją. Charakterystyczna jest rozbieżność pomiędzy pewnością wspomnienia a jego zgodnością z materiałem obiektywnym.

Świadek może dokładnie pamiętać określony szczegół, jednocześnie całkowicie pomijając element znajdujący się bezpośrednio obok niego. W przypadkach tego typu szczególne znaczenie ma etap cognitive integration. Układ nerwowy otrzymuje wystarczającą ilość informacji, aby rozpoznać niezgodność, ale jednocześnie pozostaje zdolny do jej częściowego włączenia w istniejący model rzeczywistości.

3. Wysoka przepuszczalność — high permeability

Przy wysokiej przepuszczalności większa część informacji anomalnej dociera do świadomego przetwarzania i może zostać utrwalona w pamięci. Obserwator może rejestrować elementy, które u innych osób zostają pominięte lub zinterpretowane jako normalne. Nie jest to jednak zwiększenie „zdolności widzenia”.

Wraz ze wzrostem ilości informacji sprzecznych z istniejącym modelem rzeczywistości rośnie obciążenie systemu odpowiedzialnego za ich integrację. W konsekwencji wysoka przepuszczalność może prowadzić do dezorganizacji poznawczej, fragmentacji wspomnień i objawów określanych w dokumentacji XIII jako Cognitive Tilt/Przechył.

Dlatego:

wysoka przepuszczalność ≠ pełniejsza percepcja bez konsekwencji

4. Przepuszczalność nie jest stała

Jednym z najważniejszych wniosków z badań Gilesa było odrzucenie założenia, że każdy człowiek posiada jeden, niezmienny poziom przepuszczalności.

Parametr ten może ulegać zmianom w czasie.

Na obserwowaną przepuszczalność mogą wpływać między innymi:

• stan fizjologiczny,

• zmęczenie i deprywacja snu,

• stres,

• substancje psychoaktywne,

• wcześniejsza ekspozycja na anomalie,

• charakter oraz intensywność bodźca,

• czas trwania ekspozycji,

• interakcja pomiędzy wieloma Pęknięciami

Giles nie ustalił jednak, czy czynniki te wpływają bezpośrednio na mechanizm Błony, czy jedynie zmieniają ogólną zdolność układu nerwowego do filtrowania i integrowania informacji.

5. Przepuszczalność a ekspozycja

Relacja pomiędzy przepuszczalnością obserwatora a właściwościami Pęknięcia nie jest liniowa. To samo Pęknięcie może wywoływać odmienne rezultaty u różnych osób. Odwrotnie, ten sam obserwator może reagować odmiennie podczas kolejnych ekspozycji.

Z tego powodu Giles odradzał stosowanie przepuszczalności jako stałej klasyfikacji osobniczej. Bardziej użyteczne jest traktowanie jej jako chwilowego stanu układu poznawczego:

obserwator + stan organizmu + charakter bodźca + kontekst ekspozycji = aktualna przepuszczalność

Model ten pozostaje uproszczeniem. Nie uwzględnia wszystkich zmiennych zidentyfikowanych w późniejszych badaniach.

6. Problem pomiaru

Największym ograniczeniem pozostaje brak bezpośredniej metody pomiaru przepuszczalności Błony. Nie istnieje obecnie parametr fizjologiczny, który można jednoznacznie utożsamić z jej poziomem. EEG, reakcje autonomiczne, badania neurochemiczne oraz testy pamięci pozwalają jedynie wnioskować o zmianach zachodzących podczas ekspozycji.

Dlatego określenia:

low / intermediate / high permeability

należy traktować jako kategorie operacyjne, a nie precyzyjne wartości biologiczne. Nie oznaczają one, że Błona jest w danym momencie „otwarta” lub „zamknięta”. Opisują jedynie ilość i trwałość informacji anomalnej, która przeszła przez kolejne etapy przetwarzania poznawczego.

W praktyce różnica ta ma znaczenie zasadnicze. Celem badań nie jest ustalenie, kto widzi więcej. Celem jest ustalenie, co dokładnie przechodzi przez filtr, co zostaje zatrzymane i jakie są konsekwencje obu procesów.